Επιστροφή στην αρχική σελίδα του Παρατηρητηρίου

Τεύχος 4 Νοέμβριος - Δεκέμβριος 2001

Ελεύθεροι Χώροι

Περιοδικό της Συντονιστικής Επιτροπής Συλλόγων και Κινήσεων της Αθήνας

για την Προστασία των Ελεύθερων Χώρων και την Ποιότητα Ζωής

Περιεχόμενα

 Της σύνταξης

Νέος Κόσμος SOS του Ανδρέα Φωτόπουλου

Ολυμπιακά έργα στο Γουδί

Ημερίδα για την διάσωση των προσφυγικών

Προσφυγικοί συνοικισμοί και ελεύθεροι χώροι του Γεράσιμου Σκλαβούνου

Ένοια, φύση και αποστολή των ελεύθερων χώρων του Νίκου Μάστορα

Για το Λόφο του Παιδιού της Μόνικας Διαμαντοπούλου

Παρατηρητήριο των Ελεύθερων Χώρων της Αθήνας του Ηλία Γιαννίρη

Περιεχόμενα του Παρατηρητηρίου

Ανακοινώσεις της Συντονιστικής Επιτροπής

Σχόλια

Ημερολόγιο Δράσεων

Της σύνταξης

Αλλαγή φρουράς είχαμε στο ΥΠΕΧΩΔΕ αλλά δεν συνοδεύτηκε από κανέναν επίσημο απολογισμό του απερχόμενου κ. Λαλιώτη. Και φυσικά ούτε από αυτοκριτική, τόσο προσωπική, όσο και ως εκφραστή της κυβερνητικής πολιτικής σ΄αυτόν τον τομέα. Ισως για τον κ. Λαλιώτη απολογισμός θεωρείται η έκθεση στο Μετρό Συντάγματος, με τις φωτογραφίες και τις μακέτες για τα έργα που έγιναν ή θα γίνουν.

Πράγματι εκτίθεται μια αντίληψη για τα έργα και το περιβάλλον, που συναγωνίζεται εκείνην της πρώτης καραμανλικής οκταετίας. Κυρίως μεγάλα οδικά έργα, αποθέωση της αυτοκίνησης, αεροδρόμια, συγκοινωνιακά μέσα δηλαδή, με τεράστιες επιπτώσεις στο περιβάλλον αλλά και την ανθρώπινη ζωή.

Από τα μέσα σταθερής τροχιάς μόνον το μετρό, ο “μητροπολιτικός” όπως θα έπρεπε να λέμε στη γλώσσα μας. Ο κ. Λαλιώτης κουτσούρεψε και αλλοίωσε τη λέξη, όπως και το έργο, σε σχέση με τους παλαιότερους σχεδιασμούς του Α. Τρίτση για το ελαφρύ και πλήρως δικτυομένο μετρό-τράμ.

Οσο για το περιβάλλον της Αθήνας και των άλλων πόλεων, τους ελεύθερους χώρους, το πράσινο, ποτέ άλλοτε δεν είχαν δεχτεί μια τέτοια κατά μέτωπον επίθεση, όσο κατά την οκταετία Λαλιώτη, τουλάχιστον μεταπολιτευτικά. Και τα χειρότερα είναι μπροστά μας, με αποκορύφωμα του Ολυμπιακούς Αγώνες, αλλά και ανεξάρτητα από αυτούς. Το νομοσχέδιο για τον αιγιαλό το αποδεικνύει. Και έπεται το άλλο για τη μεταφορά του συντελεστή δόμησης.

Τα πρώτα δείγματα γραφής της νέας υπουργού κ. Β. Παπανδρέου είναι αρνητικά. Παρέδωσε το κτήμα Θων στον κ. Βωβό. Εξάλλου αυτή είναι η κυβερνητική πολιτική.

Όμως και οι αντιστάσεις δυναμώνουν. Μια σειρά κινητοποιήσεις έγιναν αυτό το διάστημα: Γουδί, Θων, Πεδίο Αρεως, Ομορφοκκλησιά, Προσφυγικά, Βριλήσσια, Παραλία. Το νομοσχέδιο για τον αιγιαλό βρήκε αντίθετους, εκτός από σύσσωμη την αντιπολίτευση, και σημαίνοντες κυβερνητικούς βουλευτές.

Η φωνή μας λοιπόν δεν είναι ψίθυρος. Δυναμώνει και ακούγεται. Χρειάζεται κι άλλους πολίτες όμως για να φτάσει την κρίσιμη μάζα της ανατροπής. Που θα διαλαλεί: όχι στους πολέμους, τόσο κατά των ανθρώπων, όσο και κατά της φύσης.

 

ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ S.O.S. !!

Του Ανδρέα Φωτόπουλου *

Ο Ν.Κόσμος είναι μια συνοικία που είχε κάποτε όλα τα στοιχεία ώστε να είναι τόπος ανθρώπινης κατοικίας.

Και λέμε “είχε” γιατί η συνεχής υποβάθμισή του έχει σαν αποτέλεσμα, να γίνεται ο βίος σ’ αυτήν την περιοχή, κυριολεκτικά αβίωτος.

Βασικές αιτίες γι αυτό το κατάντημα είναι οι εξής:

Αν προσθέσουμε σε όλα αυτά την αυξημένη ατμοσφαιρική ρύπανση (βλέπε τις μετρήσεις νέφους Ν.Σμύρνης), την ύπαρξη αυθαιρέτων κατασκευών και την αλματώδη τσιμεντοποίηση όλων των ελεύθερων χώρων που έχουν απομείνει, τότε είναι ολοφάνερο ότι η ζωή μας γίνεται περισσότερο προβληματική.

Για όλα αυτά τα προβλήματα οι ευθύνες του κράτους και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι τεράστιες. Δεν είναι όμως μικρές και οι ευθύνες τις πλειοψηφίας των κατοίκων που παρακολουθούν την καταστροφή “μοιραίοι και άβουλοι αντάμα”.

Μοναδική ελπίδα παραμένει η αφύπνιση και η αυτοοργάνωση των πολιτών, σε Επιτροπές και Συλλόγους με στόχο την προστασία του περιβάλλοντος και την ποιότητα της ζωής μας. Ευοίωνο παράδειγμα είναι οι προσπάθειες της Επιτροπής Κατοίκων Ν.Κ. για τη δημιουργία Πάρκου πρασίνου και αθλοπαιδιών στην οδό Λαγουμιτζή. “Να είστε ενοχλητικοί, να είστε η άμμος κι όχι το λάδι στα γρανάζια του κόσμου” λέει ο Οδ.Ελύτης.

Ας το τολμήσουμε!

*Ο Ανδρέας Φωτόπουλος είναι μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής και Γ. Γ. του Συλλόγου΄΄ ΠΗΓΑΣΟΣ΄΄

 

ΟΛΥΜΠΙΑΚΑ ΕΡΓΑ ΣΤΟ ΓΟΥΔΙ!

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΓΩΝΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΓΟΥΔΙΟΥ

Η Επιτροπή Αγώνα εκφράζει την έκπληξή της και την αντίθεσή της στην απόφαση του Τμήματος Αρχιτεκτόνων και της Συγκλήτου του ΕΜΠ με την οποία διατίθεται τμήμα της Πολυτεχνειούπολης Ζωγράφου για την κατασκευή κτιρίου φιλοξενίας δημοσιογράφων και προσωπικού ασφαλείας για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004. Κάτι τέτοιο παραβιάζει το Πανεπιστημιακό άσυλο και δεν προβλέπεται ούτε από το νόμο για την Ολυμπιακή φιλοξενία (Ν. 2947) που ψηφίστηκε πριν ένα μήνα ούτε με τη μελέτη για το Μητροπολιτικό Πάρκο του Γουδί που συνέταξε το ίδιο το Τμήμα Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ με επικεφαλής το πρόεδρο του κ. Γ. Πολύζο. Στη μελέτη αυτή η Πολυτεχνειούπολη περιλαμβάνεται στη Β΄ Ζώνη Ελέγχου του Πάρκου όπου “διατηρούνται οι υπάρχουσες χρήσεις, προτείνεται όμως ο περιορισμός στις δυνατότητες επέκτασης τους και μειώσεις των ιδιαίτερα υψηλών εγκεκριμένων όρων δόμησής τους”. Δεν προβλέπεται επίσης η κατασκευή καινούργιου νοσοκομείου μέσα στο χώρο του Πάρκου, όπως το αντικαρκινικό νοσοκομείο της κ. Μ. Βαρδινογιάννη, το οποίο το Υπ. Υγείας ενέταξε στο πρόγραμμά του. Η ευρύτερη περιοχή του άξονα Β. Σοφίας - Μεσογείων είναι ήδη κορεσμένη με 17 νοσοκομεία, ενώ η περιφέρεια της Αθήνας και η επαρχία έχουν τραγική έλλειψη νοσοκομειακών κλινών και εξοπλισμού.

Τέλος εντελώς αντίθετος με τις κατευθύνσεις της μελέτης και τις αρχές προστασίας του περιβάλλοντος, είναι ο σχεδιασμός του Αθήνα 2004 για την κατασκευή μέσα στο Πάρκο αθλητικών εγκαταστάσεων 15.000 θέσεων για το μοντέρνο πένταθλο και 5.500 θέσεων για το αγώνισμα του μπάντμιντον. Το τελευταίο προβλεπόταν από τον φάκελλο υποψηφιότητας να γίνει στο Περιστέρι, μια περιοχή που πραγματικά έχει έλλειψη αθλητικών εγκαταστάσεων και ανάγκη αναβάθμισης.

Αν οι “υπεύθυνοι” φορείς δρουν ανεύθυνα, εμείς έχουμε ευθύνη απέναντι στα παιδιά μας και θα αγωνιστούμε για το μέλλον τους.

Αθήνα 19-1- 2001

 

ΗΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΣΩΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΩΝ

Στις 3-12-2001 πραγματοποιήθηκε Ημερίδα από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Προσφύγων 1922 και την Συντονιστική Επιτροπή για την Διάσωση των Προσφυγικών Κατοικιών με θέμα την διεκδίκηση της ανταλλάξιμης περιουσίας των προσφύγων του 1922 και την αξιοποίηση τμήματός της για την διάσωση και αναβάθμιση των προσφυγικών συνοικισμών. Τα βασικά θέματα που αναπτύχθηκαν στην Ημερίδα παρατίθενται συνοπτικά παρακάτω:

Ανταλλάξιμη περιουσία των προσφύγων του 1922 είναι η περιουσία τους που εγκατέλειψαν στην Τουρκία και βάσει της συνθήκης της Λωζάνης ανταλλάσσεται με την περιουσία που άφησαν οι Τούρκοι στην Ελλάδα και ένα επιπλέον χρηματικό ποσό.

Είναι θέμα στοιχειώδους δικαιοσύνης η ανταλλάξιμη περιουσία, όση έχει απομείνει, να αξιοποιηθεί προς όφελος των προσφύγων και των απογόνων τους. Μια μορφή αξιοποίησης είναι ένα τμήμα της ανταλλάξιμης αυτής περιουσίας να χρησιμοποιηθεί για την αναβάθμιση των προσφυγικών συνοικισμών. Αντ’ αυτού, για πολλούς προσφυγικούς συνοικισμούς εκπονούνται σχέδια “αξιοποίησης” σύμφωνα με τα οποία προβλέπεται να φύγουν οι πρόσφυγες από τα σπίτια τους, και να γίνουν δεύτερη φορά πρόσφυγες στην ίδια την πατρίδα τους. Αυτό είναι απαράδεκτο για κάθε τίμιο άνθρωπο. Μας αφορά όλους/ες.

Επί πλέον οι προσφυγικοί συνοικισμοί πρέπει να διατηρηθούν ως στοιχεία ιστορικής μνήμης, τοπόσημα, αξιόλογα δείγματα της μοντέρνας αρχιτεκτονικής του μεσοπολέμου, ορθολογικές πολεοδομικές συνθέσεις με ανθρώπινη κλίμακα και άνετους ελεύθερους χώρους.

Η ανταλλάξιμη περιουσία των Τούρκων που έπρεπε να περιέλθει σ’ αυτούς ανερχόταν σε 210.000 κτήματα, από τα οποία 120.000 διατέθηκαν για την αγροτική αποκατάσταση, κυρίως προσφύγων. Από τα υπόλοιπα διερπάγησαν τα περισσότερα μέχρι το 1957, οπότε και σε σχετικό νόμο, αναγνωρίστηκαν 42.000 κτήματα. Επί χούντας διερπάγησαν άλλα 13.000 κτήματα, και το 1987 αναγνωρίστηκαν από το Υπ. Οικονομικών 23.439 κτήματα (22.508 κατεχόμενα από τρίτους και 931 στην ΚΕΔ). Από αυτά τα αστικά είχαν έκταση 6.235 στρ. και τα αγροτικά 537.926 στρ. Νεότερο έγγραφο του 1995 του Υπ. Οικονομικών τα ανεβάζει σε 26.338, από τα οποία 7.988 αστικά (6.966 στρ.) και τα 18.350 αγροτικά (418.548 στρ.)

Η ανταλλάξιμη περιουσία των Ελλήνων προσφύγων του 1922 βάσει της συνθήκης της Λωζάνης και των μεταγενέστερων πρωτοκόλλων είχε αξία 101,5 εκ. χρυσές λίρες Αγγλίας έναντι 12,5 εκ. χρυσών λιρών Αγγλίας, της περιουσίας που άφησαν εδώ οι Τούρκοι πρόσφυγες που ανταλλάχτηκαν με τους Έλληνες. Η τούρκικη κυβέρνηση είχε υποχρέωση να καταβάλλει το επιπλέον χρηματικό ποσό στους Έλληνες, το οποίο ποτέ δεν καταβλήθηκε διότι κρατήθηκε ως πολεμική αποζημίωση της Ελλάδας προς την Τουρκία. Έτσι οι πρόσφυγες πλήρωσαν μόνον αυτοί το αντίτιμο της Μικρασιατικής καταστροφής.

Η Ελληνική Πολιτεία το 1987 ανεγνώρισε και πάλι επίσημα, με νόμο ότι η ανταλλάξιμη περιουσία ανήκει στην ολότητα των προσφύγων του 1922, και απεδέχθη την έναρξη διαλόγου για τον τρόπο με το οποίο θα ήτο δυνατόν αυτά τα σημαντικά περιουσιακά στοιχεία των προσφύγων να εξυπηρετήσουν πολλαπλά τα διάφορα προβλήματα των προσφύγων και πρώτα απ’ όλα την αναβάθμιση των προσφυγικών Συνοικισμών τους.

Η υπογραφή του σημερινού πρωθυπουργού κ. Κ. Σημίτη (ως Υπ. Εθνικής Οικονομίας τότε) ευρίσκεται στο Νόμο 1736/1987, που ρύθμιζε τα “δήθεν” χρέη των προσφύγων το 1987.

Με τη σημερινή του ιδιότητα του Πρωθυπουργού ο κ. Κ. Σημίτης καλείται να δώσει λύση, στο μεγάλο αυτό πρόβλημα, που αποτελεί άλλωστε μεγάλη ηθική και υλική υποχρέωση της Ελληνικής Πολιτείας.

 

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ 3 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2001 ΣΤΟ Ε.Μ.Π.

ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟΙ ΣΥΝΟΙΚΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΧΩΡΟΙ

Του Γεράσιμου Σκλαβούνου

Η Συντονιστική Επιτροπή Συλλόγων και Κινήσεων για την Προστασία των Ελεύθερων Χώρων της Αθήνας και την Ποιότητα Ζωής η οποία πήρε την πρωτοβουλία για την συγκρότηση της Συντονιστικής Επιτροπής για την Διάσωση των Προσφυγικών, έχει στόχο την αποτροπή της επιδείνωσης της ήδη άσχημης ποιότητας ζωής μας και στη συνέχεια την αναβάθμισή της. Αιχμή του δόρατος σε αυτόν τον αγώνα είναι προστασία, αναβάθμιση και επαύξηση των ελεύθερων χώρων, αυτού του στοιχειώδους και άκρως απαραίτητου αγαθού για τη ζωή στην πόλη.

Και από την άποψη της γενικότερης ποιότητας ζωής και από την άποψη των ελεύθερων χώρων, η διάσωση των προσφυγικών κατοικιών είναι εξαιρετικής σημασίας.

Η ποιότητα ζωής συνδέεται με τις μνήμες μας, συνδέεται με την παιδική μας ηλικία, συνδέεται με τις συγκινήσεις μας και ό,τι μας έχει συγκροτήσει ως ανθρώπους με μυαλό και καρδιά. Μια πόλη που αλλάζει πολύ γρήγορα όψη, σε κάνει να αισθάνεσαι ξένος στον τόπο σου.

Η ποιότητα ζωής συνδέεται με το πολιτιστικό περιβάλλον, όπως αυτό διαμορφώνεται στην πορεία του χρόνου και αποτυπώνεται στα διάφορα τμήματα του αστικού χώρου. Συνδέεται ακόμα με την ιστορική μνήμη, με τα ιστορικά γεγονότα τα οποία δεν ζήσαμε, αλλά έχουμε ακούσει ή έχουμε διαβάσει γι΄αυτά.

Αν χαθούν τα Προσφυγικά, θα ξεθωριάσει και η ιστορική μνήμη της προσφυγιάς του 1922, της Κατοχής, του Εμφυλίου Πολέμου, των φυλακών Αβέρωφ που ήταν δίπλα στα Προσφυγικά της Λ. Αλεξάνδρας. η Δραπετσώνα του Μίκη Θεοδωράκη θα ακούγεται λίγο - πολύ σαν μουσειακό είδος.

Η ποιότητα ζωής συνδέεται με την ανθρώπινη κλίμακα της γειτονιάς που έχουν τα προσφυγικά συγκροτήματα, με τον ήλιο και τον αέρα που αφήνουν να περάσει σχεδόν ανεμπόδιστα, με τη θέα που σου επιτρέπουν. Η ποιότητας ζωής συνδέεται εν τέλει με τους ελεύθερους χώρους και στις τρεις διαστάσεις τους. Και τα προσφυγικά συγκροτήματα έχουν ελεύθερους χώρους, τόσο καθ΄ύψος, όσο και κατά πλάτος. Σε μια εποχή που ο ΓΟΚ του 1929 δεν έβαζε περιορισμούς στην κάλυψη του οικοπέδου και στο κέντρο της πόλης καλυπτόταν το 100%, τα συγκροτήματα έγιναν με κάλυψη μικρότερη του 40%. Με ενδιάμεσους χώρους πρασίνου, παιχνιδιού, επικοινωνίας και κοινωνικής επαφής. Σε μια Αθήνα που με τον ΓΟΚ του 1985 οικοδομείται ασφυκτικά, με ύψη αντάξια φρουρίων και αυθάδη, υπερμεγέθη μπαλκόνια, τα ύψη, ο όγκος, το ήθος και η σεμνότητα των προσφυγικών συγκροτημάτων διατηρούν την ανθρώπινη κλίμακα και σου δίνουν μια ανάσα ζωής.

Η στενότητα χώρου είναι καταπιεστική, γεγονός που εκφράστηκε στην ελληνική γλώσσα με τη λέξη “στενοχώρια” και δημιουργεί τάσεις φυγής, προς ίασιν. Ή τάσεις προς τα φαρμακεία. “Κάτι μ΄αρρωσταίνει σ΄αυτή την πολιτεία, και παίρνω σβάρνα τα φαρμακεία” που έλεγε και ο Δ. Σαββόπουλος. Καλύτερα είναι όμως να δημιουργεί τάσεις για αντίσταση, για διεκδίκηση του ελεύθερου χώρου, για διεκδίκηση της ελευθερίας μας, για να είμαστε ελεύθεροι άνθρωποι και ελεύθεροι πολίτες.

“Ο χώρος της πόλης στενεύει. Είμαστε υποχρεωμένοι να διαχειριστούμε την ελευθερία μας” έλεγε ο Μαξ Φρις.

Εμπρός λοιπόν, τα προσφυγικά και όλοι οι ελεύθεροι χώροι της Αθήνας που απειλούνται να είναι το κριτήριο της αποφασιστικότητάς μας. Το Πεδίο Αρεως, το Αλσος Ριζάρη, το Πάρκο Ελευθερίας, το Ζάππειο, το Μητροπολιτικό Πάρκο Γουδιού, το ΚΑΠΑΨ, ο κήπος του Γηροκομείου, το Αλσος Βεϊκου, το Αλσος Ν. Φιλαδέλφειας, η Αλεπότρυπα, ο Λόφος του Παιδιού, το κτήμα Θων, ο κήπος του Μουσείου, ο κήπος Πάτμου και Καραβία, ο Ελαιώνας, οι ακτές του Σαρωνικού, το Ελληνικό, η πλατεία Τερψιθέας, ο Σχινιάς, το ρέμα Πικροδάφνης, είναι οι πιο σημαντικοί, αλλά όχι και οι μόνοι. Ενας ανατριχιαστικός κατάλογος για μια πόλη που έχει το μικρότερο ποσοστό πρασίνου και ελεύθερων χώρων στην Ευρώπη. Αν οι “υπεύθυνοι” δρουν ανεύθυνα, εμείς έχουμε ευθύνη απέναντι στα παιδιά μας και τις μέλλουσες γενιές.

 

 

Για το Λόφο του Παιδιού

ΚΑΙ ΕΡΩΤΩ ΚΥΡΙΟΙ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΔΕΝ ΠΑΙΡΝΩ

περιμενοντας μαλιστα την απαντηση του συμβουλιου επικρατειας στις 21 του νοεμβρη

της Μόνικας Διαμαντοπούλου*

Καθώς με το πέρασμα των χρόνων οι άνθρωποι έχτιζαν και έχτιζαν ούτε καν γνωρίζουμε πια πότε ο επονομαζόμενος λόφος του παιδιού έπαψε να είναι λόφος και έγινε σχηματικά ένα μισοφέγγαρο. Για να το καταλάβει αυτό κανείς ή πρέπει να δει τον λόφο από ψηλά ή όπως συνέβει στη δική μας περίπτωση, καθώς άρχισαν να κινδυνεύουν να χαθούν και άλλα τμήματα συνειδητοποιήσαμε ότι ήταν κι αυτά κομμάτια του ίδιου λοφίσκου, παιδιά της ίδιας μάνας θα μπορούσαμε να πούμε. Καταλάβαμε πως κι αυτά άξιζαν της προσοχής μας. Καθώς ανηφορίζουμε και πριν φτάσουμε στο κεντρικό τμήμα του λόφου στα αριστερά μας μία λουρίδα γης χαρακτηρισμένη πράσινο από τον Δήμο επιπλέον φιλοξενεί την “ασβεστοκάμινο Αττική” (μνημείο βιομηχανικής κληρονομιάς χαρακτηρισμένο από το υπουργείο πολιτισμού μνημείο άξιο προσοχής), κινδυνεύει άμεσα. Ο Άγιος Λουκάς θέλει να κατασκευάσει εκεί ακριβώς ένα παρεκκλήσι (200τμ παρακαλώ, χωρίς τον περίβολο και το πάρκιγκ και πιθανό ξενώνα, άκουσα κάποιον να λέει στο διαμερισματικό συμβούλιο) για τα γερόντια της περιοχής. Στα δεξιά μας ένα από τα τελευταία κομμάτια πρασίνου μαρτυρά ότι η πόλη της Αθήνας δεν ήταν πάντα επίπεδη και μονότονη μορφολογικά. Κι αυτή η άκρη κινδυνεύει άμεσα. Ιδιοκτήτης οικοπέδου με πρόσοψη σε δρόμο αρκετή ώστε να μπορεί να χτίσει χρησιμοποιώντας τα σύγχρονα τεχνολογικά πια διαθέσιμα μηχανήματα, ζητάει επίμονα άδεια από το Δημοτικό Συμβούλιο να κατασκευάσει με προσωπικά μάλιστα έξοδα άσφαλτο δρόμο μήκους 24μ δημιουργώντας αναγκαστικά έργα επίχωσης 7 μέτρων βάθους. Το αποτέλεσμα θα ήταν φυσικά να καταστρέψει ένα μεγάλο κομμάτι του φυσικού τοπίου και το όφελος πιθανόν να χτίσει κάποιους ορόφους επιπλέον χρησιμοποιώντας την υψομετρική διαφορά. Για άλλη μία φορά το ατομικό συμφέρον μπαίνει πάνω από το γενικότερο συμφέρον. Και ερωτώ με όλη την αφέλεια που με διακρίνει : τα γερόντια που θα κάνουν βόλτες, τα παιδιά της πολυκατοικίας με τον ένα ή και τους δύο παραπάνω ορόφους που θα παίζουν; Ποιοι κύριοι θα συνυπογράψουν γι’ αυτό και πως θα το δικαιολογήσουν μεθαύριο στα παιδιά αυτά και στα δικά τους παιδιά που πνίγονται στη δική τους γειτονιά επειδή κι εκεί κάποιοι κύριοι αντίστοιχα καταδίκασαν σε αφανισμό τους εκεί ελεύθερους χώρους;

*Η Μόνικα Διαμαντοπούλου είναι μέλος του Εξωραϊστικού Πολιτιστικού Συλλόγου

"Ο Λόφος του Παιδιού"

 

www.asda.gr/elxoroi

Παρατηρητήριο των Ελεύθερων Χώρων της Αθήνας

Ένα Χρήσιμο Εργαλείο Νέας Τεχνολογίας για ένα Κίνημα Πολιτών που διογκώνεται

Του Ηλία Γιαννίρη*

Στην Αθήνα, που είναι Πρωταθλήτρια Ευρώπης στο λιγότερο πράσινο, οι τελευταίοι ελεύθεροι χώροι κινδυνεύουν από δόμηση. Τα συμφέροντα μεγάλα. Οι δικαιολογίες που προβάλλονται πολλές. Πρόσφατα προστέθηκαν και τα επιχειρήματα της Ολυμπιάδας του 2004. Οι απειλές ενάντια στους λιγοστούς ελεύθερους χώρους αυξάνουν καθημερινά: Εθνικός Κήπος, Ζάππειο, Πεδίον του Άρεως, Πάρκο Ελευθερίας, Άλσος Ριζάρη, Θων, Λυκαβηττός, Αττικό Άλσος, Άλσος Βεϊκου, Γουδί, Ελαιώνας, Παραλίες Σαρωνικού, Ελληνικό, Φάληρο, περιαστικά βουνά, και εκατοντάδες άλλοι ελεύθεροι χώροι βρίσκονται σε κίνδυνο.

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος, αλλά και το Υπουργείο Γεωργίας, αντί να προστατεύουν και να αυξάνουν τους ελεύθερους χώρους, συχνά πρωτοστατούν στην καταπάτηση, στην ιδιωτικοποίηση και στην καταστροφή τους υπακούοντας σε κάθε φύσης και μορφής ιδιοτελή-ιδιωτικά συμφέροντα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η αυτοδιοίκηση κινείται επίσης σε αυτή την κατεύθυνση.

Οι ίδιοι οι πολίτες συχνά διαμαρτύρονται. Με τις μικρές τους δυνάμεις, με έξοδα για δικηγόρους και έντυπα, προσπαθούν, αγωνίζονται για την προστασία των ελάχιστων ελεύθερων χώρων. Οι πολίτες έχουν το δίκιο και τους νόμους με το μέρος τους. Τα τελευταία χρόνια άρχισαν να πολλαπλασιάζονται τα τοπικά κινήματα για τους ελεύθερους χώρους.

Η Ιστοσελίδα του Παρατηρητηρίου Ελεύθερων Χώρων της Αττικής τροφοδοτείται συνεχώς από τα ίδια τα τοπικά κινήματα: Τη Συντονιστική Επιτροπή Συλλόγων και Κινήσεων για την Προστασία των Ελεύθερων Χώρων και την ποιότητα ζωής της Αθήνας, τη Συντονιστική Επιτροπή της Παραλίας Σαρωνικού, την Επιτροπή Αγώνα Καλλιθέας, την Πρωτοβουλία Πολιτών ενάντια στους Ολυμπιακούς του 2004, το ΔΙΚΤΥΟ Κινήσεων για την Προστασία του Περιβάλλοντος, νέους φορείς και κινήσεις πολιτών που προστίθενται συνεχώς. Επίσης τροφοδοτείται και από δημοσιεύματα.

Η Ιστοσελίδα του Παρατηρητηρίου Ελεύθερων Χώρων δημιουργήθηκε το Δεκέμβριο του 1999. Ο Αναπτυξιακός Σύνδεσμος Δυτικής Αθήνας παρέχει τον απαιτούμενο ηλεκτρονικό χώρο. Το Κέντρο Έρευνας και Τεκμηρίωσης, που είναι ανάμεσα στους υποστηρικτικούς φορείς της Συντονιστικής Επιτροπής της Αθήνας, έστησε και λειτούργησε την ιστοσελίδα μέχρι το Σεπτέμβριο του 2001 στη διεύθυνση του (www.asda.gr/ket).

Από τον Οκτώβριο 2001 το Παρατηρητήριο έχει τη δική του αυτόνομη παρουσία στο διαδίκτυο στην ιστοσελίδα www.asda.gr/elxoroi.

Στα δυο χρόνια παρουσίας στο Ιντερνέτ το Παρατηρητήριο δέχθηκε πάνω από 2.000 επισκέπτες.

Στο Παρατηρητήριο βρίσκει κανείς πολλές πληροφορίες για τους ελεύθερους χώρους της Αττικής, και όχι μόνο. Καταγράφονται οι εξελίξεις για τα αυθαίρετα, για το Συμβούλιο της Επικρατείας, για τους περιαστικούς όγκους, για τα Μεσόγεια, για τις κατασκευαστικές εταιρείες, για τις κτηματομεσιτικές εταιρείες...

Επίσης, υπάρχει μια εκτενής βάση δεδομένων με τα τηλέφωνα των συλλόγων και των επιτροπών αγώνα για τη σωτηρία των Ελεύθερων Χώρων. Οι φορείς αυτοί σήμερα ξεπερνούν τους 100.

Το Παρατηρητήριο είναι δωρεάν και στην υπηρεσία των τοπικών κοινωνικών κινημάτων. Αξιοποιήστε το!

 

* Ο Ηλίας Γιαννίρης (igiann@tee.gr) είναι Υπεύθυνος του "Παρατηρητηρίου Ελεύθερων Χώρων"

 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
ΤΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΧΩΡΩΝ

ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ

Ομόνοια, Ζάππειο-Εθνικός Κήπος, Περιοχή Μέτς, Λόφος του Παιδιού (Γκράβα), Λόφος Στρέφη-Αγ Νικόλαος Νεάπολης, Πεδίο του Άρεως και Πανελλήνιος, Τα διατηρητέα, Λόφος Ελικώνος ή "Αλεπότρυπα", Πάρκο της Ριζάρη, Το Λύκειο του Αριστοτέλη, Πάρκο Φιλοπάππου, Άλσος Συγγρού στα Ιλίσια, Το νέο κτίριο της ΔΕΗ στους Αμπελόκηπους, Τα Προσφυγικά στη Λ. Αλεξάνδρας, Τα Προσφυγικά της Πανόρμου και Κηφισίας, Το ΚΑΠΑΨ παραχωρήθηκε στο Δ. Αθηναίων, Το Κτήμα Θων, Άλλοι ελεύθεροι χώροι στους Αμπελόκηπους, Το νέο κτίριο γραφείων Ακαδημίας και Χ. Τρικούπη, Το Πάρκο Ελευθερίας, Το αδόμητο οικόπεδο πίσω από την Αμερικάνικη Πρεσβεία, Γήπεδο Παναθηναϊκού, Ο χώρος της οδού Λαγουμιτζή στο Νέο Κόσμο, Τα νέα γκαράζ στο κέντρο της Πόλης, Μετρό, Άνω και Νέα Κυψέλη, Πατήσια, Κτίριο Μετοχικού Ταμείου Στρατού, τραπεζάκια σε πεζοδρόμια και πεζοί, Στην Ακαδημία Πλάτωνος το Μουσείο της Πόλης, Ενοποίηση Αρχαιολογικών Χώρων- Ακρόπολη, Ποδηλατόδρομοι, Ελεύθεροι Χώροι στο 3ο Διαμέρισμα, βενζινάδικα σε πολυκατοικίες, Ψυρρή

Περιοχές γύρω από το Δήμο Αθήνας

Το Μητροπολιτικό Πάρκο στο Γουδί, Η δόμηση των στρατοπέδων που αποδεσμεύονται, Το κτήμα Βεϊκου, Ελαιώνας, Το Άλσος Νέας Φιλαδέλφειας, Δήμος Αμαρουσίου, Τα παλιά ποτάμια του Λεκανοπεδίου της Αθήνας, Δήμος Χαλανδρίου, Δήμος Βριλησσίων, Αττικό Άλσος, Παπάγου: Το Μεγάλο Πάρκο, Δήμος Καισαριανής, Ζώνες αμιγούς κατοικίας, Αγ. Παρασκευή, Λεωφόρος Μεσογείων, Πεύκη

Πειραιάς- Παραλία Σαρωνικού

Κορυδαλλός, Καστέλλα, Νέο Φάληρο, Παραλία Καλλιθέας-Μοσχάτου και Εκβολές Ιλισού, Ιππόδρομος:, Κυκλοφοριακά έργα στην παραλία, Παραλία Φλοίσβου, Οικόπεδο Ριζαρείου Εκκλησιαστικής σχολής, Μαρίνα Αλίμου, Δήμος Ελληνικού: Άγιος Κοσμάς-Το αεροδρόμιο του Ελληνικού, Το Ρέμα της Πικροδάφνης, Αστέρια Γλυφάδας, Βούλα-Υδρούσα, Καβούρι-Βουλιαγμένη, Λαγονήσι, Εργοστάσιο Λιπασμάτων Δραπετσώνας


ΣΤΙΣ ΠΑΡΥΦΕΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ

Τα “νομίμως” παράνομα στις κορυφογραμμές της Αττικής, Οικόπεδα εκτός σχεδίου στην οριογραμμή, Το Κτήμα Καμπά, Διόνυσος, Κηφισός-Ποταμός αυθαιρεσίας και αναποτελεσματικότητας της Διοίκησης, Το Ολυμπιακό Χωριό, Ολυμπιακά Χωριά Τύπου, Οι αναθέσεις των Ολυμπιακών Έργων, Θριάσιο Πεδίο, Άνω Λιόσια


ΕΚΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ

Συνταγματική Αναθεώρηση και δασική προστασία (άρθρο 24), Εκτός Υπ. Γεωργίας η Διαχείριση των Δασών, Πάρνηθα, Πεντέλη, Υμηττός, Αιγάλεω, Προαστειακός Σιδηρόδρομος, Κτηματολόγιο και αποχαρακτηρισμοί δασών, Μείωση αρτιότητας των 20 στρ για δόμηση εκτός σχεδίου στην Αττική, Τα ρέματα της Αττικής, Αυθαίρετα και αυθαιρεσίες, Τα δασικά οικόπεδα", Τα Μεσόγεια, Τα Λατομεία στα Μεσόγεια, Σχινιάς και Ολυμπιακά Έργα, αιγιαλός


ΠΟΛΙΤΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΗ ΓΗ

Τραμ, Το Ολυμπιακό Νομοσχέδιο του ΥΠΠΟ, Απαλλοτριώσεις εξπρές, Το Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας (ΡΣΑ), Η Τροποποίηση του ΠΔ 84/84 :, Οικοδόμηση των μη-άρτιων οικοπέδων, Η διχοτόμηση του Ε' Τμήματος του ΣτΕ, Το Ελεγκτικό Συνέδριο, Η Ανάγκη ξενοδοχειακών κλινών το 2004, Ο Μυστικός χρηματοδότης του Γ' ΚΠΣ: Η "Αξιοποίηση της γης", Οι Κατασκευαστικές Εταιρείες, Οι Κτηματομεσιτικές εταιρείες, Σεισμός Αθήνας της 7-9-99, Παρανομίες της Δημόσιας Διοίκησης, Η Αποτελεσματικότητα της Διοίκησης, Η πολύπαθη ΔΕΠΟΣ, Η Περιουσία του Ευρύτερου Δημόσιου Τομέα.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ

ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ 2004

Επεξεργασίες με βάση τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Ελ. Χώρων

Επιτυχίες των αγώνων για την προστασία των ελεύθερων χώρων

Άλλες περιοχές: Θεσσαλονίκη, Χανιά.

Ανακοινώσεις της Συντονιστικής Επιτροπής

Συλλόγων και Κινήσεων για την Προστασία των Ελεύθερων Χώρων της Αθήνας και την Ποιότητα Ζωής

 

ΟΧΙ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ

Η Συντονιστική Επιτροπή μπροστά στις τελευταίες, παγκόσμιας κλίμακας, εξελίξεις δεν μπορεί να μείνει αδιάφορη, και γι΄αυτό τον λόγο:

  1. Καταδικάζει την τρομοκρατία και τις εγκληματικές ενέργειες κατά αθώων πολιτών από οπουδήποτε κι αν προέρχονται.
  2. Θεωρεί τον πόλεμο την μεγαλύτερη οικολογική και ανθρωπιστική καταστροφή που εξυπηρετεί μόνο τα συμφέροντα των ισχυρών της γης και όχι των λαών.
  3. Αντιτίθεται κατηγορηματικά σε οποιαδήποτε συμμετοχή της Ελλάδας στις πολεμικές επιχειρήσεις που ετοιμάζουν οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ, με αφορμή τα πρόσφατα τρομοκρατικά χτυπήματα.
  4. Αντιτίθεται στην περιστολή των δημοκρατικών δικαιωμάτων και ελευθεριών που ήδη έχει ξεκινήσει με πρόσχημα την καταστολή της τρομοκρατίας.
  5. Θεωρεί ότι προέχει η εξάλειψη των βασικών αιτιών που δημιουργούν απελπισία και ορισμένες φορές ακόμα και τρομοκρατικές πράξεις. Αιτίες όπως η εθνική καταπίεση, η πολιτιστική επιβολή και ισοπέδωση, η πείνα, η δυστυχία, η καταστροφή του περιβάλλοντος και η εξάντληση των φυσικών πόρων, που συνεπάγονται ανθρωπιστικές καταστροφές.

Αθήνα, 4 Οκτωβρίου 2001

 

ΕΙΣΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

Η Συντονιστική Επιτροπή καταγγέλλει αποφασιστικά την απόπειρα εφόδου ανδρών της Κρατικής Ασφάλειας στο κτίριο του Εργατικού Κέντρου Αθήνας, την Πέμπτη 6-11-2001, στις 19 μ.μ., την ώρα που συνεδρίαζε η Επιτροπή Αγώνα για την προστασία του Πεδίου του Άρεως, διατυπώνοντας την προκλητική απαίτηση να πληροφορήσουν για τον αριθμό, το ποιόν και τα ονόματα των συμμετεχόντων.

Θεωρούμε ότι η Κυβέρνηση, κι ιδιαίτερα ο Υπουργός Δημόσιας Τάξης, φέρουν βαρύτατες πολιτικές ευθύνες για το συμβάν που γεννούν σοβαρά ερωτηματικά. Εκτιμούμε ότι η δράση της Επιτροπής για την προστασία του Πεδίου του Άρεως έχει ενοχλήσει τα διαπλεκόμενα συμφέροντα και ότι τέτοιου είδους ενέργειες αποσκοπούν στον εκφοβισμό των μελών της.

Αναμένουμε να δούμε τι άμεσα μέτρα προτίθεται να λάβει ο Υπουργός Δημόσιας Τάξης για το συγκεκριμένο συμβάν ώστε να μην επαναληφθούν στο μέλλον τέτοιου είδους αντιδημοκρατικές ενέργειες.

Αθήνα 7-12-2001

 

Ημερολόγιο Δραστηριοτήτων-Εκδηλώσεων για τους Ελεύθερους Χώρους

Από το: www.asda.gr/elxoroi/calentar

Ημερομηνία

Τίτλος Δράσης Φορέας

Ιανουάριος 2002

Ημερίδα: "Μητροπολιτικό Πάρκο στο Γουδί" Πολυδύμαμο Κέντρο, Πανόρμου 59, Επιτροπή Αγώνα Γουδιού, Σύλλογοι Ά. Αμπελοκήπων και Κέντρου Αμπελοκήπων, Συντ, Επιτρ. Αγώνα Αθήνας

3-01-2002

7:30 Συνάντηση Εργασίας του Συντονιστικού Ελεύθερων Χώρων Αθήνας, Αίθουσα ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ Πλάκα

11-12-2001

7:30 Συνάντηση Εργασίας του Συντονιστικού Ελεύθερων Χώρων Αθήνας, Αίθουσα ΠΗΓΑΣΟΣ, Ν. Κόσμος

9-12-2001

5:30 μμ, Ν. Κόσμος Συγκέντρωση-Εκδήλωση για Πάρκο Λαγουμιτζή, Επιτροπή Κατοίκων Νέου Κόσμου για το Πάρκο Λαγουμιτζή

7-12-2001

ΣτΕ, εκδίκαση προσφυγών: 1.κατά της χωροθέτησης των αθλητικών εγκαταστάσεων στην Ομορφοκκλησιά-Βεϊκου, 2.κατά της χωροθέτησης του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης στο Άλσος Ριζάρη

6-12-2001

1:00 μμ. Πανόρμου 59, Συνέντευξη τύπου για τις παραπέρα ενέργειές για το κτήμα ΘΩΝ, Πολιτιστικός Περιβαλλοντικός Σύλλογος Κέντρου Αμπελοκήπων και ο Πολιτιστικός Σύλλογος Άνω Αμπελοκήπων

3-12-2001

Λήξη της αναστολής οικοδομικών εργασιών στου Θων, Η υπουργός ΠΕΧΩΔΕ δέχεται την πρόταση Βωβού. Αναστολή εργασιών μόνο για την έκταση γύρω από το εκκλησάκι

3-12-2001

ΕΜΠ, 6-9 μμ Ημερίδα για τις ανταλλάξιμες περιουσίες των Προσφύγων και την διάσωση και αναβάθμιση των προσφυγικών, Συντον. Επιτρ. Διάσωσης των Προσφυγικών, Πανελ. Ομοσπ. Προσφύγων 1922

2-12-2001,

11 πμ Πνευματικό Κέντρο Βριλησσίων, Συγκέντρωση ενάντια στην καταστροφή της Ναυτικής Βάσης στα Βριλήσςια, Προσωρινή Επιτροπή Αγώνα, Συγκρότηση ανοιχτής Επιτροπής Αγώνα

26-11-2001

7μμ, Εγκαίνια "Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος", μεγάλη αίθουσα Τελετών Παν/μίου Αθηνών

25-11-2001

11:00 πμ, Πεδίον Άρεως, Άγαλμα Κωνσταντίνου, Συγκέντρωση Διαμαρτυρίας, Επιτροπή Αγώνα για την Προστασία του Πεδίου του Άρεως 

22-11-2001

Συνάντηση προετοιμασίας για την εκδήλωση "Μητροπολιτικό Πάρκο Στο Γουδί" της 13-12-2001

21-11-2001

Συζήτηση στο ΣτΕ της αίτησης ακύρωσης άδειας του ΟΣΚ για το Λόφο του Παιδιού, Επιτροπή Αγώνα και Σύλλογος Λόφου του Παιδιού

20-11-2001

Δίκη της ΔΕΗ εναντίον του Δήμου Αθηναίων, για να χτίσει γραφεία στον χώρο των 22 στρ. που διεκδικούν οι κάτοικοι για το Πάρκο Λαγουμιτζή στο Ν. Κόσμο, Ενδιαφέρονται από σύλλογο ΠΗΓΑΣΟΣ και Επιτροπή Κατοίκων

18-11-2001

Συγκέντρωση διαμαρτυρίας για το γήπεδο στην Ομορφοκκλησιά Βεϊκου, Τοπικοί φορείς και σύλλογοι

15-11-2001

Συνάντηση Εργασίας, Συντονιστικό Ελεύθερων Χώρων

14-11-2001

6:00μμ, Συγκέντρωση και πορεία για το Κτήμα Θων, Σύλλογοι και φορείς των Αμπελοκήπων, Συνάντηση με τον νέο ΓΓ του ΥΠΕΧΩΔΕ κ. Καμπέρη

12-11-2001

ώρα 6:00 μ.μ, .Ημερίδα για τα Προσφυγικά ΕΜΠ, Συντονιστική Επιτροπή για τη Διάσωση των Προσφυγικών Πολυκατοικιών

3-4/11/2001,

9 π.μ. στην είσοδο Δάσους Συγγρού-Μαρούσι από Κηφισίας, Οι εθελοντές του Δάσους θα καθαρίσουν το Δάσος. Καλείται κάθε ενδιαφερόμενος να βοηθήσει. Χρειάζονται γάντια εργασίας.

31-10-2001

7:00 μμ αίθουσα 7ου Διαμερίσματος Πανόρμου 59, Συγκέντρωση κατοίκων και φορέων για λήψη αποφάσεων, Πολιτιστ. Σύλλογος Α. Αμπελοκήπων, Πολιτιστ. Περιβαλ. Σύλλογος Κέντρου Αμπελοκήπων, Θέματα: 1. Θών 2. να σταματήσει το χτίσιμο δίπλα στο Ιπποκράτειο 3. Συντονισμός για το Γουδί

31-10-2001

εκδίκαση της προσφυγής των κατοίκων του Αμαρουσίου στο Σ.τ.Ε. κατά της μετατροπής εισφοράς γης σε χρήμα για το οικόπεδο Sanyo επί της Λ. Κηφισίας (Carrefour). Για μια ακόμη φορά αναβάλλεται.

30-10-2001

6:00 μμ στο χώρο του Ρυθμού, Πάρκο στο Γουδί Πορεία διαμαρτυρίας, Δημοτική Πρωτοβουλία Ζωγράφου, Συμπαράταξη για την Αθήνα, Συμμετέχει με εκπρόσωπο και Χαιρετισμό η Επιτροπή Αγώνα Γουδιού.

25-10-01

8:00μμ Συνάντηση Εργασίας, Συντονιστ. Επιτροπή Ελ. Χώρων Αθήνας

19-10-01

έκτακτη γενική συνέλευση για τις επιθέσεις που έχει εξαπολύσει εναντίον τους ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ

Κ. Λαλιώτης, Ενωση Εισαγγελέων

17-10-01

12-5μμ Πλατεία Κλαυθμώνος μουσική και χάπενινγκς, Περιοδικό δρόμου ΔΡΟΜΟΛΟΓΙΑ

16-10-01

διαδήλωση έξω από το υπουργείο Ανάπτυξης Με βασικό σύνθημα “Μη δίνετε άδειες στην ΠΕΤΡΟΛΑ”, Νομάρχης Δυτ Αττικής με την Επιτροπή Αγώνα των κατοίκων και των φορέων του Θριάσιου Πεδίου.

12-15/10/01

Πάτμου και Καραβία, τετραήμερο για τα "13 Χρόνια Κατάληψης"

Στέλνετε τις εκδηλώσεις σας για δημοσίευση στο Παρατηρητήριο Ελεύθερων Χώρων: igiann@tee.gr

Επιστροφή στην σελίδα του Παρατηρητηρίου