Ικαρία, Άγιος Κήρυκος, Αίθουσα Παλιού Δημαρχείου

Σάββατο 23 Ιανουαρίου 1999

9:30-14:00 και 16:00-20:00

σε συνεργασία με το Σωματείο Ξενοδοχειοϋπαλλήλων Ικαρίας

Ηλίας Γιαννίρης, Γιώργος Βιτσαράς, Στέλιος Γρηγορίου, Νίκος Λαρδάς

Οι πρόσφατοι σταθμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης που χάραξαν το σύγχρονο τοπίο στην απασχόληση είναι:

• Συνθήκη του Μάαστριχτ
• Λευκή Βίβλος για την Απασχόληση
• Συνθήκη του Άμστερνταμ
• Συμβούλιο Κορυφής της Βιέννης 12/ 98

Τη 10ετία του ’40 και ’50 η κυρίαρχη οικονομική φιλοσοφία έδινε τη μέγιστη σημασία στην ανεργία.

Τη 10ετία του ’80 η πετρελαϊκή κρίση και η απαξίωση των μεταπολεμικών επενδύσεων οδήγησαν στην κυριαρχία των πολιτικών αντιμετώπισης του πληθωρισμού.

ΟΝΕ

Η Ευρ. Κεντρ. Τράπεζα και το Μάαστριχτ είναι παιδιά αυτής της περιόδου. Ακολούθησε περίοδος με χαμηλούς πληθωρισμούς και με αυξανόμενη ανεργία, η μέγιστη σημασία φαίνεται να επιστρέφει στο ζήτημα της ανεργίας.

Σήμερα, οι πολιτικές δημιουργίας απασχόλησης στην Ευρώπη είναι ακόμη προσηλωμένες στην Ευρωπαϊκή Πολιτική της προηγούμενης περιόδου, και πολλοί αναλυτές και πολιτικοί υποστηρίζουν σήμερα ότι η αιτούμενη από τις εθνικές κυβερνήσεις δημιουργία ευελιξίας στην αγορά εργασίας, η ονομαζόμενη και απελευθέρωση της εργασίας από μόνη της δεν συμβάλει στη δημιουργία πρόσθετης απασχόλησης.

Επίσης, με την Οικονομική Νομισματική Ένωση δόθηκε η ευκαιρία μιας αποτίμησης των αποτελεσμάτων της ευρωπαϊκής πολιτικής μετά τη συνθήκη του Μάαστριχτ. Από τους άξονες του Μάαστριχτ φαίνεται να υλοποιείται ο στόχος της Οικονομικής-Νομισματικής Ενοποίησης αλλά όχι και οι στόχοι της κοινωνικής συνοχής και της κοινής εξωτερικής πολιτικής. Ακόμη και ο ίδιος ο Ζάκ Ντελόρ έκφρασε τις ανησυχίες του για την πορεία της πολιτικής ενοποίησης της Ευρώπης.

Για τις παραμεθόριες νησιώτικες περιοχές ο ανολοκλήρωτος στόχος της κοινωνικής συνοχής είναι θεμελιακός. Οι κοινωνίες στα νησιά είναι μικρές και ευαίσθητες-ευάλωτες. Δεν έχουν την πολυτέλεια να εσωτερικεύουν εύκολα μεγάλες διαταραχές που προέρχονται από εξωγενείς παράγοντες που τελικά επηρρεάζουν δραματικά την ίδια την ύπαρξη των τοπικών κοινωνιών. Για παράδειγμα, η άνοδος της ανεργίας μετά το Μάαστριχτ, στις νησιώτικες περιοχές είχε πολύ αρνητικά αποτελέσματα που φαίνεται ότι ακυρώνουν πολλές άλλες παράλληλες θετικές ενέργειες που έγιναν στην ίδια περίοδο.

Ακόμη περισσότερο, η διασυνοριακή ασφάλεια στο Αιγαίο που δεν προωθήθηκε μετά το Μάαστριχτ επηρεάζει αρνητικά τις τοπικές κοινωνίες των νησιών.

Τα εργασιακά ζητήματα συνδέονται με τη νεολαία, τις άτυπες μορφές απασχόλησης, την ελαστικοποίηση της απασχόλησης, την ανεργία και ιδίως την ανεργία μακράς διάρκειας, την εποχικότητα στην απασχόληση, την πολυαπασχόληση, την ετεροαπασχόληση, την κατάρτιση και ειδίκευση, την δια βίου εκπαίδευση καθώς και με πολλές άλλες κοινωνικές και οικονομικές πτυχές.

Επίσης, παράλληλα με τις γνωστές οικονομικές δραστηριότητες και τη σχέση τους με εργασιακά ζητήματα, νέοι τομείς ανοίγονται στην απασχόληση. Η εξέλιξη δημιουργεί συνεχώς νέα πεδία απασχόλησης, όπως ακριβώς δημιούργησε τα τουριστικά επαγγέλματα η ανάπτυξη του τουρισμού, τις τελευταίες μόλις δεκαετίες. Ταυτόχρονα, τα αδιέξοδα της μεταπολεμικής ανάπτυξης και ο νέος προβληματισμός σχετικά με τα περιβαλλοντικά προβλήματα και τη διαρκή ή βιώσιμη ή αειφόρο ανάπτυξη έχουν οδηγήσει σε νέες πολιτικές που προωθούν νέα πεδία απασχόλησης.

Σήμερα έρχονται να προστεθούν νέοι τομείς απασχόλησης με τις νέες μορφές τουρισμού, τις ήπιες και εναλλακτικές μορφές ενέργειας, τη βιολογική γεωργία, τις νέες τεχνολογίες, την προστασία και διαχείριση του φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος. Η αρχική γνώση που αποκτάει ένας νέος δεν αρκεί. Μάλιστα, σήμερα δεν αρκεί ούτε για τέτοια παραδοσιακά επαγγέλματα όπως του αγρότη ή του κτηνοτρόφου. Χρειάζεται ειδίκευση και τακτική επανειδίκευση παντού. Ορισμένα παλιότερα επαγγέλματα αλλάζουν ή χάνονται. Οι αλλαγές είναι γρήγορες. Η εργασιακή ειδίκευση συχνά δεν μπορεί να γίνει στο χώρο δουλειάς, με τη μορφή της άτυπης μαθητείας από τον μάστορα στον νεότερο εργάτη. Τα εκπαιδευτικά προγράμματα και διάφοροι φορείς δεν δείχνουν όμως να αναπροσαρμόζονται το ίδιο γρήγορα. Η αγορά εργασίας, και οι νόμοι της αγοράς κυριαρχούν και επιβάλουν τους όρους τους τόσο στα νέα επαγγέλματα όσο και στα παλιότερα.

Όλα αυτά έχουν σημαντική συμβολή στον προβληματισμό που έχει αναπτυχθεί για τα σύγχρονα εργασιακά ζητήματα. Ποιόν αφορούν αυτές οι νέες εξελίξεις γύρω από την απασχόληση; Τι προσόντα πρέπει να έχει ένας νέος σήμερα; Ποιος είναι εκείνος ο φορέας ή φορείς που θα πρέπει να ασχοληθούν με την απασχόληση και την ανάπτυξη νέων θέσεων εργασίας σε παλιούς και νέους τομείς; Τι επιπτώσεις φέρουν οι εργασιακές αναδιαρθρώσεις που συντελούνται;

Μαζί με τον κρατικό τομέα και τον ιδιωτικό τομέα, η Αυτοδιοίκηση, οι πολιτιστικοί φορείς, οι αναπτυξιακές και δημοτικές επιχειρήσεις, οι παραγωγικοί σύλλογοι-συνεταιρισμοί, οι μη-κερδοσκοπικές εταιρείες, ανεξάρτητοι Παραγωγοί, ομάδες παραγωγών, ανεξάρτητοι παραγωγοί, νέες επιχειρηματικές πρωτοβουλίες, όλοι μπορούν να ενεργοποιηθούν, να συντονιστούν μεταξύ τους και να αποδώσουν περισσότερο, να ενισχύσουν την τοπική παραγωγή, προσφέροντας μεταξύ άλλων και νέες θέσεις εργασίας. Κρίσιμος κρίκος είναι η ύπαρξη συνολικού τοπικού σχεδίου, συμφωνημένου από κοινού και η κατάλληλη διαχείριση των νέων δομών που δημιουργούνται.

Το Συνέδριο που διοργανώνεται έχει ως στόχο να συμβάλει στη διευκρίνιση της κατάστασης σχετικά με την Ανεργία και άλλα εργασιακά ζητήματα σε Παραμεθόριες Νησιώτικες Περιοχές, στην Ελλάδα αλλά και σε άλλες χώρες.

Ένα παράδειγμα από την Παραμεθόριο Ξάνθη δια στόματος του Προέδρου του αντίστοιχου Επιμενητηρίου: “Μία τηλεφωνική συνδιάλεξη 15 λεπτών με το υπουργείο που θέλουμε να μας λύσει ένα πρόβλημα στοιχίζει 2-3.000 δρχ., ενώ για την επιχείρηση του κέντρου 15-20 δρχ. Δηλαδή, βρισκόμαστε σε 100-150 φορές χειρότερη θέση από τους επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στο κέντρο.”

Είναι ίσως περιττό να πούμε ότι η ίδια και χειρότερη κατάσταση επικρατεί και στο Αιγαίο, που μάλιστα συνοδεύεται και με συχνότατες διακοπές.

Η Οργανωτική Επιτροπή του Συνεδρίου έχει διατυπώσει τρεις υποθέσεις σχετικά με τα εργασιακά ζητήματα σε αυτές περιοχές:

Η μεγαλύτερη επιβεβαίωση αυτής της υπόθεσης ήρθε δια στόματος του ίδιου του Πρωθυπουργού.

Ο κ. Κ. Σημίτης επιβεβαιώνει αυτή την υπόθεση, γιατί στο Συμβούλιο Κορυφής της Βιέννης υποστήριξε ότι στην Ελλάδα το θέμα της ανεργίας έχει τρεις παραμέτρους που δεν συμβαίνουν στις άλλες χώρες:

Α)την έξοδο του αγροτικού πληθυσμού στις πόλεις

Β) τη δυσμενή θέση των γυναικών στην αγορά εργασίας

Γ) την οικονομική μετανάστευση, που είναι ανάλογη της Γερμανίας το ’50 και ’60.

Η πρώτη παράμετρος παραπέμπει ευθέως στην πρώτη υπόθεση του συνεδρίου. Μπαίνει επομένως θέμα ακριβούς προσδιορισμού της περιφερειακής ανεργίας συνυπολογίζοντας και τη διαρροή προς τις πόλεις. Για μας αυτό σημαίνει ότι για κάθε νησί χωριστά πρέπει να μετρήσουμε την πραγματική ανεργία και την έξοδο της νεολαίας προς τις πόλεις.

Μία επιπλέον παρατήρηση: Η έξοδος της νεολαίας από τα νησιά προς τις πόλεις δεν πρέπει να συγχέεται με την έξοδο του αγροτικού πληθυσμού που αποτελεί ένα ξεχωριστό φαινόμενο με ιδιαίτερες διαστάσεις. Αυτές οι δύο διεργασίες, δηλαδή η έξοδος της περιφερειακής νεολαίας και η αγροτική έξοδος συνδέονται μεταξύ τους αλλά δεν ταυτίζονται. Μάλλον δρουν ενισχυτικά η μία προς την άλλη.

Υπόθεση Δεύτερη: Η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας σε πολλούς σύγχρονους τομείς, και ειδικότερα στον Τρίτο Τομέα, και η θέσπιση ευέλικτων και καλά προσαρμοσμένων πολιτικών ανάπτυξης στις Παραμεθόριες Νησιώτικες Περιοχές, θα πρόσφεραν μεγάλες δυνατότητες απασχόλησης της νεολαίας, και θα συνέβαλαν στον προσανατολισμό της τοπικής ανάπτυξης σε σύγχρονους και πρωτοποριακούς τομείς.

Απαιτείται εξειδίκευση κατά νησί των μέτρων κατά της ανεργίας που προβλέπει το νέο Εθνικό Σχέδιο. Για παράδειγμα για το 1999 πρέπει να καθοριστούν στόχοι για τους άνεργους που θα πρέπει να μετέχουν στα παρακάτω προγράμματα του 1999 και να εξειδικευτούν οι αριθμοί ανέργων για κάθε νησί:

16.000 στη συνεχιζόμενη κατάρτιση

4.000 πτυχιούχοι ΑΕΙ & ΤΕΙ (11μηνο)

1.000 στο πρόγραμμα για τους βρεφονηπιακούς.

700 στο πρόγραμμα Κέντρα Μέριμνας

14.000 στα περιφερειακά προγράμματα

7.000 στα προγράμματα κατάρτισης (εθνικό σκέλος)

9.000 άνεργοι ναυτικοί στα προγράμματα του ΚΕΣΕΝ

3.000 στο πρόγραμμα του ΟΑΕΔ.

Υπόθεση Τρίτη: Η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας κοστίζει λιγότερο στην Παραμεθόριο παρά στην Αθήνα και στα μεγάλα αστικά κέντρα. Ταυτόχρονα, τα πολλαπλασιαστικά φαινόμενα στην οικονομία είναι περισσότερο αποδοτικά στην Περιφέρεια παρά στο “Κέντρο”.

Πρέπει επίσης το ζήτημα να απασχολεί και διάφορους άλλους φορείς, αλλά και τα όργανα λήψης αποφάσεων σε περιφερειακό νομαρχιακό και τοπικό επίπεδο. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η αναγκαστική εμπλοκή της ίδιας της αυτοδιοίκησης των παραμεθόριων νησιώτικων περιοχών σε τέτοιες αναζητήσεις, η οποία, έτσι κι αλλιώς, καλείται να παίξει έναν πιο ενεργό ρόλο σε ζητήματα αναπτυξιακού προσανατολισμού.

Σήμερα, οι όποιες θετικές πρωτοποριακές δράσεις γεννιούνται από τα κάτω, τοπικά, δεν ξεφεύγουν τελικά από τα τοπικά όρια δράσης τους. Το αποτέλεσμα είναι ότι δεν έχουν πολλαπλασιαστική επίδραση και παραμένουν στο “συλλογικό υποσυνείδητο” τόσο της τοπικής κοινωνίας όσο και της επιστημονικής γνώσης. Ούτε τα σχετικά επιστημονικά πεδία ασχολούνται με την εκλογίκευσή τους, αλλά ούτε και η ίδια η σύγχρονη κοινωνία των πολιτών και οι φορείς της έχουν βρει κατάλληλους τρόπους κατανόησης και υποστήριξης των τοπικών κοινωνιών και των προβλημάτων τους στις περιοχές αυτές.

• Χωροταξία με έμφαση στην Τοπική Ανάπτυξη
• Κοινωνιολογία του Αγροτικού και Νησιώτικου χώρου
• Περιβαλλοντική πολιτική
• Βιολογική Γεωργία
• Εξειδίκευση Μελετητικών αναγκών και τρόπου προσέγγισης των προβλημάτων των παραμεθόριων νησιώτικων περιοχών (αρχικό στάδιο σύνταξης προσαρμοσμένων προδιαγραφών)
• Περιφερειακή Οικονομική
• Πολιτικές Απασχόλησης
• Προσαρμογή πολιτικών κινήτρων
• Επιστημολογία της Ανάπτυξης
• Κριτική αξιολόγηση Αναπτυξιακών Προγραμμάτων
• Εξειδίκευση εκπαιδευτικών προγραμμάτων
• Ανθρωπογεωγραφία

Οι νησιώτικες περιοχές χρειάζονται περισσότερη εξειδίκευση και ευελιξία στο σχεδιασμό των Προγραμμάτων των ΚΕΚ.

Αντί αυτής της εξειδίκευσης, η Ελλάδα έχει δώσει τα τελευταία χρόνια μια εικόνα αναξιόπιστης διαχείρισης των πόρων του συστήματος της συνεχιζόμενης κατάρτισης.

Σημειώθηκαν σημαντικές καθυστερήσεις στον εκσυγχρονισμό του συστήματος της κατάρτισης που στοίχισαν δύο χρόνια. Η απώλεια αυτή ήταν σημαντική γιατί δεν υπήρχε ο μηχανισμός εκείνος που θα μπορούσε να δώσει έστω και μερικές απαντήσεις στην αυξανόμενη ανεργία λόγω της πολιτικής προς την ΟΝΕ.

Σήμερα, τόσο το ΕΚΕΠΙΣ όσο και τα ΚΕΚ εμφανίζουν δυσκολίες διείσδυσης σε περιφερειακά νησιά με κατάλληλα προγράμματα κατάρτισης.

Οι νησιώτικες παραμεθόριες περιοχές θα πρέπει να προωθήσουν την υλοποίηση για κάθε νησί της ανάγκης “…για προσωπικό με νέες δεξιότητες, που θα δει εξατομικευμένα τον άνεργο. Να του πάρει συνέντευξη, να τον εμψυχώσει, να τον κατευθύνει” (Συνέντευξη της ΓΓ του ΕΚΤ Εύης Χριστοφιλοπούλου)

Απέναντι στην κοινή πεποίθηση ότι τα επιδοτούμενα σεμινάρια ανέργων αποτελούν μια μορφή πρόσκαιρης άμβλυνσης του προβλήματος της ανεργίας μέσω της έμμεσης επιδότησης των ανέργων και ανεξάρτητα από το περιεχόμενο των σεμιναρίων, πρέπει οι νησιώτικες περιοχές να βρουν τον τρόπο να αξιοποιήσουν στο μέγιστο την ευκαιρία της κατάρτισης και της επανειδίκευσης, συνδυάζοντας το περιεχόμενο των σεμιναρίων και των προγραμμάτων κατάρτισης με πραγματικές παραγωγικές ανάγκες.

Τα σεμινάρια και τα προγράμματα κατάρτισης θα αποκτήσουν ιδιαίτερη επιτυχία αν είναι ενταγμένα σε συνολικότερα αναπτυξιακά έργα και δράσεις, και υπακούουν σε συνολικότερους σχεδιασμούς για νέα παραγωγικά πεδία ή για το συντονισμό τους.

Το κοινό νόμισμα ωθεί τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αναδιαρθρωθούν με αποτέλεσμα η ανεργία να σημειώσει άνοδο. Μετά από ένα χρόνο που η ‘καταιγίδα’ θα έχει υποχωρήσει, “…οι πιο αισιόδοξοι πιστεύουν ότι μέσα σε μία 10ετία, η Ευρώπη θα πλημμυρίσει από νέες δουλειές που θα δημιουργηθούν σε μικρές επιχειρήσεις και στον τομέα των υπηρεσιών. Όμως αυτές οι δουλειές θα είναι χαμηλότερα αμειβόμενες, παροδικές, μερικής απασχόλησης και χωρίς ασφάλιση”.

Είναι άκρως ανησυχητικό το γεγονός ότι η ανεργία αυξάνει στην περιφέρεια. Και αυτό γιατί μετά την ένταξη στην ΟΝΕ όλη η χώρα και ασφαλώς και η Περιφέρεια θα κριθεί ως προς τη δυνατότητά της να ανταποκριθεί:

• με τη βιωσιμότητα των παραγωγικών δομών
• με την ποιότητα της διοίκησης
• Τις κατάλληλες υποδομές και
• Τα αναγκαία επίπεδα επιχειρηματικής κλαδικής και περιφερειακής ανταγωνιστικότητας.

Σε περίπτωση που αυτό δεν γίνει, που η περιφέρεια δεν θα μπορέσει να ανταποκριθεί, και αυτό αφορά ιδιαίτερα τις νησιώτικες παραμεθόριες περιοχές, τότε οι πιέσεις που θα αισθανθεί η κοινωνία και οικονομία αυτών των περιοχών θα είναι εξουθενωτικές.

Ας εξετάσουμε ένα-ένα αυτά τα κριτήρια μετά την ΟΝΕ ως προς την κατάσταση των Παραμεθόριων Νησιώτικων Περιοχών:

βιωσιμότητα των παραγωγικών δομών: δεν είναι βιώσιμη η καλλιέργεια ελιάς και αμπελιού με τους σημερινούς όρους, η βιοτεχνία των νησιώτικων περιοχών είναι σε μειονεκτική θέση, οι τυπικές μορφές τουρισμού δεν μπορούν να ανταγωνιστούν άλλες πιο έμπειρες περιοχές

• Να τονιστεί η αναπτυξιακή σημασία των εξειδικευμένων και ευέλικτων εκπαιδευτικών προγραμμάτων στις Παραμεθόριες Νησιώτικες περιοχές
• Να προωθηθούν οι νέες τεχνολογίες στις Παραμεθόριες Νησιώτικες περιοχές ως μέσο για άρση της απομόνωσης
• Να δοθούν κίνητρα και χρηματοδοτήσεις που να στηρίζονται στη Δομή και τα Χαρακτηριστικά της Απασχόλησης στις Παραμεθόριες Νησιώτικες περιοχές
• Να προωθηθεί η ιδέα της αξίας της πρωτογενούς παραγωγής των Παραμεθόριων Νησιώτικων περιοχών σε ειδικές προνομιακές κατηγορίες προϊόντων και να επιδιωχθεί η αύξηση της προστιθέμενης αξίας με εξειδικευμένες πολιτικές για τον αγροτικό νησιώτικο χώρο.
• Να γίνει συνείδηση στις τις τοπικές δυνάμεις ο ρόλος της αξιοπιστίας, της αξίας της πιστοποίησης της παραγωγής και των δυνατοτήτων του συντονισμού παράλληλων ή συναφών δράσεων
• Να προωθηθούν Πρωτοποριακές δράσεις και να μεθοδευτεί η διάχυση της εμπειρίας.
• Να γίνεται Κριτική αξιολόγηση των Προγραμμάτων που εκτελούνται στον Παραμεθόριο Νησιώτικο χώρο και να διατυπώνονται νέες προτάσεις για ευέλικτες και προσαρμοσμένες πολιτικές
• Να υποστηρίζονται τρόποι διασφάλισης της διεπιστημονικής διερεύνησης, επεξεργασίας και εκλογίκευσης των ζητημάτων του Παραμεθόριου Νησιώτικου χώρου.
• Να προωθείται κριτική αξιολόγηση του υπάρχοντος θεσμικού πλαισίου και να διαμορφώνονται προτάσεις
• Να υποστηριχθεί η λειτουργία ή η δημιουργία Θεσμών και Μηχανισμών Τοπικής Ανάπτυξης στον Παραμεθόριο Νησιώτικο χώρο.
• Να προωθείται η σύνθεση ανά νησί και να σχεδιάζονται δράσεις που να παρακολουθούνται ανά διετία.

Στην σημερινή συγκυρία φαίνεται όλοι να συμφωνούμε, και πρέπει να το συνειδητοποιήσουμε αυτό, ότι προβάλει άμεσα η ανάγκη της ύπαρξης ενός οράματος, ενός αναπτυξιακού προτύπου, μιας αναπτυξιακής στρατηγικής εκ μέρους των παραμεθόριων νησιώτικων περιοχών και για κάθε ένα νησί χωριστά, που να απαντά

• στα έντονα αποδιαρθρωτικά φαινόμενα στην παραγωγή,
• στους ενδεχόμενους νέους κύκλους λιτότητας, και
• σε ακόμη μεγαλύτερη κοινωνική αποσύνθεση,

που έρχονται να προστεθούν στα ήδη υπάρχοντα προβλήματα των παραμεθόριων νησιώτικων περιοχών.

Χρειάζεται μία αναπτυξιακή στρατηγική, ένα Τοπικό Αναπτυξιακό Πρόγραμμα για κάθε νησί και όχι για κάθε Δήμο απλά, που να θέτει τους εξειδικευμένους στόχους και να παρακολουθεί την υλοποίησή τους.

• της ανεργίας των νέων
• της ανεργίας των ναυτικών και των απασχολούμενων σε εργασίες του δευτερογενή τομέα οι οποίες μειώνονται (άνεργοι μακράς διάρκειας)
• της έντονης εποχικότητας στην απασχόληση, ιδιαίτερα στα νησιά με έντονη τουριστική δραστηριότητα
• της χαμηλής προστιθέμενης αξίας στα προϊόντα του πρωτογενή τομέα
• της αποχώρησης των νέων από τον τόπο τους μετά το λύκειο και την εκ των πραγμάτων μη επιστροφή τους παρ’ όλο που οι πολλοί θα το επιθυμούσαν
• της έντονης και διευρυνόμενης παρουσίας άτυπων μορφών απασχόλησης τόσο στον παραγωγικό όσο και στον κοινωνικό τομέα
• της δυσκολίας υλοποίησης σχεδίων νέας τεχνολογίας ή σύγχρονων τομέων απασχόλησης (βιολογικές καλλιέργειες, οικοτουρισμός και άλλες ήπιες μορφές τουρισμού, προϊόντα ονομασίας προέλευσης), παρ’ όλο που οι νέοι αυτοί τομείς είναι γνωστό ότι μπορούν να αποφέρουν σημαντικά οφέλη στην άρση της απομόνωσης, και σε νέες ευέλικτες μορφές απασχόλησης.
• της τοπικής επιδείνωσης της κοινωνικής συνοχής, με σημαντικές επιπτώσεις σε όλο τον τοπικό πληθυσμό, και ιδιαίτερα στην πρώτη και στην τρίτη ηλικία.

Το Συνέδριο επίσης θα πρέπει να ασχοληθεί με το γεγονός ότι, σημαντικά Προγράμματα που σχεδιάζονται με στόχο την υποστήριξη τέτοιων μικρών και τοπικών δράσεων για παραμεθόριες, απομακρυσμένες, νησιώτικες και ορεινές περιοχές (LEADER, NOW, ENVIREG, INTEREG, Άρθρο 10 του RDEF), καταλήγουν να εφαρμόζονται με τέτοιους τρόπους που φαίνεται πως ακυρώνουν τις επιδιώξεις των εμπνευστών τους.

Η ανάγκη για διεπιστημονική διερεύνηση, επεξεργασία και εκλογίκευση αναμένεται να προβάλει ως αδήριτη και σε αυτό το Συνέδριο.

Στα πλαίσια αυτά καλούμαστε να διερευνήσουμε το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο που αναφέρεται στις παραμεθόριες νησιώτικες περιοχές, και θα διατυπώσουμε προτάσεις ώστε αυτό να αξιολογηθεί, να επανεξεταστεί και/ή να εξειδικευτεί. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για το ζήτημα της κατάρτισης.

Παράλληλα, θα διατυπωθούν πορίσματα για τους μηχανισμούς που θα πρέπει να λειτουργήσουν για να αντιμετωπίζονται οι σημαντικές σημερινές ανεπάρκειες στην τοπική ανάπτυξη.

Το Συνέδριο θα επιδιώξει να προωθήσει τα αποτελέσματά του με τους εξής τρόπους:

Με συνεντεύξεις στον τοπικό τύπο και σε ραδιοσταθμούς των νησιών της Οργανωτικής Επιτροπής και των επιστημόνων που θα συμμετάσχουν στο Συνέδριο. Έχει ήδη οριστεί η ΕΡΑ Αιγαίου ως Χορηγός Προβολής και έχει γίνει σημαντικός αριθμός συνεντεύξεων.

Με την παραγωγή ειδικών φυλλαδίων εκλαΐκευσης για διανομή από το Συνέδριο αλλά και από τους παραγωγικούς φορείς και τις τοπικές υπηρεσίες.

Ήδη, πολλές εισηγήσεις είναι στη διάθεση των συνέδρων.

Εκλαϊκευτικό υλικό από το Ελληνικό Γραφείο της Ε.Ε. και από άλλες υπηρεσίες είναι στη διάθεση των Συνέδρων.

Με την έκδοση των πρακτικών του Συνεδρίου και τη διάθεσή του στους εισηγητές, στους ενδιαφερόμενους φορείς και υπηρεσίες. Σε περίπτωση που κριθεί απαραίτητο θα επιδιώξουμε την μετάφραση των πρακτικών στην αγγλική και την διάδοσή των πορισμάτων του Συνεδρίου στην Κομισιόν και σε άλλους φορείς του εξωτερικού (Διεθνές γραφείο Εργασίας, Ευρωβουλή κλπ).

Η Οργανωτική Επιτροπή θέλει επίσης να προτείνει την υιοθέτηση και προώθηση της ιδέας της τακτής συνεύρεσης (κάθε δύο χρόνια) των ενδιαφερομένων για το ζήτημα της ανάπτυξης των παραμεθόριων νησιώτικων περιοχών. Σε περίπτωση που αυτή η ιδέα υιοθετηθεί, η Οργανωτική Επιτροπή θα εισηγηθεί τη δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού δικτύωσης και αλληλοενημέρωσης των ενδιαφερομένων μερών (Παρατηρητήριο). Το Παρατηρητήριο αυτό προτείνουμε να φιλοξενείται στην Ικαρία και να συνδεθεί με το Έργο TERRA/LORE και το Χωροταξικό Παρατηρητήριο που ήδη δημιουργείται στο Επαρχείο.