ΑΘΕΡΑΣ Αστική μη κερδοσκοπική εταιρία Ικαρίας,
ΕΜΠ,
Κέντρο Έρευνας και Τεκμηρίωσης,
Σύλλογος Ικαρίων Επιστημόνων
ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΜΕ ΘΕΜΑ:
ΠΟΙΟ Μέλλον ΤΑΙΡΙΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΙΚΑΡΙΑ
ΘΕΜΑ: Ιδιωτική πολεοδόμηση στη Μεσαχτή Ικαρίας
Σας γνωρίζουμε ότι στην Ημερίδα Προβληματισμού που διοργανώθηκε στην Αθήνα στις 17.61995 και στο τριήμερο Ικαριακό Συνέδριο που
διοργανώθηκε στην Ικαρία στις 11-13.8.1995 από Τους φορείς ··ΑΘΕΡΑΣ’,
“ΕΜΠ”, “Κέντρο Έρευνας Και Τεκμηρίωσης” Και “Σύλλογος Ικαρίων Επιστημόνων” με
Κοινό Θέμα: “Ποιο μέλλον ταιριάζει στην Ικαρία;”. έγινε γιο πρώτη φορά δημόσια ενημέρωση για την Ιδιωτική Πολεοδόμηση στη
Μεσαχτή Ικαρίας, της οποίας η Οικιστική
Καταλληλότητα έχει εγκριθεί με την
Υπουργική Απόφαση ΠΕΧΩΔΕ 71372/3612/26.5.93 (ΦΕΚ 736Δ/7.7.93).
Οι σύνεδροι κατάπληκτοι πληροφορήθηκαν το γεγονός μίας τόσο σημαντικής πολεοδομικής παρέμβασης στο νησί, που αναμένεται να έχει πληθυσμό πολλαπλάσιο αυτού της πρωτεύουσας του νησιού, του Αγίου Κηρύκου, Η κατάπληξη οφείλεται και στο γεγονός ότι δεν υπάρχουν οικιστικές πιέσεις μόνιμης κατοικίας στην Ικαρία που Θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν την πολεοδόμηση μίας έκτασης 200 περίπου στρεμμάτων, και μάλιστα στην πιο Καλή παραλία του νησιού.
Είναι
απορίας άξιο ότι η έκδοση του ΦΕΚ έγινε
με τέτοια τρόπο ώστε να μην
είναι ενημερωμένη η τοπική κοινωνία,
Είναι χαρακτηριστικό ότι η
Κοινότητα του Αγίου Πολυκάρπου, στην οποία ανήκει η έκταση δεν γνωμοδότησε ποτέ, όπως άλλωστε αναφέρεται και
στο εν λόγω ΦΕΚ, και είναι αμφίβολο
ον έλαβε ποτέ το αίτημα για γνωμοδότηση. ή αν ήλθε ποτέ το Θέμα στο κοινοτικό
συμβούλιο. Το βέβαιο είναι ότι
ποτέ δεν ήλθε σε γνώση των
κατοίκων της Ικαρίας, με δημοσίευση
στον τοπικό τύπο ή τοιχοκόλληση, Ούτε από
Τη Νομαρχία Σάμου ή από το Επαρχείο, ούτε από άλλον φορέα. Για αυτό άλλωστε
και η ανακοίνωση της ύπαρξης της προαναφερθείσης Υπουργικής Απόφασης για Οικιστική Καταλληλότητα αυτού του ΦΕΚ στο Συνέδριο που διοργανώσαμε
συνάντησε την πλήρη άγνοια των
κατοίκων Και των τοπικών φορέων,
και φυσικά και την κατάπληξη Τους.
Η ενδιαφερομένη εταιρεία, όπως προκύπτει από τον τίτλο της, ειδικεύεται σε τουριστικές επενδύσεις, γεγονός
που σημαίνει ότι η ιδιωτική πολεοδόμηση
Θα χρησιμοποιηθεί για τουριστικούς
λόγους. Αυτό σημαίνει για την
Ικαρία μεγάλη ένταση στην εποχικότητα του τουρισμού και αν η ιδιωτική πολεοδόμηση υλοποιηθεί αναμένεται να χειροτερέψει
ακόμα περισσότερο την κακή πορεία
ανάπτυξης ενός μαζικού τουρισμού
χαμηλής εξυπηρέτησης που έχει
πάρει η Ικαρία, όπως μας βεβαίωσε ο εκπρόσωπος του ΕΟΤ που
παρέστη στις εργασίες του Συνεδρίου.
Η άποψη του εκπροσώπου του ΕΟΤ που παρέστη στο Συνέδριο μας όσο Και η άποψη που εκφράστηκε στο Συνέδριο από ειδικούς επιστήμονες (πολεοδόμους, χωροτάκτες, ειδικούς στην τουριστική ανάπτυξη, οικονομολόγους, περιφερειολόγους, ειδικούς στην τοπική ανάπτυξη) και τοπικούς φορείς είναι ότι η Ιδιωτική ΙΙολεοδόμηση της Ικαρίας δεν πρέπει να υλοποιηθεί.
Επιπρόσθετα, Θέλουμε να σας επισημάνουμε τα
εξής:
ι: Η εν λόγω Ιδιωτική Πολεοδόμηση συνορεύει με τον βιότοπο της Μεσαχτής, με
εσωτερικά γλυκά και υφάλμυρα νερά,
που καταλήγει στην παραλία της Μεσαχτής,
γνωστού τόπου ωοτοκίας της θαλάσσιας
χελώνας. Η ύπαρξη αυτού του
βιότοπου αναφέρεται και στην Ειδική Χωροταξική Μελέτη Ικαρίας που ήδη βρίσκεται στην Γ1 φάση Της.
2. Η
συνολική έκταση που αναφέρεται ως ενιαία ιδιοκτησία στην Υ.Α. 71372/3612/26.5.93, δεν είναι ενιαία αλλά διασχίζεται από ρέμα. Τα ρέματα ανήκουν
στο δημόσιο (Και Το Δημόσιο πρέπει να
διεκδικεί την προστασία τους ιδιαίτερε
αν καταλήγουν σε βιοτόπους) Και επομένως, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία δεν πρόκειται για μία ενιαία ιδιοκτησία
αλλά γιο δύο χωριστές ιδιοκτησίες,
η καθεμιά εκ των οποίων είναι μικρότερη
των 100 στρεμμάτων που απαιτούνται
για ιδιωτική πολεοδόμηση.
3. Ο
αριθμός των στρεμμάτων που
κατατέθηκαν με την αίτηση της
ενδιαφερόμενης εταιρείας προς το ΥΠΕΧΩΔΕ διαφέρει από τον αριθμό των στρεμμάτων που εγκρίνει Το προαναφερόμενο ΦΕΚ της οικιστικής καταλληλότητας. Συγκεκριμένα, τα έγγραφα
του ΥΠΕΧΩΔΕ που αναφέρονται στα έχοντας
υπόψη’ της ΥΑ 71372/3612/26.5.93 (ΦΕΚ 736Δ/7.7.93) φέρουν την έκταση ως 219,5 στρέμματα. ενώ το ίδιο Το ΦΕΚ αναφέρεται σε έκταση εμβαδού 196 στρεμμάτων, χωρίς ωστόσο να κάνει καμία
αναφορά νια Τη στρεμματική διαφορά Που υπάρχει και χωρίς να αναφέρει ειδική γνωμάτευση
της νομικής υπηρεσίας του
ίδιου του ΥΠΕΧΩΔΕ.
Μετά την επιστολή αυτή της Οργανωτικής Επιτροπής με το θέμα απασχολήθηκαν οι Δ]νσεις Χωροταξίας, Πολεοδομικού Σχεδιασμού Και Προστασίας Περιβάλλοντος του ΥΠΕΧΩΔΕ. Τελικά η υπόθεση τέθηκε στο αρχείο Και δεν προχώρησε σε υλοποίηση.
4. Αξίζει να σημειωθεί ότι στο Συνέδριο αναφέρθηκε από πολίτες ότι στην έκταση αυτή που εμφανίζεται στο τοπογραφικό διάγραμμα του ΦΕΚ υπάρχουν άλλες ιδιοκτησίες. Φυσικά, δεν
είναι αρμοδιότητά μας να εξακριβώσουμε κάτι Τέτοιο ωστόσο Το
θεωρούμε πολύ πιθανό, από τη στιγμή
που δεν κοινοποιήθηκε με κάποιο τρόπο
στους κατοίκους της Ικαρίας και ιδιαίτερα
της Κοινότητας Αγ. Πολυκάρπου το αίτημα
της εταιρείας ΜΕΣΣΑΚΤΗ Α.Ε. για
ιδιωτική πολεοδόμηση πριν την
έκδοση της Υ.A.
71372/3612/26.5.83 (ΦΕΚ 736Δ/7.7.93), και
επομένως δεν ήταν δυνατό να
κινηθεί η οποιαδήποτε διαδικασία από ενδεχόμενους ιδιοκτήτες.
Πρόσφατα πληροφορηθήκαμε ότι η ενδιαφερόμενη εταιρεία έχει υποβάλλει αίτηση για έγκριση περιβαλλοντικών όρων η οποία ακόμα εκκρεμεί στο Υπουργείο ΠΕΧΩΔΕ, επειδή η Νομαρχία Σάμου δεν έχει
στείλει γνωμοδότηση. Τελικά, ο φάκελος βρίσκεται προς υπογραφή στο γραφείο του κ. υπουργού ΠΕΧΩΔΕ χωρίς να υπάρχει, γιο άλλη μία φορά γνωμοδότηση από τη Νομαρχία Σάμου, παρ' όλο Που έχουν
περάσει αρκετά μήνες από την αποστολή στη Νομαρχία Σάμου του φακέλου με τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Καμιά ενημέρωση των πολιτών της Ικαρίας από την Νομαρχία και καμιά
πρόσκληση
για γνωμοδότηση δεν έχει γίνει για την περιβαλλοντική μελέτη, ενώ είναι γνωστό ότι
οι τοπικές αρχές οφείλουν από τη νομοθεσία να
δημοσιοποιήσουν την ύπαρξη αυτής της Μελέτης με ειδική πρόσκληση για γνωμοδότηση των πολιτών είτε στον τοπικό τύπο ή στα
τοπικά ραδιοτηλεοπτικά μέσα. Επειδή Φαίνεται ότι για δεύτερη φορά επαναλαμβάνονται
διαδικασίες
μη-γνωστοποίησης στο τοπικά κοινά της εξέλιξης
σχετικά με αυτό το μείζον
πολεοδομικό
Θέμα, γι αυτό το λόγο απευθυνόμαστε σε εσάς. με αυτή την επιστολή, ώστε να
επιληφθείτε των ζητημάτων Που είναι της
αρμοδιότητάς σας.
Παρακαλούμε
να εξετάσετε Το ενδεχόμενο να εκδοθεί Υπουργική Πράξη ακύρωσης
της ΥΑ.
71372/3612/26.5.93 (ΦΕΚ 736Δ/7.7.93), σεβόμενοι τα πορίσματα Του Συνεδρίου μας. Αν δεν εκδοθεί Πράξη
ακύρωσης, παρακαλούμε, Πριν εκδοθούν περιβαλλοντικοί όροι από το ΥΠΕΧΩΔΕ να συνυπολογισθεί
η περιβαλλοντική σημασία της περιοχής,
η ύπαρξη σημαντικού υγροβιότοπου Που αναφέρεται σε μελέτες του ΥΙΙΕΧΩΔΕ (π.χ. Ειδική
Χωροταξική Μελέτη Ικαρίας) που
έχουν δημοσιοποιηθεί στο
κοινά, αλλά και ύπαρξη περιοχής ωοτοκίας της Θαλάσσιας
χελώνας στην παραλία της Μεσαχτής
που συνορεύει με την έκταση της επιχειρούμενης
ιδιωτικής πολεοδόμησης.
Οφείλουμε να σας γνωρίσουμε ότι ένα από τα συμπεράσματα του Συνεδρίου μας ήταν ότι τέτοιες σημαντικές
πολεοδομικές και χωροταξικές παρεμβάσεις όπως η Ιδιωτική Πολεοδόμηση στη
Μεσαχτή Ικαρίας, δεν βοηθούν αλλά
αντίθετα αντιστρατεύονται την προώθηση της απαιτούμενης ενδογενούς-τοπικής-αειφόρου ανάπτυξης, που αποτελεί
σημαντικό άξονα πολιτικής της Ευρωπαϊκής
Ένωσης και της Ελλάδας, και που Πιστεύουμε ότι για την Ικαρία αποτελεί αναπτυξιακό μονόδρομο
αν Θέλουμε να αποφύγουμε τα αρνητικά αναπτυξιακά παραδείγματα που
υπάρχουν σε άλλα νησιά του Αιγαίου. Υλοποίηση της ιδιωτικής πολεοδόμησης στη Μεσαχτή Ικαρίας
θεωρείται από την Οργανωτική Επιτροπή
κρίσιμη για το μέλλον της Ικαρίας. Το μέλλον της Ικαρίας Θα
πρέπει να κινηθεί προς την ανάπτυξη των ήπιων μορφών τουρισμού, των ήπιων μορφών
ενέργειας και προς την
οικολογική γεωργία, για γεωμορφολογικούς,
πολιτιστικούς, ιστορικούς και κοινωνικούς λόγους,
Τέλος, οφείλουμε να σας γνωστοποιήσουμε ότι στο Συνέδριο μας διατυπώθηκε από ειδικούς επιστήμονες η γενικότερη άποψη
ότι πρέπει να γίνει εξαίρεση τέτοιων ευαίσθητων ανθρωπογεωγραφικών
συστημάτων όπως είναι τα νησιά του Αιγαίου ΙΙελάγους από τις περιοχές που
μπορούν να δεχτούν την δημιουργία ιδιωτικών πολεοδομήσεων. κυρίως γιατί οι οικιστικές πιέσεις είναι γενικά
ανύπαρκτες Και οι ιδιωτικές πολεοδομήσεις στα νησιά Θα χρησιμοποιηθούν εν τέλει για να εξυπηρετήσουν Την
τουριστική επιχειρηματική δραστηριότητα
σε βάρος της ποιότητας του περιβάλλοντος αλλά και σε βάρος της κοινωνικής και οικονομικής ζωής των τοπικών
κοινωνιών, με προεξάρχον ζήτημα αυτά της εποχικότητας. Για αυτό το λόγο, με ιδιαίτερη χαρά διαπιστώσαμε ότι, σε μία άλλη περίπτωση τουριστικής
πολιτικής, στην περίπτωση των
προωθούμενων διατάξεων γιο τα κέντρα
Θολασσοθεραπείας, ένα από τα κριτήρια χωροθέτησης ενός τέτοιον κέντρου
θαλασσοθεραπείας είναι η ύπαρξη, σε ακτίνα 5 χλμ., άλλων ξενοδοχειακών μονάδων με υπερδιπλάσια δυναμικότητα από αυτήν του υπό έγκριση Κέντρου θαλασσοθεραπείας. Η
ύπαρξη ενός τέτοιου κριτηρίου για σύγχρονες
τουριστικές μονάδες, σημαίνει ότι μάλλον
Θα Πρέπει να υπάρχουν
αποτρεπτικά κριτήρια για τη χωροθέτηση
ιδιωτικών πολεοδομήσεων που δεν
καλύπτουν οικιστικές πολεοδομικές πιέσεις αλλά εκμεταλλεύονται την πολεοδομική νομοθεσία για τη δημιουργία τουριστικών καταλυμάτων.
Δεν γνωρίζουμε αν, παράλληλα με την Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, έχει υποβληθεί από την ενδιαφερόμενη εταιρεία στις Υπηρεσίες σας Πολεοδομική Μελέτη. Σε μία τέτοια περίπτωση παρακαλούμενα μας ενημερώσετε σχετικό, αφού Οι θεσμοθετημένοι μηχανισμοί ενημέρωσης του κοινού δεν λειτουργούν στην περίπτωση της Ιδιωτικής Πολεοδόμησης στη Μεσαχτή Ικαρίας..
με εκτίμηση
Μαρία Γιαουτζή, Αναπλ. Καθηγ. EMΠ,
Ηλίας Γιαννίρης, Πολεοδόμος.χωροτάκτης,
Μπάμπης Καρίμαλης. Πολ. Μηχ/κός,
Νίκος Μαλαχίας, Καθηγ. Mεσ. Τεχν. Εκπ.,
Στέλιος
Μπαμπάς, Νομικός, Κοινωνιολόγος,
Μένιος Τσαμουδάκης, Ασφαλιστ. Σύμβουλος,
Κώστας Γαγλίας, Οικονομολόγος.
ΑΘΕΡΑΣ Αστική μη κερδοσκοπική εταιρία Ικαρίας, ΕΜΠ, Κέντρο Έρευνας και Τεκμηρίωσης, Σύλλογος Ικαρίων Επιστημόνων
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
…-ΙΙΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΗΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΣ ΣΤΟ ΥΠΕΧΩΔΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΠΟΛΕΟΔΟΜΗΣΗ ΣΤΗ ΜΕΣΑΧΤΗ ΙΚΑΡΙΑΣ.
Συνάντηση
γνωριμίας και αλληλοενημέρωσης είχαν στην Αθήνα στις 2.11.1995, αφενός 0 Νομάρχης
Σάμου κ. Πυθαγόρας Βαρδίκος και
αφετέρου η Οργανωτική Επιτροπή Που διοργάνωσε Ημερίδα (Αθήνα. 17.6.95) και
Συνέδριο (Ικαρία, 11-13.8.95) με κοινά Θέμα ·Π0ΙΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΑΙΡΙΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΙΚΑΡΙΑ.
Στη συνάντηση αυτή συζητήθηκαν οι δύο
επιστολές που έστειλε η Οργανωτική Επιτροπή προς τις δημόσιες υπηρεσίες, τα
πολιτικά κόμματα και την αυτοδιοίκηση, σχετικά με τα συμπεράσματα του Συνεδρίου
για την ανάσχεση του αγροτοτουριστικού προγράμματος στην Ικαρία, και για την
ιδιωτική πολεοδόμηση στη Μεσαχτή Ικαρίας…
Για το ζήτημα της προωθούμενης ιδιωτικής πολεοδόμησης στη Μεσαχτή Ικαρίας από ιδιωτική εταιρεία. επισημάνθηκε από την Οργανωτική Επιτροπή ότι ούτε κατά Τη διαδικασία της έγκρισης οικιστικής καταλληλότητας από Το ΥΠΕΧΩΔΕ που έγινε το 1992-1993, αλλά ούτε και τώρα που προωθείται από την ενδιαφερόμενη εταιρεία η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων στο ΥΠΕΧΩΔΕ, δεν ενημερώθηκε η τοπική Κοινωνία της Ικαρίας. Επισημάνθηκε επίσης ότι η πολεοδόμηση αυτή δεν αναφέρεται ούτε και στην Ειδική Χωροταξική Μελέτη Ικαρίας, η οποία πέρασε από συμμετοχικές διαδικασίες. Το αποτέλεσμα είναι στην Ικαρία να επικρατεί πλήρης άγνοια, σύγχυση και αναστάτωση. Όπως είχε καταγγελθεί στο Συνέδριο. με την έλλειψη ενημέρωσης της τοπικής κοινωνίας:
παραβιάζεται η σχετική νομοθεσία ενημέρωσης του κοινού για έκφραση γνώμης Και ενστάσεων, δεν μπορεί να επισημανθεί στις αρχές η ύπαρξη βιοτόπων στην περιοχή ώστε να συνεκτιμηθούν στην έγκριση περιβαλλοντικών όρων (παραλία ωοτοκίας θαλάσσιας χελώνας. υγροβιότοπος Μεσαχτής). και
δεν μπορούν να αντιδράσουν οι κάτοικοι Που, όπως αναφέρθηκε, έχουν ιδιοκτησίες στην περιοχή του τοπογραφικού διαγράμματος του ΥΠΕΧΩΔΕ που αφορά την ιδιωτική πολεοδόμηση.
Ο κ. Νομάρχης ανέφερε ότι οι ενέργειές του κινούνται παράλλτ9ισ με αυτές της Οργανωτικής Επιτροπής διότι μέσα στις επόμενες ημέρες η Νομαρχία Θα αποστείλει στο ΥΠΕΧΩΔΕ σχετική έκθεσή αυτοψίας που έχει συνταχθεί από υπηρεσιακούς παράγοντες της Νομαρχίας, και στην οποία επιβεβαιώνεται, μεταξύ άλλων, ότι υπάρχει ιδιοκτησιακό ζήτημα όχι μόνα με ιδιώτες αλλά Και με δασικές εκτάσεις…
Στη συνάντηση του κ.. Νομάρχη με την Οργανωτική Επιτροπή παραβρεθήκαν επίσης, ο Πρόεδρος του Κέντρου Έρευνας και Τεκμηρίωσης, ό Πρόεδρος της Κοινότητας Καρκιναγρίου η Πρόεδρος Του Συλλόγου ΠΑΠΠΑΣ και ο Νομαρχιακός Σύμβουλος κ. Κουλουλίας.
6.11.1995
Ή ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ