Ικαριακά και Φουρνιώτικα Νέα

Η Άνοιξη, το Πάσχα, οι διπλές εκλογές του Μάη και η διπλή υποψηφιότητά μου ως Αντιπεριφερειάρχης Σάμου και ως ευρωβουλευτής, ένα «θερμό» πολύκοσμο καλοκαίρι φιλοξενίας στην Ικαρία, μια Αυγουστιάτικη 15νθήμερη αναμονή για τα γεννητούρια της εγγονής (15-29 Αυγούστου), ένα εικοσαήμερο ταξίδι στο γιό μου στον Καναδά το Σεπτέμβρη, οικοδομικές εργασίες, λιομάζεμα, βουλευτικές εκλογές της 25-1-2015, κάθοδος των Οικολόγων Πράσινων με το ΣΥΡΙΖΑ, εκλογή ενός βουλευτή (Γιώργος Δημαράς), ανάληψη του Γιάννη Τσιρώνη των Οικολόγων Πράσινων ως αναπληρωτή υπουργού Περιβάλλοντος. Διαδοχικά γεγονότα που έκαναν άνω-κάτω την ύλη που κάθε φορά ετοίμαζα.

Υπήρχε όμως και μια παράλληλη ψυχική κόπωση. Αφ’ ενός η ενασχόληση με το εσωτερικό των Οικολόγων Πράσινων. Αφ’ ετέρου το απρόσμενο κλείσιμο ενός παράνομου λατομείου στο Πέζι Ικαρίας, με σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις, που προεκλογικά αποδόθηκε στον «Οικολογικό Άνεμο» για μικροκομματικούς λόγους.

Εύχομαι η ανάληψη της κυβέρνησης από το ΣΥΡΙΖΑ μετά την μεταεκλογική συνεργασία του με τους ΑΝΕΛ να συνεχίσει να δίνει αισιοδοξία για μια πορεία που να αντιστοιχεί με τους πόθους του λαού, να ανορθώσει τη δημοκρατική λειτουργία και να αρχίσει να δρομολογεί λύσεις για μακροχρόνια χειμάζοντα προβλήματα, που είναι πολλά, από πάνω μέχρι κάτω, μέχρι και την νησιώτικη Ελλάδα και την Ικαρία και τους Φούρνους. Το σίγουρο είναι ότι δεν πρέπει να τα περιμένουμε όλα από τα «πάνω». Αντίθετα, εμείς, από τα κάτω πρέπει να οδηγούμε το μέλλον. Ενεργοί και δραστήριοι πολίτες θα πρέπει να γίνουμε όλοι μας με λιγότερη γκρίνια και συνθήματα και περισσότερη δουλειά, όπως τραγουδούσε ο αξέχαστος Μάνος Λοϊζος.

Υπάρχουν πέντε (!) αφιερώματα και πλούσια ύλη που θα έχετε να διαβάζετε για καιρό. Στην υπόλοιπη ύλη θα βρείτε σημαντικές προτάσεις για το μέλλον της χώρας και της Επαρχίας Ικαρίας, προτεινόμενα και ειδήσεις για την Ικαρία και την ευρύτερη νησιώτικη περιοχή.

Πολύ περισσότερα «τρέχουν» γύρω μας όπως θα έχετε αντιληφθεί. Ξαφνικά έχει πυκνώσει ο πολιτικός χρόνος. Ας συμμετέχουμε όλοι σε ενέργειες και δράσεις που «αναβλύζουν» και φέρνουν το νέο.

Τα «Ικαριακά και Φουρνιώτικα Νέα» προσπαθούν να πιάνουν τον παλμό της επικαιρότητας και να χαράζουν δρόμους για ένα μέλλον που να είναι δικό μας και να μας αξίζει.

Για τη σύνταξη

Ηλίας Γιαννίρης

επιστροφή

Επίκαιρα Θέματα

Τι θα πρέπει να κάνει η νέα κυβέρνηση για το περιβάλλον και την βιώσιμη ευημερία

Του Ηλία Γιαννίρη

10 Φεβρουαρίου 2015

Τώρα που ο Γιάννης Τσιρώνης, των Οικολόγων Πράσινων, ανέλαβε Αναπληρωτής Υπουργός Περιβάλλοντος, σχηματίζουμε έναν κατάλογο έργων και δράσεων που επιθυμούμε να υλοποιηθεί.

Οι προτάσεις αυτές, που διαβιβάστηκαν στην Κυβέρνηση, είναι ιεραρχημένες ως εξής:

- άμεσες, νομοθετικές, χωρίς κόστος (15)

- βραχυπρόθεσμες, χαμηλού κόστους (6)

- μακροπρόθεσμες, στρατηγικές με ανάγκη χρηματοδοτικών προγραμμάτων (11)

-Δυο προτάσεις για την Κρήτη και την Ικαρία (2)

- άμεσες, νομοθετικές, χωρίς κόστος

	πρόβλημα	δράση	προστιθέμενη αξία	Σημεία προσοχής	υπουργείο
1.	Σύνδεση του Φυσικού Σχεδιασμού με τους άλλους Σχεδιασμούς	Σύσταση διυπουργικής επιτροπής για πρόταση νομοθετικών μέτρων	Άρση ενός χρόνιου αδιεξόδου στο σχεδιασμό του χώρου		Περιβάλλοντος, Γεωργίας, Τουρισμού, Βιομηχανίας, Οικονομικών (και ΜΟΔ)
2.	ΣΧΟΟΑΠ και φορείς διαχείρισης του.	Εξειδίκευση του φορέα διαχείρισης του ΣΧΟΟΑΠ (σήμερα ορίζεται ο Δήμος γενικώς).	Αποτελεσματική παρακολούθηση εφαρμογής του ΣΧΟΟΑΠ, και διορθωτικές πράξεις εφαρμογής		Περιβάλλοντος
3.	ΣΧΟΑΠ και ενστάσεις	Διευκόλυνση συλλογικών ενστάσεων όταν ευθύνεται η διοίκηση (π.χ. αναδασωτέες περιοχές εντός οικισμών που καλλιεργούνται)			Περιβάλλοντος
4.	Ζώνη προστασίας προστατευόμενων περιοχών και μνημείων	Θέσπιση ζώνης προστασίας ανάλογα με το ανάγλυφο για ασύμβατες χρήσεις (μεγάλες ανεμογεννήτριες, οχλούσες δραστηριότητες)	Προστασία περιοχών, δυνατότητα ανάδειξης προστατευόμενων περιοχών	Έχει εφαρμοστεί στη Βουλγαρία ζώνη 1 χλμ. Για περιοχές Natura	Περιβάλλοντος
5.	ΤΟΠΙΟ: Πριν 4 χρόνια, με απόφαση της Υπουργού ΥΠΕΚΑ (https://diavgeia.gov.gr/doc/4%CE%91%CE%9B%CE%A80-8) είχε συσταθεί μια Επιτροπή Τοπίου. Η Επιτροπή αυτή συνεδρίασε ελάχιστες φορές και έκτοτε παρέμεινε αδρανής.	Επανασύσταση Επιτροπής Τοπίου με σκοπό την πρόταση μέτρων και ενεργειών για α) την ολοκληρωμένη εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για το Τοπίο (Ν. 3827/2010 ΦΕΚ 30/Α/25-2-2010), με τον οποίο κυρώθηκε η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για το Τοπίο) και β) την σύνταξη Εθνικής Στρατηγικής για το Τοπίο.	Διαμόρφωση κριτηρίων για προστασία του Τοπίου ως προαπαιτούμενο για την περιβαλλοντική, τουριστική και τοπική βιωσιμότητα. Προϋπόθεση για την αρμονική ένταξη ή αποτροπή σχεδίων μεγάλης κλίμακας (μεγάλα δημόσια έργα, Αιολικά και Φωτοβολταϊκά Πάρκα, μεγάλες τουριστικές επενδύσεις, μεγάλες εξορύξεις κλπ).		Περιβάλλοντος
6.	Έλεγχος διάνοιξης δρόμων κάθε είδους.	Δημιουργία συστήματος παρακολούθησης	Προστασία τοπίου, οικοσυστημάτων, πολιτιστικής κληρονομιάς,		Περιβάλλοντος
7.	Ρήτρες δημοσίου για ιδιώτες που διασφαλίζουν τα έσοδα	Διόδια, κλπ	Άρση των ρητρών που διασφαλίζουν τα έσοδα ιδιωτών		Δημοσίων Έργων
8.	Τοπικά δομικά υλικά	Απλούστευση αδειοδότησης με αποκέντρωση στα νησιά για τοπικά λατομεία αδρανών και πέτρας- μαρμάρου εκτός προστατευόμενων περιοχών και σύνδεσή χρήσεις με χώρους εναπόθεσης υλικών εκσκαφών και μπάζων	Μείωση μεταφορών δομικών υλικών από χρήσεις περιοχές, εξασφάλιση δομικών υλικών για δημόσια και ιδιωτικά έργα, τοπική απασχόληση, ανακύκλωση μπάζων	Έλεγχος του πλήθους των μικρών λατομείων, αποκατάσταση σχετική με τοπικές χρήσεις γης, απαγόρευση εξαγωγής από την περιοχή των τοπικών υλικών	Βιομηχανίας, Περιβάλλοντος
9.	Προστασία μονοπατιών και ανάδειξη τους ως πολιτιστική κληρονομιά	Απαγόρευση διάνοιξης δρόμων σε παραδοσιακά μονοπάτια και ντουσεμέδες	Τουριστική αξιοποίηση, πολιτιστική κληρονομιά,		Περιβάλλοντος, Τουρισμού
10.	Αλλαγή συνεταιριστικού πλαισίου	Τόνωση συλλογικών και συνεταιριστικών μορφών παραγωγής	Τόνωση της τοπικής παραγωγικής οικονομίας, ενθάρρυνση αποκεντρωμένης μικρής τοπικής παραγωγής, τοπική απασχόληση, τυποποίηση μικρής παραγωγής		Γεωργίας, Εργασίας, Οικονομικών
11.	Τοπική παραγωγή και διευκόλυνση άτυπων οικονομικών σχέσεων για την πώληση στην τοπική αγορά	Οικονομικός διαχωρισμός των μικρών παραγωγών, λύση των τιμολογιακών προβλημάτων.	Απασχόληση μικρών παραγωγών, Τόνωση τοπικής οικονομίας, τοπικές αγορές προϊόντων, διείσδυση στην τουριστική κατανάλωση τοπικών προϊόντων	Εφαρμόζεται στην Ιταλία	Οικονομικών, Τουρισμού, Εσωτερικών
12.	Δακοκτονία	Καταπολέμηση δάκου ελιάς με δακοπαγίδες αντί για χημικά	Παραγωγή βιολογικού λαδιού σε όλη την Ελλάδα	Να εκτιμηθεί αν τα κονδύλια δακοκτονίας με χημικά επαρκούν. Αν δεν επαρκούν να γίνει συμπληρωματικό κοινοτικό χρηματοδοτικό μέσο. Απαιτείται και ένα εκτεταμένο πρόγραμμα ενημέρωσης των αγροτών	Γεωργίας
13.	Αποτροπή μετατροπής δικαιωμάτων χρήσης σε δικαιώματα ιδιοκτησίας			Βόσκηση, ρητινοπαραγωγή, δασοκομία κλπ	Περιβάλλοντος, δικαιοσύνης
14.	Απαγόρευση βόσκησης κοντά σε Χωματερές, ΧΥΤΑ, ΧΥΤΥ.	Νομοθετική ρύθμιση	Βελτίωση της ποιότητας του παραγομένου κρέατος, την αποτροπή ευρημάτων τοξικών (π.χ. διοξινών)	Εφαρμογή της αστυνόμευσης	Περιβάλλοντος, Γεωργίας, Προστασίας του Πολίτη
15.	Απόλυτη δασική προστασία προστατευτικών δασών ανάντι των οικισμών				Περιβάλλοντος

- βραχυπρόθεσμες, χαμηλού κόστους

	πρόβλημα	δράση	προστιθέμενη αξία	Σημεία προσοχής	υπουργείο
1.	ΟΑγώνες 2004	Αποτίμηση του κόστους και εκτίμηση των αποτελεσμάτων	Προσδιορισμός του ποια ήταν η προστιθέμενη αξία		Περιβάλλοντος
2.	Παράκτιο μέτωπο Αθήνας-Θες/νίκης
3.	Έλεγχος επεκτάσεων πόλεων	Αλλαγή προδιαγραφών για αντιμετώπιση πλημμυρικών φαινομένων κατάντι των επεκτάσεων σε μεγάλες πόλεις		Το κάθε ΣΧΟΟΑΠ δεν μπορεί να το διασφαλίσει	Περιβάλλοντος
4.	ΣΧΟΟΑΠ και προτεινόμενες μελέτες	Θα πρέπει να γίνονται οι προτεινόμενες μελέτες σε σύντομο χρονικό διάστημα και να ενσωματώνονται στο ΣΧΟΟΑΠ με αναθεώρηση του	Άρση της κακής σχέσης μεταξύ του φυσικού σχεδιασμού και των άλλων σχεδιασμών		Περιβάλλοντος
5.	Δυνατότητα αποκατάστασης παραδοσιακών οικισμών, μονοπατιών και κατασκευών (μύλοι, ξερολιθιές, πετρογέφυρα, κλπ)	Δημιουργία καθετοποιημένης σχολής παραδοσιακής δόμησης (πετράδες, ξυλοτεχνία)	Δημιουργία σχολής τεχνιτών, συνεργασία ΑΕΙ- ΤΕΙ- Σχολές ΟΑΕΔ- ΙΕΚ	Γεωγραφική αντιπροσώπευση μαθητών, ώστε να ωφεληθούν με τεχνίτες όλες οι περιοχές της χώρας	Παιδείας, Περιβάλλοντος
6.	Αδυναμία εκτέλεσης μικρών τοπικών έργων από ΟΤΑ και κοινωνικούς φορείς για προστασία περιβάλλοντος και ποιότητας ζωής	Θεσμοθέτηση τοπικής ή περιφερειακής αδειοδότησης και κατασκευής μικρών έργων αυτεπιστασίας από ΟΤΑ και τοπικούς κοινωνικούς φορείς (εκτός δρόμων) για έργα που έχουν προστιθέμενη αξία στο περιβάλλον	Θα δοθεί η δυνατότητα εκτέλεσης πολλών μικρών έργων που θα βελτιώνουν το περιβάλλον, θα αξιοποιούν τοπικά υλικά και θα δίνουν διέξοδο στην τοπική απασχόληση	Θέσπιση ευέλικτων κανόνων ελέγχου κατά το σχεδιασμό, υλοποίηση και αποτίμηση της δράσης- αξιολόγηση (feedback) κατά δήμο, ώστε να βελτιώνονται οι όροι αδειοδότησης	Εσωτερικών, Οικονομίας, Περιβάλλοντος, Περιφέρειες

- μακροπρόθεσμες, στρατηγικές με ανάγκη χρηματοδοτικών προγραμμάτων.

	πρόβλημα	δράση	προστιθέμενη αξία	Σημεία προσοχής	υπουργείο
1.	Υλοποίηση προστατευόμενων περιοχών (NATURA, RAMSAR, Μικροί βιότοποι, κλπ)	Εκπόνηση διαχειριστικών μελετών και δημιουργία φορέων διαχείρισης κατά ενότητα χρήσεις στεριανές περιοχές και ανά νησί ή σύμπλεγμα νησιών	Απασχόληση ειδικών επιστημόνων, ρύθμιση χρήσεων γης, προστασία οικοτόπων και βιοποικιλότητας	Ο στόχος θα πρέπει να είναι η δημιουργία ενός τοπικού φορέα ελέγχου κοντά στον πολίτη. Απαιτείται και πρόγραμμα ενημέρωσης του πληθυσμού για τα οφέλη.	Περιβάλλοντος
2.	Αδόμητοι χώροι στις πόλεις. Παραβίαση της πολεοδομικής σχέσης δομημένου-αδόμητου	Καταγραφή, ενιαία διαχείριση των ελεύθερων χώρων στις πόλεις. Πρόγραμμα αύξησης ελεύθερων χώρων. Προστασία μικρών αδόμητων χώρων του κέντρου. Δίκτυο πρασίνου. Δημιουργία πράσινων διαδρόμων.	Οικολογική αναβάθμιση των πόλεων. Στοχευμένη αξιοποίηση των κοινοτικών και εθνικών πόρων. Αύξηση της βιοποικιλότητας στις πόλεις.	Απαιτείται η υλοποίηση πολεοδομικών εργαλείων	Περιβάλλοντος
3.	Εκτός σχεδίου δόμηση- αυθαίρετα	Αλλαγή του τρόπου παροχής πολεοδομημένης γης εντός οικισμών ώστε να γίνονται γρήγορα τα πολεοδομικά σχέδια και οι πράξεις εφαρμογής, που σήμερα φτάνουν τα 10 και 20 χρόνια. Ανάλογος με αυτή την επιτάχυνση παροχής πολεοδομημένης γης εντός οικισμών θα πρέπει να είναι και ο περιορισμός της εκτός σχεδίου νόμιμης δόμησης. Τα αυθαίρετα που βρίσκονται σε προστατευόμενες περιοχές θα μπορούν να απομακρύνονται με την ανταλλαγή γης εντός οικισμών. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν οικονομικά και πολεοδομικά εργαλεία. Απαιτείται ενεργοποίηση των πολεοδομικών εργαλείων ΖΑΣ (ζώνες αγοράς συντελεστή), ΖΕΠ (ζώνες ενεργού πολεοδομίας), μεταφορά συντελεστή δόμησης, κλπ.	Σε βάθος 5ετίας ή 10ετίας πλήρης απαγόρευση της εκτός σχεδίου δόμησης και δραστική μείωση των αυθαιρέτων.	Χρειάζονται νομοθετικές ρυθμίσεις για την υλοποίηση των πολεοδομικών εργαλείων. Απαιτείται εκτενής ενημέρωση και διαβούλευση	Περιβάλλοντος
4.	ΑΠΕ και ηλεκτροπαραγωγή	Αφορά την πόλη σε σχέση με την ενέργεια. Net metering και προώθηση (π.χ. φοροαπαλλαγή αγοράς και/ή ΕΣΠΑ κλπ) μικρών φωτοβολταϊκών και ανεμογεννητριών (1-10kW) σε στέγες- ταράτσες- αυλές κατοικιών, πολυκατοικιών σε μεγάλες πόλεις. Επέκταση και σε μη μόνιμη-παραθεριστική κατοικία.	Θέσεις απασχόλησης σε ΑΠΕ, ελάφρυνση λογαριασμών (και κοινοχρήστων πολυκατοικιών), αυτοπαραγωγή ενέργειας νοικοκυριών, άμβλυνση πίεσης για μεγάλα επιχειρηματικά σχέδια σε νησιά και προστατευόμενες περιοχές και καλωδιακές υποθαλάσσιες συνδέσεις, μείωση χρήσεις πίεσης για νέες λιγνιτικές και πετρελαϊκές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής για κατανάλωση σε μεγάλα αστικά κέντρα.	Παρακολούθηση ενεργειακών ισοζυγίων και διορθωτικά μέτρα ανά περιοχή.	Περιβάλλοντος, Ενέργειας
5.	υπεραλίευση	Δημιουργία τεχνητών υφάλων σε όλη τη χώρα	Εμπλουτισμός θαλάσσιας πανίδας, ενίσχυση παράκτιας αλιείας, καταδυτικός τουρισμός		Περιβάλλοντος, Γεωργίας, Τουρισμού
6.	Διάβρωση, ερημοποίηση, κλιματική αλλαγή	Οικονομική ενίσχυση για αποκατάσταση αναβαθμών τοιχοποιιών με ξερολιθιά από τοπικά υλικά	Αποτροπή διάβρωσης, προστασία υδροφορέων, τοπική απασχόληση, τοπική οικονομία, τοπίο		Περιβάλλοντος, Απασχόλησης, Γεωργίας
7.	Υδρονομική προστασία	Κατασκευή μικρών φραγμάτων (ύψους λιγότερο από 3 μ.) με ξερολιθιά σε ρεματιές	Κατακράτηση νερών, εμπλουτισμός υδροφορέων, τοπική απασχόληση	Τα φράγματα θα πρέπει να ξεκινούν από μεγάλα και μεσαία υψόμετρα προς χαμηλότερα	Περιβάλλοντος
8.	υπερβόσκηση	Οργανωμένες αναδασώσεις κτηνοτροφικών δέντρων (όπως η Χαρουπιά) σε υπερβοσκημένες δημόσιες εκτάσεις, με τη συμμετοχή και των κτηνοτρόφων	Αναδάσωση ερημοποιούμενων ορεινών περιοχών, αποτροπή ερημοποίησης, εμπλουτισμός με κτηνοτροφές και μείωση των εισαγομένων κτηνοτροφών (π.χ. βαμβακόπιττα), τοπική απασχόληση και προώθηση του εθελοντισμού	Πρέπει να δημιουργηθούν δασικά φυτώρια για τα είδη της Χαρουπιάς και άλλων κτηνοτροφικών δέντρων	Περιβάλλοντος, Γεωργίας, Εργασίας
9.	Αναδασώσεις στα πρανή των ρεμάτων	Σχεδιασμός ανά υδρολεκάνη απορροής, ιδιαίτερα στα μεγάλα υψόμετρα	Εμπλουτισμός υδροφορέων, αποτροπή πλημμυρών στα κατάντι.	Χρειάζεται εφαρμοσμένη δράση ανά λεκάνη απορροής	Περιβάλλοντος (Δ/νση Νερών), Γεωργίας, Εσωτερικών
10.	ΑΠΕ και ηλεκτροπαραγωγή	Οικονομική υποστήριξη (π.χ. φοροαπαλλαγή αγοράς και/ή ΕΣΠΑ κλπ) για οικιακά και συλλογικά έργα γεωθερμίας			Ενέργειας, Περιβάλλοντος
11.	ΑΠΕ και ηλεκτροπαραγωγή	Οικονομική ενίσχυση (π.χ. φοροαπαλλαγή αγοράς και/ή ΕΣΠΑ κλπ) δημοτικών και συλλογικών έργων ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ			Ενέργειας, Περιβάλλοντος

-Δυο προτάσεις για την Κρήτη και την Ικαρία

12.	Τρένο στην Κρήτη				Περιβάλλοντος, Δημοσίων Έργων
13.	Σήραγγα Ικαρίας	Μείωση της διαδρομής μεταξύ των 2 λιμανιών κατά 2/3	Εξοικονόμηση καυσίμων και χρόνου, μείωση ατυχημάτων	Υπάρχει προμελέτη, το έργο είναι μέσου κόστους	Περιβάλλοντος, Δημοσίων Έργων

επιστροφή

Για το πετρογέφυρο της Πλάκας που κατέρρευσε:

Το τέλος ενός «ανεπιθύμητου» μνημείου

Μεγάλος θρήνος ξέσπασε για την κατάρρευση του πετρογέφυρου της Πλάκας στην Ήπειρο. Και εμείς χάνουμε γεφύρια συνεχώς. Η γέφυρα της Λουπάστρας στις Ράχες Ικαρίας, μονότοξο, έφυγε με την πλημμύρα του 2010. Δεν έχουμε και πολλά τέτοια μνημεία. Αυτό το Χειμώνα ενεργοί πολίτες ανασκουμπώθηκαν και επισκεύασαν ένα πετρογέφυρο στις Ράχες. Επίσης, δυο συμπατριώτες μας έκαναν ειδική διατριβή για τα πετρογέφυρα της Ικαρίας, και έτσι μπορούμε να ξεκινήσουμε από κάπου. Ένα ακόμη, τρίτοξο αυτή τη φορά, στη Χίο, κινδυνεύει να το πάρει η «ανάπτυξη», δηλαδή ο νέος περιφερειακός δρόμος της Χίου.

Δεσμεύτηκαν όλοι, και η νέα κυβέρνηση, ότι θα αποκαταστήσουν το ιστορικό γεφύρι της Πλάκας. Υπάρχει από χρόνια το αίτημα να ανακατασκευαστεί και το γεφύρι του Κοράκου, στα σύνορα μεταξύ Ηπείρου και Καρδίτσας. Εδώ, στην Ικαρία, το αίτημα να ανακατασκευαστεί το γεφύρι της Λουπάστρας δεν έχει επίσημα διατυπωθεί. Κουβέντα δεν γίνεται επίσης για τα υπόλοιπα γεφύρια της Ικαρίας και του Βορείου Αιγαίου. Ούτε για τους νερόμυλους, τους ανεμόμυλους, τους κτηνοτροφικούς φραγμούς, τα παλιά λιοτρίβια, τους παραδοσιακούς οικισμούς, τα μονοπάτια και τόσα άλλα μνημεία του παραδοσιακού πολιτισμού μας. Μόνο μεμονωμένες περιπτώσεις αναστηλώσεων υπάρχουν σε όλα τα νησιά μας, και στην Ικαρία (π.χ. Λιοτρίβι Σαφού στο Χρυσόστομο, Νερόμυλος στον Άρη Ποταμό) που αποτελούν εξαιρετικά δείγματα.

Χρειαζόμαστε επειγόντως πολιτική για την προστασία και την προβολή της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Διαβάστε το άρθρο που ακολουθεί για να επιβεβαιώσετε αυτό που υποπτεύεστε, πώς καταρρέουν τα μνημεία μας, σαν το πετρογέφυρο της Πλάκας.

Η Σύνταξη.

Γιάννης Παπαδημητρίου *

02.02.2015

Εκεί είναι που ημερεύει η χαράδρα του Αράχθου, που δημιουργείται ένα ομαλό πέρασμα προς τα Τζουμέρκα, που περνούν οι εμπορικοί δρόμοι και επικεντρώνεται ο στρατηγικός έλεγχος της περιοχής. Μερικά πράγματα αποφασίζονται από τη Γεωγραφία πριν από την Ιστορία.

Αυτό το πέρασμα / σύνορο έγινε το θέατρο σκληρών συγκρούσεων και το 1821 και σ’ όλους τους κατοπινούς ελληνοτουρκικούς πολέμους και στη διάρκεια της γερμανικής Κατοχής και του Εμφυλίου, φιλοξένησε τη Συνδιάσκεψη των ελληνικών αντιστασιακών οργανώσεων τον Φλεβάρη του 1944 και φορτίστηκε με τις μνήμες χιλιάδων ανθρώπων του μόχθου, βοσκών με τα κοπάδια τους, πραματευτάδων, μαστόρων και ταξιδιωτών, συνδέθηκε με το συλλογικό μύθο και μετασχηματίστηκε σε πολιτισμικό τοπίο.

Το κεντρικό στοιχείο, το σημείο αναφοράς αυτού του τοπίου ήταν βεβαίως το πέτρινο γεφύρι της Πλάκας, το μεγαλύτερο μονότοξο στα Βαλκάνια, ένα πραγματικό στολίδι της λαϊκής αρχιτεκτονικής αδιάσπαστα δεμένο με τη φύση και το ποτάμι. Ο επισκέπτης εντυπωσιαζόταν από το αέρινο κατασκεύασμα, που έχτισαν το 1866 οι Ηπειρώτες πετράδες με επικεφαλής τον πρωτομάστορα Κώστα Μπέκα, χρησιμοποιώντας ακόμα και ασπράδια αυγών ως συγκολλητική ύλη, και είχε άνοιγμα τόξου 40 μέτρων και ύψος 20.

Πέτρινα γεφύρια στην Ήπειρο υπάρχουν πολλά και πανέμορφα, κανένα όμως εκτός απ’ αυτό δεν συνδέθηκε με τους αγώνες της εποχής μας. Μ’ αυτό το γεφύρι σαν σύμβολο δώσαμε από το 1997 την σκληρή αλλά τελικά νικηφόρα μάχη για τη σωτηρία του Αράχθου από τα καταστροφικό μεγάλο υδροηλεκτρικό φράγμα του Αγίου Νικολάου, αυτό το γεφύρι ήταν που τροποποίησε τους πολιτικούς συσχετισμούς και ατσάλωσε τους Τζουμερκιώτες, σ’ αυτό το γεφύρι μαζευτήκαμε 1.500 άνθρωποι το καλοκαίρι του 2006 και συνεχίσαμε να μαζευόμαστε τα επόμενα χρόνια τα Φώτα ξορκίζοντας τους καλικάντζαρους των εταιριών.

Ήταν επομένως πολύ λογικό να το εχθρεύονται εξουσίες και συμφέροντα όλα αυτά τα χρόνια, να επιχειρηματολογούν ασύστολα ότι «κάθε εποχή δημιουργεί νέα, δικά της μνημεία», στη συνέχεια να μεθοδεύουν «μεταφορές» του στο πουθενά και να πλαστογραφούν τους χάρτες, μετατοπίζοντας την πραγματική του θέση, και στο τέλος να διαβεβαιώνουν ότι το μνημείο «σώζεται» στο μέσο της λάσπης ενός τεχνητού ταμιευτήρα. Ένα μικρό αλλά συμβολικό δείγμα αυτής της αμφιθυμίας των εξουσιών είναι το γεγονός ότι ο τωρινός Περιφερειάρχης Ηπείρου της Ν.Δ. ξεκίνησε την πολιτική του σταδιοδρομία ως υποψήφιος Νομάρχης Ιωαννίνων το 2002, έχοντας το γεφύρι της Πλάκας ως έμβλημα του συνδυασμού του, για να το εγκαταλείψει άρον – άρον την επόμενη εκλογική αναμέτρηση.

Η αναζήτηση των αιτίων της χτεσινής οδυνηρής κατάρρευσης στη μεγάλη νεροποντή είναι μια κλασική επιχείρηση μετάθεσης των ευθυνών. Το γεφύρι της Πλάκας, όπως άντεξε στην προσπάθεια ανατίναξης από τους ναζί το 1943, με το ίδιο κουράγιο έχει αντιμετωπίσει φαινόμενα ακόμα πιο ακραία και μεγάλες κατεβασιές νερού από τον ορμητικό Άραχθο. Και ασφαλώς θα εξακολουθούσαμε να το χαιρόμαστε, υπό την προϋπόθεση ότι οι υπεύθυνοι θα είχαν εκπληρώσει τα στοιχειώδη καθήκοντα απέναντί του.

Από το 2006 είχε συνταχθεί η μελέτη συντήρησης και αποκατάστασης της γέφυρας, η δεύτερη φάση της οποίας προέβλεπε την προστασία των βάθρων της, τα οποία, σύμφωνα με τον μελετητή, «έχουν υποστεί διάβρωση και σημειακά έχουν υποσκαφθεί (νεροφαγώματα)», κάτι που είχαν επισημάνει επανειλημμένα και οι κάτοικοι της περιοχής. Ο μοναδικός αυτόπτης μάρτυρας της χτεσινής καταστροφής επιβεβαιώνει ότι πρώτο «έσπασε» το ανατολικό βάθρο και μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα όλη η κατασκευή βυθίστηκε στο θολό ποτάμι. Ενδεχομένως ένας πρόσθετος λόγος είναι η επίδραση ενός νεαρού πλατάνου στο σώμα της γέφυρας.

Επί 8 χρόνια η παραπάνω μελέτη κυκλοφορεί από γραφείο σε γραφείο, από την Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων στις κεντρικές του Υπουργείου Πολιτισμού και στην Περιφέρεια Ηπείρου, χωρίς να υλοποιηθεί ούτε αυτούσια η δεύτερη φάση ούτε κάποια τροποποίηση - επικαιροποιήσή της. Οι διαδοχικοί Υπουργοί Πολιτισμού και μεταξύ αυτών ασφαλώς ο τελευταίος συντοπίτης μας, ο οποίος τόσο πολύ επένδυσε σε μια καμπάνια πολιτικής «αξιοποίησης» της πολιτιστικής κληρονομιάς, ο Περιφερειάρχης, ο οποίος δεν άφησε ούτε μία εκκλησία της Ηπείρου, παλιά και σύγχρονη, χωρίς προγραμματική σύμβαση, και ασφαλώς κάμποσοι υπηρεσιακοί παράγοντες αγνόησαν τις αγωνιώδεις, προφορικές και έγγραφες, εκκλήσεις του Συλλόγου Προστασίας Αράχθου, άλλων φορέων και πολλών κατοίκων της περιοχής, απέφυγαν να αναλάβουν τις ευθύνες τους και φανέρωσαν το αληθινό πρόσωπο της αντιμετώπισης της πολιτιστικής κληρονομιάς στη σημερινή Ελλάδα και μετά αλλά και πριν από το μνημόνιο.

Η επόμενη μέρα για τα Τζουμέρκα και για όλη την Ήπειρο είναι σκληρή, γεμάτη πένθος και ορφάνια, όμοια με την απώλεια ενός στενού συγγενή. Η ακαριαία αντίδραση του Πρωθυπουργού και η δέσμευση για την αποκατάσταση του μνημείου, κατά το προηγούμενο της γέφυρας του Μόσταρ, γεννάει την ελπίδα ότι τα παιδιά μας θα μπορέσουν να το καμαρώσουν στο άμεσο μέλλον. Βεβαίως ούτε η τεχνογνωσία των πετράδων υπάρχει σήμερα ούτε πέτρες με πατίνα 150 χρόνων. Κυρίως όμως για όλους εμάς, που με το γεφύρι της Πλάκας μας συνδέουν έντονα βιώματα, αγώνες και προσωπικές στιγμές, δεν θα είναι ποτέ το ίδιο.

*Δικηγόρος, πρώην Περιφερειακός Σύμβουλος Ηπείρου, μέλος του Συλλόγου Προστασίας Αράχθου

http://left.gr/news/telos-enos-anepithymitoy-mnimeioy

επιστροφή

Για τα χημικά πολέμου της Συρίας που θέλουν να καταστρέψουν νότια της Κρήτης

ΤΟ «ΣΙΩΠΗΤΗΡΙΟ» ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ

Η επιλογή μιας θαλάσσιας περιοχής στη Μεσόγειο στα νότια της Κρήτης για την καταστροφή των χημικών όπλων της Συρίας φαίνεται ότι αποτελεί στρατηγική επιλογή για γενικότερη καταστροφή χημικών στην περιοχή αυτή και στο μέλλον. Μέχρι σήμερα, τέτοιες διεθνείς δράσεις γινόνταν στη στεριά. Με αφορμή τα χημικά της Συρίας και με πλήρη μυστικότητα, τελικά έγινε κάποια καταστροφή χημικών (δεν είναι γνωστό τι είδους και πόσα). Επίσης δεν έγινε γνωστό αν αυτό ήταν μια πρώτη φάση για την καταστροφή των χημικών της Συρίας, και αν ακολουθούν και άλλες καταστροφές άχρηστων χημικών της χημικής βιομηχανίας διαφόρων χωρών στο μέλλον.

Για την ιστορία και την ανάγκη για το σπάσιμο της σιωπής δημοσιεύουμε το παρακάτω κείμενο. Επίσης, δημοσιεύουμε πληροφορίες για τη μαζική αντίδραση που εκδηλώθηκε με κορυφαία την εκστρατεία τριών σκαφών με ακτιβιστές που διαμαρτυρόμενοι προσέγγισαν το σημείο παρά τις δυσκολίες του καιρού και την εχθρική στάση και παραπληροφόρηση που αντιμετώπισαν από τις ελληνικές αρχές. Συγκεκριμένα, το Ανοιχτό Συντονιστικό Χανίων στις 25-7-2014 ανακοίνωσε τα εξής για αυτή τη σημαντική ακτιβιστική ενέργεια:

«Αναχώρησαν πριν από λίγο (14:40) τόσο τα σκάφη Thomas 2 και Thomas 3 από το παλιό λιμάνι Χανίων και το Αγ. Νικόλαος από την Παλαιόχωρα. Στα σκάφη έχουν επιβιβαστεί 32 ακτιβιστές, μεταξύ των οποίων και 2 εκπρόσωποι του SOS Mediterraneo από την Ιταλία.

Σας κοινοποιούμε ολόκληρη τη λίστα με τα ονόματα στα οποία συμπεριλαμβάνονται και τα πληρώματα τα οποία προσφέρουν εθελοντικά τις υπηρεσίες τους (σύνολο 32 ακτιβιστές)

Κορνάρος Δημήτρης, πλήρωμα, Καμπάς Μανώλης, πλήρωμα, Κλώντζας Γιώργος, πλήρωμα, Κριτσωτάκης Μιχάλης, βουλευτής Ηρακλείου, Δερεδάκης Νίκος, Πρόεδρος νομαρχιακής ΑΔΕΔΥ Ρεθύμνου, Χαρωνίτης Γιάννης, Πρόεδρος ΤΕΕ Ανατολικής Κρήτης, Αθανασάκης Αριστείδης, Δημοτικός Σύμβουλος Ηρακλείου, Συγγελάκης Πολυάνθης, Μηχανικός, Πρατικάκης Στέλιος, Χατζηστεφάνου Άρης, δημοσιογράφος, Τσατσάκη Ευγενία, εκπαιδευτικός, Μανουσακίδου Φαίδρα, πλήρωμα, Κασιτάς Γρηγόρης, πλήρωμα, Σαββανίδης Κλεομένης, πλήρωμα, Στασινοπούλου Παναγιώτα, πλήρωμα, Καρακλής Αχιλλέας, πλήρωμα, Πολάκης Παύλος, Δήμαρχος Σφακίων, Καλαϊτζάκης Γιώργος, Αντιδήμαρχος Πλατανιά, Κορναράκης Δημήτρης, Πρόεδρος εργατικού κέντρου Χανίων, Πισσίας Βαγγέλης, καθηγητής ΑΤΕΙ – ακτιβιστής, Αγγελάκης Νίκος, δημοσιογράφος, Ζαχαρίας Στυλιανάκης, καπετάνιος, Τάκης Πολίτης, πανεπιστημιακός, Gabriel Babsi, κινηματογραφιστής, Νέλλη Ψαρρού, πολιτική επιστήμονας, Αντώνης Δημόπουλος, μέλος πρωτοβουλίας Ελεύθερη Μεσσόγειος, Λουκάς Σταμέλλος, υπεύθυνος τύπου Ελεύθερη Μεσόγειος, Ελέγκω Μανουσάκη, βιολόγος, Νίκος Μπόλος, χημικός, Γιάννης Καρυπίδης, σκηνοθέτης, Νίκος Κοσματόπουλος, ανθρωπολόγος, Άρης Παπαδοκωστόπουλος, δημοτικός σύμβουλος Γαλατσίου.

Ταυτόχρονα στα Χανιά έχει συσταθεί 12μελής ομάδα επικοινωνίας και διαχείρισης κρίσεων η οποία θα συνεδριάζει καθημερινά προκειμένου να παρέχει πληροφόρηση για την εν πλω διαμαρτυρία και σε περίπτωση εμπλοκής να προβεί στις απαραίτητες ενέργειες».

Ανησυχητικά ήταν και τα αποτελέσματα Τηλεδιάσκεψης για την εν πλω καταστροφή των χημικών όπλων της Συρίας που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 19 Ιουνίου 2014, κατόπιν σχετικής πρωτοβουλίας του Οργανισμού για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων (OPCW) των Ηνωμένων Εθνών.

Κύριοι ομιλητές ήταν οι εκπρόσωποι του OPCW Dominique Anelli , Dr. Ralf Trapp και ο Michael Luhan. Στην τηλεδιάσκεψη συμμετείχαν ακαδημαϊκοί και εκπρόσωποι περιβαλλοντικών οργανώσεων από την Ιταλία, τη Γαλλία, τη Γερμανία και τη Μάλτα, ενώ από την Ελλάδα, συμμετείχε η διευθύντρια έρευνας του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος» Αναστασία Μήλιου, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης Αριστείδης Τσατσάκης καθώς και εκπρόσωποι των οργανώσεων Greenpeace και WWF.

Οι εκπρόσωποι του OPCW επισήμαναν πως η καταστροφή των χημικών όπλων αναμένεται να ξεκινήσει τον Ιούλιο, εάν δεν προκύψουν περαιτέρω καθυστερήσεις μεταφοράς των χημικών από πλευράς Συρίας. Δηλαδή συμπίπτει χρονικά με την περίοδο τουριστικής αιχμής!

Σχετικά με το σημείο καταστροφής, παραμένει «επτασφράγιστο μυστικό» για λόγους «ασφαλείας». Ωστόσο, σύμφωνα με παλαιότερες ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες, η καταστροφή πιθανολογείται ότι γίνει μεταξύ Σικελίας και Κρήτης, στη λεγόμενη «αβυσσαλέα πεδιάδα του Ιονίου».

Ζητήθηκαν διευρυμένες πληροφορίες από τον OPCW σχετικά με τους συγκεκριμένους όρους ασφαλείας που θα τηρηθούν κατά τη διαδικασία, και τις ακριβείς ποσότητες και τύπους χημικών, καθώς έχει ανακύψει θέμα ελλιπούς πληροφόρησης.

Το σημαντικότερο ζήτημα το οποίο τέθηκε στη διάρκεια της τηλεδιάσκεψης ήταν η ευθύνη και που αυτή θα αποδοθεί, εάν συμβεί κάποιο ατύχημα ή αστοχία κατά τη διάρκεια της εν πλω καταστροφής των χημικών όπλων, καθώς κάτι τέτοιο εγκυμονεί τεράστιους κινδύνους για το θαλάσσιο οικοσύστημα, αλλά και τη δημόσια υγεία. Οι εκπρόσωποι του OPCW αναφέρουν ότι ο Οργανισμός δεν φέρει καμία ευθύνη σε περίπτωση ατυχήματος, και η ευθύνη ανήκει αποκλειστικά στο Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ. Όπως σημείωσε η κα Αναστασία Μήλιου από το «Αρχιπέλαγος», αποτελεί σχήμα οξύμωρο το ότι ο Οργανισμός για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων δίνει διαβεβαιώσεις ασφαλείας από τη μία, ενώ από την άλλη δηλώνουν ως απλοί παρατηρητές!

Οι εκπρόσωποι του OPCW διαβεβαίωσαν για πολλοστή φορά πως προγραμματίζεται να ληφθούν δρακόντεια μέτρα ασφαλείας προκειμένου να μην υπάρξει ατύχημα, ωστόσο αυτό δε φάνηκε να πείθει τους λοιπούς συμμετέχοντες στη τηλεδιάσκεψη πολλοί εκ των οποίων εξέφρασαν έντονη ανησυχία για την ασφάλεια του εγχειρήματος. Σημειώνεται πως ποτέ στο παρελθόν δεν έχει συντελεστεί εν πλω, παρόμοια επεξεργασία χημικών σε τόσο μεγάλες ποσότητες.

Η τηλεδιάσκεψη δεν κάλυψε πολλά αναπάντητα ερωτηματικά των συμμετεχόντων και θα συνεχιστεί με κατατεθειμένες εγγράφως ερωτήσεις.

Μεταξύ αυτών που θα θέσει το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος» είναι το γιατί επιλέχθηκε η Μεσόγειος – μία τόσο ευαίσθητη ημικλειστη θάλασσα, γιατί οι χώρες της Μεσογείου που θα δεχθούν τις επιπτώσεις μιας πιθανής περιβαλλοντικής καταστροφής δε συμμετέχουν στη δράση ούτε ως παρατηρητές και το κυριότερο, ποιος θα αναλαμβάνει πλήρως και στο σύνολό της την ευθύνη πιθανής αστοχίας ή ατυχήματος κατά την καταστροφή των χημικών όπλων.

Χανιά 20/02/2014

Μετά από αλλεπάλληλα δημοσιεύματα στον τύπο της Κρήτης που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για επικείμενη καταστροφή των χημικών όπλων της Συρίας στα ανοιχτά του νησιού (διεθνή ύδατα), καλείται ανοιχτή συνέλευση από το Κοινωνικό Στέκι-Στέκι μεταναστών Χανίων στο ΤΕΕ με θέμα την πληροφόρηση και τη στάση πάνω σ’αυτό το ζήτημα. Εκπρόσωποι σωματείων ,συλλογικοτήτων, αυτοδιοικητικοί φορείς καθώς και πολλοί κάτοικοι του νομού και άτομα από τα κοινωνικά κινήματα της πόλης με την πολύτιμη βοήθεια ειδικών επιστημόνων καταθέτουν τις απόψεις και τις ανησυχίες τουs δρομολογώντας δράσεις ενάντια στη στρατιωτικού σχεδιασμού- όπως χαρακτηρίζεται -αυτή επιχείρηση, που θέτει σε κίνδυνο όλη τη μεσόγειο και τις ζωές των λαών της. Προκύπτει έτσι ένα ανοιχτό συντονιστικό στο οποίο μετέχουν όλοι όσοι παρευρέθηκαν στην πρώτη αυτή συγκέντρωση.

Οι κίνδυνοι που ελλοχεύουν είναι τεράστιοι και η οικολογική καταστροφή ασύλληπτη. Μέχρι στιγμής τα αποτελέσματα ενός τέτοιου πειράματος σύμφωνα με τους επιστήμονες ενδέχεται μακροπρόθεσμα να οδηγήσουν σε τερατογενέσεις, καρκίνους οποιασδήποτε μορφής και νέκρωση κάθε ζωντανού οργανισμού στο θαλάσσιο περιβάλλον της μεσογείου.

Θα περίμενε κανείς πως ένα τόσο σοβαρό ζήτημα αν μη τι άλλο θα ευαισθητοποιούσε το χώρο της ενημέρωσης, όμως τα πανελλαδικής εμβέλειας ΜΜΕ σιωπούν προκλητικά. Στην υπόλοιπη Ελλάδα ο κόσμος αγνοεί τα γεγονότα,αφού φυσικά η πλήρης αδιαφάνεια, η συγκάλυψη και η εκκωφαντικά σιωπηλή ενημέρωση αποτελούν το πλαίσιο πραγμάτωσης του εγκλήματος. Δεν είναι λίγοι ωστόσο εκείνοι που αδυνατούν να αποδεχτούν το γεγονός πιστεύοντας πως πρόκειται για ‘φήμη’ ή σενάριο επιστημονικής φαντασίας αφού οι ιθύνοντες αρνούνται να το σπουδαιολογήσουν φοβούμενοι να αποκαλύψουν το έγκλημα. Την ίδια στιγμή το δήθεν ανεξάρτητο κατεστημένο των μεγαλοδημοσιογράφων... της χώρας σφυρίζει αδιάφορα.

Στις 9 Μαρτίου οργανώνεται το πρώτο παγκρήτιο συλλαλητήριο στο λιμάνι της Σούδας με συμμετοχή χιλιάδων ανθρώπων και υπό καταρρακτώδη βροχή .

Παράλληλα οι διαμαρτυρίες κάθε μορφής συνεχίζονται.Εκστρατείες ενημέρωσης σε σχολεία , αφίσες και κείμενα επιστημονικού και κοινωνικού περιεχομένου μοιράζονται στους δρόμους, μαθητές του νησιού σηκώνουν πανό εκφράζοντας την αγωνία και την αντίθεσή τους,σχετικά βίντεο δημιουργούνται από καλλιτέχνες.Ωστόσο το συντονιστικό των Χανίων απαρτίζεται πλέον από εκπροσώπους εβδομήντα συλλογικοτήτων και σωματείων. Όμως ο κόσμος της Κρήτης παρακολουθεί την ερήμην καταδίκη του την ώρα που η ελληνική κυβέρνηση αρκείται στον απλό καθησυχασμό των πολιτών με λακωνισμούς και υπεκφυγές.

Στις 23 Μαρτίου, μια δεύτερη μεγαλειώδης παγκρήτια συγκέντρωση στο κέντρο του νησιού,στο Αρκάδι Ρεθύμνου, καταφέρνει να μαζέψει σχεδόν δέκα χιλιάδες ανθρώπους κάθε ηλικίας που φωνάζουν ένα βροντερό «όχι στα χημικά του πολέμου στη Μεσόγειο». Η είδηση δεν περνά ούτε καν στα ‘ψιλά’ των περισσοτέρων αθηναϊκών δελτίων ειδήσεων υποβαθμίζουν για μια ακόμη φορά τις πρωτοφανείς για τα δεδομένα της Κρήτης διαδηλώσεις σε Σούδα και Αρκάδι.Ούτε λόγος φυσικά για αντικειμενική προσέγγιση της κοινωνικής πραγματικότητας. Η αλήθεια και η ενημέρωση θυσιάζονται στο βωμό της ανεντιμότητας ,της αναξιοπρέπειας και των σκοτεινών παιχνιδιών της διαπλοκής.

Στις 11 Απριλίου το επίπεδο των αντιδράσεων επισημοποιείται και θεσμικοί φορείς του νησιού όπως, αντιπεριφερειάρχες, δήμαρχοι, πρόεδροι εργατικών κέντρων, εκπρόσωποι ιατρικών,δικηγορικών και εμπορικών συλλόγων, ενώσεις γονέων φτάνουν στο κοινοβούλιο και με επερώτηση 51 βουλευτών ζητούν υπεύθυνες απαντήσεις. Ο απόλυτος εμπαιγμός όμως είναι το μόνο που αποκομίζουν και έτσι φεύγουν πεισμωμένοι για την Κρήτη. Τα Μέσα Μαζικής Εξαπάτησης κρίνουν πως ούτε αυτή τη φορά υπάρχει λόγος να αναφερθούν στο γεγονός συνεχίζοντας να παίζουν το αισχρό παιχνίδι τους.

Καταγγέλλουμε την αδιαφορία, την προκλητικότητα,τη διαπλοκή και το παιχνίδι που παίζεται στις πλάτες μας και θέτει σε κίνδυνο τις ίδιες τις ζωές μας.

Ο αγώνας συνεχίζεται...

Ανοιχτό συντονιστικό Χανίων Κατά των χημικών του πολέμου

επιστροφή

Για τα voucher (βάουτσερ): ΜΕ ΠΡΟΣΧΗΜΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΛΑΦΥΡΟ ΤΟΥΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ

Πάνω από το 40% των πόρων του Ευρωπαϊκού κοινωνικού ταμείου πηγαίνει «πιστοποιημένους» μεσάζοντες για «κατάρτιση» προς όφελος «Των κλειστών επαγγελμάτων» στο χώρο της κατάρτισης και εις βάρος των πραγματικών δικαιούχων των ανέργων και των αδύναμων κοινωνικών ομάδων που είναι ο προορισμός αυτών των πόρων . ..

Μια διαρκής λεηλασία των πόρων του ΕΚΤ .. ένα διαρκές αίσχος και σκάνδαλο για το πολιτικό σύστημα της χώρας που δεν μπορεί πλέον να μείνει κρυφό.

Το τελευταίο καιρό ένα μπαράζ προγραμμάτων με στόχο την ανάσχεση της ανεργίας όπως έχει ανακοινωθεί βρίσκεται σε εξέλιξη .Το συνολικό ποσό που πρόκειται να διατεθεί φτάνει τα 600 εκατομμύρια και αφορά πόρους που προέρχονται κυρίως από το Ευρωπαϊκό κοινωνικό ταμείο. Το ποσό μάλιστα ξεπερνά τα 750 εκατομμύρια, εάν προσθέσουμε μαζί το πρόγραμμα ενίσχυσης κοινωνικών δομών στους Δήμους και των βρεφονηπιακών σταθμών.

Το πρωτείο σε σχέση με αυτό το πακέτο έχουν τα προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης ανέργων με χρήση του νέου συστήματος των επιταγών κατάρτισης (voucher) 125.000 νέων θέσεων εργασίας συνολικού προϋπολογισμού περίπου 450 εκατ. Ευρώ .Ένα πρόγραμμα που υλοποιήθηκε και τη περσινή χρονιά μες το 2013 και θα συνεχιστεί όπως βεβαιώνουν οι αρμόδιοι και τα επόμενα χρόνια.

Τον Σεπτέμβριο επίσης ξεκινά όπως έχει ανακοινωθεί ένα Πρόγραμμα Κοινωφελούς Εργασίας για άλλους 50.000 ανέργους - αυτή τη φορά μακροχρόνια ανέργους, ή από νοικοκυριά που δεν έχουν κανένα εργαζόμενο - συνολικού κόστους 200 εκατομμυρίων. Ένα πρόγραμμα που προκηρύσσεται για Τρίτη συνεχόμενη χρονιά και φέτος.

Ενώ σε εξέλιξη βρίσκονται τα προγράμματα Τοπικό και ΤΟΠΣΑ που στοχεύουν σε τοπικές πρωτοβουλίες για την απασχόληση μακροχρόνια άνεργων και ατόμων με ειδικές ανάγκες.

Παράλληλα, μέσα στο Σεπτέμβριο αναμένεται η προκήρυξη του προγράμματος για τις «περιφερειακές δομές στήριξης της Κοινωνικής Οικονομίας» ή όπως αλλιώς λέγεται για τους «Μηχανισμούς στήριξης της κοινωνικής οικονομίας». Με σκοπό να στηριχθούν οργανωτικά και με τεχνογνωσία οι κοινωνικοί Συνεταιρισμοί και οι κοινωνικές επιχειρήσεις.

Έχουμε λοιπόν μπροστά μας ένα πολύ σημαντικό μέρος από τους πόρους του ΕΠΑΝΑΔ Επιχειρησιακού προγράμματος Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού.

Αυτό όμως που κρύβεται σχετικά με αυτές τις ανακοινώσεις και δεν λέγεται επισήμως από τις αρμόδιες διαχειριστικές Αρχές και τις συνδικαλιστικές οργανώσεις είναι ότι οι μεγάλοι ωφελούμενοι σε ποσοστό 40εως και 80% είναι οι διαμεσολαβητές και μεσάζοντες. Οι διάφοροι πάροχοι όπως λέγονται Συμβουλευτικής και κατάρτισης.

Όπως εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς οι άνεργοι είναι το πρόσχημα για τη μεγάλη αρπαχτή κάτι που γίνεται άλλωστε από χρόνια στη χώρα μας.

Για παράδειγμα για το πακέτο (voucher) ύψους 108.000.000 που προκηρύχθηκε μέσα στον Αύγουστο για 30.000 θέσεις εργασίας από το ποσόν αυτό περίπου 40.000.000 θα πάει «λάφυρο» στα ΚΕΚ για κατάρτιση 80 ωρών σε κάθε ωφελούμενο. Κατάρτιση θεωρητική που επί το πλείστον είναι εικονική και δεν χρησιμεύει σε τίποτε στους νεοπροσλαμβανόμενους για πέντε μήνες σε επιχειρήσεις.

Εάν προσθέσουμε και το λειτουργικό κόστος της γραφειοκρατίας των υπουργείων και του ΟΑΕΔ που διαχειρίζονται αυτά τα προγράμματα τότε εύλογο είναι να υποθέσει κανείς ότι το πάνω από το 50% των κονδυλίων που προορίζονται για την αντιμετώπιση της ανεργίας στην Ελλάδα πηγαίνει στη γραφειοκρατία και σε κάθε είδους διαμεσολαβητές. Πρόκειται για μια παλιά υπόθεση κατάχρησης του όρου της κατάρτισης εργαζομένων.

Πουθενά στην Ευρώπη δεν υπάρχει τέτοια σκανδαλώδης διαχείριση των κοινοτικών πόρων και ειδικότερα με τους πόρους του ΕΚΤ. Η διαδικασία αυτή θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί «το σκάνδαλο των σκανδάλων» νομιμοποίησης της διαφθοράς δημιουργώντας προνόμια σε κάποιους επιτηδευματίες κατά παράβαση της κοινοτικής νομοθεσίας που ως γνωστόν απαγορεύει το μονοπώλιο κάθε επιτήδευσης. Έχουμε δηλαδή μια πλήρης διαστροφή στη φιλοσοφία της διαχείρισης των πόρων συνέπεια αυτής της πρακτικής να πλουτίζουν πάλι κάποιοι επιτήδειοι κάνοντας προγράμματα για ανέργους και συστηματική καταπάτηση της νομοθεσίας περί αθέμιτου ανταγωνισμού.

Από τις ελάχιστες αντιδράσεις για αυτό το φαινόμενο είχαμε από την Ομοσπονδία Υπαλλήλων ΟΑΕΔ Αρ. Πρωτ. 90 / 20-6 – 2014 που καταγγέλλει τις «Αθέμιτες πρακτικές των ΚΕΚ» στο «κυνήγι ανέργων» και το εμπόριο ελπίδας το οποίο εξελίσσεται με την «εγκατάσταση» των ΚΕΚ έξω από τα Κέντρα Προώθησης Απασχόλησης του ΟΑΕΔ και την αγωνιώδη προσπάθειά τους να προσεγγίσουν ανέργους με κάθε τρόπο, για τη δική τους επιχείρηση.

Τα «λεφτά από ότι φαίνεται είναι πολλά» και ο ανταγωνισμός μεταξύ τους, τους έχει εξωθήσει σε συμπεριφορές και πρακτικές που προσβάλουν κυρίως τους ίδιους τους ανέργους.
Υπενθυμίζουμε ότι η εργασία αποτελεί δικαίωμα και πως ο μοναδικός Δημόσιος Φορέας Απασχόλησης στην Ελλάδα είναι ο ΟΑΕΔ. Υπενθυμίζουμε επίσης ότι οι άνεργοι δεν είναι πελάτες αλλά πολίτες με αξιοπρέπεια και δικαιώματα.

Καλούμε το Υπουργείο Εργασίας να επανεξετάσει τη στάση του απέναντι στα ΚΕΚ και να σταματήσει να εκδίδει προγράμματα τύπου Voucher που απλώς στέλνουν πελάτες στα ΚΕΚ, χωρίς όφελος για τους ανέργους και με τεράστια ποσά να πηγαίνουν στους «ΚΕΚάρχες» αντί στους ανέργους.

Πολιτική στη απασχόληση δεν μπορεί να υπάρξει με μεσάζοντες. Ας μας πουν πόσα χρήματα καρπώνονται αυτοί οι ιδιωτικοί φορείς για τον κάθε άνεργο ξεχωριστά που εντάσσουν στα προγράμματά τους, για να τους πούμε πόσες ουσιαστικές ενεργητικές πολιτικές (με ΑΜΕΣΟ αποτέλεσμα για τον άνεργο και την κοινωνία) θα μπορούσαμε να δημιουργήσουμε.

Πράγματι το πόσα καρπώνονται έχει πολύ ενδιαφέρον να το γνωρίζει η κοινωνία.1.380 εισπράττουν τα ΚΕΚ για την κατάρτιση 80 ωρών σε κάθε άτομο εάν μετά το πεντάμηνο βρει δουλειά και 1.080 εάν δεν βρει δουλειά.Γιατί οι συνδικαλιστικές ηγεσίες τα επιμελητήρια και οι επαγγελματικές συντεχνίες δεν αντιδρούν. Προφανώς η απάντηση είναι γιατί οι συνδικαλιστικές ηγεσίες στην Ελλάδα ουδόλως ενδιαφέρονται για τους ανέργους αλλά για την καλοπέραση των συνδικαλιστών και γιατί έχουν τα δικά τους ΚΕΚ. Τα δικά τους ισχυρά λόμπυ άντλησης κοινοτικών πόρων για τους ολίγους στη συνδικαλιστική ιεραρχία ..

Οι ορισμένες από τις μεγαλύτερες συνδικαλιστικές οργανώσεις της χώρας αφου ανέλαβαν να εκπαιδεύουν τους συνδικαλιστές με τους πόρους που προορίζονται για αυτούς που κινδυνεύουν από την ανεργία και τους κοινωνικά αποκλεισμένους έχουν επεκταθεί πλέον και έχουν γίνει «κοινωνικοί επιχειρηματίες» στα ΚΕΚ.

Εάν εξετάσει και μελετήσει κανείς το φαινόμενο όλος ο σχεδιασμός του Επιχειρησιακού Προγράμματος Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού (ΕΠΑΝΑΔ) είναι στην ίδια κατεύθυνση: Οι στόχοι του προγράμματος ασφαλώς αναφέρονται στην αντιμετώπιση της ανεργίας και στη ν ενίσχυση των αδύναμων κοινωνικών ομάδων στη πράξη όμως ένα μεγάλο μέρος από τη διαχείριση αυτών των πόρων το καρπώνονται οι μεσάζοντες χωρίς ανταγωνισμό στο κόστος των υπηρεσιών που προσφέρουν. Έτσι εάν το κόστος κατάρτισης ανά άτομο στα άλλα ιδιωτικά εκπαιδευτήρια είναι 5 Ευρώ στα ΚΕΚ είναι 12 Ε..

Αντί λοιπόν να μειωθεί το κόστος κατάρτισης προς όφελος της κοινωνίας και των ανέργων είναι πασιφανές ότι αυτό πολλαπλασιάζεται προς «δόξα» της κοινωνικής ευαισθησίας και της ψευδεπίγραφης κοινωνικής οικονομίας γραφειοκρατών και μεσαζόντων .

ΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΟΙΝΩΦΕΛΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Σχετικά με το άλλο πρόγραμμα της κοινωφελούς εργασίας που επίσης επαναπροκηρύσσεται το Σεπτέμβριο, εάν εξετάσουμε τι έγινε τα τρία τελευταία χρόνια τα πράγματα είναι ιδιαιτέρως αποκαλυπτικά.

Το πρόγραμμα αυτό υλοποιήθηκε για πρώτη φορά το 12-13 για 50.000 θέσεις εργασίας σε συνεργασία των ΜΚΟ (δικαιούχοι) και τους Δήμους (Συμπράττοντες εταίροι) δίνοντας για λειτουργικό κόστος της διαχείρισης 3-5 % στους δικαιούχους μη κερδοσκοπικούς φορείς.

Στην ουσία ήταν μια μεταφορά το προγραμμάτων stage που διαχειριζόταν μέχρι τότε το δημόσιο στους κοινωνικούς φορείς. Το μεγαλύτερο μέρος περίπου 65 % το διαχειρίστηκαν συνδικαλιστικοί φορείς εργαζομένων όπως το ΙΝΕ ΓΕΣΕΕ και εργοδοτών όπως η ΠΑΣΕΓΕΣ. Ένα μικρότερο κομμάτι ξέφυγε από τον έλεγχο των Lobys που ελέγχουν διαχρονικά του πόρους του ΕΚΤ. Τότε άνοιξαν οι ουρανοί της ιερής αγανάκτησης των Media και του πελατειακού πολιτικού συστήματος ότι λεφτά πάνε για αρπαχτές στις ΜΚΟ.

Η ιστορία όμως στη συνέχεια έδειξε, ότι με ένα τέτοιο μικρό ποσοστό για λειτουργικό κόστος δεν υπάρχουν περιθώρια κέρδους. Ποτέ άλλοτε το Ελληνικό κράτος δεν πέτυχε για παρόμοια προγράμματα τόσο μικρό λειτουργικό κόστος. Ποτέ άλλοτε δεν ενσωμάτωσε έτσι τον εθελοντισμό και το μεράκι των εθελοντικών οργανώσεων να πετύχουν πράγματα στις τοπικές κοινωνίες. Οι ΜΚΟ τελικά όπως εξελίχθηκαν τα πράγματα όχι μόνον δεν κέρδισαν οικονομικά αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις ζημίωσαν οικονομικά. Κέρδισαν όμως την εμπιστοσύνη σε πολλούς Δήμους που έκτοτε ανεξάρτητα από τα προγράμματα αυτά συνεργάζονται μαζί τους.

Το κατεστημένο όμως όπως έχει διαμορφωθεί στη διαχείριση αυτών των προγραμμάτων όχι μόνον δεν αξιολόγησε το σύνολο αυτής της θετικής εμπειρίας αλλά στάθηκε υποκριτικά απέναντι στη περιρρέουσα ατμόσφαιρα κατά των ΜΚΟ γενικώς εάν δεν τη τροφοδότησε κιόλας. Απομόνωσε ορισμένες αρνητικές περιπτώσεις που αντικειμενικά υπάρχουν στο χώρο αυτό όπως και σε κάθε δημόσιο ή ιδιωτικό χώρο και πολλές φορές με ευθύνη της ίδιας της γραφειοκρατίας και εισηγήθηκε την επαναφορά στη διαχείριση αυτού του προγράμματος στο κράτος ως μια νέα μορφή stage και συγκεκριμένα στον ΟΑΕΔ.

Η υλοποίηση όμως του προγράμματος κοινωφελούς εργασίας μέσω του ΟΑΕΔ στους Δήμους τον τελευταίο χρόνο ήταν άκρως αποτυχημένη και απογοητευτική διαδικασία. Κανείς δεν υπήρχε να τους κατευθύνει και να τους παρακολουθήσει στο έργο τους. Οι μόνιμοι υπάλληλοι αρνήθηκαν στις περισσότερες περιπτώσεις να συνεργαστούν μαζί τους καθώς η συνδικαλιστική ηγεσία ΠΟΕ ΟΤΑ έχει κηρύξει το πόλεμο στους πενταμηνίτες και τους θεωρεί απειλή για τους μόνιμους υπαλλήλους. Έτσι δεν ήξεραν τι να κάνουν και το χειρότερο δεν υπήρχε κανένας έλεγχος με αποτέλεσμα κάποιο να μην πηγαίνουν καθόλου στη δουλειά και να βάζουν μόνον υπογραφές.

Με αυτά τα δεδομένα πλέον και τα συγκριτικά στοιχεία τα οποία δύσκολα μπορούν να αμφισβητηθούν αποκαλύπτεται το μέγεθος της υποκρισίας και η στρέβλωση των κριτηρίων με τα οποία παίρνονται οι αποφάσεις για να πηγαίνουν οι πόροι στους διαμεσολαβητές και να σπαταλούνται ασκόπως από τη γραφειοκρατία. Είναι ενδεικτικό άλλωστε ο θόρυβος και η κατασυκοφάντηση των μη κερδοσκοπικών εταιρειών για το 5% που θα έπαιρναν για τη διαχείριση της κοινωφελούς εργασίας και η απόλυτη σιωπή για το 40% των πόρων που πηγαίνει στους διαμεσολαβητές για το πρόγραμμα (voucher). Να πως οι σύγχρονοι υποκριτές διυλίζουν τον κώνωπα και καταπίνουν τη κάμηλο.

ΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΠΕΚΟ ΚΑΙ ΤΟΠΣΑ

Ο σκοπός αυτών των προγραμμάτων που υλοποιούνται αυτή τη περίοδο από το Υπουργείο Εργασίας και τις Περιφέρειες είναι η προετοιμασία «προπόνηση» ανέργων να μπουν στη αγορά εργασίας η να δημιουργήσουν προϋποθέσεις αυτοαπασχόλησης με κοινωνικούς συνεταιρισμούς.

Ο σκοπός ασφαλώς συνάδει με τις κοινοτικές οδηγίες και τους σκοπούς του Ευρωπαϊκού κοινωνικού ταμείου που χρηματοδοτεί τελικά τα προγράμματα αυτά και ενισχύει δράσεις κοινωνικής οικονομίας και κοινωνικής επιχειρηματικότητας. Το πρόβλημα πάλι εδώ είναι ποιους φορείς και ποιες δαπάνες χρηματοδοτεί το πρόγραμμα στην εφαρμογή του.

Η κατανομή των δαπανών έχει ως εξής: το 40%των δαπανών πηγαίνει και εδώ για κατάρτιση στα ΚΕΚ, το 40% για συμβουλευτική – ενημέρωση δικτύωση το 10% για τον συντονισμό του έργου και μόνον περίπου το 10% για ενίσχυση των ωφελουμένων και μάλιστα στη κατάρτιση δηλαδή το 90% στους διαμεσολαβητές. Με αυτή τη κατανομή των δράσεων και δαπανών το πρόγραμμα ήδη σημειώνει παταγώδη αποτυχία ως προς τους στόχους του, Λιγότεροι από το 2% των ωφελουμένων με τα μέχρι τώρα δεδομένα πρόκειται να εξασφαλίσουν εργασία μέσα από αυτή τη διαδικασία.

Για να σώσουν τα προσχήματα οι μανδαρίνοι σχεδιαστές αυτών των προγραμμάτων πρότειναν στη πολιτική ηγεσία και πέτυχαν να περάσει και να υλοποιηθεί νέο πρόγραμμα που θα προσλάβει 10.000 ανέργους μέσω ΟΑΕΔ που θα έχουν παρακολουθήσει και θα το πιστοποιητικό ΤΟΠΕΚΟ ΚΑΙ ΤΟΠΣΑ. Τόσο καλά σχεδιάζουν τα προγράμματα αυτά οι Μανδαρίνοι και αναντικατάστατοι ειδήμονες του Υπουργείου οι οποίοι ας σημειώσουμε κάνουν την επιβεβλημένη διαβούλευση από την Ε.Ε κατόπιν εορτής αφού έχουν προκηρυχθεί πρώτα τα προγράμματα.

ΤΟ ΨΕΥΔΕΠΙΓΡΑΦΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

Το άλλο πρόσχημα λαφυραγώγησης των κοινοτικών πόρων στην Ελλάδα συνοψίζεται στο ψευδεπίγραφο μοντέλο της κοινωνικής οικονομίας το οποίο λανσάρεται τα τελευταία 20 χρόνια από το ΕΠΑΝΑΔ . Όσα ποσά και να διατέθηκαν, όσα προγράμματα και αν εφαρμόστηκαν μέχρι τώρα, τα αποτελέσματα είναι μηδαμινά. Περισσότερες θέσεις εργασίας και περισσότερες κοινωνικές επιχειρήσεις ξεκίνησαν από εθελοντικές οργανώσεις και συνεταιριστικές ομάδες χωρίς καμιά επιδότηση παρά από μεγάλα προγράμματα που χρηματοδοτήθηκαν από κοινοτικούς πόρους.

Στη κεντρική Μακεδονία για παράδειγμα τα τελευταία 2 χρόνια καμιά κοινωνική επιχείρηση δε προέκυψε από επιδοτούμενα προγράμματα. Το αντίθετο είχαμε σημαντικές συνεταιριστικές πρωτοβουλίες με εκατοντάδες συνεταιριζόμενους από εθελοντικές πρωτοβουλίες όπως η περίπτωση του καταναλωτικού Συνεταιρισμού ΒΙΟ COP. Και αυτό βέβαια δεν είναι τυχαίο. Αυτό φανερώνει ότι τα προγράμματα δεν δίνονται με κάποια πραγματικά αξιολογικά κριτήρια αλλά με γραφειοκρατικά κριτήρια.

Για παράδειγμα η επιλεξιμότητα των εταίρων έχει ως προϋπόθεση μια εθελοντική μη κερδοσκοπική οργάνωση να έχει χρηματοδοτηθεί και στο παρελθόν ώστε να τεκμηριώνει εμπειρία. Δεν εξετάζει τα πραγματικά κοινωνικά αποτελέσματα της κάθε Οργάνωσης δεν ενδιαφέρει ο κοινωνικός αντίκτυπος, ας μην δημιούργησε ποτέ της μια μόνιμη θέση εργασίας ας μην δημιούργησε ποτέ της μια κοινωνική επιχείρηση αρκεί να φαίνεται ως δικτυωμένη στο clamb των προνομιούχων. Έτσι το φαίνεσθαι τρώει κυριολεκτικά την ουσία.

Με τέτοιους όρους και μια σειρά άλλες αντίστοιχες διατάξεις δημιουργείται ένα αποτρεπτικό περιβάλλον και αποκλείονται να συμμετάσχουν στις Αναπτυξιακές Συμπράξεις για τις περιφερειακές δομές κοινωνικής οικονομίας οι περισσότερες από τις εθελοντικές οργανώσεις στη νέα προκήρυξη για τους «επικοινωνιακούς Μηχανισμούς» κοινωνικής οικονομίας που αναμένεται το Σεπτέμβριο.

Η νέα πρόσκληση όπως φαίνεται είναι κι αυτή κομένη -ραμένη στα μέτρα των μεσαζόντων για την κοινωνική οικονομία, ΚΕΚ, Συμβουλευτικά γραφεία, και αναπτυξιακές εταιρείες απορρόφησης κοινοτικών προγραμμάτων με μηδαμηνό αποτέλεσμα. Τι μπορεί να περιμένει η κοινωνία από μια τέτοια αντίληψη στη αξιολόγηση των προτάσεων για τη κοινωνική οικονομία; Είναι κάπως να ζητάς από τους μεγάλους χονδρεμπόρους της λαχαναγοράς και το προϊόντων διατροφής να συστήσουν αγροτικούς συνεταιρισμούς. Το ίδιο παράλογο να ζητάς από τους μεγάλους μεσάζοντες των ΚΕΚ να συστήσουν θεσμούς κοινωνικής οικονομίας.

Αυτή τη απλή αλήθεια που αδυνατούν να κατανοήσουν οι μανδαρίνοι των υπουργείων. Προφανώς γιατί έτσι έμαθαν η τους επιβάλουν τα διάφορα Lobes που κινούν τα νήματα. Κι αυτή τη κατάσταση δεν γίνεται να μη μπορούν να την αναγνωρίσουν οι πολιτικές ηγεσίες των κομμάτων σε περίοδο κρίσης και δεν μπορεί η γραφειοκρατία ανενόχλητα να ταίζει συνειδητά το Μινώταυρο της αρπαχτής σε ένα κράτος δικαίου.

Θα πρέπει να έχει χαθεί κάθε αίσθηση της κοινωνικής δικαιοσύνης για να συνεχίζεται μια τέτοια κατάσταση ώστε να συντηρείται αυτός ο λαβύρινθος της νομιμοποιημένης διαφθοράς. Η ανεργία που καλπάζει με 28% δεν αφήνει κανένα περιθώριο συγκάλυψης αυτού του φαινομένου.

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

1)Σχετικά με τα προγράμματα (voucher) μειωθεί το ποσόν της κατάρτισης στα προγράμματα από τα 1380 Ε ανά άτομο στα 500 Ε και στις 40 ώρες κατάρτισης. Έτσι και αλλιώς έχει αποδειχθεί σε επιτόπιους ελέγχους ένα μέρος αυτής της κατάρτισης επί το πλείστον είναι εικονική. Τα χρήματα ασφαλώς που θα εξοικονομηθούν από αυτή τη περικοπή μπορούν να ενισχύσουν 15% επιπλέον άνεργους. Ταυτόχρονα να ανοίξουν τελικά τα «κλειστά επαγγέλματα των ΚΕΚ» και να μπορεί να συμμετάσχει στα προγράμματα αυτά κάθε φορέας που είναι πιστοποιημένος στη «δια βίου μάθηση».

2) Η κοινωφελής εργασία να επιστρέψει σε μη κερδοσκοπικούς φορείς με αποδεδειγμένο διαχρονικό εθελοντικό και κοινωφελές έργο και όχι με κριτήριο τις «διαχειριστικές επάρκειες» του γραφειοκρατικού μηχανισμού που δόθηκαν σε όλους που έστησαν μια αστική εταιρεία την τελευταία στιγμή για να μπουν σε κάποιο πρόγραμμα.

3) Τα προγράμματα τύπου ΤΟΠΕΚΟ ΚΑΙ ΤΟΠΣΑ να επανασχεδιαστούν ώστε οι δαπάνες για κατάρτιση, συμβουλευτική και ενημέρωση να μην υπερβαίνουν το 50% του ύψους τω συνολικών δαπανών του έργου, για να υπάρξει η δυνατότητα το υπόλοιπο 50% να διατεθεί για την εκκίνηση παραγωγικών πρωτοβουλιών των κοινωνικών συνεταιρισμών.

4) Οι δομές στήριξης Κοινωνικής Οικονομίας (Μηχανισμοί Στήριξης) σχετικά με την επικείμενη προκήρυξη οφείλουν να ανταποκρίνονται στην αντιπροσωπευτικότητα και αναλογικότητα των πραγματικών φορέων και επιχειρήσεων κοινωνικής οικονομίας και όχι στους μεσάζοντες της ψευδεπίγραφης κοινωνικής οικονομίας.

Αυτό σημαίνει ότι οι Αναπτυξιακές Συμπράξεις βάσει του νόμου 4019 /11θα πρέπει να συγκροτούνται και να συμπεριλαμβάνουν στο οργανωτικό τους σχήμα επι μέρους γεωγραφικές και θεματικές Συμπράξεις σε όλους τους τομείς εφαρμογής της κοινωνικής οικονομίας.

Κάθε Νομαρχιακή η θεματική Σύμπραξη θα πρέπει με τη σειρά της να συγκροτείται από μια ομάδα κοινωνικών φορέων με κοινή αποστολή.

Ο συντονιστής εταίρος κάθε ομάδας θα συμμετέχει στη ολοκληρωμένη περιφερειακή Αναπτυξιακή Σύμπραξη που θα υποβάλλει τη ν υποψηφιότητά της στο πρόγραμμα.

Ο προυπολολογισμός του προγράμματος μέσα από αυτό το οργανωτικό σχήμα θα πρέπει να διαχέεται σε όλες τις αντένες με τοπική και θεματική δράση στη κοινωνική οικονομία.

Έτσι μόνον θα δημιουργηθούν μόνιμες Αναπτυξιακές Συμπράξεις σε κάθε περιφέρεια με την ενσωμάτωση του εθελοντισμού και τοπικού κοινωνικού Κεφαλαίου.

Η ανοικτή διαβούλευση με τη κοινωνία πριν από την πρόσκληση είναι νομική υποχρέωση της Διαχειριστικής Αρχής και αυτό το δικαίωμα της Κοινωνίας Πολιτών δεν πρέπει αυτή τη φορά να καταπατηθεί από τη κρατική γραφειοκρατία δίχως νομικές συνέπειες.

επιστροφή

Αφιέρωμα1:

Βουλευτικές εκλογές 25-1-2015

Ευρωεκλογές και Αυτοδιοικητικές εκλογές 2014 (ΙΙ)

Στο προηγούμενο τεύχος (Νο 37) ξεκινήσαμε ένα αφιέρωμα για τις ευρωεκλογές και τις αυτοδιοικητικές εκλογές του Μάη 2014. Οι βουλευτικές εκλογές του Γενάρη 2015 άλλαξαν τελείως το σκηνικό. Σε αυτό το τεύχος δημοσιεύουμε τα πιο ουσιώδη κείμενα των τριών αυτών εκλογών.

Πληροφοριακά, στις βουλευτικές εκλογές της 25-1-2015 ο οικολογικός χώρος κατέβηκε διασπασμένος

1. Οι Οικολόγοι Πράσινοι, που είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Πράσινου Κόμματος σηρίζουν ΣΥΡΙΖΑ και συμμετέχουν με 21 υποψήφιους βουλευτές σε διάφορες εκλογικές περιφέρειες.

2. Ο τ. ευρωβουλευτής των Οικολόγων Πράσινων Ν. Χρυσόγελος έφυγε από το κόμμα του πέρσι το Γενάρη 2014, πριν λήξει η θητεία του και χωρίς να παραιτηθεί από ευρωβουλευτής του κόμματος που τον εξέλεξε, κατέβηκε αυτόνομα στις ευρωεκλογές του Μαίου 2014 ως "Πράσινοι-Αλληλεγγύη", και τώρα κατεβαίνει ως "Πράσινοι-ΔΗΜΑΡ" με τη ΔΗΜΑΡ, που είχε φύγει από το ΣΥΡΙΖΑ πριν από χρόνια.

3. Η "Ευρώπη -Οικολογία", μια ομάδα που είχε φύγει πριν τρια χρόνια από τους Οικολόγους Πράσινους τώρα κατεβαίνει με το ΠΟΤΑΜΙ, οι ευρωβουλευτές του οποίου ψήφισαν υπέρ των μεταλλαγμένων λίγο πριν τις βουλευτικές εκλογές.

Η σύνταξη

Μετά τις εκλογές του Γενάρη 2015 πρέπει να επικρατήσουν οι ευρωπαϊκές φωνές της λογικής

Προτάσεις των Ευρωπαίων Πράσινων για την Ελλάδα

14.2.2015

Τα βασικά σημεία:

α. το χρέος είναι μη βιώσιμο

β. το χρέος πρέπει να μειωθεί και υπάρχουν διάφοροι τεχνικοί τρόποι (αποκλείει την άμεση ονομαστική διαγραφή)

γ. ζητά ένα τρίτο πρόγραμμα για πληρωμή των τόκων (rollover) έως το 2020

δ. ως περιεχόμενο του προγράμματος θέτει την μάχη κατά της φοροδιαφυγής, το κυνήγι των ολιγαρχών, των εφοπλιστών και της Εκκλησίας (όχι λιτότητα)

ε. η επιτήρηση του προγράμματος δεν θα γίνεται από Τρόικα και δεν θα υπάρχει συμμετοχή της ΕΚΤ παρά μόνο ως παρατηρητή

στ. ζητά ένα είδος επιτροπής για τον λογιστικό έλεγχο του χρέους, δηλαδή πως και γιατί υπήρξε η υπερχρέωση με βάση το άρθρο 7.9 του Κανονισμού (EU) No 472/2013 που ήταν μια τροπολογία των Πρασίνων (βλ και το άρθρο του Τουσέν στο tvxs που αναφέρεται αναλυτικά σε αυτό)

ζ. πρέπει να γίνει Πανευρωπαϊκή Διάσκεψη για το χρέος

θ. να γίνει ένα νέο Πράσινο σχέδιο Μάρσαλ για την Ελλάδα ύψους 30 δις ευρώ για την επόμενη τριετία για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης και της ανάπτυξη της χώρας

Αν εξαιρέσει κανείς την ονομαστική διαγραφή χρέους (που δεν μπορεί να αποκλειστεί στο πλαίσιο μιας διεθνούς πανευρωπαϊκής διάσκεψης) σε γενικές γραμμές κινείται σε θετική κατεύθυνση στη γραμμή της κυβέρνησης. (Δημήτρης Φουτάκης και για την αντιγραφή ΗΓ)

Ένα σημαντικό κείμενο θέσεων των Ευρωπαίων Πράσινων στο Ευρωκοινοβούλιο (Greens/EFA) για την Ελλάδα δημοσιεύτηκε τις τελευταίες μέρες (1). Οι Πράσινοι παραδέχονται ότι σύμφωνα με το μνημόνιο προβλέπεται πρωτογενές πλεόνασμα της τάξης του 3% το 2015 και 4,5% τα επόμενα χρόνια, με την προϋπόθεση μιας ισχυρής αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ (περίπου 5% ανά έτος αρχικά και 3,7% μεσο-μακροπρόθεσμα). Η ιστορική εμπειρία δείχνει, ωστόσο, σύμφωνα με το κείμενο των Ευρωπαίων Πράσινων, ότι είναι οικονομικά εντελώς μη ρεαλιστικό και πολιτικά παράλογο να υποθέσουμε ότι μια χώρα θα καταβάλει 4,5% του ΑΕΠ για την εξυπηρέτηση του κατά κύριο λόγο εξωτερικού χρέους της, για πάνω από είκοσι χρόνια στη σειρά, ειδικά αν η ίδια χώρα αφήσει βασικές θεμελιώδεις υπηρεσίες υποχρηματοδοτούμενες, όπως συμβαίνει σήμερα στην Ελλάδα.

Μια χώρα η οποία έχει περάσει μια τέτοια κοινωνικο-οικονομική καταστροφή δεν έχει την ικανότητα να αφιερώσει βασικούς πόρους για υψηλά ποσά του εξωτερικού χρέους. Η κατάσταση αυτή πρέπει, συνεπώς, να λαμβάνεται δεόντως υπόψη κατά την αξιολόγηση της «κοινωνικά υπεύθυνης ικανότητας πληρωμής του εξωτερικού χρέους» μιας συγκεκριμένης χώρας. Στο πλαίσιο αυτό, η έννοια της βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους πρέπει να αναθεωρηθεί με βάση μια προσέγγιση σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Αν οι υποχρεώσεις εξυπηρέτησης του χρέους αποτελούν εμπόδιο για την παροχή επαρκών ελάχιστων πόρων για τη χρηματοδότηση βασικών υπηρεσιών και κατά συνέπεια για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων των θεμελιωδών δικαιωμάτων, τότε ένα τέτοιο χρέος θα πρέπει να θεωρείται μη βιώσιμο. Προκειμένου να είναι συμβατή η εξυπηρέτηση του χρέους με σεβασμό θεμελιωδών δικαιωμάτων, η Ελλάδα θα χρειαστεί περαιτέρω μέτρα για την ελάφρυνση του χρέους, δημιουργώντας παράλληλα ορισμένες απαραίτητες προϋποθέσεις για μια βιώσιμη ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας.

Οι Πράσινοι ζητούν επιπλέον ένα τρίτο πρόγραμμα για πληρωμή των τόκων (rollover) έως το 2020, με έμφαση στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής από το πιο πλούσιο κομμάτι του πληθυσμού και όχι στη λιτότητα. Η επιτήρηση του προγράμματος δεν θα γίνεται από την Τρόικα και δεν θα υπάρχει συμμετοχή της ΕΚΤ παρά μόνο ως παρατηρητή. Οι Ευρωπαίοι Πράσινοι ξαναφέρνουν στο τραπέζι της συζήτησης ένα είδος επιτροπής για τον λογιστικό έλεγχο του χρέους, ώστε να απαντηθεί το πως και το γιατί επήλθε η υπερχρέωση, με βάση το άρθρο 7.9 του Ευρωπαϊκού Κανονισμού 472/2013, που υπήρξε μια τροπολογία των Πράσινων. Παράλληλα καταθέτουν πρόταση για Πανευρωπαϊκή Διάσκεψη για το χρέος καθώς και για ένα Πράσινο σχέδιο Μάρσαλ για την Ελλάδα ύψους 30 δις ευρώ για την επόμενη τριετία με στόχο την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης και την ανάπτυξη της χώρας.

Ο εκπρόσωπος τύπου των Οικολόγων Πράσινων Φίλιππος Γκανούλης, δήλωσε σχετικά: «Οι προτάσεις των Ευρωπαίων Πράσινων έρχονται να υποστηρίξουν μεγάλο μέρος του προγράμματος της Ελληνικής Κυβέρνησης και σε αυτή την κατεύθυνση θα πρέπει να αξιοποιηθούν. Αναμένεται στο επόμενο άμεσο χρονικό διάστημα να μεταβεί αντιπροσωπεία των Ευρωπαίων πράσινων στην Αθήνα για επαφές με τους Οικολόγους Πράσινους, τον νέο Αν. Υπουργό Περιβάλλοντος Γ. Τσιρώνη, τον πρώτο Οικολόγο Πράσινο Βουλευτή Γ. Δημαρά και άλλα στελέχη της νέας κυβέρνησης».

Πληροφορίες: 6974 459589

(1) Το πλήρες κείμενο μπορεί να βρεθεί εδώ:

http://www.greens-efa.eu/fileadmin/dam/Documents/Policy_papers/Green-proposals-Greece-Feb-2015.pdf

επιστροφή

Τρίτη, 27 Ιαν. 2015

Δυο μέρες μετά τις εκλογές που ανέδειξαν τον πρώτο Οικολόγο Πράσινο βουλευτή, τον Γιώργο Δημαρά στη Β' Αθήνας, η σημερινή μέρα φέρνει τον χώρο της Πολιτικής Οικολογίας μπροστά στην ύψιστη ευθύνη της ανάληψης της θέσης του Αναπληρωτή Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής από τον Συντονιστή μας Γιάννη Τσιρώνη.

Η συλλογική επιλογή μας στις εκλογές που πέρασαν ήταν να είμαστε παρόντες στη διαδικασία ριζικής ανατροπής στη διακυβέρνηση της χώρας. Είναι μεγάλη τιμή για μας που καλούμαστε τώρα να υπηρετήσουμε την επιλογή μας στην πράξη. Άξονας μας τα 22 σημεία αιχμής που συμφωνήθηκαν προγραμματικά με το ΣΥΡΙΖΑ.

Ευχαριστούμε όλους όσους συνέβαλαν σε αυτό. Δεσμευόμαστε να λειτουργήσουμε υπεύθυνα, ριζοσπαστικά, συλλογικά και αποτελεσματικά. Στην Κυβέρνηση, στη Βουλή αλλά και σταθερά και πάντα στην κοινωνία, με τη συμβολή των φορέων του περιβάλλοντος και της κοινωνίας των πολιτών.

Για τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει το περιβάλλον της χώρας μας, τον σχεδιασμό και την εφαρμογή μιας ουσιαστικής και αποτελεσματικής περιβαλλοντικής πολιτικής. Για μια βιώσιμη έξοδο από την κρίση και ένα καινούργιο ελπιδοφόρο μέλλον για την Ελλάδα και την Ευρώπη όπου το περιβάλλον δεν αντιμετωπίζεται σαν εχθρός ή τομέας εκμετάλλευσης αλλά σαν το σπίτι μας,

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΣΙΡΩΝΗΣ

Ο Γιάννης Τσιρώνης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1958. Σπούδασε Χημικός και διδάσκει Οργανική Χημεία και Βιοχημεία σε φοιτητές. Είναι παντρεμένος και πατέρας 3 παιδιών. Δραστηριοποιήθηκε στο φοιτητικό κίνημα μέσα στον «Ρήγα Φεραίο» και την Β' Πανελλαδική και ήταν μέλος της συντονιστικής επιτροπής της κατάληψης του Χημείου το 1979, όταν για μοναδική φορά από την μεταπολίτευση το φοιτητικό κίνημα κατάφερε να καταργήσει τον ψηφισμένο από την Νέα Δημοκρατία νόμο 815. Από το 1983 κατανοεί ότι στα αδιέξοδα της Αριστεράς μοναδική ριζοσπαστική διέξοδος είναι η πολιτική οικολογία και γίνεται ιδρυτικό μέλος της Ε.Κ.Ο. (Εναλλακτική Κίνηση Οικολόγων). Από τότε συμμετέχει αδιάλειπτα στο Οικολογικό Κίνημα κυρίως στα θέματα παιδείας και εκπαίδευσης.

Διατέλεσε μέλος του συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Πράσινου Κόμματος, ως εκπρόσωπος της Ελλάδας από το 1999 μέχρι το 2006.

Είναι ιδρυτικό μέλος των Οικολόγων Πράσινων, μέλος του Πανελλαδικού τους συμβουλίου και συντάκτης της εφημερίδας «Πράσινη Πολιτική».

Η στράτευση στην Οικολογία δεν γίνεται κατά την γνώμη του, για χάρη μιας ιδεολογίας, ούτε για να υπερασπιστούμε τα συμφέροντα κάποιας τάξης, ούτε για λόγους ...ηθικής, αλλά για να προστατεύσουμε την ίδια μας την ζωή. Θεωρεί ότι, όπως λέει ο συγγραφέας Χρόνης Μίσσιος, η Οικολογία είναι η μοναδική κοσμοθεωρία, που δίνει προοπτική στον άνθρωπο.

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΗΜΑΡΑΣ

Γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Μεσολόγγι . Είναι Πολ. Μηχανικός και έχει παρακολουθήσει οικονομικές σπουδές στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο.

Στη δικτατορία συμμετείχε στον αντιδικτατορικό αγώνα, στα γεγονότα του Πολυτεχνείου συνελήφθη και βασανίστηκε. Μεταδικτατορικά ενεργοποιήθηκε μέσα από την αριστερά και την οικολογία και αγωνίστηκε για ζητήματα δημοκρατίας, παιδείας, ειρήνης, κοινωνικής δικαιοσύνης και προστασίας περιβάλλοντος.

Διετέλεσε μέλος του Δ.Σ. του ΤΣΜΕΔΕ, μέλος ΔΣ συλλόγων μηχανικών, μέλος της επιτροπής σύνταξης του ΓΕΝΙΚΟΥ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ επί Αντ. Τρίτση, μέλος επιτροπής Υπουργείου Παιδείας για θέματα τεχνικής εκπαίδευσης, πρόεδρος της επιτροπής περιβάλλοντος Δήμου Αγ. Παρασκευής, πρόεδρος της συντονιστικής επιτροπής αγώνα για τη προστασία του Υμηττού, μέλος ΠΣ και συντονιστής του Πανελλαδικού Συμβουλίου του ΔΙΚΤΥΟΥ ΚΙΝΗΣΕΩΝ για την προστασία του περιβάλλοντος, πρόεδρος πολιτιστικού συλλόγου, μέλος του Πανελλαδικού Συμβουλίου της Πράσινης Πολιτικής και συντονιστής της οργανωτικής επιτροπής για τη δημιουργία του πολιτικού φορέα της οικολογίας «ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ ΠΡΑΣΙΝΟΙ».

Στους ΟΙΚΟΛΟΓΟΥΣ ΠΡΑΣΙΝΟΥΣ έχει διατελέσει μέλος του Πανελλαδικού Συμβουλίου και της Εκτελεστικής Γραμματείας, εισηγήθηκε τις οργανωτικές αρχές και ήταν μέλος της επιτροπής του εκλογικού προγράμματος (2007).

Στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2010 ήταν υποψήφιος αντιπεριφερειάρχης με την ΑΤΤΙΚΗ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ και εκλέχτηκε Περιφερειακός Σύμβουλος

Εκλέχτηκε στη Β' Αθηνών στην ένατη θέση λαμβάνοντας περίπου 30.000 ψήφους.

- See more at: http://www.ecogreens-gr.org/cms/index.php?option=com_content&view=article&id=5753:2015-01-27-14-56-02&catid=1:press-releases&Itemid=0#sthash.yeGgfWLf.dpuf

επιστροφή

Ελπίδα ή φόβος;- Ένα σημείωμα για τις επερχόμενες εκλογές της 25-1-2015

Των Ηλία Γιαννίρη και Μιχάλη Μπάκα*

Αναδημοσιεύουμε ένα προεκλογικό σημείωμα των βουλευτικών εκλογών που βρήκε σημαντική απήχηση στα ΜΜΕ του Β. Αιγαίου και στα κοινωνικά δίκτυα. ΗΓ

17 Ιανουαρίου 2015

Οι εκλογές της 25/1/2015 είναι ίσως οι κρισιμότερες εκλογές μεταπολεμικά.

Το βασικό ερώτημα αυτών των εκλογών είναι:

Υπάρχει η ελπίδα να γυρίσει σελίδα η χώρα με αυτές τις εκλογές ή απλά με το ΣΥΡΙΖΑ φοβόμαστε ότι θα έχουμε μια από τα ίδια, όπως με τον Α. Παπανδρέου το 1981; Αυτός ο δυισμός δεν υπάρχει μόνο μέσα στον καθένα μας αλλά κυριαρχεί και στην κεντρική πολιτική αντιπαράθεση. Πρόκειται για μια εκλογική αντιπαράθεση μεταξύ ελπίδας και φόβου.

Ο ΣΥΡΙΖΑ καλλιεργεί την ελπίδα. Προτείνει άμεσα μέτρα (το πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης) και ζητά από την Ευρώπη να αναγνωρίσει κατ’ αρχήν την ανθρωπιστική κρίση που έχει η χώρα αλλά και να εξετάσει διαφορετικά το ζήτημα του χρέους όχι μόνο της Ελλάδας αλλά και αρκετών άλλων χωρών. Η ανοδική πορεία του ΣΥΡΙΖΑ στη Ελλάδα όπως και του Podemos στην Ισπανία έχει δημιουργήσει ρήγματα στην ενιαία σκέψη που κυριαρχούσε στην Ευρώπη, κάνοντας όλους να υπολογίζουν πλέον τη δυσαρέσκεια και τις πολιτικές ανακατατάξεις στις χώρες του νότου.

Η άλλη πλευρά χρησιμοποιεί επιχειρήματα που στηρίζονται στο φόβο και την τρομοκράτηση των ψηφοφόρων. Δεν λέει τι θα κάνει και κρύβει ότι θα χειροτερέψει η φορολογία, ότι θα κοπούν οι συντάξεις και το ΕΚΑΣ, ότι θα κοπεί ο μειωμένος φόρος των νησιών, ότι θα γίνουν μαζικοί πλειστηριασμοί πρώτης κατοικίας και πολλά άλλα που έχει αποφασίσει η συγκυβέρνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ με την τρόϊκα (οι δεσμεύσεις του περίφημου μέιλ Χαρδούβελη). Χρησιμοποιεί το bankrun, την πτώχευση, την έξοδο από το ευρώ, τους κυνηγούς, τα εικονίσματα, τον Χριστόδουλο, τους μετανάστες, την κρίση χρέους, τα αντιαριστερά αντανακλαστικά και ότι άλλο βρει. Είναι φανερό ότι εκφράζει τους μιζαδόρους, τους λαθρέμπορους, τους τυχάρπαστους διαχειριστές του δημόσιου χρήματος, εκείνους που γίνονται πλουσιότεροι με την κρίση και εκείνους που θέλουν να πάρουν πάμφθηνα το δημόσιο πλούτο (ΔΕΗ, λιμάνια, αεροδρόμια, δρόμους κλπ) και τα κοινά αγαθά (νερό, ακτές, δάση κλπ). Και το κυριότερο πολιτικό κίνητρο τους είναι ότι δεν θέλουν να αναζητηθούν ευθύνες.

Σε αυτό το σκηνικό, αν δεν θέλουμε επαναληπτικές εκλογές ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να βγει αυτοδύναμος.

Ο ΣΥΡΙΖΑ και οι κοινωνικές δυνάμεις

Ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να στηριχθεί στις κοινωνικές δυνάμεις. Υπάρχουμε και εμείς, οι πολίτες, που ανησυχούμε, που παρακολουθούμε, που θέλουμε να βγούμε από την κρίση και που δεν θέλουμε να επαναληφθεί το 1981.

Εκτός από το ΣΥΡΙΖΑ σε αυτές τις εκλογές πρέπει να ξαναδούμε και τον εαυτό μας και το ρόλο μας ως πολίτες όχι μόνο στις εκλογές αλλά και μετά από αυτές. Με τον ΣΥΡΙΖΑ έχουμε ήδη βρεθεί στα νησιά μας σε κοινούς αγώνες σε κοινωνικά και περιβαλλοντικά ζητήματα, όπως άλλωστε και με άλλες κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις.

Οι σημερινές επιφυλάξεις απέναντι στο ΣΥΡΙΖΑ μοιάζει να είναι και επιφυλάξεις απέναντι σε εμάς και τους γύρω μας. Τι μπορούμε να κάνουμε ο καθένας μόνος του και όλοι μαζί; Και μάλιστα σε συνθήκες κοινωνικής ηττοπάθειας;

«Αλλάζουμε τον κόσμο, αλλάζουμε και εμείς» είναι η σημερινή παγκόσμια ανάγκη.

Οικονομική μεγέθυνση ή βιώσιμη ευημερία;

Τι σημαίνει να βγούμε από την κρίση και να έχουμε «ανάπτυξη»; Ο Σαμαράς ξέρουμε τι εννοεί. Να συνεχιστεί η εσωτερική υποτίμηση, να καταστραφούν ολόκληροι επαγγελματικοί τομείς (αγροτιά, ελεύθεροι επαγγελματίες, βιοτέχνες, έμποροι κλπ) και να γίνει ένα γενικό ξεπούλημα (Δημόσιο αλλά και ιδιωτικές περιουσίες και επιχειρήσεις) ώστε να έρθουν «επιχειρηματίες» να «επενδύσουν» για να βρει δουλειά ο κόσμος και όλοι να βολευτούν με μισθούς πείνας.

Εμείς τι αντιτάσσουμε; Το μεταπολεμικό δυτικό μοντέλο, που σήμερα είναι παγκόσμιο, είναι μοντέλο που οδηγεί σε κρίση γιατί είναι καταστροφικό των όρων της ίδιας της ζωής. Ωστόσο, στον τρέχοντα πολιτικό λόγο δύσκολα διαφοροποιείται η αριστερά από την πεπατημένη λογική της μεταπολεμικής ανάπτυξης.

Όπως συνεργάζονται το Ευρωπαϊκό Αριστερό Κόμμα με το Ευρωπαϊκό Πράσινο Κόμμα έτσι πρέπει να συνεργαζόμαστε και εμείς στην Ελλάδα (1).

Αυτό ακριβώς αναγνώρισε και ο ίδιος ο Αλ. Τσίπρας, όταν αναγγέλθηκε η συνεργασία ΣΥΡΙΖΑ και Οικολόγων Πράσινων :"Η συνάντηση αριστεράς και οικολογίας είναι σημαντική υπόθεση για το μέλλον της χώρας και της Ευρώπης. Το ζητούμενο δεν είναι η επιστροφή στο 2009, με παρούσες τις πολιτικές που αποτέλεσαν βασικές αιτίες της κρίσης, αλλά η αλλαγή παραδείγματος". Μάλιστα πρόσθεσε πως πρόκειται για στρατηγική συμμαχία και για μια "συνεργασία που στόχο έχει να διευρύνει τη δυναμική μεγάλης εκλογικής νίκης στην Ελλάδα" (2).

Η αλλαγή παραδείγματος, που αναφέρει ο Αλ. Τσίπρας, δεν είναι παρά η αλλαγή του προτύπου της κάθε εποχής. Η αλλαγή παραδείγματος σημαίνει αλλαγή και της νοοτροπίας. Απελευθερώνονται έτσι οι δυνάμεις που θα συνθέσουν το νέο μέλλον σε κάθε εποχή όταν αλλάζει το «παράδειγμα» (paradigm). Στην εποχή μας πρέπει να αλλάξει το παράδειγμα της «ανάπτυξης» που ταυτίζεται με τη συνεχή οικονομική μεγέθυνση.

Αντί για «ανάπτυξη» το συμφέρον μας είναι η «βιώσιμη ευημερία». Εδώ χωράνε η αλλαγή του καταναλωτισμού, η επανατοπικοποίηση, οι νέες προσεγγίσεις περί απομεγέθυνσης (degrowth), η αναζήτηση ενός νέου ανθρωπολογικού τύπου. Εκεί πρέπει να πηγαίνει η σκέψη μας και οι προβληματισμοί μας για το μέλλον, ανεξάρτητα αν έχουμε εκλογές ή όχι.

Ιδιαίτερα σημαντικές είναι για τα νησιά μας και οι προσθήκες μας στο κοινό πρόγραμμα ΣΥΡΙΖΑ-Οικολόγων Πράσινων που αφορούν στην προστασία των κοινών αγαθών, στην αναδιάρθρωση του αγροτικού τομέα, στην αλλαγή του τουριστικού μοντέλου, στην προστασία του ανθρωπογενούς και φυσικού περιβάλλοντος, στην απόρριψη σχεδίων μεγάλης κλίμακας για τουριστικές επιχειρήσεις, αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα, στην προώθηση βιώσιμων πολιτικών για την αλιεία.

Θέλουμε η επερχόμενη κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ να αλλάξει το υπάρχον καθεστώς, το οποίο δεν καταστρέφει μόνο το περιβάλλον. Καταστρέφει και τις δυνατότητες της τοπικής οικονομίας αλλά και τις κοινωνικές σχέσεις και τους ίδιους τους ανθρώπους.

Ξέρουμε ότι δεν θα είναι εύκολο να αλλάξουν μαζί με το καθεστώς και οι νοοτροπίες που το συνοδεύουν.

Σήμερα όμως, δεν μπορούμε να απέχουμε σε μια προσπάθεια για μια άλλη πορεία της χώρας και ίσως και της Ευρώπης. Δεν θέλουμε να ποντάρουμε σε μια ενδεχόμενη μελλοντική αποτυχία του ΣΥΡΙΖΑ, αποκομίζοντας μικροκομματικά οφέλη.

Συμπορευόμαστε προτάσσοντας το συλλογικό συμφέρον της κοινωνίας, το δημόσιο συμφέρον, τα κοινά αγαθά.

Η ελπίδα έρχεται, και η οικολογία είναι παρούσα.

Σημειώσεις

(1) Χαρακτηριστικά, είναι και τα μηνύματα των Ευρωπαίων Πράσινων και του Ευρωπαϊκού Πράσινου Κόμματος για τέλος της λιτότητας, ελάφρυνση και βιωσιμότητα του χρέους, μεταρρυθμίσεις για τον πράσινο μετασχηματισμό τις ελληνικής οικονομίας, παραμονή της Ελλάδας στην Ευρωζώνη, μηνύματα που τονίστηκαν εκ νέου στην πρόσφατη συνάντηση του ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Δ.Παπαδημούλη με τον συμπρόεδρο της Ομάδας των Πράσινων στο ευρωκοινοβούλιο Φιλίπ Λαμπέρτς, που πραγματοποιήθηκε στο Στρασβούργο μετά από αίτημα του πρώτου.

(2) https://left.gr/news/al-tsipras-simantiki-ypothesi-i-synantisi-aristeras-oikologias

(3) http://www.ecogreens-gr.org/cms/index.php?option=com_content&view=article&id=5691:22-&catid=155:ekloges-2015&Itemid=115

*Ο Ηλίας Γιαννίρης είναι αρχιτέκτονας- πολεοδόμος- χωροτάκτης. Διετέλεσε επίκουρος καθηγητής στο Πολυτεχνείο Κρήτης και διετέλεσε περιφερειακός σύμβουλος Β. Αιγαίου με τον Οικολογικό Άνεμο (2011-2013).

Ο Μιχάλης Μπάκας εργάζεται στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου και διετέλεσε περιφερειακός σύμβουλος Β. Αιγαίου με τον Οικολογικό Άνεμο (2013-2014).

επιστροφή

Περιφερειακές εκλογές Μάη 2014

Πανελλαδικά πρώτη σε αποχή η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου - Νησιωτικότητα και ακρίβεια πλήττουν τη δημοκρατία

Διακριτή πολιτική δύναμη ο Οικολογικός Άνεμος στο Βόρειο Αιγαίο

19 Μαΐου 2014

Η Περιφέρεια του Βορείου Αιγαίου είχε τη μεγαλύτερη αποχή από όλες τις Περιφέρειες της χώρας. Πανελλαδικά στις Περιφέρειες η συμμετοχή στις εκλογές ήταν 61,4%. Στο Βόρειο Αιγαίο μόλις 46,98%. Επιπλέον, οι ψηφοφόροι του Βορείου Αιγαίου μεταξύ των εκλογών 2010 και 2014 μειώθηκαν σε 2.429!

Αυτή η εικόνα αποκρυσταλλώνει την τραγική κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει τα νησιά μας. Με λίγα και ελαττωματικά καράβια, και με την κρίση να έχει χτυπήσει τα βαλάντια των πολιτών της δεύτερης φτωχότερης περιφέρειας της χώρας, ήταν πολλοί οι εκλογείς που δεν ταξίδεψαν για να ψηφίσουν.

Ωστόσο, οι πολίτες εξέλεξαν πρώτους αυτούς που τα κόμματά τους πολιτικά ευθύνονται για αυτή την κατάσταση. Τη δεύτερη Κυριακή η μάχη θα δοθεί μεταξύ Καλογήρου (ΝΔ) και Γιακαλή (ΠΑΣΟΚ).

Θετικό αποτέλεσμα είναι η ενίσχυση των δυνάμεων της αντιπολίτευσης. Οι σύμβουλοι της αριστεράς στο Περιφ. Συμβούλιο είναι πλέον 9, από 5 που ήταν το 2010. Ο Οικολογικός Άνεμος (1 έδρα) και η Λαϊκή Συσπείρωση (3 έδρες) κράτησαν τις δυνάμεις τους, και προστίθενται η Γόνιμη Γραμμή (Αγλαΐα Κυρίτση με 4 έδρες από 1 που είχε η παράταξη το 2010) και το Συμβόλαιο Ζωής (Γιάννης Σπιλάνης, 1 έδρα). Ο Οικολογικός Άνεμος θα συνεχίσει να επιδιώκει τις ευρύτερες δυνατές συνεργασίες προκειμένου να αντιμετωπίζονται με προτάσεις αλλά και με

αγωνιστικότητα τα ζητήματα της Περιφέρειας.

Ο Οικολογικός Άνεμος κράτησε την έδρα του με 2.878 ψήφους. Ωστόσο, είχε απώλεια 575 ψήφων από τις εκλογές του 2010. Αυτή η απώλεια ψήφων οφείλεται σε τρεις παράγοντες:

Στην καθόδο του Σπιλάνη (3.673 ψήφοι), καθώς αρκετοί ψηφοφόροι του είχαν επιλέξει το 2010 τον Οικολογικό Άνεμο.

Στη συνολική μείωση των ψηφοφόρων (-2.429) της Περιφέρειας.

Στη σημαντική αύξηση των ψήφων του ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ (+16.021).

Επομένως, ο Οικολογικός Άνεμος άντεξε στις πολιτικές πιέσεις και στο κλίμα πόλωσης. Απέδειξε έτσι ότι έχει πλέον το δικό του «κοινό» και τους δικούς του ψηφοφόρους και ότι αποτελεί έναν διακριτό και συνεκτικό πόλο, αυτόν της πολιτικής οικολογίας. Οι ενεργοί πολίτες φαίνεται να

αναγνωρίζουν στον Οικολογικό Άνεμο μια διακριτή θετική πολιτική δύναμη που έχει λόγο ύπαρξης στην Περιφέρεια.

Ο Οικολογικός Άνεμος στο Βόρειο Αιγαίο χαιρετίζει σημαντικές εκπροσωπήσεις που φαίνεται να

πετυχαίνουν διάφορα αδερφά ψηφοδέλτια στους δήμους της Περιφέρειας αλλά και στο Νότιο Αιγαίο, την Κρήτη και το Ιόνιο, γεγονός που διευκολύνει το συντονισμό μεταξύ διαφόρων περιοχών του νησιωτικού χώρου για την από κοινού αντιμετώπιση κρίσιμων κοινών προβλημάτων, όπως η ακτοπλοϊα, η υπερβόσκηση, η ερημοποίηση, το νερό, η προστασία των μικρών υγροτόπων και της γεωργικής γης, αλλά και η παραγωγική εξειδίκευση που έχουν ανάγκη τα νησιά μας.

επιστροφή

Ευρωεκλογές και αυτοδιοικητικές εκλογές του Μάη 2014

Ο εκλογικός απολογισμός και η προοπτική

Απόφαση του Πανελλαδικού Συμβουλίου των Οικολόγων Πράσινων, 15.6.2014

17 Ιούν. 2014

Α. Για τις ευρωεκλογές και τις εξελίξεις

Στις ευρωεκλογές καταγράφηκε μια σημαντική υποχώρηση των ποσοστών των δύο κυβερνητικών κομμάτων, με πτώση κατά 7% της ΝΔ και κατά 5% του ΠΑΣΟΚ. Επίσης, καταγράφηκε μια αύξηση της αριστεράς κατά δύο περίπου μονάδες σε σχέση με τις εθνικές εκλογές του Ιουνίου 2012, μια αξιοσημείωτη μετατόπιση αλλά όχι σημαντική, αφού ο ΣΥΡΙΖΑ πήρε την πρωτιά αλλά δεν αύξησε τις δυνάμεις του. Το «Ποτάμι», νέο δημιούργημα της κρίσης του κομματικού συστήματος κατέγραψε ένα αξιόλογο ποσοστό αλλά αναντίστοιχο της στήριξης που του παρείχαν πλειάδα ΜΜΕ. Το ΚΚΕ αυξήθηκε κατά 25% περίπου και η ΑΝΤΑΡΣΥΑ κατά 100%. Επιπλέον, υπήρξε μια σημαντική αύξηση των ποσοστών των κομμάτων που δε βγάζουν ευρωβουλευτή από το 7% στο 17,5%. Όμως, γενικώς, οι περισσότερες από τις μετακινήσεις έγιναν προς τα δεξιά και ακροδεξιά και όχι προς τα αριστερά, με ενισχυμένη μάλιστα την παρουσία της ναζιστικής Χρυσής Αυγής αλλά και του ακροδεξιού ΛΑΟΣ.

Η φθορά της κυβέρνησης δεν ήταν η αναμενόμενη, με αποτέλεσμα να κερδίζει πολιτικό χρόνο και την πρωτοβουλία των κινήσεων ώστε να είναι εύλογο να θεωρούμε ότι οι εκλογές μπορεί να γίνουν είτε με αφορμή την εκλογή προέδρου τον Μάρτιο του 2015 είτε και το φθινόπωρο.

Με τον ανασχηματισμό της η κυβέρνηση θέλει να δείξει ότι παίρνει το μήνυμα που της έστειλαν οι πολίτες στις ευρωεκλογές. Σε μια προσπάθεια, όμως, να διασκεδαστούν οι ανησυχίες της τρόικας και των δανειστών ότι ο ανασχηματισμός θα μπορούσε να επηρεάσει την πολιτική και τις μνημονιακές δεσμεύσεις της κυβέρνησης Σαμαρά (δηλώσεις Σόιμπλε, συναντήσεις, απροκάλυπτη στήριξη προσώπων, αναβολή δημοσιοποίησης έκθεσης ΔΝΤ κ.α.), το αποτέλεσμα φαίνεται να έχει κυρίως επικοινωνιακό και προεκλογικό περιεχόμενο. Η νέα κυβέρνηση, με τη βοήθεια της ελεγχόμενης Βουλής των διακοπών, θα προσπαθήσει να κλείσει όσα μέτωπα και δεσμεύσεις μπορέσει σε βάρος της επιβίωσης των πολιτών, της ποιότητας ζωής και του περιβάλλοντος (ασφαλιστικό, μισθολόγιο, απολύσεις, φοροαπαλλαγές, ενεργειακό, δάση, αιγιαλός, χωροταξικό κ.α.). και να προετοιμάσει την επόμενη μέρα, που δε θα έχει την εξουσία. Σε αυτό αποβλέπει και η μετακίνηση Στουρνάρα στην ηγεσία της Τράπεζας της Ελλάδας.

Β. Το αποτέλεσμα των Οικολόγων Πράσινων

Οι Οικολόγοι Πράσινοι φάνηκε από την πορεία της τελευταίας πενταετίας ότι είναι κόμμα της «μίας φοράς»: εκλέξανε μια φορά έναν ευρωβουλευτή, που ουσιαστικά πέρασε απαρατήρητος από την ελληνική κοινωνία και κατέληξαν από ένα ποσοστό 3,5% το 2009 σε ένα ποσοστό "πολιτικής αφάνειας" του 0,90% το 2014. Η σύγκριση με το ποσοστό του Ιουνίου του 2012 (0,88%) μπορεί να παρηγορεί ορισμένους αλλά η πραγματική σύγκριση για την αποτίμηση όλης της πολιτικής περιόδου πρέπει φυσιολογικά να γίνει με τα αντίστοιχα αποτελέσματα των ευρωεκλογών.

Επιπλέον φαίνεται πλέον καθαρά και από τις μετακινήσεις των ψηφοφόρων (όπως καταγράφηκαν στο exit poll) ότι η σύνδεση με το κόμμα των ΟΠ αλλά και με τον πράσινο χώρο γενικότερα (δηλαδή συνολικά τους ΟΠ και τους "Πράσινους") είναι εξαιρετικά χαμηλή. Μόλις το 14% των ψηφοφόρων του Ιουνίου του 2012(!) ψήφισαν ξανά τους ΟΠ ενώ ένα άλλο 15% ψήφισε τους "Πράσινους" (σύνολο 29%). Το 50% των ψηφοφόρων μας του 0,88% επέλεξαν κυρίως το Ποτάμι, τον ΣΥΡΙΖΑ (18% και 15% αντίστοιχα) και όλο το υπόλοιπο πολιτικό φάσμα περίπου ισομερώς (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΧΑ, ΚΚΕ, Γέφυρες, Χατζημαρκάκη κα) ενώ είχαμε και εισροές σε πολύ μικρά ποσοστά κυρίως από ΔΗΜΑΡ, ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ που όλα αυτά μαζί και με το όποιο μικρό ποσοστό πρόσθεσαν οι Πειρατές, οδήγησαν στο τελικό 0,90%.

Τα αποτελέσματα αυτά, που δυστυχώς έρχονται μετά το 0,88% του Ιουνίου του 2012, δείχνουν ότι οι ΟΠ δεν έχουν καταφέρει να έχουν ένα άξιο λόγου ποσοστό σχετικά σταθερών ψηφοφόρων. Το φαινόμενο της χαμηλής συσπείρωσης το είχαμε εντοπίσει και στις προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των εκλογών του Μαΐου του 2012, όπου είχαμε το ιστορικό υψηλό για βουλευτικές εκλογές (2,93%). Ουσιαστικά ακόμα και στις βουλευτικές εκλογές του 2009 (2,5%) είχαμε πολύ μεγάλο βαθμό μετακινήσεων (άνω του 60%) από τους ψηφοφόρους των ευρωεκλογών (3,5%) που είχαν γίνει λίγους μήνες νωρίτερα.

Το φαινόμενο αυτό πρέπει να προβληματίσει κυρίως στην κατεύθυνση των δεσμών που δημιουργούμε με τους ψηφοφόρους μας, ξεκινώντας ακόμα και από τα ίδια τα μέλη και τους φίλους των ΟΠ. Στην ουσία δεν καταφέραμε όλο αυτό το διάστημα να σταθεροποιήσουμε ένα συγκεκριμένο προφίλ καθώς η διαρκής εναλλαγή εκπροσώπων μας (επικεφαλής) με τις δικές τους ιδιαιτερότητες και επιμέρους ατζέντες ο καθένας/μια οδήγησαν σε διαφορετικά ακροατήρια κάθε φορά.

Το 2009 στις ευρωεκλογές είχαμε επικεφαλής τον Τρεμόπουλο (3,5%). Τον Οκτώβριο του 2009 τον Χρυσόγελο (2,5%). Τον Μάιο και Ιούνιο του 2010 την Κοντούλη (2,93% και 0,88% αντίστοιχα). Τώρα στην αρχή εμφανίστηκε ο Πισσίας ως «επικεφαλής» και στη συνέχεια (μετά την αλλαγή του εκλογικού νόμου περίπου 1,5 μήνα πριν τις εκλογές) η καμπάνια ήταν ουσιαστικά ακέφαλη, καθώς ουδείς/μια είχε την εντολή να παίξει αυτό το ρόλο. Βεβαίως τον τόνο μέχρι το τέλος τον έδωσε ο Πισσίας (0,90%), που συγκρούστηκε και με τον ευρωβουλευτή των ΟΠ τον Χρυσόγελο, ο οποίος και έφυγε από τους ΟΠ.

Οι διαρκείς αυτές αλλαγές είναι φανερό ότι κανένα κόμμα δεν μπορούν να ευνοήσουν εκλογικά, ακόμα και αν έχει ιστορία και βαθιές ρίζες στους πολίτες, που δικαίως ζητούν εκτός από γενικές πολιτικές αναφορές και προσανατολισμό και συγκεκριμένα αναγνωρίσιμα πρόσωπα ή έστω ηγετική ομάδα προσώπων να εμπιστευθούν. Μάλιστα λόγω του μη αρχηγικού χαρακτήρα του Καταστατικού, οι κάθε φορά επικεφαλής είναι περιορισμένης χρονικά χρήσης μόνο για την προεκλογική περίοδο, με αποτέλεσμα σε σύντομο χρόνο μετά τις εκλογές να εξαφανίζονται από το πολιτικό προσκήνιο ως πρόσωπα αναφοράς των ΟΠ.

Επιπλέον, φαίνεται ότι την απόφαση του ψηφοφόρου για να μας στηρίξει σε κάποια εκλογική αναμέτρηση δεν καταφέραμε να την ενισχύσουμε με την υποτονική καθημερινή μας δράση και το γενικότερο πολιτικό μας προφίλ, που την επόμενη φορά οδηγήθηκε σε άλλες επιλογές.

Ειδικά στις ευρωεκλογές αυτές είναι αμφίβολο αν οι ΟΠ προβάλλανε κάποιο συγκεκριμένο πολιτικό θέμα και αν οι πολίτες αλλά και οι πολιτικοί αναλυτές θα μας θυμούνται για κάποιο συγκεκριμένο ζήτημα που αναδείξαμε. Το ζήτημα των χημικών όπλων της Συρίας ήταν ένα σημείο, που όμως είχε δευτερεύουσα σημασία στη εξέλιξη του προεκλογικού αγώνα και ακόμα και αυτό δεν το αναδείξαμε συνολικά ως ΟΠ (λόγω και εσωτερικών διαφωνιών) αλλά επικεντρώθηκε γύρω από την προσωπική προεκλογική εκστρατεία ενός προσώπου (Πισσίας), που όμως -όπως δείχνουν τα αποτελέσματα της σταυροδοσίας- οι πολίτες δεν την επιβράβευσαν, αναδεικνύοντας άλλους υποψηφίους μας πρώτους σε σταυρούς.

Παρά το γεγονός ότι η προεκλογική εσωκομματική σύγκρουση επικεντρώθηκε γύρω από την προεκλογική καμπάνια των Ευρωπαίων Πρασίνων (το ζήτημα της συνυπογραφής κείμενου με βάση το πρόγραμμα των Πρασίνων στο ευρωκοινοβούλιο από Πισσία και Χρυσόγελο) τελικά όλο το προεκλογικό υλικό αλλά και η επίσημη καμπάνια (βλ. προεκλογικό site) ήρθε σε απευθείας μετάφραση από τις Βρυξέλλες! Όμως κανένας υποψήφιος δεν την αξιοποίησε και κανείς δεν ανέδειξε τα κεντρικά ζητήματα της πανευρωπαϊκής καμπάνιας!

Το αποτέλεσμα ήταν το κόμμα να μην έχει ξεκάθαρη εικόνα προς τους πολίτες και οι υποψήφιοι να αυτοσχεδιάζουν. Είναι χαρακτηριστικό ότι τουλάχιστον δύο από όσους εμφανίστηκαν αρκετές φορές σε ΜΜΕ πανελλαδικής εμβέλειας επέμεναν ως μεγάλη επιτυχία των ΟΠ την ψήφιση του "ευρωομολόγου" από το Ευρωκοινοβούλιο, ισχυριζόμενοι ότι το έκαναν οι Πράσινοι στο Ευρωκοινοβούλιο μετά από αναλυτική δική μας εισήγηση! Περιττό να πούμε ότι κάτι τέτοιο ποτέ δεν έγινε και ότι το "ευρωομόλογο" ήταν αποτέλεσμα της δουλειάς των Πράσινων ευρωβουλευτών της ομάδας οικονομίας αλλά και της σύμπραξης των Σοσιαλιστών. Εμείς, βεβαίως, από την πρώτη στιγμή το αναδείξαμε με τον Ευρωβουλευτή μας (Μιχάλη Τρεμόπουλο) και το προβάλλαμε ως διέξοδο αντί των Μνημονίων αλλά με μηδενική απήχηση στη δημόσια συζήτηση στην Ελλάδα λόγω και του συστηματικού μας αποκλεισμού από τα ΜΜΕ όλο αυτό το διάστημα.

Οι εκλογές αυτές, επίσης, είχαν το οξύμωρο ότι διεκδικούσαμε την εκ νέου εκλογή μας στο ευρωκοινοβούλιο χωρίς να στηριζόμαστε στην πενταετή δουλειά που κάνανε οι δύο (λόγω εναλλαγής) ευρωβουλευτές των ΟΠ (Τρεμόπουλος και Χρυσόγελος) και το κόμμα συνολικά! Οι ανεκδοτολογικού τύπου ανακριβείς αναφορές στο έργο μας στο Ευρωκοινοβούλιο (όπως ήδη αναφέρθηκε) απλώς υπογραμμίζουν την έλλειψη υποτυπώδους αναφοράς στο σημαντικό έργο όλης της περιόδου.

Το γεγονός αυτό δημιουργεί ασφαλώς ρήξεις και ασυνέχειες, που είναι φυσικό να μας χρεωθούν με αυστηρό τρόπο από τους πολίτες που μας ψήφισαν για να έχουν στο τέλος κάποιο απολογισμό που ποτέ δεν έγινε. Η συμπεριφορά των υποψηφίων και η γενική εικόνα που έβγαινε είναι ενός εξωκοινοβουλευτικού κόμματος που δεν ενδιαφέρεται και δεν πιστεύει πραγματικά σε αυτούς τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, αφού τελικά η πενταετής παρουσία του σε αυτούς δεν πρόσφερε κάτι και μάλιστα το ίδιο το κόμμα δεν θεώρησε κάτι σημαντικό ώστε να το αναδείξει.

Η αποχώρηση του Χρυσόγελου και η δημιουργία ξεχωριστής λίστας-κόμματος ("Πράσινοι") βεβαίως συνέβαλλε σημαντικά στο ζήτημα αυτό, αλλά η γενικότερη στάση μας δεν βοήθησε ώστε να διεκδικηθεί η ευρωκοινοβουλευτική μας παρουσία, με αποτέλεσμα ο Χρυσόγελος να καρπωθεί περισσότερο όλη τη δουλειά της πενταετίας.

Στις φυγόκεντρες τάσεις των μελών των ΟΠ και της απογοήτευσης από την εσωκομματική λειτουργία μεγάλο ρόλο έπαιξε η βεβιασμένη ένταξη μεγάλης ομάδας μελών προερχόμενων από την ΠΑΣΠ, οι οποίοι λανθασμένα εγγράφηκαν μαζικά και κυρίως σε μια μόνο ΠΚ της Αττικής. Η μετέπειτα λειτουργία τους δεν εμφάνισε χαρακτηριστικά συμμετοχικότητας, εθελοντισμού και πολιτικής συνεισφοράς. Αντίθετα, παρουσιάστηκαν φαινόμενα θεσιθηρίας, διατήρησης μιας αυτονομημένης και πλήρως καθοδηγούμενης λειτουργίας, με επιδιώξεις κυριαρχίας, χωρίς πολιτικές αναφορές και τελικά, ακόμη και φαινόμενα χουλιγκανισμού στο συνέδριο της Θεσσαλονίκης. Αντί να στηλιτευτούν τέτοια φαινόμενα, γρήγορα βρέθηκαν άλλα πρόθυμα μέλη στην Αττική που καλλιέργησαν όλες τις οπορτουνιστικές τάσεις των νέων για να εξασφαλίσουν τη δική τους εσωκομματική ανάδειξη. Σε μια τέτοια ελάχιστα πολιτική διαδικασία υποστηρίχτηκαν κυρίως οι υποψηφιότητες Πισσία και Κοσμίδου στην εσωκομματική ψηφοφορία για το ευρωψηφοδέλτιο και έγιναν διάφορες συναλλαγές στα αυτοδιοικητικά, με αποκορύφωμα τις προσπάθειες επιβολής της υποψηφιότητας Γάκη στην Περιφέρεια Αττικής με ταυτόχρονη εγκατάλειψη της ΑΤΟΙΚΑ, που στις προηγούμενες εκλογές είχε εκλέξει δύο πράσινους συμβούλους με πάνω από 4% και υποστήριξης του συνδυασμού Μώραλη στον Δήμο Πειραιά, απέναντι στο "Λιμάνι της Αγωνίας" στο οποίο μέλη των ΟΠ συμμετέχουν από την ίδρυσή του.

Αυτή η σαφέστατη αλλαγή της πολιτικής φυσιογνωμίας του κόμματος στην Αττική, με επίπτωση και στην εικόνα για τον πολιτικό προσανατολισμό των ΟΠ σε όλη την Ελλάδα, ήταν ένα σοβαρό πλήγμα, που επέφερε απογοήτευση, αποχωρήσεις από το ευρωψηφοδέλτιο άνω των μισών στελεχών που ψηφίστηκαν στο εσωτερικό δημοψήφισμα. Τα φαινόμενα αυτά κορυφώθηκαν με την πραξικοπηματική διαγραφή του Νίκου Χρυσόγελου από την ΠΚ που τους είχε γράψει -που καταδίκασε το συνέδριο- και τελικά την αποχώρησή του από το κόμμα και τη συγκρότηση αντίπαλου Πράσινου ευρωψηφοδελτίου. Κρίνουμε αυτή την αποχώρηση αρνητικά, ως μια αδιέξοδη και βλαπτική για όλους κίνηση, που προκάλεσε μια εικόνα διάσπασης και απογοήτευσης και τελικά απομάκρυνσης των ψηφοφόρων από επιλογές που δεν επρόκειτο να εκλέξουν. Σε ότι αφορά την τελική συγκρότηση του ψηφοδελτίου, έγινε χωρίς σεβασμό στις εύλογες ενστάσεις δεκάδων μελών κατά συγκεκριμένων προσώπων μη μελών (περίπτωση Στάμου) και στις θεσμικά εκφρασμένες αντιρρήσεις από συλλογικότητες των ΟΠ προς συγκεκριμένες εσωκομματικές υποψηφιότητες (π.χ. περίπτωση Μπίμπαση, που είχε ανακληθεί ως μέλος του ΠΣ από την ΠΟ Κ. Μακεδονίας). Τα στοιχεία αυτά επέτειναν την αίσθηση απογοήτευσης και αποσυσπείρωσαν σε σημαντικό βαθμό τα μέλη.

Ωστόσο, το σημαντικό στοιχείο το οποίο πρέπει να αντιμετωπιστεί κατά προτεραιότητα στην προσπάθεια ανασυγκρότησης του κόμματος, είναι η αντιμετώπιση αυτής της ομάδας μελών και της λειτουργία τους ως ξένο σώμα που θέλει να καρπωθεί τους οικολογικούς αγώνες δεκαετιών, χωρίς να έχει καμιά σχέση με αυτούς και το μόνο που καταφέρνει είναι να τους δυσφημεί. Είναι χαρακτηριστικό της αντίληψης τους για την πολιτική η προσφυγή τους σε δικαστήριο για την επανεγγραφή τους παρά τη ρητή απόφαση του Συνεδρίου και η αγωγή κατά του Συντονιστή του κόμματος "για διαφυγόντα κέρδη" από την πρώην εκπρόσωπο Τύπου. Το χειρότερο όμως είναι ότι δυστυχώς υπάρχουν μέλη των ΟΠ που εμφανίζονται ως συνήγοροί τους στο δικαστήριο και λειτουργούν ως "πέμπτη φάλαγγα" εντός των ΟΠ. Τα φαινόμενα αυτά πρέπει να καταδικαστούν από το κόμμα και τα μέλη αυτά να απομονωθούν πολιτικά. Θα δείξουμε, βέβαια, ότι έχουμε πάρει το μάθημά μας εάν δεν επιτρέψουμε ξανά παρόμοια μαζική είσοδο μελών συγκεκριμένου πολιτικού χώρου, που είναι ήδη οργανωμένοι με τις δικές τους ιεραρχικές δομές και να υιοθετήσουμε μια ουσιαστική περίοδο "δόκιμου μέλους" ΠΚ μεγαλύτερη από τη σημερινή πρόβλεψη του καταστατικού (3 μήνες), όπου να αποδεικνύεται η ενεργός δράση σε αυτό το διάστημα, με παρουσία σε συνελεύσεις και σε πολιτικές δράσεις του κόμματος και σταδιακή ανάληψη πολιτικών ευθυνών σε μικρή τοπική κλίμακα.

Εκτός από την έλλειψη έμπνευσης και διάθεσης συμμετοχής, η ίδια η εκλογική καμπάνια είχε τεράστιες αδυναμίες, με χαρακτηριστικό το κεντρικό σύνθημα. Δεν υπήρχε κεντρικό μήνυμα που να πείθει το εν δυνάμει πράσινο ακροατήριο. Τα φυλλάδια ήταν πολύ καλά. Δεν αξιοποιήθηκε όμως η σημαντική δουλειά που κάναμε τόσο ως ΟΠ όσο και ως ΕΠΚ στο Ευρωκοινοβούλιο και μάλιστα είδαμε σε σποτ να προβάρεται αποκλειστικά η δουλειά των Πειρατών για την ACTA, λες και δεν ήταν σημαντική η συμβολή των Ευρωπαίων Πρασίνων.

Βλέποντας συνολικά αυτοκριτικά το αποτέλεσμα στις ευρωεκλογές, οι Οικολόγοι Πράσινοι δεν έπεισαν τους πολίτες ότι:

απαντάνε στα προβλήματα τους,
τους είναι χρήσιμοι,
είναι ελκυστική επιλογή.

Αντί ενός ξεκάθαρου μηνύματος που να μας κάνει διακριτούς, πολιτικά ελκυστικούς και χρήσιμους στους πολίτες, υπήρξε σύγχυση που οφείλεται:

1. Στις προσωπικές στρατηγικές και πολιτικές ανάλυσης που δεν ακολούθησαν τις ψηφισμένες θέσεις και πολιτικές των ΟΠ.

2. Την απουσία συνεκτικής στοχευμένης πολιτικής δουλειάς στην κοινωνία και την κεντρική πολιτική σκηνή.

3. Στην εσωκομματική διαμάχη που ενώ είχε και πολιτικά χαρακτηριστικά σε ότι αφορά τους Πισσία -Χρυσόγελο, κυριάρχησαν κυρίως οι προσωπικές στρατηγικές και αντιπαραθέσεις ομαδοποιήσεων που δεν αφορούν την κοινωνία .

4. Η διάσπαση και τα δυο ψηφοδέλτια επέτειναν τόσο τη σύγχυση όσο και την αίσθηση προσωπικών αντιπαραθέσεων που δεν αφορούν την κοινωνία.

5. Η συνεργασία με τους Πειρατές επίσης επέτεινε τη σύγχυση, μια συνεργασία που ενώ είναι προς τη σωστή κατεύθυνση, φάνηκε άκαιρη και τουλάχιστον στην ελληνική κοινωνία ακατανόητη, ειδικά με τα δυο πράσινα ψηφοδέλτια.

6. Το ευρωψηφοδέλτιο δεν είχε ξεκάθαρο πράσινο βασικό κορμό ούτε έδινε το αναγκαίο πολιτικό στίγμα. Να σημειώσουμε ότι αυτοί που αποσύρθηκαν από αρχική 10αδα του ψηφοδελτίου, είχαν ψηφιστεί από περισσότερους από όσους είχαν απομείνει, δηλαδή η πλειοψηφία των ΟΠ δεν εκφραζόταν στο ψηφοδέλτιο αυτό.

Η απουσία έμπνευσης όσο και συνεκτικής πολιτικής στη μάχη αυτή όχι μόνο δεν έπεισε τους ψηφοφόρους που έλκονται από τις πράσινες προτάσεις ή νοιώθουν πολύ κοντά μας αλλά δεν ενέπνευσε ούτε τα μέλη μας στη μάχη αυτή.

Ενώ έμοιαζε να υπάρχει ισχυρή πόλωση στις εκλογές αυτές, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν κατάφερε ούτε να διευρύνει την αποδοχή του στην κοινωνία ούτε να τους πείσει να δώσουν μήνυμα στην κυβέρνηση με τη «χαλαρή» αυτή ψήφο. Έτσι η ήττα μας είναι μεγαλύτερη, καθώς υπήρχε ακροατήριο για τις απόψεις μας αλλά και δυνατότητα «επαναπατρισμού» ψηφοφόρων «μας», με κατάλληλη επικοινωνία των πολιτικών μας θέσεων και πολιτικής στρατηγικής.

Η προεκλογική εκστρατεία για τις ευρωεκλογές είχε αρνητικό πρόσημο. Δεν είναι ένα ατύχημα αλλά έχει να κάνει με συγκεκριμένες επιλογές. Επιλογή ήταν το άλλο πολιτικό προφίλ, επιλογή ήταν να οδηγηθεί στην αντιπαράθεση και την έξοδο ο Χρυσόγελος, με ένα πήδημα στο κενό.

Την ήττα τη γευόμαστε όλοι αλλά την ευθύνη της την έχουν όσοι πρωταγωνίστησαν.

Γ. Η σύγκριση με τις αυτοδιοικητικές εκλογές

Σε σχέση με τα θετικά αποτελέσματα των αυτοδιοικητικών εκλογών, φαίνεται ότι οι πολίτες μας θεωρούν κατά περίπτωση κατάλληλους για συγκεκριμένους χειροπιαστούς αγώνες στο τοπικό επίπεδο. Αντίθετα, είναι προφανές ότι τη γενική πολιτική μας παρουσία δεν την εκτιμούν ανάλογα και αυτό πρέπει να γίνει αντικείμενο ευρείας συζήτησης και προβληματισμού. Παράλληλα, όμως, πρέπει να επισημανθεί ότι η ύπαρξη ενός κεντρικού πολιτικού φορέα της πολιτικής οικολογίας (ΟΠ) λειτουργεί και ενοποιητικά για την αυτοδιοικητική ψήφο στο σύνολο της χώρας, όπου είχαμε το φαινόμενο για δεύτερη φορά τα τελευταία τέσσερα χρόνια να εκλεγούν πράσινοι περιφερειακοί σύμβουλοι με δικά μας ψηφοδέλτια σε εξαιρετικά δυσμενείς περιφέρειες (Αν. Μακεδονία-Θράκη, Πελοπόννησο, Βόρειο Αιγαίο). Εδώ, εκτός από την προσωπική συμβολή των κάθε φορά υποψηφίων, η ύπαρξη του πολιτικού φορέα (ΟΠ) έχει σημασία καθώς σηματοδοτεί την πολιτική τοποθέτηση και λειτουργεί στην κατεύθυνση της ενίσχυσης της εμπιστοσύνης καθώς δίνει ένα σταθερό σημείο αναφοράς.

Η παρατήρηση αυτή συνηγορεί προς την κατεύθυνση της προσπάθειας ανάταξης των ΟΠ παρά στην αφελή πολιτικά άποψη της αυτο-διάλυσής τους (αφού σε εθνικό επίπεδο "δεν τα καταφέρνουμε") και της διασποράς τους σε επιμέρους τοπικότητες. Αν οι ΟΠ διαλυθούν, πρέπει να θεωρείται βέβαιο ότι τουλάχιστον σε επίπεδο περιφερειών τα αποτελέσματα θα είναι την επόμενη φορά πολύ αρνητικά.

Ειδικά στην Κεντρική Μακεδονία είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι για δεύτερη φορά (η πρώτη ήταν το 2010) καταφέρνουμε να εκλέξουμε σε δύο πολύ δύσκολους και ανταγωνιστικούς θεσμούς με παραδοσιακά έντονη συντηρητική ψήφο (στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας με τον Μ. Τρεμόπουλο και στον Δήμο Θεσσαλονίκης με την Ε. Ιωαννίδου) δικά μας πρόσωπα, με δικούς μας συνδυασμούς. Μια 23χρονη αυτοδιοικητική κίνηση, η «Οικολογία-Αλληλεγγύη» εκλέγει από το 1998 σύμβουλο στο Β' βαθμό της αυτοδιοίκησης και το 2006 είχε καταφέρει να εκλέξει δύο νομαρχιακούς συμβούλους με 4,6% και να συμβάλει στη μετέπειτα ανέλιξη των ΟΠ. Αυτά δείχνουν ότι υπάρχουν μακροχρόνιοι δεσμοί εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους τοπικούς τουλάχιστον εκπροσώπους του πράσινου κινήματος. Το γεγονός ότι σε συνθήκες γενικής εκλογικής κατάρρευσης η Κεντρική Μακεδονία έδωσε το μεγαλύτερο ποσοστό στους ΟΠ στις ευρωεκλογές είναι μια ακόμα επιβεβαίωση αυτού του γεγονότος.

Ειδικά η πολιτική εξαφάνιση του Χ. Μάτη από τα αυτοδιοικητικά της Θεσσαλονίκης, παρά τον τεράστιο θόρυβο που είχε την ικανότητα να ξεσηκώνει, δείχνει καθαρά το πού πρέπει να αποδοθεί η εκλογή του το 2010. Η εκλογή της Ιωαννίδου με την υποστήριξη εκ νέου των ΟΠ σε ένα νέο πρόσωπο και παρά την πολεμική Μάτη προς τους ΟΠ, δείχνει ότι σε μεγάλο βαθμό η ψήφος για το Δήμο Θεσσαλονίκης είναι πολιτική ψήφος στήριξης των οικολόγων της Θεσσαλονίκης και της μακρόχρονης ιστορίας τους στα κινήματα της πόλης.

Τα αποτελέσματα στις αυτοδιοικητικές εκλογές, με αναγωγή, μας δείχνουν ένα 2,2% σε πανελλαδικό επίπεδο. Αυτό δείχνει ότι, αν υπήρχε το πράσινο στίγμα, αυτό το ποσοστό -ή ακόμα μεγαλύτερο- είναι εφικτό με ένα δυνατό πράσινο ευρωψηφοδέλτιο, πόσο μάλιστα αν δεν υπήρχε η διάσπαση και η συνεργασία με τους Πειρατές, που έτσι και αλλιώς επηρέασαν τις επιδόσεις στις αυτοδιοικητικές εκλογές.

Είναι φανερό από τα αποτελέσματα στην Κεντρική Μακεδονία, όπου είχαμε το υψηλότερο ποσοστό στις περιφερειακές εκλογές με το 3,1% της Οικολογίας -Αλληλεγγύης, είχαμε και το υψηλότερο ποσοστό και στις ευρωεκλογές ενώ όλα τα μέλη-υποψήφιοι/ες της Κεντρικής Μακεδονίας είχαν παραιτηθεί από το ευρωψηφοδέλτιο. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην Κρήτη που επικεντρώθηκε και πήρε δημοσιότητα η προεκλογική παρουσία του αυτοχαρακτηριζόμενου ως «επικεφαλής» του ευρωψηφοδελτίου των ΟΠ, είχαμε σημαντική καθίζηση τόσο στους ψήφους όσο και στο ποσοστό από όλες τις προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις.

Οι αυτοδιοικητικές εκλογές σημαδεύτηκαν από το θρίαμβο του Λευτέρη Ιωαννίδη στο Δήμο Κοζάνης αλλά και του Γιάννη Μίχου στον Δήμο Αριστοτέλη. Είναι χαρακτηριστικό ότι και στις δυο περιοχές έγιναν προκριματικές εκλογές (στον Δήμο Αριστοτέλη συμμετείχαν πάνω από 2400 πολίτες) όπου αναμετρήθηκαν με "εκλεκτούς" του ΣΥΡΙΖΑ. Και στις δυο περιπτώσεις κέρδισαν τις προκριματικές εκλογές με τις ψήφους των 2/3 αυτών που συμμετείχαν. Πέρα από την ανοιχτή διαδικασία, πρέπει να δεχτούμε ότι ο εξαιρετικός Κώστας Παπακωσταντίνου δεν τα πήγε τόσο καλά στο Αίγιο, ίσως επειδή εμφανίστηκε ως η επιλογή του ΣΥΡΙΖΑ εξαρχής. Οι επιτυχίες αυτές -που είναι επιτυχίες των ανθρώπων αυτών και των τοπικών ομάδων που τους στηρίζουν και με μικρή συμβολή των Οικολόγων Πράσινων σε αυτές- δημιουργούν εξαιρετική μεγάλη ευθύνη ώστε στις περιοχές αυτές με σημαντικά οικολογικά προβλήματα και αντίστοιχες προκλήσεις, να μπορέσουμε να βοηθήσουμε ώστε να υπάρξει στην πράξη μια εναλλακτική τοπική βιώσιμη ευημερία.

Η μοναδική επιτυχία του Λευτέρη Ιωαννίδη στην Κοζάνη δείχνει και ότι οι συμμαχίες με τον ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να είναι και προς όφελος των πράσινων λύσεων, ανάλογα με τους χειρισμούς και τα πρόσωπα που τις υλοποιούν.

Επίσης, είναι φανερό από τα στοιχεία των περιφερειακών εκλογών ότι τουλάχιστον σε 20-30 Δήμους, εάν κατέβαινε ένα πράσινο ψηφοδέλτιο, θα εκλέγαμε ανάλογο αριθμό Δημοτικών Συμβούλων. Κυρίως λόγω έλλειψης δυνατότητας πλήρωσης των ψηφοδελτίων δεν αναλήφθηκε το εγχείρημα αυτό.

Δ. Υπάρχει διέξοδος

Είναι δύο τα επίπεδα που πρέπει να κινηθούμε το επόμενο διάστημα:

1. Ρίζωμα στις κοινωνίες, ρίζωμα στην αυτοδιοίκηση.

2. Πρόταση για Εναλλακτική Διακυβέρνηση Βιωσιμότητας.

Στο πρώτο επίπεδο χρειάζεται να συνειδητοποιήσουμε ότι σε όποια περιφέρεια και αν κατεβαίναμε αυτόνομα με ξεκάθαρο πράσινο ψηφοδέλτιο θα εκλέγαμε περιφερειακό σύμβουλο. Το ίδιο ισχύει και με τουλάχιστον 20 με 30 τουλάχιστον δήμους όπου το Μάιο του 2012 είχαμε πάνω από 3%. Το πρόβλημά μας είναι η οργανωτική αδυναμία.

Εκλέχτηκε ο πρώτος πράσινος δήμαρχος ο Λευτέρης Ιωαννίδης που ήταν στρατηγικός στόχος των ΟΠ η εκλογή τουλάχιστον ενός πράσινου δημάρχου ώστε να "μας" δοθεί η ευκαιρία να βάλουμε τις ιδέες μας σε εφαρμογή. Σε πολλές συνεργασίες δεν είχαμε παρά ελάχιστους Δημοτικούς Συμβούλους να εκλέγονται, καθώς δεν δουλέψαμε με κλασικό πολιτικό τρόπο για τη συλλογή σταυρών για τους πράσινους υποψηφίους. Όπου τα σχήματα που υποστηρίξαμε κέρδισαν τη διοίκηση, πρέπει να αφοσιωθούμε στο να βάλουν σε εφαρμογή συγκεκριμένες πράσινες πολιτικές χωρίς προσωπικές στρατηγικές.

Αυτό θα πρέπει να συνδεθεί και να είναι άρρηκτα δεμένο με την πράσινη πρόταση για εναλλακτική διακυβέρνηση βιωσιμότητας, που πρέπει να είναι το στρατηγικό μας εργαλείο πολιτικής και κεντρικό πολιτικό μήνυμα μας για το επόμενο χρονικό διάστημα.

Θα πρέπει να καταλάβουμε / να συμφωνήσουμε ότι εμείς κάνουμε πολιτική ή αξίζει να κάνουμε πολιτική γιατί:

Αντιλαμβανόμαστε ότι το περιβάλλον αποτελεί βασική παράμετρο σε ότι κάνουμε
Αντιλαμβανόμαστε την αλληλοσυσχέτιση του κοινωνικού, του οικονομικού, του πολιτικού, του περιβαλλοντικού για τη διαμόρφωση όρων για μία βιώσιμη ευημερία.
Υπερασπιζόμαστε τη φύση, τα δικαιώματα όλων των ανθρώπων, την πολυπολιτισμικότητα, την συμμετοχικότητα, την αυτοδιαχείριση, τις συλλογικές λύσεις, την αλληλεγγύη, την οικειοθελή απλότητα στη ζωή, την ειρήνη, τη μη βία, την ανεκτικότητα.
Προτείνουμε συγκεκριμένες λύσεις και συνεκτικές πολιτικές με βάση αυτά σήμερα και όχι όταν κατακτήσουμε την εξουσία είτε εξασφαλίζοντας την πολιτική πλειοψηφία είτε με έφοδο στα "ανάκτορα".

Βεβαίως, η κυβέρνηση φαίνεται να προσανατολίζεται να πάει τις εκλογές το φθινόπωρο και όχι το 2016, όπως θα ήθελε. Αυτό μπορεί να μη μας δίνει τον αναγκαίο χρόνο για ανασυγκρότηση ως εξωκοινοβουλευτικό κόμμα πια και χωρίς κρατική βοήθεια αλλά ίσως να συμβάλλει στην ανάκαμψη μέσω της δράσης και της εγρήγορσης. Γι' αυτό, παράλληλα με τη συγκρότηση ενός Δικτύου για την εναλλακτική διακυβέρνηση βιωσιμότητας, θα πρέπει να προχωρήσουμε σύντομα σε μια ιεράρχηση των προτεραιοτήτων και μαζί με τους ενεργούς πολίτες, τις συλλογικότητες και όσους υπερασπίζονται πολιτικά τα συλλογικά αγαθά και τα συμφέροντα των πολλών να ετοιμαστούμε για ένα πολιτικά θερμό καλοκαίρι και ένα ακόμη πιο καυτό φθινόπωρο.

Βρισκόμαστε ακόμη εν μέσω μιας πολύπλευρης κρίσης, οικονομικής, κοινωνικής, περιβαλλοντικής. Μιας συστημικής κρίσης, που παρόλο που έχει μπει στον 6^ο χρόνο, η συνταγή παραμένει απλή και σταθερή: αυστηρή λιτότητα και δημοσιονομική πειθαρχία, καθήλωση μισθών και συντάξεων, διόγκωση της ανεργίας, δραστικές περικοπές δημόσιων δαπανών, εκποίηση κρατικών περιουσιακών στοιχείων, μεγάλες απειλές για το περιβάλλον, άγρια λεηλασία συλλογικών αγαθών και φυσικών πόρων με ανυπολόγιστες συνέπειες.

Η οικολογία δεν είναι κάτι σαν το παντεσπάνι της πολιτικής. Δεν μπορούμε να ζήσουμε και χωρίς αυτό γιατί πρόκειται για την ίδια μας την επιβίωση. Οι κατεστημένες πολιτικές, το αδιέξοδο μοντέλο ανάπτυξης, το πελατειακό κράτος, τα κοντόθωρα συμφέροντα, κακοποίησαν το φυσικό περιβάλλον, υποβάθμισαν τις πόλεις, εξάντλησαν τους φυσικούς πόρους και κατέστρεψαν τη γη, τα επιφανειακά και υπόγεια νερά, τον ατμοσφαιρικό αέρα, την υγεία και τις ανθρώπινες σχέσεις. Απαιτούμε χρόνια τώρα, την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου, με έμφαση στα τοπικά προϊόντα/ υπηρεσίες, την ανάπτυξη μορφών κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας, την ανάπτυξη πράσινων επαγγελμάτων, νέων και καινοτόμων μορφών απασχόλησης με θετικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και στη συγκράτηση του τοπικού πληθυσμού. Προωθούμε προτεραιότητες συνολικού αναπροσανατολισμού της οικονομίας, με βιώσιμη αναζωογόνηση της υπαίθρου, απεξάρτηση από το πετρέλαιο και το λιγνίτη στα πλαίσια και της μάχης κατά της κλιματικής αλλαγής, δημιουργία πράσινων δικτύων μεταφορών, αναβάθμιση των συλλογικών αγαθών, ανάπτυξη και διάχυση της πράσινης καινοτομίας σε όλους τους τομείς. Για να υπάρχει αύριο.

Ήταν φανερή, δυστυχώς, η αναντιστοιχία ανάμεσα στα αποτελέσματα στις ευρωεκλογές και τις πολιτικές δυνατότητες της ελληνικής Οικολογίας. Γι' αυτό πρέπει να κάνουμε μια νέα αρχή. Να δημιουργήσουμε έναν πράσινο, δημοκρατικό, ευρωπαϊκό, ανοικτό και συγκροτημένο πολιτικό χώρο, που θα συντελέσει καθοριστικά στη διέξοδο της χώρας από τα σημερινά αδιέξοδα και την πολιτική, οικονομική, κοινωνική, περιβαλλοντική και αξιακή κρίση, με τεκμηριωμένες αναλύσεις και κοινωνικές-πολιτικές παρεμβάσεις. Για να συμβάλουμε στον οικολογικό μετασχηματισμό της κοινωνίας, στην αλλαγή της οικονομίας προς πράσινη κατεύθυνση, σε μια νέα πολιτική μεταπολίτευση, ανανεώνοντας κι εμβαθύνοντας τη δημοκρατία, ενισχύοντας την κοινωνική συνοχή και την αλληλεγγύη, υπερασπίζοντας τα δημόσια αγαθά, το περιβάλλον και το κλίμα. Θέλουμε με δημιουργική διάθεση να σώσουμε έστω και λίγο από το αύριο που μας κλέβουν. Γι' αυτό και δε διστάζουμε να διατυπώσουμε εναλλακτικές προτάσεις για τη διέξοδο από την κρίση και να βάζουμε τις προϋποθέσεις που απαιτούνται ως βάση για τη διαμόρφωση μιας νέας πλειοψηφίας. Αυτό που χρειάζεται ο τόπος σε μια κυβέρνηση, δεν είναι ένα άθροισμα δυνάμεων που φέρνει κυβερνητική πλειοψηφία, αλλά το να έχει από τα πριν υιοθετήσει ένα εναλλακτικό σχέδιο εξόδου από την κρίση και δομικών μεταρρυθμίσεων.

Με τις θέσεις και τις δράσεις τους, οι Οικολόγοι Πράσινοι έχουν «πατήσει κάλους» σε πολλά θέματα, όπως οικοπεδοποιήσεις δασών, ξενοδοχειακά συμφέροντα, εξορύξεις χρυσού, βιομηχανία πετρελαίου, διπύθμενα δεξαμενόπλοια, καταστροφικά έργα, μεταλλαγμένα, φυτοφάρμακα, διαφθορά και κακοδιαχείριση στην Αυτοδιοίκηση κ.α. Αυτό το δρόμο τον ξέρουν καλά και θα τον ενισχύσουν με μια μεγάλη βουτιά στην κοινωνία.

Το Πανελλαδικό Συμβούλιο των Οικολόγων Πράσινων, Αθήνα 15.6.2014

-See more at:

http://ecogreens-gr.org/cms/index.php?option=com_content&view=article&id=5537:2014-06-17-12-20-51&catid=20:councildec&Itemid=37#sthash.vMZEmYFo.dpuf

επιστροφή

Αφιέρωμα 2: Ανάπτυξη Αποανάπτυξη ή Βιώσιμη Ευημερία;

Α. Ανάπτυξη

Η πιο επικίνδυνη χρεοκοπία όλων - Οι πόροι του πλανήτη εξαντλήθηκαν χτες

Δεν πάμε καθόλου καλά. Έκθεση του Λευκού Οίκου διαπιστώνει ότι γλιτώνουμε χρήματα αν δράσουμε τώρα για το κλίμα. Κάθε δεκαετία καθυστέρησης ανάληψης δράσεων θα κάνει τις απαιτούμενες δράσεις 40% ακριβότερες. http://www.whitehouse.gov/blog/2014/07/29/new-report-cost-delaying-action-stem-climate-change

Το κείμενο που ακολουθεί ελήφθη από Γρηγόρης Μαλτέζος 24-8-2014. Ευχαριστούμε. ΗΓ

Η Global Footprint Network ανακοινώνει, κάθε χρόνο, την Ημέρα «Υπέρβασης των Πόρων της Γης» (Earth Overshoot Day). Φέτος, αυτή η ημέρα πέρασε. Οι πόροι που διαθέτει ο πλανήτης για να συντηρήσει την ανθρωπότητα, εξαντλήθηκαν στις 19η Αυγούστου.

Πλέον η Γη παρουσιάζει «οικολογικό έλλειμμα» και οι άνθρωποι θα ζουν μέχρι το τέλος του έτους εις βάρος των επόμενων γενεών.

«Από σήμερα, ξοδεύουμε περισσότερα από όσα έχουμε διαθέσιμα. Συγκεκριμένα, διαθέσιμα είναι οι φυσικοί πόροι που παράγει ο πλανήτης: νερό, καλλιεργήσιμη γη, δάση, ψάρια, όλα όσα είναι απαραίτητα για τη συντήρηση της ζωής. Επίσης, όσα μπορεί να απορροφήσει η γη: δηλαδή απορρίμματα, διοξείδιο του άνθρακα, μέρος μόνο του οποίου απορροφάται από δάση και ωκεανούς. Από σήμερα, λοιπόν, δημιουργούμε «οικολογικό χρέος» και συγκεντρώνουμε απόβλητα που δεν μπορεί να απορροφήσει ο πλανήτης.» δηλώνει στο Euronews ο επιστημονικός διευθυντής της οικολογικής οργάνωσης WWF, Κριστόφ Ροτιριέ,

Στις πιο «σπάταλες» οικολογικά χώρες, ξεχωρίζουν καταρχήν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που καταναλώνουν πάνω από 12 φορές τους πόρους που διαθέτουν. Ακολουθούν Ιαπωνία, Κίνα και Ηνωμένες Πολιτείες.

Στην Ευρώπη, πιο «απρόσκεκτη» εμφανίζεται η Ιταλία. Ακολουθούν Ελβετία, Μ. Βρετανία, Γερμανία και Γαλλία.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Οργάνωσης, η Ελλάδα καταναλώνει τριπλάσιους πόρους από όσους διαθέτει.

πηγή: news.gr

επιστροφή

Έχουμε ξεπεράσει ήδη 4 από τα 9 όρια του πλανήτη

Οι ανθρώπινες δραστηριότητες έχουν ήδη οδηγήσει σε ξεπέρασμα 4 από τα 9 "πλανητικά όρια" που έχουν θέσει επιστήμονες.

Πιο συγκεκριμένα, τα όρια που έχουν ξεπεραστεί είναι η αλλαγή του κλίματος, η απώλεια της ακεραιότητας της βιόσφαιρας, η αλλαγή του εδαφικού συστήματος (δασοκάλυψη κλπ) και η μεταβολή βιοχημικών κύκλων για το φώσφορο και το άζωτο.

http://www.stockholmresilience.org/…/1-15-2015-planetary-bo…

https://www.pik-potsdam.de/…/four-of-nine-planetary-boundar…

επιστροφή

Η κλιματική αλλαγή είναι ένα σοκ για τους λαούς (στα αγγλικά)

Της Ναόμι Κλάιν

Climate Change Is a People’s Shock

What if, instead of accepting a future of climate catastrophe and private profits, we decide to change everything?

Naomi Klein

September 16, 2014

About a year ago, I was having dinner with some newfound friends in Athens. I had an interview scheduled for the next morning with Alexis Tsipras, the leader of Greece’s official opposition party and one of the few sources of hope in a Europe ravaged by austerity. I asked the group for ideas about what questions I should put to the young politician. Someone suggested: “History knocked on your door—did you answer?”

At the time, Tsipras’s party, Syriza, was putting up a fine fight against austerity. Yet it was struggling to articulate a positive economic vision of its own. I was particularly struck that the party did not oppose the governing coalition’s embrace of new oil and gas exploration, a threat to Greece’s beautiful seas as well as to the climate as a whole. Instead, it argued that any funds raised by the effort should be spent on pensions, not used to pay back creditors. In other words, the party was not providing an alternative to extractivism; it simply had more equitable plans for distributing the spoils—something that can be said of most left-governed countries in Latin America.

When we met the next day, Tsipras was frank that concerns about the environmental crisis had been entirely upstaged by more immediate ones. “We were a party that had the environment and climate change in the center of our interest,” he told me. “But after these years of depression in Greece, we forgot climate change.”

This is, of course, entirely understandable. It is also a terrible missed opportunity—and not just for one party in one country in the world. The research I’ve done over the past five years has convinced me that climate change represents a historic opening for progressive transformation. As part of the project of getting our emissions down to the levels so many climate scientists recommend, we have the chance to advance policies that dramatically improve lives, close the gap between rich and poor, create huge numbers of good jobs, and reinvigorate democracy from the ground up. Rather than the ultimate expression of the shock doctrine I wrote about in my last book—a frenzy of new resource grabs and repression by the 1 percent—climate change can be a “People’s Shock,” a blow from below. It can disperse power into the hands of the many, rather than consolidating it in the hands of a few, and it can radically expand the commons, rather than auctioning it off in pieces. Getting to the root of why we are facing serial crises in the first place would leave us with both a more habitable climate than the one we are headed for and a far more just economy than the one we have now.

But none of this will happen if we let history’s knock go unanswered—because we know where the current system, left unchecked, is headed. We also know how that system will deal with serial climate-related disasters: with profiteering and escalating barbarism to segregate the losers from the winners. To arrive at that dystopia, all we need to do is keep barreling down the road we are on.

When I despair at the prospects for change, I think back on some of what I witnessed in the process of writing my book about climate change. Admittedly, much of it is painful: from the young climate activist breaking down and weeping on my shoulder at the Copenhagen summit, to the climate-change deniers at the Heartland Institute literally laughing at the prospect of extinction; from the country manor in England where mad scientists plotted to blot out the sun, to the stillness of the blackened marshes during the BP oil disaster; from the roar of the earth being ripped up to scrape out the Alberta tar sands, to the shock of discovering that the largest green group in the world was itself drilling for oil.

But that’s not all I think about. When I started this journey, most of the movements standing in the way of the fossil-fuel frenzy either did not exist or were a fraction of their current size. All were significantly more isolated from one another than they are today. North Americans, overwhelmingly, did not know what the tar sands are. Most of us had never heard of fracking. There had never been a truly mass march against climate change in North America, let alone thousands willing to engage together in civil disobedience. There was no mass movement to divest from fossil fuels. Hundreds of cities and towns in Germany had not yet voted to take back control over their electricity grids to be part of a renewable energy revolution. My own province did not have a green-energy program that was bold enough to land us in trade court. China was not in the midst of a boisterous debate about the wrenching health costs of frenetic, coal-based economic growth. There was far less top-level research proving that economies powered by 100 percent renewable energy were within our grasp. And few climate scientists were willing to speak bluntly about the political implications of their work for our frenzied consumer culture. All of this has changed so rapidly as I have been writing that I have had to race to keep up.

Yes, ice sheets are melting faster than the models projected, but resistance is beginning to boil. In these existing and nascent movements, we now have clear glimpses of the kind of dedication and imagination demanded of everyone who is alive and breathing during climate change’s “decade zero.”

This is because the carbon record doesn’t lie. And what that record tells us is that emissions are still rising: every year we release more greenhouse gases than the year before, the growth rate increasing from one decade to the next—gases that will trap heat for generations to come, creating a world that is hotter, colder, wetter, thirstier, hungrier, angrier. So if there is any hope of reversing these trends, glimpses won’t cut it; we will need the climate revolution playing on repeat, all day every day, everywhere.

Mass resistance movements have grabbed the wheel before and could very well do so again. At the same time, we must reckon with the fact that lowering global emissions in line with the urgent warnings of climate scientists will demand change of a truly daunting speed and scale. Meeting science-based targets will mean forcing some of the most profitable companies on the planet to forfeit trillions of dollars of future earnings by leaving the vast majority of proven fossil-fuel reserves in the ground. It will also require coming up with trillions more to pay for zero-carbon, disaster-ready societal transformations. And let’s take for granted that we want to do these radical things democratically and without a bloodbath, so violent vanguardist revolutions don’t have much to offer in the way of road maps.

The crucial question we are left with, then, is this: Has an economic shift of this kind ever happened before in history? We know it can happen during wartime, when presidents and prime ministers are the ones commanding the transformation from above. But has it ever been demanded from below, by regular people, when their leaders have wholly abdicated their responsibilities? The answer to that question is predictably complex, filled with “sort ofs” and “almosts”—but also at least one “yes.”

http://www.thenation.com/article/181621/climate-change-peoples-shock

This article appeared in the October 6, 2014 edition of The Nation.

Editor’s Note: This article is adapted from This Changes Everything: Capitalism vs. the Climate, by Naomi Klein (Simon & Schuster). Click here for information about the book and Naomi’s September/October 2014 tour dates. The Nation will be livestreaming her sold-out US book launch on September 18 at 6 pm EST; you can watch that here.

επιστροφή

Δείτε το πλήρες κείμενο γιατί περιέχει διαγράμματα που δεν ήταν δυνατό να δημοσιευτούν εδώ. Το πλήρες άρθρο βρίσκεται στο http://www.theguardian.com/commentisfree/2014/sep/02/limits-to-growth-was-right-new-research-shows-were-nearing-collapse/print ΗΓ

Limits to Growth was right. New research shows we're nearing collapse

Four decades after the book was published, Limit to Growth’s forecasts have been vindicated by new Australian research. Expect the early stages of global collapse to start appearing soon

Graham Turner and Cathy Alexander

theguardian.com, Tuesday 2 September 2014 02.15 BST

The 1972 book Limits to Growth, which predicted our civilisation would probably collapse some time this century, has been criticised as doomsday fantasy since it was published. Back in 2002, self-styled environmental expert Bjorn Lomborg consigned it to the “dustbin of history”.

It doesn’t belong there. Research from the University of Melbourne has found the book’s forecasts are accurate, 40 years on. If we continue to track in line with the book’s scenario, expect the early stages of global collapse to start appearing soon.

Limits to Growth was commissioned by a think tank called the Club of Rome. Researchers working out of the Massachusetts Institute of Technology, including husband-and-wife team Donella and Dennis Meadows, built a computer model to track the world’s economy and environment. Called World3, this computer model was cutting edge.

The task was very ambitious. The team tracked industrialisation, population, food, use of resources, and pollution. They modelled data up to 1970, then developed a range of scenarios out to 2100, depending on whether humanity took serious action on environmental and resource issues. If that didn’t happen, the model predicted “overshoot and collapse” – in the economy, environment and population – before 2070. This was called the “business-as-usual” scenario.

The book’s central point, much criticised since, is that “the earth is finite” and the quest for unlimited growth in population, material goods etc would eventually lead to a crash.

So were they right? We decided to check in with those scenarios after 40 years. Dr Graham Turner gathered data from the UN (its department of economic and social affairs, Unesco, the food and agriculture organisation, and the UN statistics yearbook). He also checked in with the US national oceanic and atmospheric administration, the BP statistical review, and elsewhere. That data was plotted alongside the Limits to Growth scenarios.

The results show that the world is tracking pretty closely to the Limits to Growth “business-as-usual” scenario. The data doesn’t match up with other scenarios.

These graphs show real-world data (first from the MIT work, then from our research), plotted in a solid line. The dotted line shows the Limits to Growth “business-as-usual” scenario out to 2100. Up to 2010, the data is strikingly similar to the book’s forecasts.

As the MIT researchers explained in 1972, under the scenario, growing population and demands for material wealth would lead to more industrial output and pollution. The graphs show this is indeed happening. Resources are being used up at a rapid rate, pollution is rising, industrial output and food per capita is rising. The population is rising quickly.

So far, Limits to Growth checks out with reality. So what happens next?

According to the book, to feed the continued growth in industrial output there must be ever-increasing use of resources. But resources become more expensive to obtain as they are used up. As more and more capital goes towards resource extraction, industrial output per capita starts to fall – in the book, from about 2015.

As pollution mounts and industrial input into agriculture falls, food production per capita falls. Health and education services are cut back, and that combines to bring about a rise in the death rate from about 2020. Global population begins to fall from about 2030, by about half a billion people per decade. Living conditions fall to levels similar to the early 1900s.

It’s essentially resource constraints that bring about global collapse in the book. However, Limits to Growth does factor in the fallout from increasing pollution, including climate change. The book warned carbon dioxide emissions would have a “climatological effect” via “warming the atmosphere”.

As the graphs show, the University of Melbourne research has not found proof of collapse as of 2010 (although growth has already stalled in some areas). But in Limits to Growth those effects only start to bite around 2015-2030.

The first stages of decline may already have started. The Global Financial Crisis of 2007-08 and ongoing economic malaise may be a harbinger of the fallout from resource constraints. The pursuit of material wealth contributed to unsustainable levels of debt, with suddenly higher prices for food and oil contributing to defaults - and the GFC.

The issue of peak oil is critical. Many independent researchers conclude that “easy” conventional oil production has already peaked. Even the conservative International Energy Agency has warned about peak oil.

Peak oil could be the catalyst for global collapse. Some see new fossil fuel sources like shale oil, tar sands and coal seam gas as saviours, but the issue is how fast these resources can be extracted, for how long, and at what cost. If they soak up too much capital to extract the fallout would be widespread.

Our research does not indicate that collapse of the world economy, environment and population is a certainty. Nor do we claim the future will unfold exactly as the MIT researchers predicted back in 1972. Wars could break out; so could genuine global environmental leadership. Either could dramatically affect the trajectory.

But our findings should sound an alarm bell. It seems unlikely that the quest for ever-increasing growth can continue unchecked to 2100 without causing serious negative effects – and those effects might come sooner than we think.

It may be too late to convince the world’s politicians and wealthy elites to chart a different course. So to the rest of us, maybe it’s time to think about how we protect ourselves as we head into an uncertain future.

As Limits to Growth concluded in 1972:

If the present growth trends in world population, industrialisation, pollution, food production, and resource depletion continue unchanged, the limits to growth on this planet will be reached sometime within the next one hundred years. The most probable result will be a rather sudden and uncontrollable decline in both population and industrial capacity.

So far, there’s little to indicate they got that wrong.

http://www.theguardian.com/commentisfree/2014/sep/02/limits-to-growth-was-right-new-research-shows-were-nearing-collapse/print

επιστροφή

Επιστολή WWF προς Τρόικα: το πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής φέρνει βαθύτερη κρίση!

16 Ιουνίου 2014

Βρυξέλλες & Αθήνα – Με επιστολές προς τη Διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Κριστίν Λαγκάρντ, τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Χοσέ Μανουέλ Μπαρόζο και τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Μάριο Ντράγκι, η περιβαλλοντική οργάνωση WWF θέτει επιτακτικά την κρίσιμη περιβαλλοντική διάσταση των πολιτικών και μέτρων που εφαρμόζονται στο πλαίσιο του Προγράμματος Οικονομικής Προσαρμογής. Η επιστολή υπογράφεται από τον Τόνι Λονγκ, Διευθυντή του Γραφείου Ευρωπαϊκής Πολιτικής του WWF, και τον Δημήτρη Καραβέλλα, Διευθυντή του WWF Ελλάς.

«Από το 2010, οπότε τέθηκε σε εφαρμογή το πρώτο Πρόγραμμα Οικονομικής Προσαρμογής (εφ εξής «Πρόγραμμα»), γινόμαστε μάρτυρες μιας σημαντικής απώλειας πολιτικών και νομοθεσίας για την προστασία του περιβάλλοντος και υποβάθμισης της ποιότητας ζωής συνολικά. Η σαρωτική κατάργηση της νομοθεσίας για το περιβάλλον, η εντεινόμενη ανασφάλεια δικαίου, η αδιαφάνεια σε σχέση με το περιβαλλοντικό και κοινωνικό κόστος των μέτρων λιτότητας, η συνεχής αποδυνάμωση των ήδη αδύναμων μηχανισμών και υπηρεσιών περιβαλλοντικής διαχείρισης και ελέγχου, και η απουσία συνεκτικού πλαισίου για μια ζωντανή οικονομία, είναι το ανυπολόγιστο κόστος των μέτρων που έχουν επιβληθεί έως σήμερα», σημειώνεται στην εισαγωγή της επιστολής.

Με νομιμοποιητικό πρόσχημα την κρίση, η κυβέρνηση έχει επιδοθεί σε μία σειρά νομοθετικών πρωτοβουλιών που υποβαθμίζουν διαρκώς το περιβάλλον. Ταυτόχρονα με την κοινωνική και οικονομική κρίση, μια ακόμη, η περιβαλλοντική, εξελίσσεται σε δραματικούς τόνους. Πιο συγκεκριμένα, η πολιτική που εφαρμόζεται, στο πλαίσιο της οικονομικής προσαρμογής, προωθεί:

· τη συνεχή υποβάθμιση του καθεστώτος περιβαλλοντικής αδειοδότησης·

· την υποβάθμιση του καθεστώτος διατήρησης προστατευόμενων φυσικών βιοτόπων (όπως τα εθνικά πάρκα και οι περιοχές Natura 2000)·

· τον αποχαρακτηρισμό οικολογικά πολύτιμων δασικών και παράκτιων εκτάσεων·

· τη δίχως τέλος και χωρίς καμία περιβαλλοντική μέριμνα νομιμοποίηση παράνομων κατασκευών, ακόμα και μέσα σε προστατευόμενες περιοχές·

· τη συνεχή άρνηση του κράτους να εισπράξει τα ανυπολόγιστου ύψους εκατομμύρια ευρώ από πρόστιμα για την ανέγερση αυθαιρέτων στην παράκτια ζώνη και σε δασική γη·

· την ιδιωτικοποίηση οικολογικά σημαντικών και νομικά προστατευόμενων περιοχών μέσω του ΤΑΙΠΕΔ, πολλές από τις οποίες είναι χαρακτηρισμένες ως Natura 2000, με κατεύθυνση την ανάπτυξη παραθεριστικών κατοικιών και τουριστικών εγκαταστάσεων·

· την εκ βάθρων αναθεώρηση του πλαισίου χωροταξικού σχεδιασμού, ώστε να επιτραπεί η ταχεία έγκριση μεγάλων επενδύσεων, κυρίως στον τομέα του τουρισμού, σε αντίθεση με τους ειδικούς ή τοπικούς κανόνες χρήσεων γης και προστασίας της φύσης.

Η πρόσφατη ανακοίνωση από το Υπουργείο Οικονομικών σχεδίου νόμου για τον αιγιαλό και την παραλία πυροδότησε μια ήδη εκρηκτική κατάσταση ανησυχίας και οργής για τη συνεχή απώλεια περιβαλλοντικών κεκτημένων. Το συγκεκριμένο νομοσχέδιο, το οποίο αποτελεί δέσμευση της Ελλάδας στο πλαίσιο του Προγράμματος, επιτρέπει τη σαρωτική υποβάθμιση της παράκτιας ζώνης, προκρίνοντας ένα μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης που βασίζεται στην κατασκευή μεγάλων τουριστικών συγκροτημάτων και τουριστικών χωριών. Όμως, σε άλλες χώρες της Μεσογείου, όπως η Ισπανία, αυτό το μοντέλο έχει αποδειχθεί περιβαλλοντικά καταστροφικό και οικονομικά μη βιώσιμο.

«Οι πολιτικοί ηγέτες της Τρόικα δεν μπορούν να παρακολουθούν δήθεν ανήμποροι, την ώρα που η ραχοκοκαλιά της περιβαλλοντικής νομοθεσίας στην Ελλάδα αποσαθρώνεται», σημειώνει ο Τόνι Λονγκ, Διευθυντής του Γραφείου Ευρωπαϊκής Πολιτικής του WWF. «Στην πραγματικότητα, θα έπρεπε να συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Η επιτήρηση ως προς την εφαρμογή των μέτρων οικονομικής προσαρμογής στην Ελλάδα, επιφορτίζει την Τρόικα με μία ιδιαίτερη ευθύνη να απαιτήσει την εφαρμογή της νομοθεσίας ως προϋπόθεση για την οικονομική βοήθεια. Ιδιαίτερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ως θεματοφύλακας της εφαρμογής των ευρωπαϊκών συνθηκών, έχει καθήκον να διασφαλίσει ότι το σύνολο των περιβαλλοντικών κανόνων και πολιτικών εφαρμόζεται ενιαία και δίκαια σε όλα τα κράτη – μέλη. Αυτή είναι άλλωστε και η ουσία της ‘Ενιαίας Αγοράς’», καταλήγει ο Τόνι Λονγκ.

«Η ελληνική κυβέρνηση εγκαταλείπει την ατζέντα της βιώσιμης ανάπτυξης, με τις ευλογίες του ΔΝΤ, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας», υπογράμμισε ο Δημήτρης Καραβέλλας, Διευθυντής του WWF Ελλάς, συμπληρώνοντας ότι: «Αυτές οι πολιτικές σκοτώνουν το βασικό μας ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, το φυσικό μας περιβάλλον, και μας οδηγούν σε μία πολύ βαθύτερη κρίση. Καλούμε την Τρόικα και την Κυβέρνηση να αναγνωρίσουν την ανησυχητική τάση της περιβαλλοντικής οπισθοδρόμησης και να μην υπονομεύουν την τόσο απαραίτητη στροφή προς μια πραγματικά βιώσιμη οικονομία».

Περισσότερες πληροφορίες:

Ιάσονας Κάντας, υπεύθυνος γραφείου τύπου WWF Ελλάς, τηλ: 210 33 14 893, κιν: 697 185 9632, i.kantas@wwf.gr

Σημειώσεις προς συντάκτες:

Δείτε συνημμένη σε μετάφραση από το αγγλικό πρωτότυπο την επιστολή που εστάλη στην Τρόικα και κοινοποιήθηκε στον Πρωθυπουργό, Αντώνη Σαμαρά και τους Υπουργούς Οικονομικών, Γκίκα Χαρδούβελη, Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Γιάννη Μανιάτη και Τουρισμού, Όλγα Κεφαλογιάννη.

Δείτε εδώ τις πρωτότυπες επιστολές στα Αγγλικά.
Δείτε εδώ προηγούμενη επιστολή (Ιανουάριος 2012) του WWF Ελλάς προς ΕΕ και ΔΝΤ.

επιστροφή

Διαβάστε μια 16 σέλιδη περίληψη της Έκθεσης. Παραθέτουμε το προοίμιο του κειμένου. ΗΓ

Γράφει ο Γιώργος Ιεροδιάκονος

3 Μαΐου 2014

Έκθεση του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, δημοσιευθείσα την 07/03/2014 στο σάιτ του ΟΗΕ, επικρίνει με τον πιο περιγραφικό τρόπο την Ελληνική κυβέρνηση για την μεθοδική καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των ατομικών, πολιτικών, οικονομικών, κοινωνικών και πολιτιστικών δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος στην ανάπτυξη και την πρόοδο.

Μάλιστα, ο διεθνής εμπειρογνώμονας του ΟΗΕ Cephas Lumina εκφράζει τη λύπη του για την έλλειψη δέσμευσης από την Ελλάδα στην εντολή του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων να αντιμετωπίσει τις προφανείς προκλήσεις στην προοδευτική υλοποίηση των οικονομικών, κοινωνικών και πολιτιστικών δικαιωμάτων των Ελλήνων πολιτών.

Επίσης επικρίνει την ελληνική κυβέρνηση για την βάναυση καταπάτηση των συνταγματικών και διεθνών δεσμεύσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

http://www.thepressproject.gr/article/61161/Ekteloun-to-kinima-Xoris-Mesazontes

επιστροφή

Η ανισότητα βλάπτει σοβαρά την ανάπτυξη

του Martin Wolf

Δημοσιεύθηκε: 23/04/14

Απαντώντας στον Thomas Piketty, ο M. Wolf εξηγεί γιατί η ανισότητα ζημιώνει την οικονομία και γιατί η διόρθωσή της δεν βλάπτει. Πώς «η διαχείριση της δυναμικής των αγορών με την εισοδηματική αναδιανομή είναι η μεγάλη πρόκληση της εποχής μας».

Η ανισότητα είναι το καυτό θέμα των ημερών. Η αντίδραση στο βιβλίο Capital in the Twenty-First Century του Thomas Piketty καταδεικνύει ότι το άγχος για το πρόβλημα αυξάνεται. Αλλά ο κ. Piketty έδωσε σχεδόν όλη την προσοχή στο γιατί έχει σημασία η ανισότητα ή στο γιατί το κόστος μείωσής της ίσως είναι μεγαλύτερο από τα πιθανά πλεονεκτήματα. Αυτό το κενό πρέπει να καλυφθεί.

Η συζήτηση για το βιβλίο έχει επικεντρωθεί στις πολιτικές παραμέτρους της ανισότητας. Όμως αξίζουν προσοχή και οι οικονομικές παράμετροι. Προς έκπληξή μου, το προσωπικό του ΔΝΤ, του πλέον συντηρητικού θεσμού, αντιμετώπισε αυτά τα ερωτήματα τον Φεβρουάριο σε έκθεση με τίτλο «Αναδιανομή, Ισότητα και Ανάπτυξη» (Redistribution, Inequality and Growth).

Κατέληξε σε σαφή συμπεράσματα: οι κοινωνίες που ξεκινούν με μεγαλύτερη ανισότητα τείνουν σε περισσότερη αναδιανομή εισοδημάτων, η χαμηλότερη καθαρή ανισότητα (μετά τις παρεμβάσεις) οδηγεί σε ταχύτερη και πιο διαρκή ανάπτυξη και η αναδιανομή έχει γενικώς ήπιες επιδράσεις στην ανάπτυξη και επιπτώσεις μόνο σε πολύ ακραίες περιπτώσεις.

Τα συμπεράσματα είναι αξιοσημείωτα. Γιατί όμως να ισχύουν;

Η προφανής εξήγηση για το πρώτο συμπέρασμα είναι ότι, τουλάχιστον στις δημοκρατικές χώρες, όσο μεγαλύτερη είναι η ανισότητα που δημιουργεί η αγορά τόσο μεγαλύτερη είναι και η πολιτική πίεση για αναδιανομή, αφού οι ψήφοι διανέμονται με μεγαλύτερη ισότητα από το χρήμα. Όσοι έχουν χρήμα αντιδρούν προσπαθώντας να αγοράσουν το δικαίωμα ψήφου των φτωχών, άμεσα ή έμμεσα. Μπορεί ακόμη να επιχειρήσουν να ζητήσουν τη στήριξη των κατώτερων στρωμάτων της εισοδηματικής πυραμίδας, δίνοντας έμφαση σε κοινωνικές και πολιτιστικές ανησυχίες. Επιπλέον, οι πλούσιοι πάντα ασκούν πολιτική επιρροή. Το ότι αυτή η αναδιανομή συνήθως βγαίνει κερδισμένη δεν είναι άξιον απορίας.

Το δεύτερο συμπέρασμα: Η ανισότητα μπορεί στην ουσία να προωθήσει την ανάπτυξη γιατί καθρεφτίζει τα μεγάλα κίνητρα για καινοτομία και επιχειρηματικότητα. Επίσης σημαίνει υψηλότερα επίπεδα αποταμιεύσεων, άρα και υψηλότερες επενδύσεις, αφού οι πλουσιότεροι πιθανόν να αποταμιεύσουν μεγαλύτερα ποσά απ' όσα οι φτωχότεροι. Μάλιστα, ο ίδιος ο John Maynard Keynes κάποτε χρησιμοποίησε αυτό το επιχείρημα για τη βικτωριανή ανισότητα. Στις φτωχές χώρες, η ανισότητα μπορεί να προσφέρει σε ένα μόνο τμήμα του πληθυσμού τους πόρους που χρειάζεται για να ξεκινήσει μια επιχείρηση ή για σπουδές.

Ωστόσο, ο αντίλογος λέει ότι η ανισότητα μπορεί να στερήσει από τους φτωχούς τη δυνατότητα να παραμείνουν υγιείς, να μάθουν μια τέχνη ή να αναθρέψουν και να σπουδάσουν τα παιδιά τους. Μπορεί να δημιουργήσει αστάθεια, λόγω πολιτικής πόλωσης μεταξύ του συντηρητισμού των χαμηλών φόρων και του λαϊκισμού της εισοδηματικής διανομής. Μπορεί επίσης να αποτρέψει τη συναίνεση για το πώς θα αντιμετωπιστεί μια κρίση.

Στο τρίτο συμπέρασμα, είναι εύκολο να δούμε πώς οι πολιτικές αναδιανομής θα μπορούσαν να πλήξουν την ανάπτυξη. Το οικονομικό κόστος των φόρων αυξάνεται δυσανάλογα, καθώς φτάνει σε πολύ υψηλά επίπεδα. Παράλληλα, ορισμένες πολιτικές αναδιανομής μπορεί να επιφέρουν πολύ μετριοπαθή ή ακόμη και αρνητικά κόστη: Η κατάργηση των φορολογικών ελαφρύνσεων που ευνοούν τους πλούσιους είναι ένα παράδειγμα. Η χρήση των φορολογικών εσόδων για τη χρηματοδότηση δημόσιων επενδύσεων, εκπαίδευσης ή υγείας είναι ένα άλλο.

Τέτοια μέτρα προωθούν περισσότερη ισότητα και μεγαλύτερη ανάπτυξη.

Θεωρητικά, λοιπόν, οι συνδέσεις μεταξύ ανισότητας, αναδιανομής και ανάπτυξης θα μπορούσαν να πηγαίνουν προς διαφορετικές κατευθύνσεις. Οι απαντήσεις βρίσκονται στην προσεκτική ανάλυση των στοιχείων, όσο ατελή κι αν είναι. Τα αποτελέσματα της έρευνας του ΔΝΤ είναι εντυπωσιακά ξεκάθαρα.

Στα τελευταία 50 χρόνια, σημειώνει το ΔΝΤ, η ανισότητα της αγοράς (δηλαδή πριν από την παρέμβαση) αυξάνεται σε χώρες υψηλού εισοδήματος και πέφτει σε ανεπτυγμένες χώρες. Αυτό είναι κάτι που το περιμένουμε σε μια εποχή παγκοσμιοποίησης. Επιπλέον, επίσης αναμενόμενο, η διαφορά ανάμεσα στην ανισότητα της αγοράς και την ανισότητα μετά την παρέμβαση στις υψηλοεισοδηματικές χώρες είναι μικρότερη συγκριτικά.

Η ανάλυση βασίζεται σε πολυεθνικά δεδομένα για την ανάπτυξη, την ανισότητα και την αναδιανομή. Εξετάζει την επίπτωση τόσο της ανισότητας όσο και της αναδιανομής στην ανάπτυξη, με βάση το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα σε 5ετή περίοδο καθώς και τη διάρκεια των περιόδων ανάπτυξης. Στις 5ετείς περιόδους, το ξεκάθαρο συμπέρασμα είναι ότι η ανισότητα μειώνει την ανάπτυξη. Η άμεση επίπτωση της αναδιανομής εισοδημάτων είναι αμελητέα αρνητική. Αλλά η έμμεση επίπτωση, μέσω του περιορισμού της ανισότητας, είναι ευεργετική για την ανάπτυξη. Βλέπουμε επίσης ότι η αυξημένη ανισότητα μειώνει την πιθανότητα να διαρκέσει η περίοδος ανάπτυξης.

Τέλος η έρευνα συμπεραίνει ότι, αν αυξηθούν τα ήδη πολύ υψηλά επίπεδα αναδιανομής, θα πληγεί η ανάπτυξη. Ωστόσο, πέρα από τις περιπτώσεις ακραίων στρατηγικών, η επιπλέον αναδιανομή δεν πλήττει την ανάπτυξη.

Η επίδραση αυτής της έρευνας είναι ίσως αναπάντεχη. Όχι μόνο η ανισότητα ζημιώνει την ανάπτυξη, αλλά και οι προσπάθειες διόρθωσής της, γενικώς, δεν είναι επιζήμιες. Πρόκειται βέβαια για στατιστικούς συσχετισμούς με βάση στοιχεία που καλύπτουν μεγάλο αριθμό ετερογενών κρατών. Σε κάθε περίπτωση, τα συμπεράσματα δείχνουν ότι η σχέση μεταξύ αναδιανομής του πλούτου και ανάπτυξης δεν πρέπει να φέρνουν ανησυχία.

Τα συμπεράσματα αυτά συνάδουν επίσης με την εξής απλή παρατήρηση: Οι Ευρωπαίοι γνωρίζουν ότι οι οικονομίες των σκανδιναβικών κρατών με τα υψηλά επίπεδα αναδιανομής έχουν καλύτερη εικόνα από αυτές στον Νότο με τα χαμηλότερα επίπεδα. Επιπλέον, αυτές οι χώρες με τους υψηλούς φόρους δεν υποφέρουν από δημοσιονομικές κρίσεις. Και πάλι, όποιος αντιλαμβάνεται λίγα πράγματα για την ανάπτυξη γνωρίζει ότι οι πολύ πιο ισότιμες χώρες της ανατολικής Ασίας, ειδικά η Ιαπωνία και η Νότιος Κορέα, είχαν πολύ μεγαλύτερη παρουσία σε σύγκριση με τις πολύ λιγότερο ισότιμες χώρες της Λατινικής Αμερικής μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι Ασιάτες επένδυσαν πολύ πιο επιτυχημένα στην εκπαίδευση και με αυτόν τον τρόπο και άλλους ενέταξαν τον πληθυσμό μέσα στις δυναμικές σύγχρονες οικονομίες τους.

Αυτή ανάλυση δεν μπορεί, βεβαίως, να λήξει την πολιτική διαμάχη για αυτά τα τεράστια ζητήματα. Αντί αυτού ανοίγει μια μάλλον αισιόδοξη κατεύθυνση.

Είναι όχι μόνο εφικτό, αλλά και πολύτιμο να συνταιριάξουν οι ανοιχτές και δυναμικές οικονομίες των αγορών με την έννοια του κοινού σκοπού και τα επιτεύγματα που αποφέρουν τα ανεκτά επίπεδα ανισότητας. Επιπλέον, η λιγότερη ανισότητα είναι πιθανόν να βοηθήσει τις οικονομίες να αποδώσουν καλύτερα, αυξάνοντας τη δυνατότητα όλου του πληθυσμού να συμμετέχει, υπό πιο ίσους όρους. Μια σημαντική προϋπόθεση γι' αυτό, όμως, είναι να σταματήσει να κρέμεται η πολιτική τόσο πολύ από τον πλούτο.

Η διαχείριση ενός τέτοιου συνδυασμού δυναμικής των αγορών και αποτελεσματικής αναδιανομής είναι μία από τα καθοριστικές προκλήσεις της εποχής μας. Θα χρειαστεί στοχευμένη δράση των κρατών και μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ τους, ειδικά στη φορολογία.

Όμως, αν ακόμη και το προσωπικό του ΔΝΤ κάθεται και αναλύσει αυτό το θέμα ταμπού, τότε σίγουρα έχει έρθει η ώρα...

Πηγή: http://www.euro2day.gr/ftcom_gr/article-ft-gr/1206753/wolf-h-anisothta-vlaptei-sovara-thn-anaptyxh.html

(ελήφθη από Πανελλήνιο Παρατηρητήριο των Οργανώσεων της Κοινωνίας Πολιτών panparat@otenet.gr 25-4-2014. Ευχαριστούμε)

επιστροφή

Πακέτο Γιουνκερ: Σε λάθος κατεύθυνση κινούνται οι χρηματοδοτήσεις της Ε.Ε.

Επενδύσεις που θίγουν τα θεμέλια της ζωής μας

Του Ηλία Γιαννίρη*

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε ένα επενδυτικό σχέδιο ύψους 315 δισ. Ευρώ που εκπονήθηκε σε στενή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ).

Η είδηση έχει ως εξής:

«Ευρωπαϊκή επενδυτική επίθεση: ειδική ομάδα της ΕΕ υποδεικνύει 2.000 πιθανά σχέδια αξίας 1,3 τρισεκατομμυρίων ευρώ

Στις 9 Δεκεμβρίου, η ειδική ομάδα της ΕΕ για τις επενδύσεις δημοσίευσε έκθεση από την οποία προκύπτει ότι υπάρχουν σημαντικές δυνατότητες για επενδύσεις στην Ευρώπη. Υποδεικνύει περίπου 2.000 σχέδια σε όλη την Ευρώπη για πιθανές επενδύσεις αξίας 1,3 τρισ. ευρώ, από τα οποία σχέδια αξίας μεγαλύτερης των 500 δισ. ευρώ θα μπορούσαν να υλοποιηθούν τα επόμενα τρία χρόνια.»

Πηγή: http://ec.europa.eu/greece/news/2014/20141212_europaiki_ependytiki_epithesi_el.htm

Είναι προφανές ότι κάθε κράτος- μέλος έστειλε τις δικές του προτάσεις. Ο πίνακας των έργων για όλες τις χώρες βρίσκεται στο http://ec.europa.eu/priorities/jobs-growth-investment/plan/docs/project-list_part-1_en.pdf

Η Ελλάδα πρότεινε 174 έργα (σελίδα 214). Τα έργα αυτά είναι κατά υπουργείο ή φορέα- ιδιώτη και η γενική εντύπωση που δίνουν είναι ότι είναι ατάκτως προταθέντα, χωρίς πληρότητα και συστηματικότητα. Ίσως η μεγαλύτερη συνεκτικότητα βρίσκεται στις προτάσεις της Ελληνικής Αστυνομίας που ξέρει τι θέλει με σαφήνεια – μέχρι και 14 μη επανδρωμένα αεροπλάνα για παρακολουθήσεις (drones). Τα υπόλοιπα σχέδια δείχνουν ότι μέσα στο καλάθι των προτάσεων έμπαινε ότι ήθελε η κάθε ομάδα επιχειρηματικών συμφερόντων π.χ. - νέα εξόρυξη χρυσού στον Έβρο, αγωγοί ηλεκτρισμού, πετρελαίου και φυσικού αερίου, κατασκευή 700 κλινών στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας, επενδύσεις προώθησης του τουρισμού σε περιοχές προστασίας, πολιτιστικούς χώρους και υγροτόπους.

Επίσης, φαίνεται να επιστρέφουν από το παράθυρο τα διόδια στο βόρειο οδικό άξονα Κρήτης, η σήραγγα Υμηττού, η κατασκευή λιμανιού για κρουαζιερόπλοια στην παραλία Μοσχάτου.

Δεν θα βρει κανείς έργα για πεζούς, ποδηλάτες και πράσινο, για την ερημοποίηση και τη διάβρωση, για προστασία και διαχείριση οικοτόπων. Μόνο έργα που σχετίζονται κυρίως με το πετρέλαιο και το αυτοκίνητο, ή έργα εμπορευματοποιημένης αναψυχής με περιφράξεις, κάγκελα και ξενοδοχεία, εμπόριο, υπηρεσίες και τράπεζες.

Μόνο το 8% των 174 έργων αφορούν το περιβάλλον, για το οποίο μάλιστα αντιστοιχεί κόστος ακόμη λιγότερο: Το 2% του συνολικού.

Είναι ενδεικτικό των προτεραιοτήτων της προηγούμενης κυβέρνησης ότι για μελέτες και έργα για αποκατάσταση του φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος στο Αιγαίο, από το σύνολο των 41.49 δισεκατομμυρίων ευρώ διατίθεται μόνο το ποσό 0.01. Και αυτό ίσως τελικά καταλήξει σε πλακοστρώσεις και τσιμέντα, όπως έχει γίνει επανειλημμένα στο παρελθόν.

Μετά τις εκλογές της 25^ης Ιανουαρίου 2015 έχουμε νέα κυβέρνηση. Είναι προφανές ότι θα πρέπει να έχουμε και νέες πολιτικές. Ο κατάλογος των έργων του επενδυτικού σχεδίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να αναδιαμορφωθεί δραστικά, με κριτήρια που να περιλαμβάνουν τη γεωστρατηγική θέση της χώρας αλλά και να απαντούν στο στοίχημα της ποιότητας. Και φυσικά να περιλαμβάνουν έργα που να σχετίζονται με το συγκριτικό-στρατηγικό πλεονέκτημα της Ελλάδας: Το τοπίο, τη φύση, τους παραδοσιακούς οικισμούς, και τα μνημεία των νησιών.

*Ο Ηλίας Γιαννίρης είναι αρχιτέκτονας- πολεοδόμος- χωροτάκτης. Έχει διατελέσει Περιφερειακός Σύμβουλος Βορείου Αιγαίου και επίκουρος καθηγητής στο Πολυτεχνείο Κρήτης- Σχολή Αρχιτεκτόνων.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Ακολουθεί πίνακας επιλεγμένων έργων (στα αγγλικά) με υπογραμμισμένες παρατηρήσεις του συγγραφέα.

Project/έργο	Total investment cost (EUR) bn: Συνολικό επενδυτικό κόστος (δις. Ευρώ)
4. Euro Asia Interconnector The project consists of a 600 kV DC underwater electric cable and any essential equipment and/or installation for interconnecting the Cypriot, Israeli and the Greek transmission networks (offshore). The project will have a capacity of 2000 MW and a total length of around 820 nautical miles/around 1518 km (329 km between CY and IL, 879 km between CY and Crete and 310 km between Crete and Athens) and allow for reverse transmission of electricity. Ηλεκτρική αμφίδρομη καλωδιακή διασύνδεση Ισραήλ-Κύπρος-Κρήτη-Αθήνα.	1
11. INTERCONNECTOR GREECE ITALY (IGI) A 200 km off-shore pipeline for the transportation of 10 bcm/year and constitutes a direct link between Greece and Italy (from the Thesprotian coast of Greece to Otranto). The project is being promoted by IGI Poseidon S.A a 50-50 Joint Venture between DEPA S.A. and Edison SpA. Αγωγός Θεσπρωτία-Τάραντας Ιταλίας.	1
12. Trans-Adriatic Pipeline" (TAP) New onshore and offshore pipeline between Greece/Turkey and Italy with a total length of 871 km (766 km onshore and 105 km offshore), with a normal daily capacity of 27.1 MCM/day and a maximum daily capacity of 30.1 MCM/day. Initial throughput capacity of 10 BCM/year. The power of the compressor station(s) is 90 MW. Ο περίφημος αγωγός ΤΑΡ Τουρκία- Ελλάδα- Ιταλία.	1.5
13. Eastern Mediterranean Pipeline The Pipeline is designed for the transportation of initially 8bcm/year new sources of gas from the offshore fields in the East Mediterranean. It is being promoted by DEPA and the Ministry of Energy, Commerce, Industry and Tourism of Cyprus. It’s routing will be from the source via Cyprus, a landfall in Crete and into mainland Greece. Fromthere, in conjunction with the IGI and/or the IGB gas from the Eastern Mediterranean could be effectively delivered to the markets of other European states and interconnectivity in the SEE will be promoted. Αγωγός αερίου Κύπρος- Κρήτη- Στεριανή Ελλάδα.	5
26. CRETE NORTH ROAD AXIS (BOAK) Motorway concession to build and operate 330km of motorway network, completing, transforming and upgrading the road axis linking the four main urban agglomerations, their main ports and airports in the North of Crete. Sections totaling 110 km have already been built. Many preliminary studies completed Feasibility and route study to integrate sections and fix motorway standards ready to be tendered. Call for tender for motorway concession due in 2015. Construction 2017 Completion 2022 Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης. Κατασκευή και λειτουργία. Το λειτουργία βάζει υπόνοιες μήπως πρόκειται για διόδια.	1.80
29. SALAMINA ISLAND SUBMARINE ROAD LINK Concession to build and operate a 1.1km road link between Salamina island and Perama in Attica to replace the inadequate ferry links. The project includes 16.4 km of additional road works to improve accessibility and safety of the road network on both sides of the new route Υποθαλάσσιο τούνελ Σαλαμίνα-Πέραμα	0.35
30. ATHENS RING ROAD SOUTHERN EXTENSION Concession to connect the Athens ring road to the Southern Suburbs of Elliniko, Voula, Vouliagmeni etc. in order to bypass the city centre and divert transit traffic to the ring road. The project involves the construction of a tunnel and upgrading of existing roads to connect Attica Odos with Vouliagmenis Avenue on a 12 km stretch Σήραγγα Υμηττού	0.35
38. New Kasteli Airport in Crete Concession to design, build and operate of new airport at Kasteli in Crete to replace the existing Kazantzakis airport which will close definitely after the opening of the new airport Νέο αεροδρόμιο στο Ηράκλειο	0.800
79-85 διάφορα κυρίως μεγάλα φωτοβολταϊκά, χωρίς αναφορά τοποθεσίας. Αρκετά είναι μάλλον στην Κρήτη Δεν φαίνεται πώς συνδέονται με διάφορα άλλα ενεργειακά σχέδια.
86. « Installation of Gold Mining facilities in the area of Evros". PRIVATE SECTOR: «THRAKI GOLD MINING» Gold mining in the area of Evros Εξόρυξη χρυσού στον Έβρο.	0.145
94-96 WATER POND –λιμνοδεξαμενές σε Χανιά, Λασήθι και Ρέθυμνο Δεν φαίνεται πώς συνδέονται (αν συνδέονται) με διάφορα άλλα ενεργειακά σχέδια.
113. b) Integrated interventions in traditional settlements, listed buildings and monuments of the Aegean islands. Studies and works to maintain and restore natural and built environment in the Aegean Island Complex Μόνο 0.01 για ολοκληρωμένες παρεμβάσεις σε παραδοσιακούς οικισμούς και μνημεία του Αιγαίου (Μελέτες και έργα για αποκατάσταση του φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος στο Αιγαίο).	0.01
121. Supply and Maintenance drone (UAV) for surveillance of the road network. Hellenic Police. Supply of seven UAV clusters (each cluster consists of two aircrafts electrically powered). This project will contribute in a more effective management of crisis and disasters. Έρχονται και στην Ελλάδα τα drones (τηλεκατευθυνόμενα μη επανδρωμένα αεροπλάνα)	0.0132
168. Upgrade of the Athens coastline The Faliron Project is the last stage of a major land reclamation intervention that forms part of projects aiming to create a seafront destination pole for Athens by upgrading an area of 40 hectares while incorporating flood protection works for the adjacent dense urban communities. The project provides for leisure and recreation activities and a landsea interface for sea transport and linkages to coastal communities and the islands. It complements other initiatives and projects in the pipeline as the Niarchos Culural Centre, the Athens Convention Hall, the Alimos Marina and the Hellinikon site, integrating the development of additional high-end accommodation. Μετατρέπεται σε λιμάνι ο Φαληρικός όρμος, μάλλον σε σχέση με κρουαζιερόπλοια. Αναψυχή, ξενοδοχεία κλπ σε σύνδεση με το έργο του Νιάρχου (Φάληρο-παλιός ιππόδρομος), το Λατσοχωριό, το πρώην αεροδρόμιο Ελληνικού.	0.25
170. Conference centre Leveraging of the planned conversion of the Tae Kwon Do stadium to an international Conference Centre as a flagship project, including commercial space development. PPP project of total cost = 70 m Euros, gov. contribution = 40 m Euros Επανέρχεται το συνεδριακό κέντρο του Tae Kwon Do με εμπορικές χρήσεις.	0.04
173. Promoting Tourist assets. Ministry of Development and Competitiveness Investments in promoting and enhancing major tourist assets in areas of environmental importance: natural reserves, cultural sites, wetlands Επενδύσεις προώθησης του τουρισμού σε περιοχές προστασίας, πολιτιστικούς χώρους, υγρότοπους.	0.1
174. Creation of touristic complex in Keramikos- Metaxourgio. KM Oliaros private investor Urban touristic village in the Athens historic Centre that will offer 700 beds, in the form of Hotel rooms, studios, furnished apartments, with an urban context that will house retail, art, theatre and offices. Public contribution in urban infrastructure and financial incentives. Private investment ca 70 m € , Additional funding required. Κατασκευή 700 κλινών στο Ιστορικό Κέντρο της Αθήνας.	0.12
Ελάδα: Number of projects TOTAL : 174 έργα προϋπολογισμού:	41.49 (100%)
Ελλάδα: Για το Περιβάλλον: 14 έργα (8%) προϋπολογισμού:	0.935 (2%)

επιστροφή

Το σκάνδαλο των τραπεζών με απλά λόγια

Εν μέσω κρίσης Κέρδη 2,922 δισ. ευρώ για το 2013 ανακοίνωσε η Alpha Bank. Επίσης, Κέρδη 809 εκατομμυρίων ευρώ για το 2013 ανακοίνωσε η Εθνική Τράπεζα. ΑΝΑΚΑΜΨΗ ΤΗΣ ΚΕΡΔΟΦΟΡΙΑΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ DEUTSCHE BANK, και αυτό είναι το πραγματικό τους μέλημα. ΗΓ

Του Κώστα Βαξεβάνη

31 Μαρτίου 2014

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή και με βάση τα πραγματικά γεγονότα. Αυτός είναι ο ασφαλέστερος τρόπος όχι για να συμφωνήσουμε, αλλά για να μιλάμε για πράγματα που ισχύουν και όχι για αόριστες πολιτικές.

Οι τράπεζες είναι επιχειρήσεις που η λειτουργία τους εκ των πραγμάτων συνδέεται με την Οικονομία. Οι μεταβολές σε μια επιχείρηση όπως η τράπεζα, επηρεάζει ή μπορεί και να καθορίζει την Οικονομία, άρα και την κοινωνία. Αυτό είναι ένα δεδομένο.

Το δεύτερο είναι πως οι τράπεζες από τα τέλη τη δεκαετίας του ʽ80 δεν λειτουργούν με τον παραδοσιακό τρόπο, δηλαδή δεν παίρνουν τα χρήματα των καταθετών με τα οποία επενδύουν δίνοντας κέρδη στον καταθέτη μέσω των τόκων. Οι τράπεζες επέλεξαν έναν τρόπο λειτουργίας που υπόσχεται άλλου είδους κέρδη. Δηλαδή δημιουργούν «επενδύσεις» και «προϊόντα», τα οποία είναι εικονικά, αποκαλούνται με διάφορα εξωτικά ονόματα και υπόσχονται μεγάλη κερδοφορία αν και αποκρύπτουν το ρίσκο. Ένα τραπεζικό προϊόν για παράδειγμα, μπορεί να είναι ένα «στοίχημα» για το αν θα βρέξει στο Κάιρο ή αν θα καταρρεύσει η οικονομία της Ελλάδας. Όσο και αν φαίνεται απλοϊκό το παράδειγμα, είναι μια πραγματικότητα. Οι τράπεζες έχουν δημιουργήσει έναν εξωπραγματικό, ιπποδρομιακό καπιταλισμό, που δεν σχετίζεται ούτε με επενδύσεις στην πραγματική οικονομία, ούτε με το κοινωνικό όφελος απαραίτητα.

Παρ όλα αυτά, επειδή οι τράπεζες είναι επιχειρήσεις που συγκεντρώνουν χρήμα και συνδέονται με την Οικονομία, η σταθερότητά τους είναι πραγματικά ένα ζητούμενο. Αυτό δεν σημαίνει πως όταν οι Τράπεζες ενεργούν ή βάζουν προϊόντα στην αγορά έχουν ως προβληματισμό τη σταθερότητά τους ή το τι ζημιά θα κάνουν στην Οικονομία της χώρας. Τους ενδιαφέρουν τα κέρδη. Η κατάρρευση της Lehman Brothers, από την οποία ξεκίνησε η παγκόσμια οικονομική κρίση είναι μια αρκετά ισχυρή απόδειξη γι αυτό. Έτσι παρότι το επιχείρημα της ευστάθειας που χρησιμοποιούν οι τράπεζες για να εξασφαλίζουν την κρατική βοήθεια (ναι την κρατική παρά τον καπιταλισμό που υπηρετούν και τον αντικρατισμό τους) δεν είναι ο θεός που προσκυνούν (αυτός είναι το κέρδος) αλλά ο ψευδοπροφήτης που χρησιμοποιούν για να πιστέψουν τα πλήθη στην απάτη τους.

Όταν ξέσπασε η παγκόσμια κρίση, οι Έλληνες τραπεζίτες, με πρώτο και κύριο τον Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας Γ. Προβόπουλο, υποστήριζαν πως η Ελλάδα δεν διατρέχει κανένα κίνδυνο, γιατί οι ελληνικές τράπεζες ήταν ισχυρές και δεν είχαν εκτεθεί σε τοξικά προϊόντα όπως αυτά που οδήγησαν στην πτώση την αμερικανική Lehman Brothers. Στο αμέσως επόμενο διάστημα, η τραπεζική φιλολογία άλλαξε, οι τράπεζες εμφανίστηκαν να μολύνονται από την κρίση μέσω του δημοσιονομικού προβλήματος της χώρας και να χρειάζονται κρατική στήριξη.

Οι κυβερνήσεις δεν σεβάστηκαν την βασική αρχή της αγοράς και του δικού τους νεοφιλελευθερισμού που λέει «ο ισχυρός στην οικονομία προχωρά και ο αδύναμος πρέπει να βγαίνει από την κούρσα και να πεθαίνει». Αντιθέτως ανακεφαλαιοποίησαν τις τράπεζες, δηλαδή δανείστηκαν με υψηλά επιτόκια για να εξασφαλίσουν ρευστό στις τράπεζες. Το δάνειο αυτό το πληρώνουμε εμείς.

Γιατί όμως κατέρρευσαν οι «ισχυρές» ελληνικές τράπεζες που μερικά χρόνια πριν διαφήμιζαν το ελληνικό τραπεζικό θαύμα στα Βαλκάνια; Γιατί αναγκάστηκαν να αγοράσουν ομόλογα του ελληνικού Δημοσίου τα οποία κουρεύτηκαν, απαντούν οι τραπεζίτες. Είναι αλήθεια αυτό; Είναι η μισή αλήθεια.

Κατ αρχήν το να αποφασίζει μια τράπεζα να επενδύσει σε ένα προϊόν, όπως η αγορά των ομολόγων του Δημοσίου, είναι ένα ρίσκο το οποίο αποφασίζει να πάρει. Αν για παράδειγμα τα ομόλογα του Δημοσίου δεν κουρεύονταν, αλλά είχαν κέρδη, οι τράπεζες θα μοίραζαν μέρισμα στους έλληνες πολίτες; Άρα ακόμη και αυτή η αγορά των ομολόγων, ήταν μια απόφαση ρίσκου την οποία έπρεπε να πληρώσουν. Ακόμη όμως και αυτό το κούρεμα που αποφασίστηκε, (ένα ακόμη σκάνδαλο Βενιζέλου) ενώ κούρεψε τράπεζες και ασφαλιστικά ταμεία καταστρέφοντάς τα, δεν πείραξε άλλους επενδυτές των οποίων δεν κουρεύτηκαν τα ομόλογα.

Οι ζημιές όμως των τραπεζών δεν προήλθαν από τα ομόλογα του Δημοσίου όπως θέλουν να λένε οι τραπεζίτες. Οι ελληνικές τράπεζες δεν είχαν χρήματα. Οι ανακεφαλαιοποιήσεις τους προέρχονταν από διαδοχικές δανειοδοτήσεις που έκαναν ο ένας στον άλλο. Δηλαδή η Τράπεζα Α, δάνειζε μια offshore εταιρεία η οποία ήταν συμφερόντων της Τράπεζας Β, για να εμφανιστεί ρευστότητα. Μετά η Τράπεζα Β, δάνειζε μια άλλη εταιρεία συμφερόντων της Α η οποία έκανε αύξηση κεφαλαίου της Α. Το εικονικό χρήμα έκανε κύκλο με την άδεια της Τράπεζας της Ελλάδας δίνοντας μια ψεύτικη εικόνα ευρωστίας και χρήματος για τις Τράπεζες.

Οι τραπεζίτες όμως έκαναν ακόμη μεγαλύτερα αίσχη. Έδιναν δάνεια σε offshore εταιρείες που ανήκαν στους ίδιους και τις οικογένειές τους, χωρίς εγγυήσεις και στη συνέχεια χρέωναν τα θαλασσοδάνεια στις ζημιές της Τράπεζας κλέβοντας τους μικρομετόχους. Έδιναν επίσης δάνεια σε επιχειρηματίες (πάντα χωρίς εγγυήσεις) οι οποίοι έκαναν αύξηση μετοχικού κεφαλαίου σε άλλες δικές τους επιχειρήσεις. Έτσι δημιουργούσαν εικόνα ισχυρών επιχειρήσεων, με δανεικά και αγύριστα, χειραγωγώντας και εξαπατώντας τους επενδυτές που επένδυαν στις ίδιες επιχειρήσεις εξαιτίας της πλαστής εικόνας που είχε δημιουργηθεί.

Πολλοί τραπεζίτες πουλούσαν ή νοίκιαζαν στις τράπεζές του ή στο Δημόσιο, κτήρια τα οποία είχαν αγοράσει με δάνεια των τραπεζών τους αλλά μέσω παρένθετων προσώπων σε τιμές πολλαπλάσιες των πραγματικών.

Ταυτόχρονα δανειοδοτούσαν τα κόμματα, ώστε να έχουν την πολιτική κάλυψη και τα ΜΜΕ για να εξασφαλίζουν τη σιωπή για τα σκάνδαλά τους. Μεγάλα ποσά τα έβγαλαν στο εξωτερικό μέσα από κομπίνες με τα υποκαταστήματα των Τραπεζών που άνοιγαν στα Βαλκάνια. Δημιούργησαν μέσα από τα παπαγαλάκια των ΜΜΕ την εικόνα οικονομικού τραπεζικού θαύματος στα Βαλκάνια, και διοχέτευσαν έτσι ποσά σε δανειολήπτες του εξωτερικού που δεν ήταν άλλοι από τους εαυτούς τους.

Όλα αυτά τα σκάνδαλα και η ευθεία ληστεία του χρήματος, εμφανίστηκε ως μόλυνση από την κρίση. Οι μαύρες τρύπες από τη ληστεία και τη συναλλαγή με τη διαπλοκή (600 εκατομμύρια είχε πάρει το ALTER από τις τράπεζες χωρίς εγγυήσεις) εμφανίστηκε ως αποτέλεσμα της κρίσης. Έτσι στο όνομα της ευστάθειας των τραπεζών, αυτές ανακεφαλαιοποιήθηκαν με τα χρήματά μας. Όχι όμως οι τράπεζες, αλλά οι τραπεζίτες. Οι τράπεζες δεν ελέγχθηκαν πριν ανακεφαλαιοποιηθούν, ώστε να βρεθεί ποιό κομμάτι της ζημιάς οφείλεται στην κρίση και ποιό στη ληστεία. Οι τραπεζίτες, αυτοί που είχαν ρίξει τις τράπεζες έξω (αν δεν τις είχαν ληστέψει) θεωρήθηκαν ικανοί να συνεχίσουν να διοικούν τις τράπεζες.

Το κράτος μέσα από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας πήρε το 80% των μετοχών των τραπεζών αλλά χωρίς το κράτος να μπορεί να ασκήσει καμία διοίκηση. Ενώ η ανακεφαλαιοποίηση έγινε για να υπάρξει σταθερότητα, ρευστότητα και λειτουργία της ελληνικής οικονομίας, τα δάνεια σταμάτησαν, οι επιχειρήσεις που έπρεπε να σωθούν άρχισαν να κλείνουν και τα σπίτια να πλειστηριάζονται. Συνέχισαν βέβαια να παίρνουν δάνεια μη παραγωγικές επιχειρήσεις όπως τα Μέσα Ενημέρωσης, παρά τα χρέη τους και τις ζημιές τους και βέβαια και διαφήμιση από τις τράπεζες. Το Mega για παράδειγμα, με ζημιές 25 εκατομμύρια, χρέη 200 εκατομμύρια πήρε δάνειο 110 εκατομμύρια για να συνεχίσει να λειτουργεί και κυρίως να υποστηρίζει πως η κυβέρνηση και οι τράπεζες ακολουθούν σωστή πολιτική. Ποια τραπεζική διαδικασία μπορεί να κρίνει ως επωφελές ένα τέτοιο δάνειο; Αντίστοιχα δάνεια έχουν σχεδόν όλα τα ΜΜΕ στην Ελλάδα.

Αφού ανακεφαλαιοποιήθηκαν οι Τράπεζες η κυβέρνηση προχώρησε την Κυριακή στην κορωνίδα του σκανδάλου. Με το άρθρο 2 του «πολυνομοσχεδίου» δίνει τη δυνατότητα στους παλιούς αποτυχημένους τραπεζίτες, να επαναγοράσουν τις μετοχές τους, όχι στην τιμή που τις αγόρασε το κράτος (ΤΧΣ) με την ανακεφαλαιοποίηση, αλλά σε εξευτελιστικές τιμές. Δηλαδή για παράδειγμα στη Eurobank, ενώ το κράτος αγόρασε τις μετοχές της Τράπεζας με 1,24 ευρώ ανά μετοχή, τώρα ο τραπεζίτης μπορεί να αγοράσει πίσω τις μετοχές με 30 λεπτά. Δηλαδή η κυβέρνηση θεσμοθέτησε όχι μόνο την προκλητική επιστροφή των μετοχών αλλά και τη δεδομένη απώλεια χρημάτων που έχουμε ήδη καταβάλει. Πλήρωσε, έσωσε τις τράπεζες και τώρα τις παραδίδει πίσω στους διαφθαρμένους τραπεζίτες τους οποίους ποτέ δεν ήλεγξε.

Ας αφήσουμε το ηθικό, πολιτικό και οικονομικό κομμάτι του σκανδάλου και ας πάμε στις παραβάσεις με βάση αυτούς τους ίδιους τους νόμους της αγοράς. Η ελληνική κυβέρνηση η οποία καταγγέλλει τον κρατισμό σε βαθμό που να απολύει δημόσιους υπαλλήλους μέσα από μια πρωτοφανή δαιμονοποίηση, παρεμβαίνει ως κρατική οντότητα υπέρ των τραπεζών. Όχι μόνο ζημιώνει το ελληνικό Δημόσιο, αλλά παραβαίνει το ευρωπαϊκό δίκαιο. Η Ελλάδα έχει καταδικασθεί στα ευρωπαϊκά δικαστήρια για επιδοτήσεις που έχει δώσει σε εταιρείες (πχ ΟΣΕ, Ολυμπιακή) αφού θεωρείται πως έτσι καταστρατηγεί την αρχή της ανταγωνιστικότητας και του ελεύθερου ανταγωνισμού. Οποίο θαύμα λοιπόν, η κυβέρνηση Σαμαρά Βενιζέλου, επιδοτεί τους τραπεζίτες, δίνοντάς τους σε τιμές ευκαιρίας πίσω τις τράπεζες τις οποίες χρησιμοποίησε για την αφαίμαξη των πολιτών.

Είναι η ίδια κυβέρνηση η οποία έχει ξεκινήσει ανένδοτο αγώνα κατά των μονοπωλίων και των ολιγοπωλίων (πάλι στο όνομα του ελεύθερου ανταγωνισμού και της αγοράς) την ίδια ώρα που με νόμους και σκανδαλώδεις ρυθμίσεις, έχει δημιουργήσει ολιγοπώλιο μόλις τεσσάρων τραπεζών.

Άλλωστε τα νομοσχέδια που καταθέτει κάθε μέρα είναι γεμάτα αδιόρατες ρυθμίσεις με τις οποίες αμνηστεύονται όσοι έχουν παράνομα ευνοήσει το προκλητικό καθεστώς λειτουργίας του ελληνικού τραπεζικού συστήματος. Μια τέτοια ρύθμιση είναι η τροπολογία που απαλλάσσει από τις ποινικές ευθύνες τους τραπεζίτες και τους υπαλλήλους που δανειοδότησαν χωρίς εγγυήσεις τα κόμματα. Τα χρήματα αυτά, πάνω από 270 εκατομμύρια για το ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ, θα πληρωθούν φυσικά από εμάς. Ο ίδιος ο Βενιζέλος, έκανε νόμο με τον οποίο παρέχει στον εαυτό του ασυλία για την απόφασή του να δώσει στην Proton Bank του Λαυρεντιάδη, παρανόμως 100 εκατομμύρια ευρώ.

Οι τράπεζες δεν λειτουργούν πια σκανδαλωδώς έστω ως κομμάτι της Οικονομίας αλλά είναι οι ίδιες η εξουσία. Άλλωστε με το νόμο 4021/11 (φυσικά του Βενιζέλου) στην Τράπεζα της Ελλάδος και στις Τράπεζες, ανατίθενται εξουσίες πέρα από τον έλεγχο και τη λειτουργία της κυβέρνησης και της Βουλής. Υπάρχει καμιά αμφιβολία πως αυτές είναι το κράτος;

http://www.koutipandoras.gr/article/110454/skandalo-ton-trapezon-me-apla-logia

επιστροφή

30 λόγοι για τους οποίους οι The Greens/EFA αντιτίθενται στην ΤΤΙΡ

06/07/2014

Εισαγωγή:

Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπάρχουν διάφορες πολιτικές ομάδες στις οποίες εντάσσονται οι Ευρωβουλευτές. Η νεοεκλεγείσα από τις πρόσφατες ευρωεκλογές του Μαΐου, Πειρατίνα Ευρωβουλευτής από το Κόμμα Πειρατών Γερμανίας, η Julia Reda, εντάχθηκε πρόσφατα στην πολιτική ομάδα The Greens/European Free Alliance (EFA). Σε αυτή την πολιτική ομάδα ήταν ενταγμένοι και οι δυο Πειρατές Ευρωβουλευτές Christian Engström και Amelia Andersdotter από το Κόμμα Πειρατών Σουηδίας στο προηγούμενο ΕΚ.

Το 2012 οι Πειρατές, οι ακτιβιστές και η ομάδα The Greens/EFA αντιτάχθηκαν στην ACTA και κατάφεραν να καταψηφιστεί στο ΕΚ με πολύ μεγάλη πλειοψηφία (ΝΙΚΗ! Η ACTA αντίκρισε μια τελική και ταπεινωτική ήττα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο).

Σήμερα είναι στα σκαριά μια εμπορική συμφωνία ανάμεσα στις ΗΠΑ και στην ΕΕ, η TTIP (Transatlantic Trade and Investment Partnership / Διατλαντική Συνεργασία Εμπορίου και Επενδύσεων). Κομμάτι της συγκεκριμένης εμπορικής συμφωνίας είναι ουσιαστικά και η "αναστημένη” ACTA, και όχι μόνο.

Η πολιτική ομάδα The Greens/EFA είναι πάλι απέναντι από αυτή την συμφωνία.

Από τον ιστότοπο των The Greens/EFA βρήκαμε ένα άρθρο που περιγράφει συνοπτικά 30 λόγους για τους οποίους η ομάδα και οι Πειρατές είναι ενάντια σε αυτήν την υπέρACTA ζόμπι. Το μεταφράσαμε στα ελληνικά και το παρουσιάζουμε:

30 λόγοι για τους οποίους οι The Greens/EFA αντιτίθενται στην ΤΤΙΡ

(Αναδημοσίευση με μετάφραση από: ΤΤΙΡ (BEWARE WHAT LIES BENEATH), “30 Reasons why Greens oppose TTIP”, 06 JUNE 2014, SIMON MCKEAGNEY, EDITOR)

Η Διατλαντική Εταιρική Σχέση Εμπορίου και Επενδύσεων (Transatlantic Trade and Investment Partnership, TTIP), θέτει μια ολόκληρη σειρά από ανησυχίες σε διάφορους τομείς. Χωρίς καμία ιδιαίτερη σειρά ταξινόμησης, εδώ είναι μια λίστα με μερικούς από τους λόγους για τους οποίους είμαστε σήμερα κατά τη διαπραγμάτευσης της συμφωνίας.

1. Επειδή δεν πρόκειται για μια συμφωνία για το εμπόριο

Παραδοσιακά οι εμπορικές συμφωνίες εστιάζονται στην κατάργηση των δασμών, αλλά καθώς αυτοί είναι ήδη σε πολύ χαμηλό επίπεδο μεταξύ της ΕΕ και των ΗΠΑ, δεν (μπορεί να) είναι το κύριο σημείο της συμφωνίας. Αντ' αυτού, το 80% από τα προβλεπόμενα “οφέλη της”, θα προέλθουν από την εξάλειψη “των μη δασμολογικών εμποδίων στο εμπόριο” (δηλ. των μη δασμολογικών φραγμών, non-tariff barriers to trade, NTBs).

Αυτοί οι μη δασμολογικοί φραγμοί είναι ένας εμπορικός όρος-κωδικός και ουσιαστικά εννοούν τα συχνά σκληρά επιβαλλόμενα πρότυπα (ασφάλειας) και τους ρυθμιστικούς κανονισμούς. Οι The Greens/EFA πιστεύουν ότι η προσπάθεια για την άρση των σημαντικών αυτών προτύπων θα επηρεάσει αρνητικά και τις δύο ηπείρους με ποικίλους τρόπους.

2. Επειδή η ημερήσια διάταξη (η ατζέντα των θεμάτων) της συμφωνίας μονοπωλείται από τις εταιρίες

Και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, οι κύριοι ενδιαφερόμενοι στις διαβουλεύσεις είναι οι λομπίστες που αντιπροσωπεύουν μερικές από τις μεγαλύτερες πολυεθνικές εταιρείες στον κόσμο. Στις Βρυξέλλες πάνω από το 93% των προπαρασκευαστικών συναντήσεων ήταν με επιχειρηματικούς ομίλους, σύμφωνα με έγγραφα που συγκέντρωσε με ένα αίτημα ελευθερίας της πληροφόρησης (freedom of information request) το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας (Corporate Europe Observatory, CEO).

Στην Ουάσιγκτον, αντίστοιχα, το σύστημα παροχής συμβουλών εμπορίου (Office of the United States Trade Representative, USTR > The advisory committee system) κυριαρχείται από τις ομάδες πίεσης της βιομηχανίας, αντιπροσωπεύοντας το 85% των εδρών στον εν λόγω “συμβουλευτικό” οργανισμό. Οι ανησυχίες σχετικά με τους κινδύνους για το περιβάλλον, τους εργαζόμενους ή την υγεία και τη ρύθμιση των προτύπων και των κανόνων ασφάλειας είναι, ως εκ τούτου, δευτερεύοντα θέματα για τους λομπίστες.

3. Επειδή είναι ιδιαίτερα μυστικοπαθής (οι διαπραγματεύσεις γίνονται κεκλεισμένων των θυρών)

Ένα χρόνο τώρα γίνονται διαπραγματεύσεις και μόνο ένας επιλεγμένος αριθμός από τεχνοκράτες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έχουν εσωτερική γνώση των συνομιλιών, παρ' όλες τις έντονες εκκλήσεις για μεγαλύτερη διαφάνεια από όλες τις γωνιές της κοινωνίας των πολιτών. Τόσο το Συμβούλιο όσο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχουν μείνει έξω από τη διαπραγματευτική διαδικασία, το ίδιο και το Κογκρέσο και η Γερουσία των ΗΠΑ.

Τα πρωτότυπα κείμενα με τις θέσεις της ΕΕ είναι προσβάσιμα μόνο από τα μέλη του Συμβουλίου, τα μέλη της επιτροπής INTA (Επιτροπή για το Διεθνές Εμπόριο) και μια χούφτα άλλους προέδρους επιτροπών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Κανείς δεν έχει δει τις προτάσεις των ΗΠΑ. Και τα πράγματα θα γίνουν ακόμα λιγότερο αδιαφανή, όταν και οι δύο πλευρές αρχίσουν τη σύνταξη των από κοινού προτάσεων για το τελικό κείμενο της συμφωνίας, τότε, είναι πιθανό ότι, θα υπάρχει ακόμη λιγότερη εποπτεία που θα χορηγείται στα όργανα της ΕΕ. Μόνο μια δωδεκάδα (πάνω-κάτω) ευρωβουλευτές θα έχουν πρόσβαση σε ένα “ασφαλές δωμάτιο ανάγνωσης” και θα απαγορεύεται η λήψη σημειώσεων ή το να μοιραστούν με το κοινό αυτά που έχουν διαβάσει εκεί.

4. Επειδή οι άνθρωποι έχουν το δικαίωμα να γνωρίζουν

Τα εθνικά και κρατικά κοινοβούλια, καθώς και οι πολίτες στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ έχουν μείνει σχεδόν στο απόλυτο σκοτάδι. Αν η ΤΤΙΡ περιλαμβάνει σχέδια για να αλλάξουν οι κανονισμοί για τους οποίους όλοι μας έχουμε αγωνιστεί εδώ και δεκαετίες, τα κοινοβούλια και οι πολίτες μας πρέπει να γνωρίζουν τι διακυβεύεται.

Οι διαφανείς διαπραγματεύσεις είναι απαραίτητες και αυτή η απαίτηση υπάρχει και σε πολλούς και στις ΗΠΑ. Πρόσφατα η γερουσιαστής της Massachusetts Elizabeth Warren, σημείωσε στα λεγόμενά της:

“Μου έχουν πει (πραγματικά), κάποιοι υποστηρικτές της συμφωνίας ότι: Οι διαπραγματεύσεις θα πρέπει να είναι μυστικές, διότι εάν ο αμερικανικός λαός ήξερε τι στην πραγματικότητα διαπραγματεύεται σε αυτές, θα ήταν αντίθετος”.

5. Επειδή οι άνθρωποι δεν είναι αριθμοί για να αθροίζονται

Οι υποστηρικτές συνεχίζουν να χρησιμοποιούν παραπλανητικά στοιχεία από την έκθεση εκτίμησης επιπτώσεων σχετικά με ΤΤΙΡ, που χρηματοδοτήθηκε από την Επιτροπή CEPR (Transatlantic Trade and Investment Partnership, “The Economic Analysis Explained”, September 2013).
Ισχυρίζονται ότι η οικονομία της ΕΕ θα μπορούσε να ωφεληθεί με €119 δισεκατομμύρια επιπλέον το χρόνο και η οικονομία των ΗΠΑ θα μπορούσε να κερδίζει επιπλέον 95 δισεκατομμύρια το χρόνο -τα κέρδη για κάθε οικογένεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα είναι €545.

Ωστόσο, η ίδια η μελέτη του CEPR αναφέρει αποκαλύπτοντας, πως τα οφέλη αυτά θα γίνουν αισθητά μόνο μετά το 2027 (10 χρόνια μετά την προβλεπόμενη έναρξη εφαρμογής της συμφωνίας) και μόνον εφόσον επιτευχθεί μια ολοκληρωμένη εφαρμογή της, πράγμα που σημαίνει ότι οι μισοί τουλάχιστον μη δασμολογικοί φραγμοί θα έχουν απομακρυνθεί, κάτι το οποίο ακούγεται αρκετά ρεαλιστικό αλλά είναι στην ουσία και πολύ υποθετικό και μονόπλευρο.
Ένας αριθμός από αξιοσέβαστους οικονομολόγους πιστεύουν ότι οι πολιτικοί ηγέτες διογκώνουν θετικά τα όποια οφέλη, στην πραγματικότητα, αυτά τα οφέλη μπορεί να ανέρχονται μόνο σε μια αύξηση κατά 0,05% στο ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Δες το ρεπορτάζ "The Fairytale of the Job Miracle" από το ARD Monitor TV Program (στα γερμανικά, υπάρχουν αγγλικοί υπότιτλοι).

6. Επειδή η υπόσχεση για τις θέσεις εργασίας είναι ανέντιμη

Η ΕΕ ψάχνει απελπισμένα να βρει λύσεις για τη συνεχιζόμενη κρίση στην απασχόληση. Αν και τα αποτελέσματα της ΤΤΙΡ δεν θα μπορούν να είναι αισθητά για πάνω από μια δεκαετία, παρόλα αυτά προωθούνται ως μια “λύση” σε όλα τα προβλήματα της Ευρώπης. Επιπλέον, η συμφωνία είναι πιθανό να αλλάξει ριζικά την κατεύθυνση του παγκόσμιου εμπορίου, αναπόφευκτα επηρεάζονται οι υπάρχουσες θέσεις εργασίας σε όλες τις περιφέρειες. Δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι ο αντίκτυπος θα είναι πάντα ή μόνο θετικός.

Στην έκθεση εκτίμησης επιπτώσεων της Επιτροπής σχετικά με το μέλλον των εμπορικών σχέσεων ΕΕ-ΗΠΑ παραδέχονται ότι, η ΤΤΙΡ είναι πιθανό να φέρει “παρατεταμένη και ουσιαστική” μετακίνηση για τους Ευρωπαίους εργαζόμενους, ως αποτέλεσμα της αναταραχής που θα προκαλέσει η συμφωνία: “...θα υπάρξουν τομείς που θα προκύψει αποβολή των εργαζομένων από τις θέσεις εργασίας τους και η επανένταξη στην απασχόληση των εργαζομένων αυτών στους εκτεταμένους τομείς δεν θα είναι αυτόματη...” (με πιο κατανοητά λόγια, εργαζόμενοι θα χάσουν την δουλειά τους από την αναδιάρθρωση της αγοράς, που θα προκληθεί από την εφαρμογή της συμφωνίας και αυτοί οι εργαζόμενοι δεν θα μπορούν να βρουν εύκολα ξανά δουλειά γιατί θα εκλείψουν οι θέσεις εργασίας στις οποίες είναι εξειδικευμένοι).

Σύμφωνα με τον οικονομολόγο Dean Baker από τις ΗΠΑ, του Κέντρου Οικονομικής και Πολιτικής Έρευνας (Center for Economic and Policy research) :

“Αφήνοντας να εννοηθεί ότι μια συμφωνία που αυξάνει το ΑΕΠ κατά 0,4 ή 0,5 τοις εκατό σε 13 χρόνια σημαίνει αυτόματα και πως θα 'δημιουργήσει ευκαιρίες εργασίας για τους εργαζομένους στις δύο ηπείρους' είναι απλά ανέντιμο. Η αύξηση σε ετήσια αύξηση είναι της τάξης των 0,03 ποσοστιαίων μονάδων... Επιπλέον, υπάρχουν λόγοι να πιστεύουμε ότι η επίδραση της ανάπτυξης θα μπορούσε να πάει και προς την αντίθετη κατεύθυνση”.

7. Επειδή οι επενδυτές θα είναι σε θέση να μηνύουν κράτη για τους νόμους που αντιπαθούν

Σύμφωνα με το προτεινόμενο κεφάλαιο (τμήμα) της συμφωνίας για την προστασία των επενδυτών, το σύστημα διευθέτησης-επίλυσης διαφορών Επενδυτών-με-Κράτος (Investor-state dispute settlement, ISDS), θα επιτρέπει στους επενδυτές να μηνύσουν τις χώρες της ΕΕ για την απώλεια των μελλοντικών κερδών τους, αν μια χώρα δημιουργήσει έναν νέο κανονισμό που θα μπορούσε να επηρεάσει την επένδυση που έχουν κάνει σε αυτή. Το ISDS έχει επικριθεί ως το χειρότερο δικαστικό σύστημα (επίλυσης διαφορών) στον κόσμο και αυτό προκαλεί πολλές ανησυχίες, σε αυτές περιλαμβάνεται και η δίκαιη και ισότιμη πρόσβαση στη δικαιοσύνη.

Ούτε οι κυβερνήσεις, ούτε η κοινωνία των πολιτών ή οι εθνικές επιχειρήσεις μπορούν να καταθέσουν σε μια τέτοια υπόθεση, εναντίον των επενδυτών και στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτών των διεθνών “διαιτητικών” δικαστηρίων. Ο μηχανισμός είναι ανοιχτός μόνο σε πολυεθνικές εταιρείες που λειτουργούν σε άλλη χώρα και έχει ήδη οδηγήσει πολλές πολυεθνικές να μηνύσουν χώρες για κάποια νομοθετική τους ρύθμιση σε μια σειρά από τομείς του περιβάλλοντος, της υγείας και της ασφάλειας.

Οι θυγατρικές των πολυεθνικών των ΕΕ και ΗΠΑ που λειτουργούν σε περιοχές εκτός της κεντρικής τους έδρας ανέρχονται σε 75.000, αφήνοντας πολλούς να πιστεύουν ότι τέτοιες αγωγές ISDS θα μπορούσαν να γίνουν καθημερινότητα και η ΤΤΙΡ θα μπορούσε να θέσει άμεσα σε κίνδυνο την δυνατότητα των εθνικών κυβερνήσεων να νομοθετούν.

Χαρακτηριστικές περιπτώσεις τέτοιων διαφορών που έχουν ήδη προκύψει από άλλες διμερείς ή πολυμερείς “εμπορικές συμφωνίες”:

* Η Philip Morris μηνύει την Ουρουγουάη για τις προτεινόμενες ρυθμίσεις της για τη δημόσια υγεία
* Η Σουηδική εταιρεία ενέργειας Vattenfall μηνύει τη Γερμανία για τη σταδιακή κατάργηση της πυρηνικής ενέργειας

* Η Lone Pine Resources μηνύει τον Καναδά για το μορατόριουμ στο fracking (Hydraulic fracturing).

8. Επειδή οι εταιρείες θα έχουν την δυνατότητα να ελέγχουν τη μελλοντική νομοθεσία

Η ΤΤΙΡ προβλέπει επίσης τη δημιουργία ενός Ρυθμιστικού Συμβουλίου Συνεργασίας (Regulatory Cooperation Council) με το οποίο “θα είναι δυνατή η έγκαιρη παρέμβαση των ρυθμιστικών αρχών των ΗΠΑ και της ΕΕ στις διαδικασίες του άλλου μέρους, για την λήψη αποφάσεων (νέων ή διορθώσεων) σε ρυθμιστικούς κανονισμούς”.

Τον Δεκέμβρη 2013 το Corporate Europe Observatory έφερε στο φως έγγραφα που αποκαλύπτουν ότι οι επιχειρηματικές ομάδες των ΗΠΑ και της ΕΕ ασκούν πιέσεις για την δημιουργία μιας τέτοιας επίσημης δομής εδώ και χρόνια. Προειδοποιούν ότι ένα τέτοιο σώμα θα μπορούσε να οδηγήσει στο να επιβάλλουν τα επιχειρηματικά lobby αδικαιολόγητη επιρροή μέσω προνομιακής πρόσβασης σε αυτό το πρώιμο στάδιο της πολιτικής διαδικασίας για την λήψη αποφάσεων στους ρυθμιστικούς κανονισμούς. Οι επιχειρήσεις, θα μπορούν να είναι σε θέση να επηρεάσουν μελλοντικούς νόμους που θα αφορούν τα κοινωνικά, περιβαλλοντικά και καταναλωτικά μας πρότυπα πριν ακόμα αυτοί συζητηθούν σε εθνικό επίπεδο.

9. Επειδή επισημοποιεί τις ατελείωτες διαπραγματεύσεις

Δεν είναι μυστικό ότι οι διαπραγματευτές και των δύο πλευρών έχουν βρει κάποια ζητήματα “πολύ δύσκολα” κατά τους τελευταίους μήνες. Όμως, πολλά από αυτά τα δύσκολα ζητήματα θα μπορούσαν να μείνουν άλυτα μέχρι και μετά τη υπογραφή της συμφωνίας.

Ο Επίτροπος Εμπορίου Karel De Gucht, θέλει η ΤΤΙΡ να είναι “μια ζωντανή συμφωνία που θα προωθεί τη μεγαλύτερη δυνατή συμβατότητα ανάμεσα στα καθεστώτα μας και θα επιταχύνει την ανάπτυξη των παγκόσμιων προσεγγίσεων”. Στην ουσία, τα πολιτικώς ευαίσθητα ζητήματα θα μπορούσαν να επεξεργαστούν σε μία μεταγενέστερη ημερομηνία, αφού το δημόσιο ενδιαφέρον για την ΤΤΙΡ θα έχει εξασθενίσει αισθητά. Το “μια ζωντανή συμφωνία” θα μπορούσε επίσης να σημαίνει ότι οι νέες αλλαγές στην πολιτική θα μπορούσαν διαπραγματευθούν σε μια συνεχή βάση χωρίς την ανάγκη να επαναδιαπραγματευθεί η συμφωνία επί του συνόλου της.

10. Επειδή απειλεί το δικαίωμα των κυβερνήσεων να λαμβάνουν αποφάσεις

Είτε μέσω της απειλής να μηνυθεί, μέσα στο πλαίσιο του ISDS, για νομοθεσία, είτε με τις έγκαιρες παρεμβάσεις που θα γίνονται από ένα Ρυθμιστικό Συμβούλιο Συνεργασίας, είτε με την συνεχή αναθεώρηση των κανονισμών στο πλαίσιο των σχεδίων για μια “ζωντανή συμφωνία”, η ΤΤΙΡ θα έχει αναπόφευκτα μια “καταπραϋντική επίδραση” (cooling effect) στην ικανότητα των εθνικών κυβερνήσεων να νομοθετούν για το κοινό καλό. Οι διεθνείς εμπορικές συμφωνίες δεν πρέπει να ξεπερνούν τα δικαιώματα των εθνών να παίρνουν δημοκρατικά τις αποφάσεις τους.

11. Επειδή ήδη επηρεάζει αρνητικά τη λήψη αποφάσεων της ΕΕ

Η ΕΕ έχει ήδη δει αυτήν την “καταπραϋντική επίδραση” της ΤΤΙΡ σχετικά με τους νέους νόμους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αρκετές προτάσεις έχουν διακοπεί, έχουν μπει στο ράφι ή ακόμα και προωθήθηκαν περισσότερο, ως συνέπεια της εν αναμονή συμφωνίας.

Η οδηγία για την ποιότητα των καυσίμων (Fuel Quality Directive) έχει μυστηριωδώς εξαφανιστεί από την ημερήσια διάταξη της Επιτροπής, ενώ στην επιτροπή ENVI (Περιβάλλον, Δημόσια Υγεία και Ασφάλεια των Τροφίμων) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ένα ψήφισμα κατά της επεξεργασίας των κρεάτων με γαλακτικό οξύ, κάτι που υπό κανονικές συνθήκες σαφώς θα υποστηρίζονταν, απέτυχε λόγω των έντονων και πρωτοφανών πιέσεων που ασκήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Προτάσεις σχετικά με τις απαιτήσεις επισήμανσης για το κρέας που προέρχεται από κλωνοποιημένα ζώα έχουν δραστικά αποδυναμωθεί το 2013, παρόλο που και τα τρία θεσμικά όργανα είχαν ήδη συμφωνήσει επί της αρχής, την άνοιξη του 2011.

Και πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (European Food Safety Authority, EFSA) εξέδωσε μια συνολικά θετική αξιολόγηση για την υγιεινή πλύση με διαλύματα υπεροξυοξικού οξέως (peroxyacetic acid solutions, βλ. (βλ. Scientific Opinion on the evaluation of the safety and efficacy of peroxyacetic acid solutions for reduction of pathogens on poultry carcasses and meat) στα σφάγια πουλερικών και κρέατος (μια διαδικασία που επιτρέπεται στις ΗΠΑ), κάτι το οποίο απαγορεύει ένας Κανονισμός του 2004 της ΕΕ, αλλά αυτή η “θετική αξιολόγηση” μπορεί τώρα να αποτελέσει τη βάση για την αποδοχή μιας τέτοιας διαδικασίας στο επεξεργασμένο κρέας ώστε να πωλείται και εδώ (βλ. Ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών). Εννοείται ότι όλα αυτά τα θέματα θα αντιμετωπίζονταν πολύ διαφορετικά εάν οι διαπραγματεύσεις της ΤΤΙΡ δεν ήταν υπ' ατμόν.

Σε μια πρόσφατη τηλεοπτική συνέντευξη, ο ευρωβουλευτής D. Roth-Behrendt από την επιτροπή ENVI, δήλωσε:

“Γιατί μπορεί ένας υψηλά ιστάμενος δημόσιος υπάλληλος της Γενικής Διεύθυνσης της Επιτροπής για το εμπόριο να έρχεται σε μένα και να με παροτρύνει λέγοντας μου, σε παρακαλώ, σε παρακαλώ, μην απορρίψεις αυτόν το νόμο, αφήστε τον να περάσει, διότι διαφορετικά οι ΗΠΑ δεν θα μας εμπιστεύονται και θα διακοπούν οι διαπραγματεύσεις (για την TTIP);

Τι γίνεται με αυτήν την πολύ αδύναμη προτεινόμενη νομοθεσία περί κλωνοποίησης που έχει κατατεθεί εν μέσω των διαπραγματεύσεων για το ελεύθερο εμπόριο;
Αυτές οι περιπτώσεις δείχνουν ήδη το πώς θα είναι τα πράγματα, το πως θα πρέπει γίνονται από εδώ και στο εξής;”.

12. Επειδή οι φορολογούμενοι θα πληρώσουν (πάλι) τον λογαριασμό

Στο πλαίσιο του μηχανισμού Επίλυσης Διαφορών Επενδυτή-με-Κράτος (ISDS) οι φορολογούμενοι θα πληρώνουν το κόστος της αποζημίωσης σε πολυεθνικές που καταθέτουν μηνύσεις για τις υποθέσεις κατά των χωρών της ΕΕ, όταν οι εταιρίες αυτές αισθάνονται ότι τα μελλοντικά τους κέρδη θα επηρεαστούν από τις νέες ή και τις υφιστάμενες νομοθεσίες.

Η γερμανική κυβέρνηση ενάγεται σήμερα για δισεκατομμύρια από την σουηδική εταιρεία Vattenfall στο πλαίσιο ενός τέτοιου μηχανισμού ISDS, για την απόφαση της Γερμανίας να εγκαταλείψει σταδιακά την πυρηνική ενέργεια. Αυτό θα μπορούσε να γίνει ο κανόνας στο πλαίσιο της ΤΤΙΡ.

Επιπλέον, υπάρχουν μια σειρά από άλλα έμμεσα έξοδα που δεν έχουν προβλεφθεί και δεν λαμβάνονται υπόψη στις εκθέσεις της Επιτροπής, όπως περιγράφεται σε μια πρόσφατη μελέτη από το ÖFSE (Austrian Foundation for Development Research):

“Το κόστος της ανεργίας, συμπεριλαμβανομένης και της μακροχρόνιας ανεργίας, μπορεί να είναι σημαντικό, ειδικά κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου των 10 χρόνων που προβλέπει η ΤΤΙΡ. Με βάση την προβλεπόμενη μετατόπιση θέσεων εργασίας, σε μία από τις μελέτες προσδιορίζεται σε 400.000 με 1.100.000 θέσεις (με έναν πολύ συντηρητικό υπολογισμό), κάτι που αντιστοιχεί σε κρυφό κόστος 5 με 14 δισεκατομμύρια € για τα επιδόματα ανεργίας, εξαιρουμένων των δαπανών για την εκ νέου κατάρτιση και απόκτηση δεξιοτήτων σε αυτούς τους ανέργους.

Επιπλέον, τα διαφυγόντα δημόσια έσοδα από φόρους και κοινωνικές εισφορές λόγω της ανεργίας θα μπορούσαν να φτάσουν τα 4 με 10 δισεκατομμύρια €”.

Η μελέτη αναφέρει επίσης ότι η άρση των μη δασμολογικών/εμπορικών φραγμών θα μπορούσε να έχει αδικαιολόγητες συνέπειες στο κόστος για τις χώρες μέσω της απώλειας εσόδων που δεν έχουν υπολογιστεί με προηγούμενες μελέτες.

“Το πιο σημαντικό, η κατάργηση των μη δασμολογικών φραγμών θα οδηγήσει σε πιθανή απώλεια ευημερίας της κοινωνίας, στο βαθμό που η κατάργηση αυτή απειλεί τους στόχους δημόσιας πολιτικής (π.χ. την ασφάλεια των καταναλωτών, της δημόσιας υγείας, την περιβαλλοντική ασφάλεια). Η ανάλυση των μη δασμολογικών φραγμών στις μελέτες, ιδιαίτερα του Ecorys, αγνοεί εντελώς αυτά τα προβλήματα”.

βλ. “Reducing Transatlantic Barriers to Trade and Investment”, An Economic Assessment, Final Project Report, March 2013, από το Centre for Economic Policy Research, London

13. Επειδή οι απαιτήσεις της βιομηχανίας είναι ήδη αρκετά τρομακτικές

Είτε πρόκειται για την αμερικανική βιομηχανία κρέατος που ζητά από την ΕΕ να άρει τις απαγορεύσεις για την ρακτοπαμίνη (ractopamine) στο χοιρινό κρέας, τις ενέσεις ορμονών στο βόειο κρέας ή την πλύση με χλώριο για τα σφάγια κοτόπουλου ή ακόμη και όταν κάποιο από τα μεγαλύτερα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στην πόλη του Λονδίνου θέτει σε αμφισβήτηση τους νέους δημοσιονομικούς κανονισμούς των ΗΠΑ, ο μακρύς κατάλογος με τις εταιρικές απαιτήσεις για τα πρότυπα που θέλουν να δουν να απομακρύνονται με την συμφωνία ΤΤΙΡ, είναι τρομακτικός. Ως εκ τούτου, οι πιθανότητες για την “εξίσωση προς τα πάνω” των κανονισμών των δυο μερών της συμφωνίας είναι εξαιρετικά απίθανο να συμβεί και οι The Greens/EFA φοβούνται ότι θα δούμε τα χειρότερα, αυτά του ελάχιστου κοινού παρονομαστή πρότυπα, να επικρατούν στο τέλος.

14. Επειδή η αντιμετώπιση της αλλαγής του κλίματος θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη

Τον Μάιο του 2014, η Huffington Post, αποκάλυψε ένα προσχέδιο κειμένου διαπραγμάτευσης της ΕΕ που αφορά την εξαγωγή από τις ΗΠΑ “άνθρακα, αργού πετρελαίου, προϊόντων πετρελαίου, φυσικού αερίου σε υγρή ή όχι μορφή και ηλεκτρικής ενέργειας” στα πλαίσια της ΤΤΙΡ.

Οι ακτιβιστές για το κλίμα, ανησυχούν ότι, η συμφωνία θα μπορούσε να κλειδώσει και τις δύο πλευρές του Ατλαντικού σε μια συνέχιση και εντατικοποίηση της χρήσης ορυκτών καυσίμων, που θα εμποδίσει την τάση για την χρήση των τόσο αναγκαίων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Για να γίνουν τα πράγματα χειρότερα, η ΤΤΙΡ μπορεί να απαγορεύσει την κρατική ή εθνική στήριξη για τα προγράμματα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μέσω της εξάλειψης των “απαιτήσεων τοπικού περιεχομένου” (local content requirements), επίσης γνωστές και ως “κανόνες τοπικής αγοράς” (buy-local rules), υπονομεύοντας περαιτέρω τις προσπάθειες για τη μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Ενώ, σύμφωνα με μια έκθεση από το Heinrich Böll Stiftung:

“...Η μεγαλύτερη [εμπορική ΕΕ-ΗΠΑ] συνεργασία δεν αναμένεται να οδηγήσει σε μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Αντίθετα, το πιο φιλόδοξο σενάριο της ΤΤΙΡ προβλέπει αύξηση ύψους 11,8 εκατομμυρίων τόνων εκπομπών CO2: 3,9 εκατ. τόνους στις ΗΠΑ, 3,6 εκατ. τόνους στην ΕΕ και 4,3 εκατ. τόνους στην Κίνα λόγω της εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα που θα οφείλεται σε “τεχνικές παραγωγής προϊόντων λιγότερο φιλικές προς το περιβάλλον”.

Την ίδια στιγμή, η πιο πρόσφατη έκθεση της IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) για την κλιματική αλλαγή μας λέει ότι “πρέπει να χρησιμοποιηθούν όλα τα διαθέσιμα εργαλεία και τα μέτρα για την αντιμετώπιση της πρόκλησης της κλιματικής αλλαγής”. Η ΤΤΙΡ μπορεί να κάνει περισσότερη ζημιά παρά καλό στην αντιμετώπιση της κρίσης του κλίματος.

15. Επειδή οι εργαζόμενοι θα είναι (και πάλι) τα θύματα

Από τότε που ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις, μερικά από τα μεγαλύτερα συνδικάτα εργαζομένων στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ έχουν εκφράσει τις ανησυχίες τους κατά της συμφωνίας.

Πολλοί πιστεύουν ότι μπορεί αυτή η συμφωνία να ασκήσει καθοδικές πιέσεις στους μισθούς, να ωθήσει θέσεις εργασίας προς το εξωτερικό και να αποδυναμώσει τα εργασιακά δικαιώματα και τα πρότυπα ασφαλείας στην εργασία, που βρίσκονται ήδη υπό πίεση λόγω της οικονομικής ύφεσης.

Η ΕΕ έχει γενικά υψηλότερα πρότυπα εργασίας από τις ΗΠΑ, οι οποίες δεν έχουν επικυρώσει έξι από τις βασικές συμβάσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (International Labour Organisation, ILO). Έτσι, η προοπτική της “προς τα πάνω εξίσωσης” των πρότυπων και για τους εργαζομένους είναι και πάλι, μάλλον απίθανη.

16. Επειδή οι δημόσιες υπηρεσίες είναι σε κίνδυνο

Η περαιτέρω απελευθέρωση των δημόσιων υπηρεσιών και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού είναι μια ανησυχία για πάρα πολλούς. Με τους αντιπάλους της TTIP να πιστεύουν ότι η συμφωνία θα μπορούσε να κλειδώσει τις χώρες σε μια βαθύτερη και ευρύτερη ιδιωτικοποίηση βασικών δημόσιων υπηρεσιών.

Έχουν υπάρξει εκκλήσεις για να αποκλειστεί ο τομέας της εκπαίδευσης από τη συμφωνία συνολικά, επικαλούμενοι τις ανησυχίες ότι οι εταιρείες των ΗΠΑ είναι “μόνο για το κέρδος”, και αυτό θα αφήσει τον τομέα της εκπαίδευσης στην Ευρώπη “πιο εκτεθειμένο σε αυξημένες πιέσεις της εμπορευματοποίησης και της ιδιωτικοποίησης”.

Με παρόμοιες ανησυχίες να έχουν αυξηθεί και για την υγειονομική περίθαλψη, ιδιαίτερα στο Ηνωμένο Βασίλειο, θεωρώντας ότι οι γίγαντες της υγειονομικής περίθαλψης των ΗΠΑ θα μπορούσαμε να αποκτήσουμε “μη αναστρέψιμες” δυνάμεις από τους σχεδιαζόμενους κανόνες του ανταγωνισμού της συμφωνίας:

“... Οι κανόνες 'θα υπονομεύσουν εντελώς' την ικανότητα του NHS (National Health Service, η Εθνική Υπηρεσία Υγείας της Βρετανίας) να 'σχεδιάζει και να βελτιστοποιεί' τις τοπικές υπηρεσίες παροχής υγείας, επιπρόσθετα με μια συνθήκη που θα έκανε ευκολότερο για τους γίγαντες της υγειονομικής περίθαλψης των ΗΠΑ να εξασφαλίσουν συμβάσεις που θα προωθούσαν 'το ξήλωμα του πλαισίου προστασίας από το Εθνικό Σύστημα Υγείας'”.

17. Επειδή η στήριξη των τοπικών οικονομιών είναι ένα καλό πράγμα

Η ΕΕ θέλει να απαγορεύσει τις πολιτείες των ΗΠΑ από το να συνεχίσουν με τα προγράμματα που ενθαρρύνουν την υποστήριξη των τοπικών οικονομικών δραστηριοτήτων σε επίπεδο πολιτείας, συμπεριλαμβανομένης και της μετάβασης στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ή την τοπική βιολογική γεωργία για τα προγράμματα διατροφής στα σχολεία.

Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι οι εν λόγω νόμοι είναι διακρίσεις και ενεργούν ως “τοπικιστικά εμπόδια στο εμπόριο”. Αλλά πιστεύουμε ότι οι προσπάθειες για τη στήριξη των τοπικών επιχειρήσεων είναι απαραίτητες για τη δημιουργία ισχυρών και ζωντανών τοπικών οικονομιών.

Σύμφωνα με την Sharon Treat, State Legislator από Maine:

“Στην πολιτεία μας, το Maine, η οποία είναι μάλλον χαμηλού κατά κεφαλήν εισοδήματος πολιτεία με περιορισμένη οικονομική δυνατότητα (ειδικά τώρα που σχεδόν όλα τα τοπικά εργοστάσια κλωστοϋφαντουργίας και υποδημάτων έχουν μετακινηθεί εξωχώρια λόγω της συμφωνίας North American Free Trade Agreement, NAFTA και άλλων εμπορικών συμφωνιών) το μόνο θετικό σημείο αναφοράς είναι οι τοπικές πρωτοβουλίες τροφίμων.

Οι προσπάθειες μας με τις πολιτικές για την χρήση της γης μας και προώθησης των αγροτικών προϊόντων, είναι να ενθαρρυνθούν οι νέοι να αναλάβουν δραστηριότητα στη γεωργία και την ανάπτυξη νέων αγορών για τους αγρότες, πωλώντας τα προϊόντα τους σε σχολεία, νοσοκομεία και άλλα ιδρύματα”.

18. Επειδή η Αρχή της Προφύλαξης είναι ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της Ευρώπης

Οι διαπραγματευτές των ΗΠΑ για λογαριασμό της βιομηχανίας, κάνουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να υπονομεύσουν την Αρχή της Προφύλαξης (Precautionary Principal), τον ακρογωνιαίο λίθο της πολιτικής της ΕΕ, χαρακτηρίζοντάς την ως “αντιεπιστημονική”.

Τέτοιες προσπάθειες από τις επιχειρήσεις είναι καλά εδραιωμένες, όπως εξηγεί ο Colin Macilwain στο περιοδικό Nature:

“Ο όρος 'sound science' (sound science στην πολιτική) μπορεί να ακούγεται αθώα -ακόμη και παρήγορη. Μην ξεγελιέστε. Στους πολιτικούς κύκλους, η χρήση της πλέον λίγο-πολύ περιορίζεται σε μια μικρή αδελφότητα που βγάζουν τα προς το ζην, προσπαθώντας να αναστρέψουν ρυθμίσεις από την κυβέρνηση, με θεμιτά μέσα ή και αθέμιτα”.

Η Αρχή της Προφύλαξης βασίζεται στην ιδέα ότι αν ένας κίνδυνος ή μια επικινδυνότητα για τον άνθρωπο, τα ζώα ή το περιβάλλον δεν μπορεί να αποκλειστεί σε ένα προϊόν ή μια διαδικασία, αυτό το προϊόν ή η διαδικασία απαγορεύεται. Θα πρέπει να είστε σε θέση να αποδείξετε ότι δεν υπάρχει απολύτως κανένας κίνδυνος για να μπορέσετε να παράγετε ή να βάλετε κάτι σε κυκλοφορία στην αγορά. Στις ΗΠΑ, είναι το αντίθετο -θα πρέπει το κράτος να είναι σε θέση να αποδείξει ότι κάτι είναι επικίνδυνο πριν δοθεί εντολή να φύγει από τα ράφια.

Αυτή είναι μια θεμελιώδης διαφορά και εξηγεί το γιατί στις ΗΠΑ, ο αμίαντος δεν έχει ακόμη να απαγορευτεί. Στην ΕΕ προλαμβάνουμε και προστατευόμαστε (προφύλαξη) πριν συμβεί κάτι. Στις ΗΠΑ, περιμένουν να συμβεί κάτι για να αρχίσουν τις μηνύσεις.

Εάν οι ΗΠΑ υποστηρίξουν με επιτυχία ότι η Αρχή της Προφύλαξης είναι “αντιεπιστημονική, επαχθής, κάνει διακρίσεις, αδικαιολόγητη και δημιουργεί σημαντικά εμπόδια στις εξαγωγές των ΗΠΑ”, τότε θα δούμε τα πρότυπά μας, που με τόσο κόπο θεσμοθετήσαμε, να αποσυναρμολογούνται μπροστά στα μάτια μας.

19. Επειδή η υπόθεση ότι αυτή η συμφωνία είναι “win-win” (στην οποία όλα τα μέρη βγαίνουν κερδισμένα), είναι εσφαλμένη

Οι υποστηρικτές της συμφωνίας μιλούν για ένα σεναρίο “win-win”, δηλ. ότι και οι δύο πλευρές θα βγουν κερδισμένες, αλλά παραλείπουν να αναφέρουν τις παγκόσμιες επιπτώσεις που έχουν οι πολυμερείς εμπορικές διαπραγματεύσεις.

Ακόμη και οι συντηρητικές μελέτες δείχνουν ότι η ΤΤΙΡ θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά πολλές από τις αναπτυσσόμενες χώρες που ισχυρίζεται ότι θα βοηθήσει. Στις χώρες της Βόρειας Αφρικής, για παράδειγμα, των οποίων η εύθραυστη οικονομία βασίζεται στις εξαγωγές προς την Ευρώπη, περιμένουμε να δούμε μια πτώση στο πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα κάτι ανάμεσα στο 2,8% με 4,0%, σύμφωνα με την Bertelsmann Stiftung.

Σύμφωνα με ένα φιλόδοξο σενάριο, η πλειοψηφία των άλλων χωρών εκτός της ΕΕ και των ΗΠΑ, θα επηρεαστούν αρνητικά από την ανακατεύθυνση των εμπορικών ροών, με τις συνοριακές χώρες, όπως το Μεξικό, να βλέπουν μια πτώση έως και 7,2%. Το εσωτερικό εμπόριο μεταξύ ορισμένων χωρών της ΕΕ θα μπορούσε να πέσει ακόμη και κατά 40%, γεγονός που θα μπορούσε να έχει σοβαρές συνέπειες για την οικονομική ολοκλήρωση της ΕΕ, στην οποία βασίστηκε το ευρωπαϊκό σχέδιο.

20. Επειδή τα δικαιώματα των δεδομένων μας δεν θα πρέπει να υπονομευθούν ακόμα περισσότερο

Η προστασία των προσωπικών δεδομένων δεν είναι στο τραπέζι, αλλά οι ροές δεδομένων καλύπτονται από το κεφάλαιο για το ηλεκτρονικό εμπόριο (eCommerce). Τα καθεστώτα προστασίας των δεδομένων στις ΗΠΑ και στην ΕΕ είναι εκ διαμέτρου διαφορετικά και άνισα, με την Ευρώπη να τα βλέπει ως ένα βασικό δικαίωμα και στις ΗΠΑ να τα βλέπουν ως εμπόδια στο εμπόριο.
Το πρόσφατο σκάνδαλο της NSA και την παρακολούθηση των κυβερνητικών αξιωματούχων της ΕΕ έχουν αναδείξει την παγκόσμια ανάγκη για υψηλού επιπέδου πρότυπα στην προστασία των δεδομένων. Οι ροές δεδομένων πρέπει να παραμείνουν εκτός της συμφωνίας ΤΤΙΡ μέχρι, τόσο οι ΗΠΑ όσο και η ΕΕ, να μπορούν να προσφέρουν ολοκληρωμένα μέτρα για την προστασία των δεδομένων.
Το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Ψηφιακών Δικαιωμάτων (European Digital Rights Institute, EDRi) γράφει σχετικά:

“Η ένταξη των ελεύθερων ροών δεδομένων στην ΤΤΙΡ, θα κάνει την ιδιωτική ζωή να αποτελεί ένα θέμα που θα πρέπει να αποφασιστεί από τα δικαστήρια επίλυσης διαφορών της ΤΤΙΡ. Η ΕΕ θα χάσει την επιρροή που απαιτείται για την προστασία της ιδιωτικής ζωής. Επιπλέον, η επίλυση διαφορών Επενδυτή-με-Κράτος μπορεί να υπονομεύσει περαιτέρω την προστασία της ιδιωτικής ζωής (Ιδιωτικότητα και Απόρρητο)”.

21. Γιατί, και οι ομάδες των καταναλωτών ανησυχούν

Οι προσπάθειες από τις μεγάλες επιχειρήσεις για την απομάκρυνση των μη δασμολογικών φραγμών (ΜΔΦ) για το εμπόριο θα επηρεάσει αρνητικά τους καταναλωτές, σε μεγάλο βαθμό.

Ένας “μη δασμολογικός φραγμός” μπορεί να είναι το οτιδήποτε, από την πληρέστερη επισήμανση των τροφίμων, που προσδιορίζει πού και πώς έγινε η τροφή, στα μέτρα προστασίας της ιδιωτικής ζωής και του απορρήτου online, έως και τον κανονισμό για την απαγόρευση ορισμένων χημικών προϊόντων στα καλλυντικά, τα παιχνίδια και σε άλλα προϊόντα. Η διάβρωση της προστασίας αυτής δεν θα είναι προς όφελος των καταναλωτών, ανεξάρτητα από το αν το κόστος των προϊόντων θα είναι μειωμένο ή όχι.

22. Επειδή τα πρότυπα ασφαλείας μας στα τρόφιμα είναι σε κίνδυνο

Μια από τα πιο γνωστές διαμάχες γύρω από την ΤΤΙΡ είναι η επίπτωση στα τρόφιμα μας. Στην ΕΕ είναι ανένδοτοι στο ότι, δεν θα επιτρέψουν την είσοδο στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης του βόειου κρέατος με ενέσεις ορμονών, το κρέας κοτόπουλου που πλύθηκε σε λουτρά χλωρίου και το χοιρινό κρέας από ζώα που έλαβαν θεραπεία με ractopomine και που προέρχονται από τις ΗΠΑ.

Η ευρεία χρήση των αντιβιοτικών στα αγροκτήματα στις ΗΠΑ είναι επίσης ανησυχητική. Αυτές οι επιβλαβείς διαδικασίες θα μπορούσε να επηρεάσουν αρνητικά τη βιομηχανία τροφίμων, καθώς τα τρόφιμα αυτά παράγονται πιο φτηνά και σε χαμηλότερη ποιότητα. Ωστόσο, οι διαπραγματευτές των ΗΠΑ, κατ' εντολή των αμερικανικών εταιρειών, εξακολουθούν να πιέζουν για να συμπεριληφθούν στην ΤΤΙΡ τα προϊόντα αυτά.

Η συμφωνία θα μπορούσε επίσης να κάνει πολύ πιο δύσκολο για τα κράτη μέλη της ΕΕ να αποφασίσουν τα ίδια σχετικά με την αποδοχή ή όχι των καλλιεργειών ΓΤΟ (γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί / μεταλλαγμένα), για παράδειγμα.
Πολλές οργανώσεις στις ΗΠΑ δεν θέλουν να εξάγουν το σπασμένο σύστημα τροφίμων τους στην ΕΕ και κάνουν ότι μπορούν για να αντιστραφούν οι τάσεις στην γεωργική βιομηχανία τους για την μαζική παραγωγή των υποδεέστερων προτύπων ασφαλείας τροφίμων.

Διάβασε τους 10 λόγους για τους οποίους η ΤΤΙΡ είναι ενάντια στα καλά τρόφιμα και τη γεωργία (Ινστιτούτο των ΗΠΑ για τη Γεωργία και το Εμπόριο / US Institute for Agriculture and Trade)

Διάβασε το “Εμπορικά θέματα, η ΤΤΙΡ και οι επιπτώσεις της στα τρόφιμα και τη βιολογική γεωργία” (Κέντρο για την Ασφάλεια των Τροφίμων / Center for Food Safety)

23. Επειδή η διαπραγμάτευση σημαίνει συμβιβασμούς μεταξύ κατάφωρα διαφορετικών πραγμάτων

Η Επιτροπή προετοιμάζεται για να δώσει-και-να-λάβει παραχωρήσεις στο πλαίσιο αυτών των συνομιλιών, κάτι που σημαίνει ότι είναι πιθανό να χάσει κάποιες μάχες, προκειμένου να αποκτήσει νίκες σε άλλα κεφάλαια. Έτσι, παρόλο που αποσκοπούν στην προστασία των κανόνων της διατροφής μας, τίποτα δεν είναι έξω από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Η ΕΕ ελπίζει να κερδίσει περισσότερα στις δημόσιες συμβάσεις, κάτι που μπορεί να σημαίνει θυσίες στον τομέα της γεωργίας, σύμφωνα με τον Hiddo Houben, υπάλληλο της ΕΕ στο τμήμα εμπορίου και γεωργίας της αντιπροσωπείας στην Ουάσιγκτον, ο οποίος είπε τον Απρίλιο:
“Είμαστε, νομίζω, τουλάχιστον σε πολιτικό επίπεδο, στο ότι πρόκειται να δώσουμε περισσότερα από ότι θα θέλαμε στον τομέα της γεωργίας ...και στην όλη διαδικασία ελπίζουμε να πάρουμε περισσότερα από ότι θα δώσουμε, γιατί η αγορά μας είναι πιο ανοιχτή σήμερα. Τουλάχιστον αυτό υποστηρίζουμε”.

Οι The Greens/EFA έχουν εύλογες ανησυχίες ότι, η προσέγγιση αυτή θα μπορούσε να αφήσει τα βασικά πρότυπα της ΕΕ ως ενέχυρο για άλλα κέρδη στο διατλαντικό εμπόριο.

24. Επειδή θα μπορούσε να σταματήσει την πρόοδο για τα νέα πρότυπα ασφάλειας για τις επιβλαβείς χημικές ουσίες

Πρόσφατες αποκαλύψεις από το Κέντρο Διεθνούς Δικαίου του Περιβάλλοντος (Center for International Environmental Law) και το ClientEarth δείχνουν ότι η χημική βιομηχανία και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού έχει συνεργαστεί για να “εκμεταλλευτούν τις ρυθμιστικές διαφορές μεταξύ των δύο μερών για να επιβραδύνουν τις ρυθμιστικές εξελίξεις σε όλα τα επίπεδα, για να αποτρέψουν τη ρύθμιση των χημικών ουσιών που προκαλούν ενδοκρινικές διαταραχές (Endocrine Disrupting Chemicals, EDCs) και να παρεμποδίσουν τις προσπάθειες για την προώθηση της υποκατάστασης όλων των βλαβερών ουσιών με ασφαλέστερες εναλλακτικές λύσεις”.
Πιστεύουμε ότι οι προτάσεις αυτές θα μπορούσαν να “παγώσουν την πρόοδο στη ρύθμιση των κανονισμών για τις τοξικές χημικές ουσίες, να δημιουργήσουν μια παράκαμψη της βιομηχανίας γύρω από τη δημοκρατία, να δώσουν στα εμπορικά συμφέροντα και στο εμπόριο την δυνατότητα να υπερισχύουν της προστασίας της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος, να καταπνίξουν την καινοτομία σε ασφαλέστερα χημικά και να παρεμποδίσουν την παγκόσμια αντίδραση για τις τοξικές χημικές ουσίες”. Και αυτή δεν είναι μια λίστα ιδιαίτερα φιλική προς τον πολίτη.

Διάβασε “Τοξική Εταιρική Συνεργασία”, μια κριτική της πρότασης ACC-CEFIC για την διατλαντική συνεργασία για τις χημικές ουσίες (CIEL & ClientEarth)

Διάβασε “Οι ΜΚΟ φοβούνται ότι οι ρήτρες της ΤΤΙΡ θα επηρεάσουν την ρύθμιση για τα χημικά προϊόντα” (Euractiv)

25. Επειδή η πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή ιατρική είναι ένα ανθρώπινο δικαίωμα

Οι ακτιβιστές ανησυχούν ότι το ευχολόγιο (wish list / η λίστα με τις επιθυμίες) της φαρμακευτικής βιομηχανίας για την ΤΤΙΡ θα υπονομεύσει την πολιτική δημόσιας υγείας και να επηρεάσει αρνητικά την πρόσβαση των πολιτών σε οικονομικά προσιτά φάρμακα.

Οι φαρμακευτικές εταιρείες ελπίζουν να επεκτείνουν τις χρονικές διάρκειες για τα μονοπώλια τους μέσω των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και άλλων μέτρων πνευματικής ιδιοκτησίας, ενώ υπάρχουν προτάσεις που έχουν ως στόχο να υπονομεύσουν τους κανονισμούς που ορίζονται από τα ευρωπαϊκά κράτη-μέλη της ΕΕ για την προστασία της δημόσιας υγείας. Αυτές οι κινήσεις δεν είναι προς το δημόσιο συμφέρον και θα μπορούσαν να αυξήσουν το κόστος διάθεσης των φαρμάκων.

Σε ένα πρόσφατο συνέδριο, η Δρ Margaret Chan, γενική διευθύντρια του ΠΟΥ (World Health Organization, WHO) σημείωσε αναφερομένη στις συμφωνίες ΤΤΙΡ και TPP λέγοντας: “Εάν αυτές οι συμφωνίες ανοικτού εμπορίου δεν μας φέρνουν πιο κοντά στα προσβάσιμα και προσιτά φάρμακα, θα πρέπει να αναρωτηθούμε: Είναι αυτό πράγματι πρόοδος;”

26. Επειδή οι επιχειρήσεις εταιρικού δικαίου θέλουν να βγάλουν (κι άλλα) χρήματα

Ο αριθμός των απαιτήσεων των επενδυτών έναντι κρατών βρίσκεται σε μια εκρηκτική αύξηση κατά τα τελευταία χρόνια, με μερικές δεκάδες στις αρχές της δεκαετίας του '90 σε σχεδόν 600 υποθέσεις μόνο το 2013. Σύμφωνα με το Corporate Europe Observatory, η συμφωνία ήταν “μεγάλη είδηση” για μερικές από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις εταιρικού δικαίου στον κόσμο:

“...καθώς ο αριθμός υποθέσεων επίλυσης διαφορών μεταξύ επενδυτών και κρατών έχει αυξηθεί, οι αποφάσεις της επενδυτικής διαιτησίας έχουν γίνει μια μηχανή παραγωγής χρημάτων. Σήμερα, υπάρχουν μια σειρά από δικηγορικά γραφεία και γραφεία διαιτησίας, των οποίων το επιχειρηματικό μοντέλο εξαρτάται από τις εταιρείες που μηνύουν τα κράτη. Ως εκ τούτου, συνεχώς ενθαρρύνουν τους εταιρικούς πελάτες τους να καταθέτουν μηνύσεις. Για παράδειγμα, όταν μια χώρα υιοθετεί μέτρα για την καταπολέμηση της οικονομικής κρίσης”.

Δεν πιστεύουμε ότι τα δικηγορικά γραφεία θα πρέπει να ωφελούνται από τις εταιρικές προσπάθειες για να σταματήσουν το δικαίωμα μιας χώρας να νομοθετεί.

27. Επειδή δεν χρειαζόμαστε περισσότερη απορρύθμιση του χρηματοπιστωτικού τομέα

Η ΕΕ ασκεί πιέσεις για την ένταξη της ρυθμιστικής συνεργασίας για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες στην ΤΤΙΡ, μια κίνηση στην οποία αντιστάθηκαν σθεναρά από τις ΗΠΑ. Οι διαπραγματευτές των ΗΠΑ πιστεύουν ότι η ένταξη της ρύθμισης των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών κινδυνεύει να αποδυναμώσει τα νέα πρότυπα που ορίζονται από τον νόμο 2010 Dodd Frank που αποβλέπει στην ενίσχυση της εποπτείας και της σταθερότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος των ΗΠΑ.

Στους The Greens/EFA υποστηρίζουμε πλήρως το νόμο Dodd Frank και είμαστε ενάντια στις προσπάθειες υπονόμευσης αυτών των δημοσιονομικών κανονισμών. Με την Ευρώπη να βρίσκεται προς το τέλος μιας παρατεταμένης οικονομικής κρίσης, εναντιωνόμαστε σθεναρά στην ένταξη της ρυθμιστικής συνεργασίας των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών στην ΤΤΙΡ, η οποία επί του παρόντος θα μπορούσε να οδηγήσει μόνο στη αποδυνάμωση της ρύθμισης και της εποπτείας και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Αυτό δεν είναι προς το συμφέρον των πολιτών στην Ευρώπη ή στις ΗΠΑ.

Σε μια εποχή που θα πρέπει να κάνουμε όλοι ότι περνά από το χέρι μας για να σταθεροποιήσουμε τα χρηματοπιστωτικά μας συστήματα, το τελευταίο πράγμα που χρειαζόμαστε είναι να εκθέσουμε και τις δύο πλευρές του Ατλαντικού σε περισσότερο αδικαιολόγητο κίνδυνο.

28. Επειδή οι ηγέτες μας συνεχίζουν να αγνοούν τις ανησυχίες των πολιτών

Αν και η διαμάχη για την ΤΤΙΡ συνεχίζει να φουντώνει, οι πολιτικοί μας ηγέτες συνεχίσουν να εφαρμόζουν μια ευρεία συμφωνία. Με τον David Cameron να την αποκαλεί “βραβείο μιας φοράς για μια ολόκληρη γενιά”.

Εκατοντάδες ανοικτές επιστολές από την κοινωνία των πολιτών, παραμένουν αναπάντητες. Ζητούν για διαφάνεια και έχουν πέσει, σε μεγάλο βαθμό, στο κενό, καθώς τα μέλη του Συμβουλίου ήταν απρόθυμα να κάνουν όλη την ΤΤΙΡ δημόσια γνωστή στην ΕΕ τον Μάιο.

Εν τω μεταξύ, η Επιτροπή φαίνεται ανένδοτη στο να καταστέλλει την δημόσια αντιπολίτευση, όπως φαίνεται με τις πρωτοφανείς συλλήψεις πάνω από 250 ειρηνικών διαδηλωτών σε μια διαδήλωση εναντίον της ΤΤΙΡ στις Βρυξέλλες πρόσφατα, ανάμεσα τους και αρκετοί κοινοβουλευτικοί βοηθοί στους The Greens/EFA. Θα συνεχίσουμε όμως την προσπάθεια φέρουμε τους ηγέτες μας στο να λογοδοτήσουν για την ΤΤΙΡ και να διασφαλίσουμε ότι αυτά τα ζητήματα δεν θα αγνοούνται.

29. Επειδή η αντίσταση αυξάνεται και χρειάζεται τη στήριξή μας

Τους τελευταίους μήνες έχουμε αναφέρει και τις αυξανόμενες καμπάνιες βάσης στην Ιταλία, το Βέλγιο, τη Γερμανία, καθώς και τις εκστρατείες στη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Με τόσα πολλά θέματα να διατρέχουν άμεσο κίνδυνο στο πλαίσιο της ΤΤΙΡ, οι The Greens/EFA έχουν καταστήσει προτεραιότητα τους την αντιμετώπιση αυτών των θεμάτων. Αλλά υπάρχουν ακόμα πολλά να κάνουμε για να οικοδομήσουμε την ευαισθητοποίηση των πολιτών σε ολόκληρη την Ευρώπη και τις ΗΠΑ.

30. Γιατί αν δεν σας αρκούν τα δικά μας λόγια, ίσως οι οργανισμοί που ασχολούνται με το θέμα να μπορέσουν να σας πείσουν

Εκατοντάδες οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, ΜΚΟ, συνδικαλιστικές οργανώσεις, ομάδες καταναλωτών και οργανώσεις ακτιβιστών-παρατηρητών (watchdogs), επίσης, δηλώνουν τις αυξανόμενες ανησυχίες τους και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.

Όπως έχουμε παρουσιάσει, η ΤΤΙΡ εγείρει εύλογες και ουσιαστικές ανησυχίες σχετικά με ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που θα έχουν άμεση επίδραση στην καθημερινή ζωή μας.

επιστροφή

10 λόγοι γιατί η προτεινόμενη συμφωνία TTIP είναι αρνητική για σωστή τροφή και καλλιέργεια (στα αγγλικά)

10 reasons TTIP is bad for good food and farming By Shefali Sharma

May 16, 2014

Download this document

The United States and the European Union have launched negotiations on a new Transatlantic Trade and Investment Partnership (TTIP): a free trade agreement that aims to “harmonize” standards and regulations in both regions to expand corporate profits. However, the regulations in question are critical to creating more sustainable, healthy food systems in Europe and in the United States. In May 2013, over 20 agribusiness industry groups—particularly from the meat, dairy and grain industries—submitted comments to the U.S. Trade Representative’s (USTR) office outlining their clear interests in TTIP. Agribusiness on both sides is pushing to rollback regulations that hinder their profits at the expense of food safety, farmers and ranchers, consumers and animal welfare.

Reason 1

The U.S. meat industry wants the EU to begin treating its meat with chemicals to eliminate harmful bacteria: chlorine for poultry, other organic acids for meats such as pork.

The use of hyper-chlorinated water as an anti-microbial treatment was, and continues to be today, the standard practice in the majority of poultry establishments in the United States…U.S. chicken processed with the use of hyper-chlorinated water is consumed every day by over 300 million American citizens and by consumers in the nearly 100 countries to which the U.S. industry currently exports product, all without any negative health effect.

–The U.S. National Chicken Council (NCC), USA Poultry & Egg Export Council (USAPEEC), and the National Turkey Federation (NTF))1

The National Pork Council wants the EU to approve lactic acid washes for pork—similar to EU’s approval in February 2013 of lactic acid washes for beef.2 The approval was likely given with the expectation that European beef exports to the United States will increase as a result of meeting this U.S. beef industry demand.

Reason 2

The U.S. meat industry wants the EU to remove the ban on the use of antibiotics as growth promoters.

Eighty percent of the antibiotics sold in the United States are linked to food animal production, including antibiotic use for growth promotion. In 2013, the Centers for Disease Control and Prevention reported that a minimum of 23,000 deaths occur each year due to antibiotic resistance.3 The U.S. and the EU need to strengthen standards that prevent the use of antibiotics in the food system, not encourage their expansion through free trade agreements.

Reason 3

The U.S. meat industry wants the EU to remove its ban on ractopamine—a failed asthma drug that serves as a growth promoting hormone in animals (banned in 160 countries).

The North American Meat Association, the National Pork Council, the American Meat Institute and other industry lobby groups are pushing the U.S. government to continue pressuring the EU to remove this ban which they contend is “not scientifically justified and inconsistent with international standards.”4 Ractopamine is banned in many countries because it can cruelly impact animal health—mimicking stress hormones, which in pigs can cause tremendous distress and even death.5 There are also concerns that consumption of meat with ractopamine may interfere with the control of asthma by other medications.6

The “international standard” the industry refers to is the extremely controversial vote in the international standard setting body Codex Alimentarius that approved its use by a margin of two votes out of more than 180 government members and was based on a literature review of six studies, three furnished by the ractopamine manufacturer.7

Reason 4

The U.S. grain industry would like to see faster approvals of new genetically modified (GM) seed varieties used for feed in the EU.

The U.S. seed and grain industry associations such as the U.S. Grains Council want faster approvals of GM traits in grains used for animal feed than the current EU framework allows.8 Each trait requires its own approval in the EU, whereas new varieties being developed in the U.S. and elsewhere have multiple traits in one seed. The industry wants these multiple traits to be approved at the same time and at a much faster rate.

Reason 5

U.S. meat and grain industries want the EU to remove restrictions on animal byproducts in feed and pet food.

The American Feed Industry Association (whose companies represent 75 percent of the feed manufacturing in the U.S.) are challenging a 2002 EU regulation that places restrictions on animal byproducts used in feed or pet food. They contend that the industry experienced a 62 percent drop in volume of exports in the last ten years because of these EU restrictions.9 Animal byproducts in feed have resulted in major outbreaks of animal diseases such as swine fever, foot and mouth disease and mad cow disease, causing tremendous economic losses to producers and increasing the risk of human and pet infections.

Reason 6

EU is considering restrictions on meat and dairy products from offspring of cloned animals; the U.S. meat and dairy industries want no such restrictions

The issue of trade policies for products from the offspring of cloned animals is itself a concern and holds the significant potential to negatively impact U.S. exports to the EU.
–The National Milk Producers Federation and U.S. Export Dairy Council10

Industry contends that neither the EU nor the U.S. have a tracking mechanism of offspring of cloned animals and therefore the rule would be difficult to implement and should not be considered.

Reason 7

The U.S. meat and dairy industries want to weaken provisions for animal welfare in the EU.

American and European civil society have pushed hard over the years to strengthen animal welfare standards in both regions. California is in the process of strengthening its own regulation on layer hens. However, the U.S. meat and dairy industries are pushing to eliminate or weaken animal welfare standards that they say are “barriers to trade.” For instance, the National Milk Producers Federation and U.S. Export Dairy Council Dairy would like to see limits on somatic cell counts in dairy herds removed11—the cell count indicates mastitis, a painful infection of the breast tissue in cows. Other regulations, such as the pig housing regulations that came into force in the EU in 2013 are also being targeted.

Reason 8

The U.S. meat industry wants to remove European duties on artificially cheap pork products, frozen poultry parts and dairy.

The U.S. National Pork Council wants to see the elimination of all European customs duties on pork; Yum! Restaurants International (the owner of fast food chains such as Kentucky Fried Chicken and Pizza Hut) wants the elimination of all customs duties on frozen poultry parts.12 The National Dairy Council and U.S. Export Dairy Council would like to see all European variable duties on dairy removed given the $1 billion USD trade deficit of the U.S. in dairy to the EU.

The U.S. meat industry claims to be internationally competitive, but this is because a few meat companies control the U.S. market at the expense of the vast majority of producers, workers in their supply chain, and the public who pay the real cost of their environmental and public health impacts.

Reason 9

U.S. agribusiness would like to use TTIP to undermine the EU’s “precautionary principle,” which reinforces stronger food safety standards.

The U.S. National Pork Producers Council and others want the EU to recognize U.S. food safety standards as equivalent so that any EU standards related to animal welfare or even “newly emerging or unanticipated technological developments” cannot be used to block U.S. exports. The American Meat Institute notes:

Structural disparities exist in the regulatory systems of the two economies as they relate to food safety and agricultural risk management. These differences pose serious challenges to any meaningful regulatory cohesion in the sector and must be addressed by the TTIP negotiations in order to unlock the economic potential of this relationship. The two most obvious examples of regulatory disparity is the EU’s reliance on the “precautionary principle” to evaluate innovative technologies and its acceptance of cultural preferences (or “other legitimate factors”) as a basis for regulatory action.13

Reason 10

Agribusiness and some members of Congress are pushing for enforcement of food safety rules in TTIP that go beyond WTO rules.

Seventy-six members of the U.S. Congress have lobbied the U.S. Trade Representative (USTR) on behalf of the agribusiness lobby to make food safety standards “fully enforceable” in TTIP.14 This could mean that the U.S. government would sue the EU directly over the implementation of any agreements on food safety in TTIP, without even the limited procedures and protections established at the WTO.

Sample of U.S. agribusiness associations and food companies that have submitted comments to USTR and engaging on TTIP:

Meat Industry (including animal genetics and vaccines)

National Pork Producers Council
American Meat Institute
International Serum Industry Association
U.S. Meat Export Federation
Cobb-Vantress, Inc
National Cattlemen’s Beef Association
National Chicken Council
USA Poultry & Egg Export Council
National Turkey Federation
North American Meat Association

Dairy

Fonterra (USA)
National Milk Producers Federation
U.S. Dairy Export Council

Grain

U.S. Grains Council
National Oilseed Processors Association
American Feed Industry Association
American Seed Trade Association
Biotechnology Industry Association
National Corn Growers Association
National Grain and Feed Association and North American Export Grain Association
American Soybean Association

Retail, Food and Beverage Companies

Nestle
National Grocery Manufacturers Association
Yum! Restaurants International
WalMart
The Coca-Cola Company

Endnotes

1. Michael J. Brown, James H. Summer, Joel Brandenberger, “Comments of the National Chicken Council (NCC), USA Poultry & Egg Export Council (USAPEEC), and the National Turkey Federation (NTF) Concerning Proposed Transatlantic Trade and Investment Partnership (TTIP) Agreement: Seeking a Negotiated Outcome That Will Provide Real Market Access to the European Union for U.S. Poultry,” Regulations.gov, May 10, 2013, http://www.regulations.gov/#!documentDetail;D=USTR-2013-0019-0269 (Date accessed: March 26, 2014).

2. National Pork Producers Council, “National Pork Producers Council Comments on the ‘Transatlantic Trade and Investment Partnership,’” Regulations.gov, May 10, 2013, http://www.regulations.gov/#!documentDetail;D=USTR-2013-0019-0363 (Date accessed: March 26, 2014).

3. Centers for Disease Control and Prevention, Antibiotics Threats in the United States, 2013, (Atlanta: CDC, 2013) Accessed at: http://www.cdc.gov/drugresistance/threat-report-2013/ (Date accessed: March 26, 2014).

4. Mark Dopp and William Westman, “Reply to Request for Comments Concerning Proposed Transatlantic Trade and Investment Agreement”; Docket No: USTR-2013-0019,” American Meat Institute, Regulations.gov, May 10, 2013, http://www.regulations.gov/#!documentDetail;D=USTR-2013-0019-0205 (Date accessed: March 26, 2014).

5. Helena Bottemiller, “FDA Petitioned to Lower Ractopamine Limits for Meat, Review Health Impacts,” Foodsafetynews.com, December 21, 2012, http://www.foodsafetynews.com/2012/12/fda-petitioned-to-lower-ractopamine-limits-for-meat-review-animal-health-impact/#.UzM8OYWTIZ8 (Date accessed: March 26, 2014).

6. Karen Hansen-Kuhn and Steven Suppan, “Promises and Perils of the TTIP: Negotiating a Transatlantic Agricultural Market, IATP.org, October 23, 2013, http://www.iatp.org/documents/promises-and-perils-of-the-ttip-negotiating-a-transatlantic-agricultural-market (Date accessed: March 26, 2014).

7. Ibid, pg. 8

8. U.S. Grains Council, “Transatlantic Trade and Investment Partnership Request for Comments: USTR – 2013—0019: Statement of the US Grains Council,” Regulations.gov, May 10, 2013, http://www.regulations.gov/#!documentDetail;D=USTR-2013-0019-0053 (Date accessed: March 26, 2014).

9. Gina Tumbarello, “Reply to Docket Number USTR-2013-0019 − Request for Comments Concerning Proposed Transatlantic Trade and Investment Agreement,” American Feed Industry Association, Regulations.gov, May 10, 2013, http://www.regulations.gov/#!documentDetail;D=USTR-2013-0019-0339 (Date accessed: March 26, 2014).

10. National Milk Producers Federation and U.S. Dairy Export Council, “Comments by the National Milk Producers Federation And the U.S. Dairy Export Council Regarding the Request for Comments Concerning Proposed Transatlantic Trade and Investment Partnership Docket Number USTR-2013-0019,” Regulations.gov, May 10, 2013, http://www.regulations.gov/#!documentDetail;D=USTR-2013-0019-0340 (Date accessed: March 26, 2014).

11. Ibid.

12. Yum! Restaurants International, “Reply to Request for Comments on Transatlantic Trade and Investment Partnership(TTIP) – Docket No. USTR-2013-0019,” Regulations.gov, May 3, 2013, http://www.regulations.gov/#!documentDetail;D=USTR-2013-0019-0034 (Date accessed: March 26, 2014).

13. Mark Dopp and William Westman, “Reply to Request for Comments Concerning Proposed Transatlantic Trade and Investment Agreement; Docket No: USTR-2013-0019,” pg. 3, American Meat Institute, Regulations.gov, May 10, 2013, http://www.regulations.gov/#!documentDetail;D=USTR-2013-0019-0205 (Date accessed: March 26, 2014).

14. Karen Hansen-Kuhn and Steve Suppan, “Promises and Perils of the TTIP: Negotiating a Transatlantic Agricultural Market, IATP.org, October 23, 2013, http://www.iatp.org/documents/promises-and-perils-of-the-ttip-negotiating-a-transatlantic-agricultural-market (Date accessed: March 26, 2014).

See more at: http://www.iatp.org/documents/10-reasons-ttip-is-bad-for-good-food-and-farming#sthash.E0x269i8.dpuf

Πηγή: http://www.iatp.org/documents/10-reasons-ttip-is-bad-for-good-food-and-farming

επιστροφή

Δείτε ένα εξαιρετικό ντοκιμαντέρ στο http://www.youtube.com/watch?v=Mvjb8p_ngwU (με υποτίτλους στα ελληνικά) Περίπου 60’

επιστροφή

Δεν είναι πια καθαρές οι ελληνικές θάλασσες;

Ανησυχητικά μηνύματα έρχονται επίμονα. Δείτε δυο σημαντικές πληροφορίες.

1.Υδράργυρος σε ξιφία

(Το λάβαμε από το Δημήτρη Χρυσαφίδη. Ευχαριστούμε)

Ένας ακόμη μύθος καταρρέει για όλους εκείνους που πιστεύουν ότι η Ελλάδα έχει καθαρές θάλασσες, Και δε μιλάμε για ρυπασμένους κλειστούς κόλπους, μιλάμε για την ανοικτή θάλασσα. Ψάρια όπως ο ξιφίας έπαψαν να είναι πια αθώα. Στο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης ανακοινώθηκε εύρημα τέτοιων ποσοτήτων υδραργύρου σε ξιφία που τον καθιστούν μη εδώδιμο και επικίνδυνο. https://webgate.ec.europa.eu/rasff-window/portal/?event=searchResultList

Ξιφίας της εταιρίας Cosmofish αολι τι Κερατσίνι επιβαρυμένο με υδράργυρο εντοπίστηκε από τις Ιταλικές αρχές. Η ανακοίνωση έγινε αφού το ψάρι είχε μάλλον ήδη καταναλωθεί. (ανακοίνωση RASFF 867.2014)

2.Από έρευνα του Αρχιπελάγους: «Το 100% των ψαριών και θαλάσσιων ασπόνδυλων οργανισμών που εξετάστηκαν βρέθηκαν επίσης να περιέχουν μικροπλαστικές ίνες στο στομάχι τους, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι στις θάλασσές μας τα μικροπλαστικά σωματίδια εισέρχονται πλέον στην τροφική αλυσίδα».

http://archipelago.gr/se-ola-ta-psaria-iparchoyn-ichni-plastikoy/

Δηλαδή, ψαρεύεις ένα ψάρι και το ψήνεις ή το τηγανίζεις. Το πλαστικό λυώνει με το ψήσιμο ή το τηγάνισμα και έτσι τρώμε ΚΑΙ ΛΥΩΜΕΝΟ ΠΛΑΣΤΙΚΟ! Αυτό στην καλύτερη περίπτωση, γιατί στη χειρότερη εκτός από πλαστικό τρώμε και διάφορα βαρέα μέταλλα, όπως υδράργυρος!

Έ, δεν πάμε καλά!

Ηλίας Γιαννίρης

επιστροφή

Σκληρή απάντηση από τον Πρ. Παυλόπουλο στον Σόιμπλε για το κατοχικό δάνειο

Το δημοσίευμα είναι πριν τις βουλευτικές εκλογές (25-1-2015). Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη διεκδίκηση των γερμανικών αποζημιώσεων ότι ο Προκόπης Παυλόπουλος είναι σήμερα Πρόεδρος της Δημοκρατίας με Πρόεδρο της Βουλής την Ζωή Κωνσταντοπούλου. ΗΓ

Αυγή, 14.01.2015

Προκλητικά εσφαλμένους χαρακτηρίζει ο Προκόπης Παυλόπουλος τους ισχυρισμούς του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο οποίος υποστήριξε χθες ότι η γερμανική κυβέρνηση δε βλέπει να υπάρχει καμία βάση για τη διεκδίκηση επανορθώσεων από την πλευρά της Ελλάδας. Με εκτενές άρθρο του, ο Πρ. Παυλόπουλος απαντά στον Γερμανό υπουργό Εξωτερικών, χαρακτηρίζοντας την οφειλή της Γερμανίας "δημόσιο χρέος χώρας-μέλους της ευρωζώνης".

Αναλυτικά το άρθρο του Πρ. Παυλόπουλου, όπως δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα του:

"Οι σημερινοί ισχυρισμοί του Υπουργού Οικονομικών της Γερμανίας κ. Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, αναφορικά με τις απαιτήσεις της Ελλάδας ως προς το κατοχικό δάνειο και τις αποζημιώσεις, είναι προδήλως –αλλά και προκλητικώς- εσφαλμένοι. Όχι μόνον δεν υφίσταται ζήτημα παραγραφής ή προηγούμενης ρύθμισης, όπως ισχυρίζεται ο κ. Σόιμπλε, αλλά όλως αντιθέτως οι ως άνω ελληνικές απαιτήσεις είναι πλήρως ενεργές από νομική άποψη, όπως άλλωστε είχα επισημάνει ήδη από το 2013 (π.χ. συνέντευξη στη ΝΕΤ και στην εκπομπή «Συμβαίνει τώρα», στις 15.4.2013). Τότε είχα τονίσει:

«Διευκρινίζω ότι έχουμε να κάνουμε με δύο εντελώς διαφορετικά, από νομική άποψη, θέματα. Ήτοι:

Ι. Πρώτον, με το κατοχικό δάνειο προς τη Γερμανία, το οποίο συνήφθη υποχρεωτικώς –ορθότερα με καταναγκαστικό και εκβιαστικό τρόπο- μεταξύ της κατοχικής Ελληνικής Κυβέρνησης και της Γερμανίας, προς συντήρηση των στρατευμάτων κατοχής. Εδώ πρόκειται, λοιπόν, από νομική σκοπιά για ενοχή εκ συμβάσεως. Άρα η αντίστοιχη εκ της συμβάσεως απαίτηση της Ελλάδας είναι ενδοσυμβατικής και όχι αδικοπρακτικής προέλευσης.

Α. Σ' αυτήν την απαίτηση προστίθενται ποσά τα οποία προκύπτουν από συναφείς προς τη δανειακή σύμβαση αιτίες, όπως είναι ιδίως οι τόκοι υπερημερίας λόγω μη έγκαιρης εξόφλησης.

Β. Για την απαίτηση αυτή δεν τίθεται ούτε θέμα παραγραφής ούτε θέμα παραίτησης. Τίθεται μόνο ζήτημα συνολικού υπολογισμού της ως σήμερα. Ας σημειωθεί ότι η ελληνική θέση γίνεται νομικώς τόσο περισσότερο ισχυρότερη, όσο ήδη από την κατοχική περίοδο είχε αρχίσει η αποπληρωμή του δανείου, σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά κατά καιρούς.

ΙΙ. Και, δεύτερον, με τις αποζημιώσεις λόγω ανθρώπινων θυμάτων και υλικών καταστροφών στην Ελλάδα από τις δυνάμεις κατοχής.

Α. Επισημαίνω πριν απ' όλα ότι το 1946, στη Διάσκεψη των Παρισίων, είχε προσδιορισθεί ένα –κατά προσέγγιση- ποσό τέτοιων αποζημιώσεων προς την Ελλάδα ύψους 7,5 δισ. δολαρίων.

Β. Κυρίως δε τονίζω με έμφαση ότι το 1953, με τη Συμφωνία του Λονδίνου, δεν «χαρίσθηκαν» στη Γερμανία οι οφειλές της λόγω πολεμικών αποζημιώσεων, όπως η γερμανική πλευρά «τεχνηέντως» φαίνεται να διατείνεται. Η Συμφωνία αυτή απλώς έθεσε «σε αδράνεια» τις οφειλές της Γερμανίας ως την υπογραφή, κατά το Διεθνές Δίκαιο (Δίκαιο του Πολέμου) «Συμφώνου Ειρήνης» μεταξύ της τελευταίας και των Δυνάμεων που νίκησαν στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Πρόκειται νομικώς για ένα είδος «αναβλητικής αίρεσης» (lato sensu) σχετικά με την εξόφληση των υποχρεώσεων της Γερμανίας, επειδή τότε θεωρήθηκε ότι αυτή δεν διέθετε –πρωτίστως λόγω της διαίρεσής της σε Δυτική και Ανατολική- την κατά το διεθνές δίκαιο απαιτούμενη πολιτειακή υπόσταση για ανάληψη και εκπλήρωση συναφών υποχρεώσεων.

1. Τούτο –ήτοι η ικανότητα σύναψης «Συμφώνου Ειρήνης»- επήλθε το 1990. Όταν μετά την επανένωση της Γερμανίας η τελευταία απέκτησε ενιαία νομικώς πολιτειακή υπόσταση και κυριαρχία. Ειδικότερα το 1990 υπογράφηκε το λεγόμενο «Σύμφωνο 2 + 4» μεταξύ της ενωμένης πλέον Γερμανίας και ΗΠΑ, ΕΣΣΔ, Γαλλίας και Αγγλίας.

2. Γίνεται δε σήμερα γενικώς και επισήμως δεκτό –και de facto το έχει αποδεχθεί και η Γερμανία, αφού στη βάση αυτή στηρίζει την εν γένει κυριαρχία της- ότι το ως άνω Σύμφωνο επέχει τη θέση του «Συμφώνου Ειρήνης» που περιγράφει, κατά το Διεθνές Δίκαιο, η προαναφερόμενη Συμφωνία του Λονδίνου του 1953. Και τούτο διότι μόνον έκτοτε η Γερμανία μπορούσε να υπογράψει ένα τέτοιο «Σύμφωνο», δεδομένου ότι μόνο τότε, όπως ήδη τόνισα, απέκτησε την ενότητά της και την ενιαία κυριαρχία της μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Γ. Το «Σύμφωνο 2 + 4» καλύπτει, λόγω της νομικής φύσης του αλλά και γενικότητάς του, και τα μη συμβαλλόμενα πλην όμως παθόντα από την γερμανική κατοχή κράτη, όπως η Ελλάδα. Είναι δηλαδή νομικό κείμενο γενικής εφαρμογής.

Δ. Η από ελληνικής πλευράς νομική βάση των αποζημιωτικών απαιτήσεων κατά της Γερμανίας βρίσκει σταθερό έρεισμα κυρίως στις διατάξεις του άρθρου 3 της Δ΄ Σύμβασης της Χάγης του 1907, οι οποίες κωδικοποίησαν και τις ως τότε διατάξεις του Δικαίου του Πολέμου. Κατά τις διατάξεις αυτές «ο εμπόλεμος όστις ήθελε παραβιάσει τας διατάξεις του Κανονισμού θα υποχρεούται, αν συντρέχει λόγος, εις αποζημίωσιν, θα είναι δε υπεύθυνος δια πάσας τα πράξεις τας διαπραχθείσας υπό των προσώπων των μετεχόντων της στρατιωτικής του δυνάμεως». Επέκεινα οι διατάξεις των άρθρων 46 και 47 του «Κανονισμού Νόμων και Εθίμων του Πολέμου στην ξηρά», ο οποίος είναι προσαρτημένος στη Δ΄ Σύμβαση της Χάγης του 1907, καθιερώνουν και τις δύο θεμελιώδεις αρχές του Δικαίου του Πολέμου, ήτοι τις αρχές της προστασίας του σεβασμού του Ανθρώπου και της ατομικής ιδιοκτησίας. Όλες αυτές τις αρχές επικαιροποίησε η απόφαση του Διεθνούς Στρατιωτικού Δικαστηρίου της Νυρεμβέργης του 1946.

1. Αυτό είχε αποδεχθεί, έναντι της ελληνικής Κυβέρνησης, επισήμως το 1965 ο τότε Καγκελάριος Λούτβιχ Έρχαρτ.

2. Ο ίδιος δε είχε τότε μιλήσει για επανορθώσεις ύψους 500 εκ. γερμανικών μάρκων.

ΙΙΙ. Η σχετικώς πρόσφατη απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, με την οποία απορρίφθηκε ιταλικό αίτημα –υπήρχε και παρέμβαση Ελλήνων διαδίκων- για πολεμικές αποζημιώσεις έναντι της Γερμανίας, ουδόλως αλλάζει τα προαναφερόμενα νομικά δεδομένα και επιχειρήματα υπέρ της Ελλάδας. Και τούτο διότι η ως άνω απόφαση εκδόθηκε ύστερα από προσφυγή ιδιωτών. Τώρα γίνεται λόγος για απαιτήσεις του Ελληνικού Κράτους, κατά το Διεθνές Δίκαιο, τόσο για εξόφληση του κατοχικού δανείου όσο και για την καταβολή αποζημιώσεων λόγω των «πεπραγμένων» των γερμανικών στρατευμάτων κατοχής.

Α. Σύμφωνα με πρόχειρους υπολογισμούς, το ελάχιστο των κατά τα προαμνημονευόμενα ελληνικών απαιτήσεων έναντι της Γερμανίας είναι σήμερα, περίπου, 60 δισ. ευρώ από το κατοχικό δάνειο και 110 δισ. ευρώ λόγω αποζημιώσεων. Ήτοι σύνολο, περίπου, 170 δισ. ευρώ. Αλλ' αυτό είναι θέμα ειδικότερου υπολογισμού, ο οποίος θα γίνει με την επιμέλεια των αρμόδιων ελληνικών κρατικών αρχών.

Β. Και κάτι τελευταίο: Η σημερινή ευρωπαϊκή συγκυρία, η οποία χαρακτηρίζεται και από την ανάγκη οριοθέτησης των υποχρεώσεων των χωρών της ευρωζώνης ως προς την επίτευξη βασικών δημοσιονομικών στόχων –μεταξύ των οποίων προέχουσα θέση κατέχει το δημόσιο χρέος κάθε χώρας-μέλους- επιβάλλει και την επίλυση των μεταξύ των χωρών αυτών κάθε είδους συναφών διαφορών, με βάση το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο.»

Πηγή: http://www.avgi.gr/article/5212646/skliri-apantisi-apo-ton-pr-paulopoulo-ston-soimple-gia-to-katoxiko-daneio

επιστροφή

Για το Ελληνικό Χρέος

Του Ερίκ Τουσαίν

Άρθρο του Βέλγου Ερίκ Τουσαίν φιλοξενούμε σήμερα, και πήραμε την μετάφραση από τον Γιώργο Μητραλιά. Πηγή προέλευσης η Ελληνική Επιτροπή Ενάντια στο Χρέος. Ο Τουσαίν είναι μέλος μιας Διεθνούς Επιτροπής για την ακύρωση του Χρέους των χωρών του Τρίτου Κόσμου και συγγραφέας πολλών βιβλίων.

Το TVXS είχε δημοσιεύσει μια περίληψη του άρθρου προ ημερών και σήμερα δημοσιεύει το πλήρες κείμενο που είναι αυτό που ακολουθεί. Το άρθρο δημοσιεύεται και θα δημοσιευτεί σε γνωστές εφημερίδες της Ευρώπης.

Μιλά για το ελληνικό χρέος και δίνει μερικές καλές ιδέες. Το παραθέτω ως έχει με τις υποσημειώσεις του.

Από τότε που προκηρύχτηκαν οι εκλογές της 25ης Ιανουαρίου 2015, η δυνατότητα του Σύριζα να βγει νικητής από τις κάλπες και να σχηματίσει κυβέρνηση παρουσιάζεται σαν απειλή στη κοινή γνώμη και ειδικά σε εκείνη της Ευρωζώνης. Και όμως, αυτοί που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου γνωρίζουν θαυμάσια πως ο Σύριζα έχει εξαγγείλει ότι δεν θα αναστείλει την αποπληρωμή του χρέους και δεν θα βγει από το Ευρώ όταν θα γίνει κυβέρνηση. Ο Σύριζα προτείνει την αναδιαπραγμάτευση του χρέους σε ευρωπαϊκό επίπεδο και εύχεται να μείνει η Ελλάδα στην Ευρωζώνη. Ωστόσο, ο Σύριζα δεσμεύεται να τερματίσει τα άδικα και αντικοινωνικά μέτρα που έλαβαν οι προηγούμενες κυβερνήσεις και η Τρόικα.

Αυτή η καμπάνια για τις υποτιθέμενες απειλές που εκφράζει ο Σύριζα στοχεύει να φοβίσει τους Έλληνες ψηφοφόρους ώστε να παραιτηθούν από το δικαίωμά τους στην αλλαγή. Στοχεύει επίσης στη περίπτωση νίκης του Σύριζα να στρέψει ένα μέρος της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης ενάντια στον ελληνικό Συνασπισμό Ριζοσπαστικής Αριστεράς προκειμένου να αποτρέψει το ενδεχόμενο να κερδίσει το Podemos τις ισπανικές εκλογές το φθινόπωρο του 2015. Θα μπορούσαμε να έχουμε και άλλες εκπλήξεις σε χώρες όπως η Πορτογαλία, η Σλοβενία ή Κύπρος αν οι πολίτες εκτιμήσουν ότι αξίζει το κόπο να προσπαθήσουν να αντικαταστήσουν μια υπερσυντηρητική καταστροφική πολιτική με μιαν αριστερή πολιτική. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες και τα μεγάλα ιδιωτικά συμφέροντα που τους υποστηρίζουν γνωρίζουν ότι η πλειοψηφία του πληθυσμού της Ευρωζώνης κάνει αρνητικό απολογισμό των πολιτικών που ασκούνται τα τελευταία χρόνια και ψάχνει να βρει τρόπο για να στηρίξει δυνάμεις που τάσσονται υπέρ της αλλαγής. Η νίκη του Σύριζα στην Ελλάδα θα συνιστούσε μεγάλη απειλή για τα παραδοσιακά κόμματα, τόσο τα συντηρητικά όσο και τα «σοσιαλιστικά», που φοβούνται ότι η επιδημία θα μπορούσε να εξαπλωθεί και στην Ισπανία.

Το χρέος που ζητάνε από την Ελλάδα να αποπληρώσει αντιπροσωπεύει το 175% του εθνικού πλούτου που παράγεται ετησίως και αποτελεί ένα αφόρητο βάρος για τον ελληνικό λαό.
Τι θα γίνει αν όντας στη κυβέρνηση , ο Σύριζα αποφάσιζε να πάρει τοις μετρητοίς το άρθρο 7 ενός κανονισμού που υιοθετήθηκε το Μάη του 2013 από την Ευρωπαϊκή Ένωση και αφορά τις χώρες που υποβάλλονται σε ένα σχέδιο διαρθρωτικής προσαρμογής; Συγκεκριμένα, πρόκειται για τη Πορτογαλία, την Ελλάδα και τη Κύπρο.

Το σημείο 9 του άρθρου 7 επιβάλλει στα κράτη που βρίσκονται σε καθεστώς διαρθρωτικής προσαρμογής να πραγματοποιήσουν πλήρη λογιστικό έλεγχο του δημόσιου χρέους προκειμένου να εξηγήσουν γιατί το χρέος αυξήθηκε υπερβολικά και να εντοπίσουν παρατυπίες. Ιδού το πλήρες κείμενο: « Τα κράτη μέλη που υπόκεινται σε πρόγραμμα μακροοικονομικής προσαρμογής διεξάγουν πλήρη έλεγχο των δημόσιων οικονομικών τους προκειμένου να εκτιμήσουν, μεταξύ άλλων, τους λόγους που οδήγησαν σε υπερβολικά υψηλά επίπεδα χρέους και να εντοπίσουν οποιαδήποτε πιθανή παρατυπία”(1).

Η ελληνική κυβέρνηση του Αντώνη Σαμαρά απέφυγε επιμελώς να εφαρμόσει αυτή τη διάταξη του κανονισμού για να αποκρύψει από τον ελληνικό πληθυσμό τις πραγματικές αιτίες της αύξησης του χρέους και τις παρατυπίες που συνδέονται με αυτήν. Το Νοέμβρη του 2012, το ελληνικό κοινοβούλιο στο οποίο κυριαρχούσε τότε η δεξιά είχε απορρίψει πρόταση του Σύριζα για τη συγκρότηση ερευνητικής επιτροπής για το χρέος, με 167 ψήφους κατά, 119 υπέρ και 0 αποχές.

Είναι ξεκάθαρο ότι μετά την ενδεχόμενη εκλογική νίκη του Σύριζα, μια κυβέρνηση που θα σχηματιστεί υπό την ηγεσία του θα μπορούσε θαυμάσια να πάρει τοις μετρητοίς την Ευρωπαϊκή Ένωση και να συγκροτήσει επιτροπή λογιστικού ελέγχου του χρέους (με συμμετοχή πολιτών) για να αναλύσει τη διαδικασία υπερβολικής χρέωσης της Ελλάδας, να εντοπίσει πιθανές παρατυπίες και να ταυτοποιήσει παράνομα, άνομα και απεχθή τμήματα …αυτού του χρέους.

Η συμμετοχή των πολιτών είναι καθοριστικής σημασίας σε μια διαδικασία λογιστικού ελέγχου που θέλει να είναι σοβαρή και ανεξάρτητη. Αξίζει λοιπόν να σημειωθεί ότι στο προαναφερθέντα κανονισμό της ΕΕ, στο άρθρο 8, συνιστάται η συμμετοχή «των κοινωνικών εταίρων και των αντιπροσωπευτικών οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών» στην επεξεργασία του «προγράμματος μακροοικονομικής προσαρμογής». Ένας λόγος παραπάνω για να τους κάνουμε να μετάσχουν ενεργά στο λογιστικό έλεγχο.

Ιδού ορισμένα στοιχεία κλειδιά που θα μπορούσαν να φωτιστούν από τη πραγματοποίηση του λογιστικού ελέγχου:

Το ελληνικό χρέος που αντιπροσώπευε το 113% του ΑΕΠ το 2009 πριν την έκρηξη της ελληνικής κρίσης και την επέμβαση της Τρόικας, η οποία κατέχει τα 4/5 αυτού του χρέους, έφτασε το 175% του ΑΕΠ το 2014. Κατά συνέπεια, την επέμβαση της Τρόικας ακολούθησε μια πολύ έντονη αύξηση του ελληνικού χρέους.

Από το 2010 και μέχρι το 2012, οι πιστώσεις που έδωσε η Τρόικα στην Ελλάδα χρησίμεψαν σε πολύ μεγάλο βαθμό για να εξοφληθούν οι κύριοι πιστωτές της Ελλάδας μέχρι εκείνη τη περίοδο, δηλαδή οι ιδιωτικές τράπεζες των κυριότερων οικονομιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αρχής γενομένης από τις γαλλικές και γερμανικές τράπεζες (2). Περίπου το 80% του ελληνικού χρέους το κατείχαν το 2009 οι ιδιωτικές τράπεζες 7 χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από μόνες τους, το 2009, οι γερμανικές και γαλλικές τράπεζες κατείχαν περί το 50% του συνόλου των τίτλων του ελληνικού χρέους.

Ένας λογιστικός έλεγχος του ελληνικού χρέους θα καταδείξει ότι οι ευρωπαϊκές ιδιωτικές τράπεζες αύξησαν πάρα πολύ τις πιστώσεις τους στην Ελλάδα ανάμεσα στα τέλη του 2005 και στο 2009 (οι πιστώσεις αυξήθηκαν πάνω από 60 δισεκατομμύρια ευρώ περνώντας από τα 80 δισεκατομμύρια στα 140 δισεκατομμύρια) χωρίς να λαβαίνουν υπόψη τη πραγματική ικανότητα της Ελλάδας να αποπληρώσει. Οι τράπεζες ενήργησαν τυχοδιωκτικά, βέβαιες καθώς ήσαν ότι οι ευρωπαϊκές αρχές θα έσπευδαν να τις βοηθήσουν σε περίπτωση που θα υπήρχαν προβλήματα.

Όπως διαφαίνεται πιο πάνω, ο λογιστικός έλεγχος θα καταδείξει ότι το σχέδιο της υποτιθέμενης διάσωσης της Ελλάδας, που κατέστρωσαν οι ευρωπαϊκές αρχές με τη βοήθεια του ΔΝΤ, χρησίμεψε στη πραγματικότητα για να επιτρέψει στις τράπεζες μερικών ευρωπαϊκών χωρών που διαθέτουν αποφασιστική επιρροή στα ευρωπαϊκά όργανα να συνεχίσουν να αποπληρώνονται από την Ελλάδα ενώ ταυτόχρονα μεταφέρουν το ρίσκο τους στα κράτη μέσω της Τρόικας. Δεν είναι η Ελλάδα που σώθηκε αλλά μάλλον μια χούφτα μεγάλων ευρωπαϊκών ιδιωτικών τραπεζών που εδρεύουν κυρίως στις πιο ισχυρές χώρες της ΕΕ. Έτσι, οι ευρωπαϊκές ιδιωτικές τράπεζες αντικαταστάθηκαν από την Τρόικα που έγινε ο κύριος πιστωτής της Ελλάδας από τα τέλη του 2010.
Ο λογιστικός έλεγχος θα αναλύσει κατά πόσο είναι νόμιμο και έννομο αυτό το σχέδιο διάσωσης. Είναι άραγε σύμφωνο με τις συμβάσεις της ΕΕ (ειδικά με το άρθρο 125 που απαγορεύει σε ένα κράτος μέλος να επωμιστεί τις οικονομικές δεσμεύσεις ενός άλλου κράτους μέλους); Άραγε τηρήθηκε η κανονική ευρωπαϊκή διαδικασία λήψης αποφάσεων; Οι δημόσιοι δανειστές του 2010 (δηλαδή, τα 14 κράτη μέλη που παραχώρησαν δάνεια στην Ελλάδα συνολικού ύψους 53 δισεκατομμυρίων ευρώ, το ΔΝΤ, η ΕΚΤ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κλπ) άραγε σεβάστηκαν την αρχή της αυτονομίας της θέλησης του δανειζόμενου, δηλαδή της Ελλάδας, ή μήπως επωφελήθηκαν από την απόγνωσή της μπροστά στις κερδοσκοπικές επιθέσεις των χρηματαγορών για να της επιβάλλουν συμβάσεις που αντιβαίνουν στο δικό της συμφέρον; Μήπως αυτοί οι δανειστές επέβαλαν λεόντειους όρους, ειδικά όταν απαιτούσαν υπερβολικά ποσοστά αποπληρωμής; (3) Άραγε τα 14 κράτη, μέλη που το καθένα τους χορήγησε διμερές δάνειο στην Ελλάδα, σεβάστηκαν τις νομικές και συνταγματικές διατάξεις της χώρας τους καθώς και εκείνες της Ελλάδας;

Πρέπει επίσης να γίνει ο λογιστικός έλεγχος της δράσης του ΔΝΤ. Γνωρίζουμε ότι μέσα στους κόλπους της ηγεσίας του ΔΝΤ πολλοί εκτελεστικοί διευθυντές (ο Βραζιλιάνος, ο Ελβετός, ο Αργεντινός, ο Ινδός, ο Ιρανός, ο Κινέζος, ο Αιγύπτιος) είχαν εκφράσει πολύ μεγάλες επιφυλάξεις για το δάνειο που παραχώρησε το ΔΝΤ τονίζοντας συγκεκριμένα ότι, με δεδομένες τις πολιτικές που της επιβάλλονταν, η Ελλάδα δεν θα ήταν σε θέση να το εξοφλήσει (4).

Μήπως η ελληνική κυβέρνηση, σε συμπαιγνία με τον τότε Γενικό Διευθυντή του ΔΝΤ, είχε ζητήσει από τη διοίκηση την επιφορτισμένη με τις στατιστικές να παραχαράξει τα σωστά στοιχεία για να παρουσιάσει μια οικονομική κατάσταση τόσο κακή που θα επέτρεπε στο ΔΝΤ να ξεκινήσει σχέδιο διάσωσης; Αρκετοί ανώτερα στελέχη του δημοσίου βεβαιώνουν ότι αυτό όντως συνέβη. Μήπως η ΕΚΤ υπερέβη σε πολύ μεγάλο βαθμό τη δικαιοδοσία της απαιτώντας από το ελληνικό κοινοβούλιο να νομοθετήσει για το δικαίωμα στην απεργία ή για τον ορισμό των μισθολογικών επιπέδων;

Το Μάρτη του 2012, η Τρόικα οργάνωσε μια αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους που παρουσιάστηκε εκείνη την εποχή ως επιτυχία. Ας θυμηθούμε ότι ο τότε πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου είχε αναγγείλει στις αρχές Νοεμβρίου 2011 και την παραμονή μιας συνάντησης του G20, τη πρόθεσή του να οργανώσει τον Φεβρουάριο του 2012 δημοψήφισμα για αυτή τη αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους που προετοίμασε η Τρόικα. Κάτω από τη πίεση της Τρόικας, αυτό το δημοψήφισμα δεν έγινε ποτέ και ο ελληνικός λαός είδε να του στερούν το δικαίωμα να αποφανθεί για τα νέα χρέη. Τα μεγάλα ΜΜΕ αναπαρήγαγαν το επιχείρημα ότι η αναδιάρθρωση επέτρεπε να μειωθεί κατά 50% το ελληνικό χρέος. Στη πραγματικότητα, το ελληνικό χρέος είναι μεγαλύτερο το 2015 από ό,τι ήταν το 2011, τη χρονιά που προηγήθηκε της μεγάλης διαγραφής του υποτιθέμενου 50%. Ο λογιστικός έλεγχος θα καταδείξει ότι αυτή η επιχείρηση αναδιάρθρωσης που συνιστούσε μια τεράστια εξαπάτηση συνδεόταν με το βάθεμα των πολιτικών που αντιβαίνουν στο συμφέρον της Ελλάδας και του πληθυσμού της.

Ο λογιστικός έλεγχος πρέπει επίσης να εκτιμήσει κατά πόσο οι αυστηροί όροι που επέβαλε η Τρόικα στην Ελλάδα σε αντάλλαγμα για τις πιστώσεις που της παραχωρήθηκαν συνιστούν μια χαρακτηριστική παραβίαση μιας σειράς συμβάσεων και συνθηκών που οφείλουν να σέβονται οι δημόσιες αρχές τόσο της πλευράς των πιστωτών όσο και εκείνης του δανειζόμενου, δηλαδή της Ελλάδας. Ο καθηγητής νομικής Andreas Fischer-Lescano, για λογαριασμό του Εργατικού Κέντρου της Βιέννης (5) απέδειξε χωρίς καμιά αμφιβολία ότι τα προγράμματα της Τρόικας είναι παράνομα σύμφωνα με το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο. Τα μέτρα που προβλέπονταν από τα προγράμματα προσαρμογής και τα οποία επιβλήθηκαν στην Ελλάδα καθώς και οι συγκεκριμένες πολιτικές που αποτελούν τις άμεσες συνέπειές τους παραβιάζουν μια σειρά θεμελιωδών δικαιωμάτων όπως το δικαίωμα στην υγεία, στη μόρφωση, στη στέγαση, στη κοινωνική ασφάλιση, σε ένα δίκαιο μισθό αλλά και την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι και τη συλλογική διαπραγμάτευση. Όλα αυτά τα δικαιώματα προστατεύονται από πολυάριθμα νομικά κείμενα σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο όπως από τη Χάρτα θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ευρωπαϊκή κοινωνική Χάρτα, τις δυο Συμβάσεις του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη Χάρτα του ΟΗΕ, τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα δικαιώματα του παιδιού, τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, αλλά και από τις συμβάσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) που έχουν καθεστώς γενικής αρχής του δικαίου (PGD). Ο κατάλογος των άρθρων που παραβιάστηκαν από τα Μνημόνια που επιβλήθηκαν στην Ελλάδα, και που κατάρτισε με κάθε λεπτομέρεια ο καθηγητής Ficher-Lescano, είναι εντυπωσιακός και εμπλέκει τη νομική ευθύνη των οντοτήτων που συγκροτούν την Τρόικα ή που δημιουργήθηκαν από αυτήν (για παράδειγμα, ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας).

Ο λογιστικός έλεγχος θα πρέπει να εξακριβώσει αν, όπως το επιβάλλει ο προαναφερθείς Κανονισμός (ΕΕ) Νο 472/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 2013, τα «πρόγραμμα μακροοικονομικής προσαρμογής σέβεται πλήρως το άρθρο 152 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το άρθρο 28 της χάρτας θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Ο λογιστικός έλεγχος πρέπει επίσης να εξακριβώσει κατά πόσο τηρείται το ακόλουθο εδάφιο του Κανονισμού: ««Οι προσπάθειες δημοσιονομικής εξυγίανσης που καθορίζονται στο πρόγραμμα μακροοικονομικής προσαρμογής λαμβάνουν υπόψη την ανάγκη να εξασφαλίζονται επαρκή μέσα για τις θεμελιώδεις πολιτικές, όπως είναι η εκπαίδευση και η δημόσια υγεία». Πρέπει επίσης να εξακριβωθεί κατά πόσο εφαρμόζεται η εξής θεμελιώδης αρχή του Κανονισμού: ««Σύμφωνα με το άρθρο 9 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ένωση πρέπει να λαμβάνει υπόψη κατά τον καθορισμό και την εφαρμογή των πολιτικών και των δράσεων της, τις απαιτήσεις που συνδέονται με την προαγωγή ενός υψηλού επιπέδου απασχόλησης, με την εξασφάλιση επαρκούς κοινωνικής προστασίας, με την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού, καθώς και με το δικαίωμα στην εκπαίδευση υψηλού επιπέδου, στη κατάρτιση και στη προστασία της ανθρώπινης υγείας».

Πρέπει να γίνει αντιπαραβολή των προαναφερθέντων με την έκθεση αξιολόγησης της εφαρμογής του δεύτερου προγράμματος διαρθρωτικής προσαρμογής που δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο του 2014 από τις αρμόδιες υπηρεσίες της ΕΕ και στο οποίο οι συντάκτες του χαιρετίζουν τη μείωση κατά 20% των θέσεων εργασίας στο ελληνικό δημόσιο (6). Σε ένα πλαίσιο με τίτλο οι «επιτυχίες του οικονομικού προγράμματος προσαρμογής» («Success stories of the Economic Adjustment Programme»), μπορούμε να διαβάσουμε ότι οι μεταρρυθμίσεις της αγοράς εργασίας επέτρεψαν να μειωθεί ο νόμιμος ελάχιστος μισθός και ότι καταργήθηκαν 150.000 θέσεις εργασίας στη δημόσια διοίκηση («decrease in general government employment by 150.000», σελ.10).

Ο λογιστικός έλεγχος θα πρέπει να μπορέσει να δείξει ξεκάθαρα ότι τα μέτρα που έχουν υπαγορεύσει οι πιστωτές συνιστούν προφανή πισωγυρίσματα της άσκησης των θεμελιωδών ανθρώπινων δικαιωμάτων και χαρακτηριστική παραβίαση μιας σειράς συμβάσεων. Μπορούν να ταυτοποιηθούν σημαντικές παρατυπίες. Κατά συνέπεια, η επιτροπή που θα επωμιστεί να διεξαγάγει το λογιστικό έλεγχο θα μπορεί να εκφέρει τεκμηριωμένη γνώμη για το κατά πόσο το χρέος που έχει συνάψει η Ελλάδα με την Τρόικα είναι νόμιμο, άνομο ή άκυρο.

Σημειώσεις:

1. Κανονισμός (ΕΕ) Νο 472/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 2013 σχετικά με την οικονομική και δημοσιονομική επιτήρηση των κρατών μελών της Ευρωζώνης που γνωρίζουν ή κινδυνεύουν να γνωρίσουν σοβαρές δυσκολίες από την άποψη της οικονομικής τους σταθερότητας http://eur-lex.europa.eu/legal-content/FR/TXT/?uri=uriserv:OJ.L_.2013.140.01.0001.01.FRA

2. C. Lapavitsas, A. Kaltenbrunner, G. Lambrinidis, D. Lindo, J. Meadway, J. MIchell, J.P. Painceira, E. Pires, J. Powell, A. Stenfors, N. Teles: «The eurozone between austerity and default», September 2010. http://www.researchonmoneyandfinance.org/index.php/publication/eurozone-reports/33-second-rmf-report-on-the-eurozone-crisis-eurozone-between-austerity-and-default. Βλέπε επίσης Eric Toussaint « Grèce-Allemagne : qui doit à qui ? (2) Créanciers protégés, peuple grec sacrifié », publié le 8 octobre 2012,http://cadtm.org/Grece-Allemagne-qui-doit-a-qui-2

3. Τα απαιτούμενα επιτόκια που κυμαίνονταν μεταξύ 4% και 5,5% το 2010-2011 έπεσαν περίπου στο 1% το 2012 μετά από τις διαμαρτυρίες που έγιναν από πολλές πλευρές (συμπεριλαμβανομένης και της ιρλανδικής κυβέρνησης στην οποία είχε επίσης επιβληθεί ένα πολύ υψηλό επιτόκιο από τα τέλη του 2010). Ρίχνοντας πολύ τα επιτόκια, τα 14 κράτη μέλη αναγνώρισαν ντε φάκτο ότι τα προηγούμενα επιτόκια ήταν υπερβολικά.

4. Βλέπε τις αποκαλύψεις που έκανε η Wall Street Journal: http://blogs.wsj.com/economics/2013/10/07/imf-document-excerpts-disagreements-revealed/. Eπίσηςhttp://greece.greekreporter.com/2013/10/08/secret-imf-report-shows-greek-bailout-worries/

5. Βλέπε την έκθεση του «Human Rights in Times of Austerity Policy», που δημοσιεύθηκε στις 17 Φεβρουαρίου 2014, και είναι διαθέσιμη στο http://www.etui.org/content/downloa...).pdf.

6. European Commission, Directorate-General for Economic and Financial Affairs. The Second Economic Adjustment Programme for Greece, Fourth Review-April 2014, p.3. Βλέπε:http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/occasional_paper/2014/pdf/ocp192_en.pdf Η έκθεση περιλαμβάνει 304 σελίδες.

Πηγή: http://epitheorisi2014gt.blogspot.gr/2015/01/blog-post_18.html

επιστροφή

Β. Αποανάπτυξη - Βιώσιμη Ευημερία

Ευημερία χωρίς ανάπτυξη. 10 νέες πολιτικές για τη νέα Αριστερά.

Γιώργος Καλλής, Πάνος Πετρίδης και η συλλογικότητα Research & Degrowth της Βαρκελώνης.

02/01/15

Άρθρο στο enallaktikos.gr

Κάτι καινούριο δείχνει να κινείται στην Ευρωπαϊκή Αριστερά: το Podemos στην Ισπανία, τα CUP και οι Ρεπουμπλικάνοι στην Καταλονία, η Ενωμένη Αριστερά στη Σλοβενία, ο Σύριζα στην Ελλάδα. Αριστερά κόμματα, συνδεδεμένα σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό με τα κοινωνικά κινήματα, τα οποία ξεφεύγουν από το 2 και 3%, και έχουν πραγματικές πιθανότητες να κυβερνήσουν.

Το μεγάλο ερώτημα φυσικά είναι τί διαφορετικό σκοπεύουν να κάνουν αν κυβερνήσουν και τί καινούριο έχουν να προτείνουν σε σχέση με την κλασσική Αριστερά. Η προσμονή για κάτι φρέσκο είναι μεγάλη. Το κίνημα των πλατειών μπορεί να εξεγέρθηκε εναντίον της διάλυσης του κράτους πρόνοιας, αλλά δεν ζήτησε επιστροφή στην κρατική σοσιαλδημοκρατία της δεκαετίας του 70. Απέρριψε τη λιτότητα, χωρίς να αποζητά την ανάπτυξη. Αντιθέτως, ζήτησε πραγματική δημοκρατία και αποκεντρωμένες μορφές κοινωνικής οργάνωσης.

Δεν θα ήταν υπερβολή αν υποστηρίζαμε ότι στους κόλπους της νέας Ευρωπαϊκής Αριστεράς συνυπάρχουν πλέον δύο τάσεις.

Η μία συνεχίζει να είναι «παραγωγιστική» και συνοψίζεται στην επιδίωξη να τεθεί η εθνική οικονομία υπό κρατικό έλεγχο, έτσι ώστε να επιστρέψουν οι συνθήκες ανάπτυξης που θα επιτρέψουν την αύξηση των εισοδημάτων όλων.

Η δεύτερη, η οποία είναι ριζωμένη στην αλληλέγγυα και κοινωνική οικονομία και στο πλήθος των συνεργατικών εγχειρημάτων τα οποία ξεπήδησαν εν μέσω κρίσης, βασίζεται στη διαπίστωση ότι η επιστροφή στο παλιό μοντέλο ανάπτυξης δεν είναι ούτε εφικτή, αλλά ούτε και επιθυμητή.

Αναζητά ένα νέο μοντέλο «ευημερίας χωρίς ανάπτυξη», βασισμένο στην άμεση δημοκρατία, όπως αυτή αναδύθηκε στις πλατείες, και εδραιώθηκε στις συνελεύσεις γειτονιών.

Αυτή η νέα Αριστερά αδιαφορεί για τον καταναλωτισμό, αντιθέτως καταγγέλλει τις κοινωνικές ανισότητες και παλεύει για να έχουν όλοι εξασφαλισμένα τα απαραίτητα.

Είναι η Αριστερά που δεν την συγκινεί ούτε ο χρυσός ούτε το πετρέλαιο, ακόμα κι αν τα έσοδα από την εξόρυξή τους ήταν κρατικά και μοιράζονταν σε όλους.

Για αυτήν την δεύτερη Αριστερά, την πραγματικά «νέα» Αριστερά, προσπαθήσαμε με την συλλογικότητα Research & Degrowth στη Βαρκελώνη να κωδικοποιήσουμε ένα πλέγμα πολιτικών προτάσεων όπως αυτές προκύπτουν από την πρόσφατη έκδοσή μας «Αποανάπτυξη: Το λεξιλόγιο μιας νέας εποχής» (www.vocabulary.degrowth.org). Αυτό το κάναμε ως απάντηση σε αυτούς που υποστηρίζουν ότι η ιδέα μιας αλληλέγγυας, ευημερούσας οικονομίας ακούγεται όμορφη, αλλά είναι πρακτικά ανέφικτη.

Συλλέξαμε μόνο προτάσεις στις οποίες το κίνημα της αποανάπτυξης έχει κάτι ξεχωριστό να πει, χωρίς να επαναλάβουμε προτάσεις για βασικά ζητήματα (όπως συντάξεις, υγεία, εκπαίδευση, κατοικία και εξώσεις) που είναι ήδη στην ατζέντα των περισσότερων αριστερών κομμάτων και έχουν την υποστήριξη μας.

1. Αναδιάρθρωση και παύση πληρωμής μέρους του χρέους μέσω δημόσιου λογιστικού ελέγχου.

Στο παρελθόν χρεωθήκαμε για να διατηρήσουμε μια πλαστή ανάπτυξη, και τώρα καλούμαστε να θυσιάσουμε τα πάντα στον βωμό της εκ νέου ανάπτυξης προκειμένου να αποπληρώσουμε το χρέος. Αυτός ο παραλογισμός πρέπει κάπου να σταματήσει.

Το χρέος των χωρών του Ευρωπαϊκού Νότου δεν είναι βιώσιμο και η μη αποπληρωμή του θα έχει επιπτώσεις για όλους. Για αυτό αντί να συζητάμε για το αν ή πότε θα συμβεί η εν μέρει παύση πληρωμών, είναι σημαντικότερο να προτείνουμε πώς θα γίνει.

Η απόφαση για το τί και ποιος θα πληρωθεί και τί όχι πρέπει να είναι διαφανής και δημοκρατική.

Τα συμφέροντα των μικρών καταθετών και των συνταξιούχων, εντός και εκτός Ελλάδας, πρέπει να διασφαλισθούν, σε αντίθεση με αυτά των μεγαλο-δανειστών που έπαιξαν και έχασαν.

Οι μεγαλοκαρχαρίες που χρωστούν στο κράτος πρέπει να πληρώσουν τα χρέη τους μέχρι το τελευταίο ευρώ, αν καταστεί αναγκαίο ακόμα και με κατάσχεση της εγχώριας περιουσίας τους.

2. Τετραήμερο.

Μείωση της εργάσιμης εβδομάδας σε 32 ώρες, χωρίς απώλεια εισοδήματος για αυτούς που εμπίπτουν στο 90% της μισθολογικής κλίμακας.

Αν ο καθένας και η καθεμιά μας εργάζεται λιγότερο θα δημιουργηθούν περισσότερες θέσεις εργασίας και περισσότερος ελεύθερος και εν δυνάμει δημιουργικός χρόνος για όλους.

3. Βασικό εγγυημένο εισόδημα και ανώτατο εισόδημα.

Καθιέρωση ενός βασικού εισοδήματος για όλους ανεξαιρέτως, της τάξης των 400 με 600 € μηνιαίως.

Μελέτες οικονομολόγων στην Ισπανία και την Καταλονία δείχνουν ότι ένα τέτοιο εισόδημα μπορεί να χρηματοδοτηθεί άνετα, με μια μικρή φορολογική αύξηση στα ανώτερα εισοδήματα. Το μέγιστο δυνατό εισόδημα δεν θα πρέπει να υπερβαίνει πάνω από 30 φορές την αξία του βασικού εισοδήματος (δηλαδή τις 12.000 έως 18.000 € τον μήνα).

4. Υποστήριξη των δικτύων αλληλεγγύης και κοινωνικής οικονομίας.

Υποστήριξη με επιδοτήσεις, φορολογικές απαλλαγές και νομικές ρυθμίσεις των συνεταιρισμών καταναλωτών και εργαζομένων, των συνεταιρισμών συστέγασης και πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης, των δικτύων εναλλακτικού εμπορίου, των δικτύων χωρίς μεσάζοντες, των συνεταιρισμών βιολογικής γεωργίας και βιολογικών προϊόντων, των αυτο-οργανωμένων ομάδων φροντίδας, όπως ομάδες γονέων και παιδιών, των κοινωνικών χώρων και των ερασιτεχνικών ομάδων καλλιτεχνών.

Ο νομικός μηχανισμός οφείλει να ελέγξει και να στηρίξει μόνο αυτές τις ομάδες που πραγματικά αποτελούν μέρος της κοινωνικής οικονομίας, και όχι αυτούς που ευκαιριακά προσπαθούν να επωφεληθούν από τις όποιες ευνοϊκές ρυθμίσεις.

5. Κοινωνικές και πράσινες επενδύσεις.

Πρέπει να σταματήσει αμέσως η κρατική επιδότηση ρυπογόνων και περιβαλλοντικά επιζήμιων δραστηριοτήτων, όπως η χάραξη νέων αυτοκινητοδρόμων, οι επεκτάσεις αεροδρομίων, η αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού, οι εξορύξεις λιγνίτη και ορυκτών καυσίμων και τα αχρείαστα μεγάλα υδραυλικά έργα.

Τα χρήματα που θα εξοικονομηθούν μπορούν να διοχετευθούν στη βελτίωση των δημόσιων χώρων - όπως πλατείες, πάρκα και πεζόδρομοι - στα μέσα μαζικής μεταφοράς (τρένα, μετρό, λεωφορεία και τραμ) και στην επέκταση των ποδηλατοδρόμων και την εγκατάσταση δημοτικών συστημάτων ποδηλάτων.

Επίσης οι εξοικονομημένοι μπορούν να διοχετευθούν σε δημόσιες επενδύσεις για αποκεντρωμένες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μικρής κλίμακας, υπό τοπικό και δημοκρατικό έλεγχο.

6. Αλλαγές στο τραπεζικό σύστημα. Εθνικοποίηση όποιων τραπεζών απαιτούν κρατική υποστήριξη.

Αύξηση των κεφαλαιακών απαιτήσεων για όλα τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, με υψηλότερες, αν και διαφορετικές ανάλογα την τράπεζα, απαιτήσεις αποθεματικών, περιορίζοντας δραστικά τη δυνατότητά τους να διοχετεύουν χρήμα μέσω δανείων, και ευνοώντας τον πράσινο δανεισμό. Υποστήριξη με συγκεκριμένα προγράμματα των συνεταιριστικών και κοινωνικών, «ηθικών» τραπεζών, οι οποίες παρέχουν μεγάλη κοινωνική προστιθέμενη αξία.

7. Περιορισμός της διαφήμισης.

Απαγόρευση της διαφήμισης σε δημόσιους χώρους ακολουθώντας το παράδειγμα της πόλης της Γκρενόμπλ, και περιορισμός της ιδιωτικής και εμπορευματικής διαφήμισης στα ΜΜΕ μέσω της υψηλής φορολόγησης και του ελέγχου της ποιότητάς τους. Προτεραιότητα στη διαφήμιση ενημερωτικού χαρακτήρα.

8. Φορολογική μεταρρύθμιση.

Σταδιακή αντικατάσταση των φόρων εισοδήματος με φορολόγηση της χρήσης ενέργειας και φυσικών πόρων με τέτοιον τρόπο κατά τον οποίο να επωφελείται εισοδηματικά το κατώτατο 50% του πληθυσμού. Φορολόγηση έως και 90% για τις υψηλότερες εισοδηματικά κλίμακες, όπως εφαρμόστηκε στις ΗΠΑ τη δεκαετία του 1950, και μάλιστα υπό κυβέρνησης Ρεπουμπλικάνων. Αύξηση της φορολόγησης του κεφαλαίου, όπως της μεγάλης κληρονομιάς και της μεγάλης ακίνητης περιουσίας (π.χ. υψηλή φορολόγηση της τρίτης κατοικίας και πλέον για μια οικογένεια δύο ενηλίκων).

9. Θέσπιση οικολογικών ορίων.

Δέσμευση για τη θέσπιση ανωτάτων ορίων εκπομπής CO2 για την χώρα, καθώς και για την ποσότητα των πρώτων υλών και ορυκτών που χρησιμοποιούνται, συμπεριλαμβανομένων των ενσωματωμένων εκπομπών και πρώτων υλών στα εισαγόμενα καταναλωτικά προϊόντα.

10. Κατάργηση της χρήσης του ΑΕΠ ως δείκτη ευημερίας.

Ακόμα και οι οικονομολόγοι σήμερα παραδέχονται ότι το ΑΕΠ είναι ένας παραπλανητικός δείκτης. Αν μια χώρα χτίσει φυλακές, ξεκινήσει έναν πόλεμο, ή μολύνει τα ποτάμια της και μετά πληρώσει για να τα καθαρίσει, το ΑΕΠ αυξάνεται.

Είναι καιρός να σταματήσουμε να χρησιμοποιούμε το ΑΕΠ ως δείκτη προόδου της χώρας και να το αντικαταστήσουμε με νέους δείκτες ευημερίας, οι οποίοι να δείχνουν πραγματικά αν το επίπεδο διαβίωσης βελτιώνεται. Αυτό δεν σημαίνει φυσικά να καταργήσουμε και τους εθνικούς λογαριασμούς. Στοιχεία για το εθνικό εισόδημα είναι απαραίτητα για τη δημοσιονομική (ή αλλού τη νομισματική) πολιτική. Αλλά, για παράδειγμα, δεν υπάρχει κανένας ιδιαίτερος λόγος να μετράμε το ύψος του χρέους ως ποσοστό επί του ΑΕΠ και όχι επί των φορολογικών εσόδων, για τα οποία εν τέλει χρησιμοποιείται το ΑΕΠ ως προσέγγιση.

Οι παραπάνω προτάσεις, ενδεικτικές και υπό διαμόρφωση, αποτελούν πακέτο συμπληρωματικών και αλληλοϋποστηριζόμενων μέτρων, και πρέπει να εφαρμοστούν συνδυαστικά. Χωρίς οικονομική ανάπτυξη, και δεδομένης της συνεχιζόμενης αυτοματοποίησης της εργασίας, μεγάλο μέρος του εργατικού δυναμικού καθίσταται αχρείαστο.

Η ελάττωση των ωρών εργασίας αυξάνει τις θέσεις εργασίας ενώ η θέσπιση ενός βασικού εισοδήματος διασφαλίζει ότι όλοι θα έχουν πρόσβαση στα βασικά για μια αξιοπρεπή διαβίωση.

Το βασικό εισόδημα κάνει δυνατή τη σταδιακή απεξάρτηση από τη μισθωτή εργασία και τη διοχέτευση χρόνου στην εναλλακτική και αλληλέγγυα οικονομία, η οποία μπορεί να ανθίσει με την κατάλληλη νομική υποστήριξη και στροφή πόρων προς αυτήν.

Ταυτόχρονα, η προτεινόμενη φορολογική μεταρρύθμιση θα καταστήσει δυσκολότερο το να χρησιμοποιηθούν το βασικό εισόδημα και ο περισσότερος ελεύθερος χρόνος για την υλική κατανάλωση. Ακόμα, τα όρια στις εξορύξεις ορυκτών εγγυώνται ότι μια πιθανή αναδιάρθρωση του χρέους δεν θα χρησιμοποιηθεί ως ευκαιρία για περισσότερη ανάπτυξη και κατανάλωση.

Τέλος, οι αλλαγές στη φορολογία και ο περιορισμός των διαφημίσεων, θα χαλαρώσει τον ανταγωνισμό και θα μειώσει την αίσθηση της απογοήτευσης που έρχεται με την έλλειψη ανάπτυξης. Επενδύσεις για τα κοινά και κοινές υποδομές μπορούν να αυξήσουν την ευημερία, χωρίς ανάπτυξη.

Για να είμαστε ρεαλιστές, δεν περιμένουμε από τα κόμματα της Αριστεράς να υποστηρίζουν ανοιχτά ένα μέλλον «αποανάπτυξης».

Αντιλαμβανόμαστε τις δυσκολίες του όρου και της σύγκρουσης με μια εδραιωμένη κοινή λογική που ακόμα βλέπει την ανάπτυξη ως κάτι καλό. Περιμένουμε όμως τουλάχιστον από τα ριζοσπαστικά αριστερά κόμματα να λάβουν μέτρα προς τη σωστή κατεύθυνση, και να επιδιώξουν πολιτικές για το κοινό καλό, όπως αυτές που προτείνουμε, ανεξάρτητα από το αν θα αυξήσουν ή όχι το ΑΕΠ.

Περιμένουμε επίσης από τη νέα Αριστερά να μη θέσει ως κεντρικό της στόχο την επανεκκίνηση της οικονομικής ανάπτυξης, αλλά την κοινωνική και οικολογική ανασυγκρότηση. Και περιμένουμε να είναι έτοιμη, και να έχει αρχίσει να σκέφτεται τί θα κάνει αν το ΑΕΠ συνεχίσει να «αρνείται» να αυξηθεί, και η διάγνωσή μας ότι έχουμε εισέλθει σε μια νέα εποχή γενικευμένης οικονομικής στασιμότητας, αποδειχθεί σωστή. Πως θα διατηρήσει το κράτος πρόνοιας για παράδειγμα χωρίς αυξανόμενα έσοδα για το δημόσιο;

Μπορούμε να περιμένουμε κάτι τέτοιο στην τρέχουσα πολιτική συγκυρία της νότιας Ευρώπης; Και ναι και όχι. Το πλάνο της οικονομικής πολιτικής των Podemos που κυκλοφόρησε τον περασμένο Νοέμβριο, έχει πολλά στοιχεία συμβατά με τις παραπάνω προτάσεις και μας γεμίζει αισιοδοξία. Δεν ορίζει την ανάπτυξη ως στρατηγικό στόχο της ενώ δεν υπάρχει καμία αναφορά στο ΑΕΠ στο κείμενο. Προτείνει τη μείωση των ωρών εργασίας σε 35, θέτει ένα ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα για τους ανέργους, καλεί για μια παύση πληρωμής μέρους του δημόσιου και ιδιωτικού χρέους, και προωθεί μια μετατόπιση των επενδύσεων προς την πράσινη οικονομία, την οικονομία της μέριμνας και την εκπαίδευση, θέτοντας ως πρωταρχικό στόχο την ικανοποίηση των βασικών αναγκών, μέσω μιας «οικολογικά βιώσιμης κατανάλωσης». Όπως έχουμε προτείνει αλλού, το Ποδέμος θα μπορούσε να προχωρήσει ακόμα παραπάνω προς την μετατόπιση της φορολογίας από την εργασία προς τους πόρους, τη θέσπιση περιβαλλοντικών ορίων, τον έλεγχο των διαφημίσεων, τη γενίκευση του βασικού εισοδήματος, καθώς και τη μεταρρύθμιση του κράτους πρόνοιας, υποστηρίζοντας με πιο συγκεκριμένα μέτρα την αλληλέγγυα οικονομία που ευδοκιμεί στην Ισπανία, και προσφέρει βιώσιμες και χαμηλού κόστους λύσεις για την υγεία, την περίθαλψη και την εκπαίδευση.

Το Ποδέμος όμως έχει την πολυτέλεια να προτείνει πολιτικές σε μία χώρα η οποία, όσο και να υποφέρει από την κρίση, δεν έχει γνωρίσει μνημόνια και Τρόικα. Αντιθέτως από την Ισπανία, στην Ελλάδα το τεράστιο χρέος, καθώς και η ανάγκη να ξεφύγει η χώρα από την κοινωνικά καταστροφική πολιτική της λιτότητας και των διαρθρωτικών αλλαγών που επιβάλλει η Τρόικα, αφήνει λιγότερα περιθώρια ελιγμών σε μια εν δυνάμει αριστερή κυβέρνηση.

Ο Σύριζα προτείνει σωστά τη μερική διαγραφή του δημοσίου χρέους, αλλά δυστυχώς την συνδέει με ρήτρα ανάπτυξης, μέσω της οποίας θα μπορέσει να χρηματοδοτηθεί το υπόλοιπο μέρος του χρέους, μια πρόταση εμπνευστής της οποίας είναι ο Joseph Stiglitz. Ο Σύριζα προτείνει επίσης ένα ευρωπαϊκό New Deal και δημόσιες επενδύσεις που θα τονώσουν την ανάπτυξη στην Ελλάδα, αλλά σε αντίθεση με το Podemos, δεν μιλάει ρητά για ένα «πράσινο» New Deal, ούτε τονίζει την ανάγκη για στροφή από τη συμβατική βιομηχανία σε μια πράσινη οικονομία ή μια οικονομία μέριμνας και παιδείας. Ο συσχετισμός δυνάμεων στην Ευρώπη βέβαια, η «δικτατορία» των αγορών και η προσκόλληση της Γερμανίας στη λιτότητα κάνει ακόμα και αυτή την παραγωγίστικη, αν μπορούμε να την πούμε έτσι, πρόταση του Σύριζα να μοιάζει επαναστατική και με λίγες πιθανότητες υλοποίησης, εκτός αν υπάρξουν δραματικά κοινωνικο-πολιτικά γεγονότα στην Ελλάδα που θα προκαλέσουν γενικότερες αλλαγές στην ΕΕ. Είναι σημάδι των νεο-φιλελεύθερων καιρών μας, και του πόσο δεξιά έχει μετατοπιστεί το κέντρο βάρους της πολιτικής στην Ευρώπη, το ότι μια πρόταση του Stiglitz, πάλαι ποτέ κόκκινου πανιού για το κίνημα της αντι-παγκοσμιοποίησης, θεωρείται σήμερα από τους κύκλους της Κομισιόν και τους Γερμανούς κυβερνώντες “επαναστατική” και “ακραία αριστερή”…

Ακόμα και αν υποθέσουμε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ μπορέσει να σταματήσει το μνημόνιο και να εφαρμόσει το πρόγραμμά του, κάτι το οποίο ευχόμαστε ολόψυχα, το ερώτημα είναι τί θα κάνει αν, ακόμη και μετά την αναδιάρθρωση του χρέους, η πολυπόθητη ανάπτυξη δεν έρθει. Θα επιλέξει μια αριστερή εκδοχή της λιτότητας όπως έκαναν οι «σοσιαλιστές» του Ολάντ στη Γαλλία, όταν αντιμετώπισαν το ίδιο πρόβλημα; Θα εντείνει το σημερινό εξορυκτικό μοντέλο ανάπτυξης, «αξιοποιώντας» τα δάση και τις ακτές της της Ελλάδας για πόρους, εξαγωγές και τουρισμό, αυτή την φορά υπό το μανδύα του κράτους, ακόμη και αν αυτό είναι ενάντια στις επιθυμίες της πολιτικής του βάσης η οποία βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των αγώνων ενάντια στις εξορύξεις; Ή θα αδιαφορήσει για την ανάπτυξη, και θα ακούσει όλον αυτό τον κόσμο ο οποίος συμμετέχει στην ακμάζουσα αλληλέγγυα οικονομία, προσπαθώντας μαζί τους να σκεφτεί πώς να αξιοποιήσει και να χτίσει πάνω σε αυτά τα τοπικά πειράματα δημιουργώντας ένα νέο μοντέλο ευημερίας για την εθνική οικονομία στο σύνολό της; Δεν θα είναι μια εύκολη επιλογή, αλλά ποιος είπε ότι υπάρχουν εύκολες επιλογές σήμερα;

επιστροφή

Φόρουμ- Πολιτικό εργαστήρι:

"Ευημερία χωρίς ανάπτυξη: προτάσεις για έναν άλλο κόσμο από κοινού"

δημιουργία ενός προγραμματικού πλαισίου πολιτικής και κοινωνικής παρέμβασης

Πολυτεχνείο, αμφιθέατρο Γκίνη, 20-22 Φεβρουαρίου 2015

Στόχος του φόρουμ- πολιτικού εργαστηρίου είναι η δημιουργία ενός συνεκτικού και περιεκτικού πλαισίου, συγκεκριμένων και εφαρμόσιμων προτάσεων για τη δημιουργία μιας άλλης κοινωνικής, πολιτικής και οικονομικής πραγματικότητας, εδώ και τώρα.

Θα επιδιώξουμε να συνθέσουμε την κινηματική και ερευνητική εμπειρία των τελευταίων ετών μέσα από τη διαμόρφωση προτάσεων για ένα εναλλακτικό μοντέλο κοινωνικής, παραγωγικής και πολιτικής ανασυγκρότησης και οργάνωσης, για ένα άλλο τρόπο ζωής, απαγκιστρωμένο από το δόγμα της αέναης οικονομικής ανάπτυξης και του καταναλωτισμού, από το κλασσικό μοντέλο δηλαδή του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού όπως το γνωρίζουμε.

Το κυρίαρχο πολιτικό και οικονομικό σύστημα επιβάλει την λογική ότι δεν υπάρχει άλλη εναλλακτική πέρα από το υπάρχον μοντέλο του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού, των ελεύθερων αγορών, της λιτότητας και της χρηματο-τραπεζικής ηγεμονίας, που έχει καταστρέψει το περιβάλλον και τις κοινωνίες.

Το φαντασιακό της αέναης οικονομικής ανάπτυξης (μεγέθυνσης) και του καταναλωτισμού έχει αποδειχθεί ότι οδηγεί σε ακόμα μεγαλύτερη οικονομική ανισότητα, κοινωνική αδικία, καταπάτηση θεμελιωδών δικαιωμάτων, αυταρχική διακυβέρνηση, και φυσικά καταλήστευση και εξάντληση των φυσικών πόρων. Έχουμε εισέλθει σε μια εποχή στην οποία η ανάπτυξη, είτε μέσω της λιτότητας είτε μέσω της ζήτησης, δεν είναι ούτε εφικτή ούτε βιώσιμη.

Κι όμως υπάρχει εναλλακτική και ολοκληρωμένη πρόταση για την ανασύνταξη της κοινωνίας, πέρα από τα πολιτικά κόμματα και το διεφθαρμένο κύκλωμα οικονομικών, δικαστικών και πολιτειακών παραγόντων, ΜΜΕ και σωμάτων ασφαλείας. Πέρα από τη σύγκρουση και τη διαμαρτυρία, πέρα από τη βία ή την παθητικότητα.

Η κοινωνική εμπειρία εκατοντάδων χρόνων και οι κινηματικές ζυμώσεις των τελευταίων ετών προτάσσουν ένα άλλο μοντέλο κοινωνικής, πολιτικής και οικονομικής οργάνωσης, μια νέα αφήγηση και αλλαγή στην πράξη, τη δημιουργία μιας νέας πραγματικότητας κόντρα στον παλιό κόσμο. Ένα πολιτικό πάντρεμα των προταγμάτων της οικολογίας, της αυτονομίας, της αποανάπτυξης, της κοινωνικής ισότητας, της αλληλεγγύης και της αλληλοβοήθειας, της ομότιμης παραγωγής, της αυτάρκειας και της κλιματικής δικαιοσύνης.

Με αφορμή την υπάρχουσα κοινωνική, οικονομική, οικολογική και πολιτειακή κρίση, καταγράφουμε, κωδικοποιούμε και συγκεκριμενοποιούμε τις προτάσεις μας, που είναι συνάμα ουτοπικές και ρεαλιστικές, ριζοσπαστικές αλλά και εφαρμόσιμες. Προτάσεις που αντικατοπτρίζουν τον ιδανικό άλλο κόσμο από κοινού που οραματιζόμαστε, αλλά που μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα, εδώ και τώρα. Η ουτοπία μας στην πράξη δηλαδή, η εφαρμογή των αιτημάτων μας σε πρώτο χρόνο, από εμάς για εμάς, με τη διαμόρφωση δομών, θεσμών και εργαλείων που θα βοηθήσουν τη μετάβαση σε ένα κοινωνικά δίκαιο και οικολογικά βιώσιμο μοντέλο διαβίωσης.

Οι θεματικές στις οποίες θα αναπτυχθούν οι συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής και κοινωνικής παρέμβασης είναι: 1) Αναζωογόνηση της υπαίθρου, αποκέντρωση και επισιτιστική αυτάρκεια. 2) Θεσμοί, άμεση δημοκρατία και αυτοδιαχείριση. 3) Κοινωνική πρόνοια και μέριμνα (υγεία- περίθαλψη, παιδεία, έρευνα, στέγαση). 4) Αλληλέγγυα- συνεργατική οικονομία και παραγωγική ανασυγκρότηση. 5) Οικολογική βιωσιμότητα, φυσικοί πόροι και ενέργεια. 6) Δικαιοσύνη, δικαιώματα, έμφυλες σχέσεις και μεταναστευτικό. 7) Δημόσιοι χώροι, κοινά και ομότιμα δίκτυα. 8) Χρέος, δημοσιονομικά και επενδύσεις.

Οι προτάσεις, εκτός του ότι κάποιες από αυτές θα μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα σε τοπικό και Περιφερειακό επίπεδο αν αναληφθούν οι κατάλληλες πρωτοβουλίες από τα κάτω, θα αποτελούν και ένα ουσιαστικό μοχλό πίεσης και επιρροής της κεντρικής πολιτικής σκηνής, ιδιαίτερα τώρα που υπάρχει μια κυβέρνηση με κορμό την Αριστερά.

Σε αυτό το πλαίσιο, διοργανώνουμε ένα τριήμερο φόρουμ- πολιτικό εργαστήρι στο Πολυτεχνείο (Εξάρχεια), αμφιθέατρο Γκίνη (είσοδος από οδό Στουρνάρη) στις 20-22 Φεβρουαρίου 2015, όπου θα παρουσιαστούν ολιγόλεπτες εισηγήσεις με συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής και κοινωνικής παρέμβασης από επιλεγμένους ομιλητές και θα ακολουθήσει σύνθεση απόψεων και διάλογος. Οι προτάσεις θα καταγραφούν σε μια ειδική έκδοση πρακτικών και σε βίντεο.

Ακολουθεί το πρόγραμμα και οι 35 προσκεκλημένοι ομιλητές- ομιλήτριες.

Διοργάνωση και συντονισμός Ηλιόσποροι και Research & Degrowth Greece.

Πρόγραμμα

Παρασκευή 20.2.15

18.00: Εισαγωγή Ηλιόσποροι και Research & Degrowth Gr

18.30 – 20.30: Αναζωογόνηση της υπαίθρου, αποκέντρωση και επισιτιστική αυτάρκεια

Γιώργος Κολέμπας, πολιτικές ευζωίας
Γιάννης Μακριδάκης, παραγωγική ανακατάληψη της υπαίθρου
Θωμάς Άνεμος, κοινοτική αποκέντρωση, αυτάρκεια και δίκτυα παραγωγών καταναλωτών
Βάσω Κανελλοπούλου, προστασία φυτογενετικού υλικού και επισιτιστική αυτάρκεια

21.00 – 23.00: Θεσμοί, άμεση δημοκρατία και αυτοδιαχείριση

· Γιώργος Οικονόμου, άμεση δημοκρατία από το τοπικό στο εθνικό επίπεδο

· Νικόλας Κοσματόπουλος, από την αυταρχική στην ομότιμη διακυβέρνηση

· Αντώνης Μπρούμας, από το κίνημα στην κοινωνική αυτοθέσμιση

· Γιάννης Μπίλλας, βιοπεριφέρεια και αυτο-διοίκηση από κοινού

Σάββατο 21.2.15

15.00 – 17.00: Κοινωνική πρόνοια και μέριμνα (υγεία- περίθαλψη, παιδεία, έρευνα, στέγαση)

· Γιώργος Παπανικολάου, δημόσιες πολιτικές έρευνας προσανατολισμένες στα κοινά και παραγωγική ανασυγκρότηση

· Γιώργος Χαριτάκης, δημόσιο σύστημα υγείας, πρωτοβάθμια περίθαλψη και ταμεία αλληλοβοήθειας: από την παρεμβατική στην προληπτική ιατρική

· Δημήτρης Λάγιος, για ένα εκπαιδευτικό σύστημα απαγκιστρωμένο από τον παραγωγισμό και τον καταναλωτισμό, και ένα σχολείο δημοκρατικό και ελεύθερο

· Δήμητρα Σιάτιτσα, κοινωνική κατοικία και συστέγαση

17.30 – 19.30: Οικολογική βιωσιμότητα, φυσικοί πόροι και ενέργεια

Τάσος Κρομμύδας, ανανεώσιμο και αποκεντρωμένο ενεργειακό μοντέλο χωρίς πετρέλαιο και λιγνίτη
Δημήτρης Μπριασούλης, η αναδυόμενη βιο-οικονομία, προϋποθέσεις και προκλήσεις
Ελένη Καπετανάκη- Μπριασούλη, πολιτικές για τη μετάβαση σε καθεστώς συλλογικής διαχείρισης του φυσικού κεφαλαίου
Τάσος Κεφαλάς, κοινωνική και αποκεντρωμένη διαχείριση απορριμάτων

20.00 – 22.00: Αλληλέγγυα- συνεργατική οικονομία και παραγωγική ανασυγκρότηση

· Γιάννης Ρεστάκης, απαραίτητες θεσμικές μεταρρυθμίσεις για μια οικονομία πραγματικά αλληλέγγυα και συνεργατική με στόχο την παραγωγική ανασυγκρότηση

· Γιώργος Λιερός, από τον αναπτυξιακό παραγωγισμό στην ουσιαστική παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας

· Θοδωρής Καρυώτης, αυτοδιαχείριση και ομότιμη παραγωγή

· Κατερίνα Αποστολίδου, αλληλέγγυα δίκτυα και πρωτοβουλίες πολιτών

· Ανδρέας Ρουμελιώτης, πλαίσιο ανασυγκρότησης της κοινωνικής και συνεργατικής οικονομίας

Κυριακή 22.2.15

13.30 – 15.30: Δικαιοσύνη, δικαιώματα, έμφυλες σχέσεις και μεταναστευτικό

Ιωάννα Δρόσου, δικαιοσύνη και σωφρονιστικό σύστημα
Αλεξία Τσούνη, μεταναστευτικό και άσυλο
Χριστίνα Κούρκουλα, έμφυλες σχέσεις
Ηλιόσποροι, κατοχύρωση ίσων δικαιωμάτων για ανθρώπους, ζώα και τη μητέρα Γη

16.00 – 18.00: Δημόσιοι χώροι, κοινά και ομότιμα δίκτυα

- Πάνος Τότσικας, από το δημόσιο στο κοινό, οι δημόσιοι χώροι ως κοινόχρηστο αγαθό

- Κρίστη Πετροπούλου, ένα άλλο μοντέλο κοινωνικού και οικολογικού μετασχηματισμού για τις πόλεις

- Βασίλης Κωστάκης, στρατηγικές προτάσεις για μια ομότιμη οικονομία βασισμένη στα Κοινά

- Γεωργία Αγγελάκη, διασφαλίζοντας τα κοινά ψηφιακά πολιτιστικά αγαθά

18.30 – 20.30: Χρέος, δημοσιονομικά και επενδύσεις

Γιώργος Καλλής, ευημερία πέρα από τη λιτότητα και την αύξηση της ζήτησης
Χριστίνα Παπαδοπούλου, άνευ όρων βασικό εισόδημα για όλους
Λεωνίδας Βατικιώτης, προοπτικές για τη βιωσιμότητα του χρέους, λογιστικός έλεγχος και διαγραφή
Μαρίκα Φραγκάκη, διέξοδος από το δημοσιονομικό αδιέξοδο
Μαριάννα Τόλια, μια νέα αντίληψη δημόσιων επενδύσεων σε καιρούς δημοσιονομικής ασφυξίας

20.45 – 22.00: Σύνθεση προτάσεων πολιτικής και κοινωνικής παρέμβασης

Ηλιόσποροι
Πάνος Πετρίδης
Άγγελος Βαρβαρούσης
Γιώργος Καλλής

Οδηγίες για τους συμμετέχοντες

Αν έχετε συγκεκριμένες προτάσεις, σαν συλλογικότητες ή μεμονωμένα άτομα, πάνω στις ενότητες που θα αναπτυχθούν και θέλετε να συμπεριληφθούν στα πρακτικά, παρακαλούμε να μας τις καταθέσετε εγγράφως και ηλεκτρονικά μέχρι τις 22 Φεβρουαρίου 2015 (iliosporoi@yahoo.gr).
Παρακαλούμε όσοι συμμετέχουν ενεργά στον διάλογο και τις ερωτήσεις προς του ομιλητές να είναι σύντομοι και περιεκτικοί, να αποφεύγουν τις μακροσκελείς προσωπικές τοποθετήσεις και να μένουν στο θέμα και το πνεύμα της συζήτησης.

Προσκεκλημένοι ομιλητές:

Κολέμπας Γιώργος, συγγραφέας, βιοκαλλιεργητής, δίκτυο Οικοκοινότητα
Καλλής Γιώργος, Καθηγητής στο Αυτόνομο Πανεπιστήμιο Βαρκελώνης
Πετρίδης Πάνος, ερευνητής Ινστιτούτο Κοινωνικής Οικολογίας, Βιέννη
Μακριδάκης Γιάννης, φυσικός καλλιεργητής, συγγραφέας
Λιερός Γιώργος, συγγραφέας
Άνεμος Θωμάς, εκπαιδευτής, Αγροναύτες, ομάδα οικολογικά χωριά
Μπίλλας Γιάννης, συγγραφέας, κίνηση “Από Κοινού”
Κωστάκης Βασίλης, πολιτικός οικονομολόγος, ιδρυτής P2P lab
Παπαδοπούλου Χριστίνα, μέλος Ελληνικής πρωτοβουλίας για ένα άνευ όρων βασικό εισόδημα για όλους.
Βατικιώτης Λεωνίδας, οικονομολόγος- δημοσιογράφος
Τότσικας Πάνος, πολεοδόμος, μέλος «Επιτροπής αγώνα για το Μητροπολιτικό Πάρκο στο Ελληνικό»
Χαριτάκης Γιώργος, καρδιολόγος- ομοιοπαθητικός
Οικονόμου Γιώργος, διδάκτωρ φιλοσοφίας
Μπρούμας Αντώνης, δικηγόρος, ερευνητής και ακτιβιστής ψηφιακών δικαιωμάτων
Καρυώτης Θοδωρής, κοινωνιολόγος
Κοσματόπουλος Νικόλας, ανθρωπολόγος, λέκτορας Πολυτεχνικής Σχολής Λωζάνης
Βαρβαρούσης Άγγελος, υπ. διδάκτωρ Αυτόνομο Πανεπιστήμιο Βαρκελώνης
Πετροπούλου Κρίστη, Λέκτορας Γεωγραφίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου
Κανελλοπούλου Βάσω, παραγωγός ντοκιμαντέρ, εναλλακτική κοινότητα -Πελίτι
Παπανικολάου Γιώργος, Ιατρός, P2P Foundation
Μπριασούλης Δημήτρης, καθηγητής Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Καπετανάκη- Μπριασούλη Ελένη, καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αιγαίου
Κρομμύδας Τάσος, ηλεκτρολόγος μηχανικός
Ρεστάκης Γιάννης, ερευνητής FLOK society
Τσούνη Αλεξία, υποψήφια διδάκτωρ ΕΜΠ, ανοιχτή πρωτοβουλία ενάντια στα κέντρα κράτησης
Φραγκάκη Μαρίκα, οικονομολόγος- συγγραφέας
Σιάτιτσα Δήμητρα, αρχιτέκτονας, διδάκτωρ ΕΜΠ
Ρουμελιώτης Ανδρέας, δημοσιογράφος, enallaktikos.gr
Αποστολίδου Κατερίνα, οικονομολόγος- φεστιβάλ αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας
Δρόσου Ιωάννα, υπ. διδάκτωρ Πάντειος Πανεπιστήμιο, Πρωτοβουλία για τα δικαιώματα των κρατουμένων
Κούρκουλα Χριστίνα, το Μωβ
Κεφαλάς Τάσος, πρωτοβουλία συνεννόησης για την διαχείριση των απορριμάτων (ΠΡΩΣΥΝΑΤ)
Λάγιος Δημήτρης, δάσκαλος
Τόλια Μαριάννα, δημοσιογράφος- συγγραφέας

· Αγγελάκη Γεωργία, ΕΛ/ΛΑΚ

FB event: https://www.facebook.com/events/1613115995578354/

Διοργάνωση:

Ηλιόσποροι, δίκτυο για την κοινωνική και πολιτική οικολογία, www.iliosporoi.net / iliosporoi@yahoo.gr

Research & Degrowth Greece, www.degrowth.org

επιστροφή

Πράσινη μεγέθυνση σε αντίθεση με την απομεγέθυνση: Πέρα από μια στείρα αντιπαράθεση (στα αγγλικά)

Του Damien Demailly

Green Growth vs. Degrowth: beyond a sterile debate

12/03/2014

Discussions among proponents of green growth and those of degrowth often fall within the category of debates that are not fruitful. But it is possible to give structure to it and to try to develop a better understanding of the link between growth, globalisation, new technologies and well-being.

Author

Damien Demailly holds a PhD in economics, he worked in the green movement before joining IDDRI in 2012 to launch the "New Prosperity" programme.

This article was originally published in French by IDDRI and translated by the Green European Journal.

What constitutes a useful debate? Everyone has at one point or another been privy to a heated debate at the family dinner table. One that goes nowhere except perhaps towards making everyone uncomfortable and – as a consequence – banishing the subject for years to come. Rare are the discussions that do not lead to consensus but that mean each speaker can present his or her key points of view and bring to light the major areas of opposition, and open up new avenues for reflection. Discussions among proponents of green growth and those of degrowth usually fall within the first category: better steer clear of the subject at the dinner table, unless, of course, you want a good case of indigestion.

Both academic and political schools of thought (i.e. degrowth and greengrowth), agree on the fundamental observation: the current growth model, based on an ever-increasing consumption of natural resources and environmental degradation, must be overhauled. The risks linked to climate change and the sapping of biodiversity are unacceptable and brown growth might even autodestruct through the increase in commodity prices and the economic cost of pollution. Proponents of degrowth and those of green growth often overlap on public policy prescriptions for environmental protection and, specifically, energy savings and the development of renewables. However, on one issue they are diametrically opposed: the impact the ecological transition would have on economic growth.

According to degrowthists, economic growth and environmental protection are incompatible, at least in industrialised countries. Green growthists believe that the two objectives are compatible and that environmental protection measures can even work to stimulate economic growth both in the short and long term. The debate on this point could be enriching, yet sadly it is sterile.

It is sterile because the subject is complex – the interactions between economy and environment are extremely complex and the two communities struggle to exchange on the issue: first, because they don’t think very highly of each other; and second because they use different analytical tools. What’s more, the subject of economic growth is terribly polarising. During the “golden age” economic growth undeniably brought prosperity to industrialised countries (especially during the Trente Glorieuses in France), and at times we blame – perhaps excessively so – our current challenges on today’s lack thereof. Therefore calling for, or hoping for, an end to growth is to many tantamount to going back to the “stone age.”

The debate between green growthists and degrowthists is sterile, but it does assist in better understanding the interactions between economy and environment, to identify the key points to succeeding in separating pollution from growth and more generally pollution from economic development. It draws our attention to the major economic transformations underway – digitisation, globalisation – and their environmental impact. It can clarify the links between growth and prosperity, differentiate between the actual growth needs for our economies and the purported needs, especially at this time in which industrialised countries have experienced a decade of flat growth and when the future prospect of growth is not necessarily very promising.

That is precisely what is interesting in the opposition between the two schools of thought: it invites us to consider what our actual future needs in growth will be, especially at a time when the uncertainty of the possibility for it in the medium term has never been so great. Will new information and communication technologies (NICT) finally be able to live up to their promise of a new wave of growth in the most advanced countries? Does the natural shift to a service-based economy condemn those countries to the weak productivity gains of the last few decades? Finally, we know that our economy must change in order to reduce our ecological footprint. What we don’t know, however, is the macroeconomic impact that these types of changes will have, although it is a safe bet that they will probably not be slight. Will we witness a wave of economic growth, as some believe? Concretely, will that translate into a half point uptick or downtick in the decades to come? Will we have stagnation? It is time for us to reevaluate our foregone conclusions on economic growth and our understanding of the mechanisms that underpin it and the growth prospects for the future. We also need to consider what the – real – growth needs of our economies and our societies are. These are the issues that we would like to be at the heart of the degrowthist-green-growthist debate.

In July 2013, the Institut du développement durable et des relations internationales (1) (Iddri) held an international conference entitled “An Innovative Society for the 21^st Century” at the French National Assembly under the high patronage of the President of the Republic of France. The aim was to offer a forum for dialogue amongst green growthist, degrowthists, and policy makers. Over the course of two days, they discussed, or rather attempted to discuss, their views on economic growth, the economic impact, the rarefaction of resources, the climate emergency, and the reasons why industrialised countries need GDP growth, or not, to be able to function. At the conclusion of the conference, we established four major areas for reflection and work by the academic and political communities to frame the debate between green-growth and degrowth and to make it a useful one for our societies.

GIVING STRUCTURE TO A PASSIONATE DEBATE

The debate between green-growth and degrowth is at times passionate. You can subscribe to one of the two schools of thought much like you do to a religion: through your faith. That is not, however, the only reason that it is difficult to structure discussion between the two. Diverging views on how the economy and environment interact are also a major contributing factor. Growthists blame degrowthists for placing too much emphasis on stocks and flows of materials whilst failing to factor in the “economic game” of increases in the price of resources and technological and organisational innovation. Degrowthists s criticise the economic models of green-growthists, for losing sight of the flows of materials and for overly concentrating on monetary flows or on overestimating the possibility for innovation and for not explicitly factoring in key technologies and their limits. Yet, “new generation” models are already beginning to bridge the gap between the two schools of thought: they can form a good basis for dialogue or even serve as a starting point for cooperation in designing models.

At the same time there is a need for clarification of the key hypotheses on which is founded the idea that there is, or not, an absolute link between growth, and more generally, economic development and pollution. Comparative analysis of several energy scenarios, could bring to light key hypotheses in the area of the reduction of greenhouse gases, from which we hope to find in the near future: the dynamic of a decrease in costs of low carbon technologies, changes in the transportation patterns of goods and people, the spatial organisation of cities and production, changes in consumption habits and their energy content. The discussion should be organised around the following key hypotheses. What current dynamics are at play? What future possibilities will there be? What leeway exists for policy?

ANALYSING THE PROMISE THAT NICTs HOLD

NICTs are at the heart of discussions on the future of growth, green or not, and on the new “growth models.” They deserve particular attention as they open the way to new uses, new business models, new ways of spatial management: in short, an entirely new economy with new potential for productivity and growth. There is much hope surrounding these technologies, from shared Internet of things to micro-production of energy and “car-sharing 2.0”, purchasing on the web of baskets of local produce to, more generally, services to people, not to mention 3D printers, and the industrial revolution that they will purportedly spur.

Some of these hopes will not materialise on a massive scale. Others will, in the way that we imagine or not, thanks to exchanges amongst the digital economy, the “dominant” economy and users. Will this kick start new productivity gains? Will it lead to gains in terms of quantity or quality?

NICTs stimulate social innovation and open the door to major organisational changes that could help us to protect the environment. But, they could also harm the environment, by encouraging behavior with a high ecological footprint (for example, apartment exchanges boost long-distance tourism) or through the ecological footprint of the technology itself. NICTs are big consumers of resources and are currently responsible for 2 % of the world’s emissions in CO2, which is as much as civil aviation. What’s more just like with civil aviation, the digital market is booming. What new regulations will be needed to ensure that NICTs serve to protect the environment and not hurt it?

BETTER UNDERSTANDING GLOBILISATION TO BETTER PROTECT THE ENVIRONMENT

The debate on growth – green or not – focuses our attention on better understanding the major economic transformations that are underway and the effect that they will have on the ecological agenda, which are, in addition to the digital transformation, the globalisation of lifestyles and exchanges of goods, capital and technologies. Much like NICTs, globalisation brings with it great hope, both brown and green.

To what an extent is globalisation a factor in growth? Is it still a factor in growth despite the fact that customs duties, and more generally barriers to trade, have for the most part been eliminated? For developing countries this is clear, perhaps in part thanks to exchanges, but mainly due to technological transfers and more generally economic organisation. Globalisation is an enormous moving sidewalk that spreads from North to South a model of growth, that today is brown but that tomorrow will perhaps be green. It is a driving force for economic convergence between developed and developing countries. By reducing production costs, globalisation is also a factor in the spreading of new technologies within a single industrialised country.

But does that mean that globalisation is a factor in invention? Does it or doesn’t it help industrialised countries to broaden the “technological frontier,” to find new potential for green productivity? It is yet to be seen if all of that hope will be transformed into reality. The new map of innovation that seems to be emerging, and in which the South does not simply borrow inventions from the North, but adapts and produces its own inventions and sends them North, holds the hope of “enriching the world’s capacity for invention.” The new map of production, in which the North “harnesses the value” well upstream and downstream, could be a boost to intensive investment in R&D.

However, there is reason to be wary of the sterilising effect globalisation might have on radical invention and major technological change. Solar energy is a case in point despite its specificity that it must be subsidised at least transitionally. Faced with competition from China, industrialised countries are hard pressed to produce this new technology on an industrial scale. Does this endanger their R&D capacity, which is key on the world stage? Should existing technology be produced to stimulate change? Is the upstream of the solar industry in Europe dependent on the economic health of the downstream? We must delve into this issue much like we must investigate the relationship between R&D and production, to better understand the risks and opportunities of globalisation for innovation and better regulate them.

PROSPERITY WITHOUT GROWTH: TOO GOOD TO BE TRUE?

The real problem degrowthists and green growthists have in discussing the issue comes down to the role of economic growth in our societies. Growth is considered essential for prosperity; the possibility of stagnation, or economic decline is thrown out before even having been debated sufficiently. If there is no good scenario without growth, then growth will be needed, or a return to growth will have to be assured, thanks to, or despite, the protection of the environment.

Is there no way for a positive future without growth? Can a post-growth society be prosperous? We feel that it is important to have degrowthists and green growthists work on this question. Because it is a key issue and not just for environmental reasons. Considering the doubts surrounding future growth, the prospect of stagnation for the next decade or two must be studied. By analysing our imagined needs in growth and our actual needs, the subject of the future of growth can be addressed more calmly. Moving to the next step will facilitate coming back to the previous step.

Building a positive scenario for industrial societies even without a return to strong growth is not impossible. Some writers have shown for some time that subjective happiness and GDP have no correlation. What’s more, the link between growth, on the one hand, and reducing inequalities and employment on the other, are not as strong as we would generally think. Considering the ageing population and the development of the healthcare system, an extended period of weak growth, mainly piques the attention of Welfare states. This subject is not just a debate for the future; it is a debate for today. Weak growth is at the heart of the crisis in industrialised countries: for several decades, some have chosen to run up their deficits to prop up their social models while they wait for a return to strong growth. Others have left inequalities to spread, while the most vulnerable are left to run up their debts. Both models are unsustainable in the long term.

GETTING TO WORK

Is it so important to know if environmental protection will spur more or less growth? Why not be “a-growthist”, act, and see what our GDP looks like in the end? This is a legitimate question. It is important, however, to discuss the macroeconomic impact of the rarefaction of some resources or some environmental policies for at least two reasons. First, if those policies have prolonged sluggish growth in the majority of industrialized countries for decades, we must adapt our economic and social policies to the perspective of lasting weak growth. Second, the debate between degrowthists and green growthist could turn out to be useful for the ecological transition by opening new areas for reflection and work on the key elements of decoupling, NICTs and globalization.

The green growth school of thought is a step ahead. Political leaders give priority to growth over environmental and social developmental issues and therefore are responsive to the idea that environmental protection is compatible with or even boosts GDP growth. By pointing out how difficult it is to decouple growth from pollution, the degrowth school of thought, nonetheless forces us to question our priorities. Not all environmental protection measures are win-win. Protecting the Northern Crested Newt does not necessarily add to GDP growth, no more than setting the objective of no more than a 2° C increase in world temperatures does. The challenge that political leaders face is therefore to accept contradictions, and how long things take, and to propose, given the uncertainty surrounding future economic growth, “a positive scenario” for our society and set a new standard for progress that is not built on disproportionate hopes for growth. That is their responsibility.

(1) Translator’s note: Institute for sustainable development and international relations

- See more at: http://www.greeneuropeanjournal.eu/green-growth-vs-degrowth-beyond-sterile-debate/#sthash.xxKgrOSF.dpuf

Πηγή: http://www.greeneuropeanjournal.eu/green-growth-vs-degrowth-beyond-sterile-debate/

επιστροφή

Ένας άλλος κόσμος είναι υπαρκτός- Λίστα κοινωνικών αντιστάσεων

Κατέβασε ΕΔΩ τη λίστα (13 σελίδες) σε PDF (327 KB).

Αλληλεγγύη και αντίσταση.

Το κίνημα από τα κάτω αναπτύσσεται, λειτουργεί πέρα από τη κρίση και κάνει τις ουτοπίες του πραγματικότητα. Ήδη χιλιάδες άνθρωποι σε όλη στην Ελλάδα παίρνουν τη κατάσταση στα χέρια τους και γίνονται μέρος της λύσης, όχι του προβλήματος.

Πολλές πρωτοβουλίες που περιμένουν τη δική σου συμμετοχή, ή να αναλάβεις μια αντίστοιχη πρωτοβουλία.

Στην έλλειψη χρημάτων απαντάμε με αλληλέγγυα ανταλλαγή χωρίς χρήματα και χαριστικά παζάρια. Στη έλλειψη τροφής απαντάμε με αυτοκαλλιέργεια, αυτοδιαχειριζόμενους κήπους και διατήρηση παραδοσιακών σπόρων. Στην ανεργία απαντάμε με συνεταιρισμούς και εργασιακές κολεκτίβες, στην έλλειψη στέγασης με κοινωνικές καταλήψεις στέγης και οικοκοινότητες, ενώ στην έλλειψη συντροφικότητας με συλλογικές κουζίνες. Στο έλλειμμα δημοκρατίας και την πολιτική ολιγαρχία απαντάμε με αμεσοδημοκρατικές συνελεύσεις γειτονιών και παίρνουμε τη κατάσταση στα χέρια μας γιατί δεν πάει άλλο.

Δεν υπάρχουν περιθώρια για απαισιοδοξία και μεμψιμοιρίες.

Οι ουτοπίες μας είναι η πραγματικότητα του αύριο. Ηλιόσποροι

Ηλιόσποροι - δίκτυο πληροφόρησης και ενεργοποίησης νέων για την κοινωνική και πολιτική οικολογία /// www.iliosporoi.net /// www.myspace.com/iliosporoi /// iliosporoi facebook /// iliosporoi twitter

επιστροφή

Η ευημερία πέρα από τη ρύθμιση του χρέους

Ζωή Βροντίση

16 Ιαν. 2015

Οι προεκλογικοί διαξιφισμοί έχουν πάρει φωτιά παντού, στα δελτία ειδήσεων, στις ταβέρνες, στα λεωφορεία, στα φατσοβιβλία. Συζητάμε για στιγμές ιστορικές που θα συντελέσουν στην πορεία της χώρας για ελπίδα και αλλαγή. Ποιοί είναι όμως οι άξονες αυτής μας της συζήτησης; Ο εξής ένας. Το χρήμα.

Ο πολιτικός διάλογος, μέσω κυρίως των κεντρικών ΜΜΕ, επικεντρώνεται στο σημαντικό ζήτημα του χρέους και του ελλείμματος, χωρίς όμως να γίνονται ιδιαίτερες αναφορές στο πάγιο αίτημα για λογιστικό έλεγχο του χρέους όπως αυτό διαμορφώθηκε το 2011. Το όραμα για την επόμενη μέρα στη χώρα ξεπερνάει κατά πολύ τη συζήτηση αυτή. Δεν διαμορφώνεται από υποσχέσεις παροχών αλλά θέτοντας προτεραιότητες για την μακροχρόνια εξέλιξη της χώρας. Έτσι θα δημιουργηθούν από τώρα οι κατάλληλες προϋποθέσεις ώστε να αποφευχθούν μελλοντικά αδιέξοδα και να υπάρξει όσο το δυνατόν περισσότερη ομοψυχία για τα επόμενα βήματα προς μια βιώσιμη ανασυγκρότηση.

Το διακύβευμα των εκλογών αυτών είναι να περάσουμε στην επόμενη ημέρα με μια κυβέρνηση πλατιάς συμμαχίας των κοινωνικών δυνάμεων που έχουν σχηματιστεί κατά τη διάρκεια αλλά και πριν από την εφαρμογή του μνημονίου, μακριά από τις συντηρητικές, αγορολάγνες, ληστρικές και κατασταλτικές πολιτικές της παρούσας κυβέρνησης. Οι βάσεις για την επόμενη ημέρα οφείλουν να τεθούν από τώρα στο τραπέζι, δημιουργώντας εμπιστοσύνη στους πολίτες, έλληνες και ευρωπαίους, ότι η χώρα προγραμματίζει ένα βιώσιμο σχέδιο ανασυγκρότησης πέρα και έξω από την απλή δημοσιονομική εξυγίανση.

Το χρήμα είναι βασική προϋπόθεση για την επιβίωση και τη διαβίωση μας αλλά όχι και για την ευτυχία μας. Και το ερώτημα που γεννάται είναι αν μπορεί η πολιτική να επηρεάσει το ζητούμενο αυτό, την ευτυχία μας, και αν ναι πώς. Ζητήματα όπως η ελευθερία της έκφρασης και της τέχνης, η αυτοδιάθεση, ο σεξουαλικός προσδιορισμός, η ελεύθερη πρόσβαση σε περιοχές φυσικού κάλλους, η επανάκτηση των δημόσιων χώρων, το κοινό αίσθημα δικαίου και τόσα άλλα, καθορίζουν καθημερινά την ευημερία μας με άμεσο και έμμεσο τρόπο και δεν προσδιορίζονται από καμία δημοσιονομική πολιτική και τρόικα.

Η πολιτική οικολογία έχει ξεκινήσει χρόνια τώρα το διάλογο για την αξιολόγηση των μέτρων πολιτικής βάσει δεικτών που ξεπερνάνε το περιορισμένο φάσμα του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ). Βάζει στο τραπέζι παράγοντες όπως η δίκαιη εισοδηματική κατανομή, η ποιότητα του περιβάλλοντος, ο ελεύθερος χρόνος, οι κοινωνικές σχέσεις και η ελεύθερη έκφραση.

Έτσι, για παράδειγμα, η πολιτική οικολογία αναγνωρίζει ότι είναι αναγκαία η μείωση της ανεργίας αλλά ταυτόχρονα κρίνει ότι δεν μπορεί παρά όραμα μας να είναι η δημιουργική και δίκαιη εργασία, σε περιβάλλον σεβασμού και αξιοκρατίας και με ωράριο που επιτρέπει την προσωπική, κοινωνική και οικογενειακή μας εξέλιξη και ευημερία.

Η πολιτική οικολογία δεν πέφτει στην παγίδα των φοροαπαλλαγών κάθε είδους. Προκρίνει την εφαρμογή περιβαλλοντικών φόρων για να συμμορφώνονται οι βρώμικες βιομηχανίες με πολλαπλά οφέλη. Αφενός μεν την προστασία του περιβάλλοντος αφετέρεου δε την ανακύκλωση των φορολογικών εσόδων στην κοινωνία μέσω της μείωσης του φόρου και των ωρών εργασίας που στόχο και αποτέλεσμα θα έχουν τη μείωση της ανεργίας, την αύξηση του ελεύθερου χρόνου, τη βελτίωση του περιβάλλοντος και τη βελτίωση της υγείας μας.

Η πολιτική οικολογία δεν δίνει υποσχέσεις μιας φαύλης και άναρχης ανάπτυξης, που τελικά θα διογκώσει την ανισότητα μεταξύ εργασίας και κεφαλαίου, κρίνοντας από το τι συμβαίνει συνήθως σε χώρες οι οποίες προχωρούν στη στείρα εκμετάλλευση φυσικών πόρων και στην κατασκευή φαραωνικών έργων υποδομών, τουρισμού και βιομηχανίας. Αντίθετα υποστηρίζει ενεργά και με σθένος την κοινωνική επιχειρηματικότητα σε έξυπνους τομείς όπως η κυκλική οικονομία (επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση υλικών), η εξοικονόμηση ενέργειας, η ποιοτική γεωργία και ο εναλλακτικός τουρισμός. Δεν βλέπει απαντήσεις στην κινεζοποίηση των εργαζομένων ή στην παροχή τουριστικών υπηρεσιών σε VIP επισκέπτες, αλλά μέσω θεσμικών οργάνων και φορολογικών εργαλείων αποσκοπεί στην ανάπτυξη της κοινωνικής οικονομίας.

Όλα τα παραπάνω μπορούν, στην λαίλαπα της μονοκαλλιέργειας πολιτικού διαλόγου που βιώνουμε τα τελευταία χρόνια, να φαίνονται ουτοπικά και ανεδαφικά. Αντιθέτως, όχι μόνο αποτελούν κεντρικό σημείο συζήτησης παγκόσμιων οργανισμών, αλλά και έχουν εφαρμοστεί σε αρκετές γειτονικές χώρες με επιτυχία.

Οι Οικολόγοι Πράσινοι, με το συνέδριο του Δεκεμβρίου 2014, αποφασίσαμε σε αυτές τις εκλογές να στηρίξουμε το ΣΥΡΙΖΑ ώστε να απεμπλακεί η χώρα από αδιέξοδες και φασιστικού τύπου πολιτικές. Η στήριξη μας αυτή υλοποιείται με υποψηφιότητες οικολόγων υποψηφίων στα ψηφοδέλτια του αλλά κυρίως με εφαρμόσιμες πράσινες προτάσεις και ιδέες για την χάραξη πολιτικών και στρατηγικών για την επόμενη μέρα στο κοινό πλαίσιο της πολιτικής οικολογίας και της αριστεράς. Με τη σειρά του, το μελλοντικά κυβερνών κόμμα δεσμεύτηκε σε 22 προγραμματικές θέσεις που προτείναμε οι Οικολόγοι Πράσινοι, με ειλικρινή διάθεση και κατανόηση συνεργασίας και προόδου.

Η πρώτη από αυτές τις 22 θέσεις ξεπερνάει το πρόβλημα του χρέους και θέτει ως αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα την «προστασία των κοινών αγαθών (νερό, αέρας, αιγιαλοί, δάση, υγρότοποι, ελεύθερες αστικές εκτάσεις, πολιτιστική κληρονομιά, υγεία, κ.λπ.), και την απρόσκοπτη πρόσβαση όλων των κατοίκων της Ελλάδας σε αυτά και τη βιώσιμη παράδοσή τους στις επόμενες γενεές». Ξεπερνά το ερώτημα σχετικά με τον αν η απρόσκοπτη πρόσβαση θα εξασφαλίζεται μέσω κρατικής, δημόσιας ή ιδιωτικής παροχής και ουσιαστικά τη θέτει ανεξάρτητη από την εισοδηματική κατάσταση του κάθε πολίτη. Το ζητούμενο σήμερα αλλά και αύριο είναι η πρόσβαση όλων στα κοινά αγαθά και συνεπώς η δέσμευση αυτή δίνει σαφή απάντηση στις προσπάθειες των προηγούμενων κυβερνήσεων για εκποίηση των παραλιών, των δασικών εκτάσεων και των κοινών αγαθών όπως η παιδεία και η υγεία.

Η οικολογία είναι παρούσα σε αυτές τις εκλογές με τη συνειδητή επιλογή να μην παραμείνει στα στεγανά της βολικής καθαρότητας αλλά να συμβάλλει καθοριστικά στη διαμόρφωση του οράματος για την επόμενη ημέρα.

Επιλέξαμε να υποστηρίξουμε το ΣΥΡΙΖΑ ως όχημα αλλαγής, εφόσoν και οι δύο πολιτικοί χώροι έχουμε πλήρη γνώση των διαφορών μας αλλά και των κοινών μας επιδιώξεων. Το αύριο πρέπει να μας βρει μαζί, ενωμένους και αποφασισμένους για την αλλαγή.

* H Ζωή Βροντίση, είναι μέλος της Εκτελεστικής Γραμματείας των Οικολόγων Πράσινων

επιστροφή

Βιώσιμη ευημερία με νέες θέσεις εργασίας

Του Κοσμά Κέφαλου

22.01.2015

Η κρίση είναι οικονομική. Το νιώθουμε καθημερινά στο πετσί μας.

Είναι επίσης κοινωνική. Το βλέπουμε, το βιώνουμε, το παρακολουθούμε.

Είναι και περιβαλλοντική. Εδώ, ίσως χρειάζεται να επικεντρωθεί η ματιά μας σε όσα ξεπερνούν την καθημερινότητα, σε δάση, παραλίες, δημόσια περιουσία.

Τώρα που έγινε εμφανές ότι η ελπίδα νίκησε τον φόβο, ότι θα βαδίσουμε σε πολιτική σταθερότητα και οικονομική ασφάλεια, στην αντιμετώπιση της ανεργίας, στην απεμπλοκή από Μνημόνια, σε άρση αδικιών και σε ευαίσθητες κοινωνικές επιλογές, μπορούμε να αφουγκραστούμε προσεκτικότερα τα οικολογικά μηνύματα.

Συζητώντας για τα 22 προγραμματικά σημεία που πρότειναν οι Οικολόγοι Πράσινοι στον ΣΥΡΙΖΑ και έγιναν αποδεκτά και τη συμμετοχή 21 οικολόγων υποψηφίων στα ψηφοδέλτια, εμπεδώνω τη διαφορά της οικονομικής μεγέθυνσης από τη βιώσιμη ευημερία. Την ανάγκη προστασίας των κοινών αγαθών και την παράδοσή τους στις επόμενες γενιές. Την εφαρμογή κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας.

Στο προβοκατόρικο ερώτημα αν οι οικολόγοι αντιπαλεύουν την ανάπτυξη, η απάντηση είναι ότι η σωστή διαχείριση και ο σεβασμός προς το περιβάλλον οδηγεί σε βιώσιμη ευημερία και δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας. Οι Πράσινοι στην Ευρώπη έχουν προτείνει ένα new green deal που μπορεί να προσαρμοστεί στην Ελλάδα.

Οι νέοι και οι άνεργοι μπορούν να στραφούν στην παραγωγή, κυρίως μέσα από την κοινωνική οικονομία, την καλλιέργεια αρωματικών φυτών και αιθέριων ελαίων, την ανακύκλωση, την αυτοπαραγωγή ενέργειας, τον εναλλακτικό τουρισμό.

Οι ξένοι πρέπει να αντιμετωπίζονται ως επισκέπτες και όχι σαν τουρίστες. Η Ελλάδα διαθέτει μοναδικές ομορφιές και σπάνιες ιδιαιτερότητες. Η γειτνίαση τόσων πολλών νησιών με ξεχωριστό φυσικό κάλλος, διαφορετικό τρόπο ζωής και εξαίρετες παραδόσεις, αποτελεί έναν επιπλέον πόλο έλξης. Όλα αυτά χρειάζεται να αναδειχτούν.

Τα ξενοδοχεία να αναβαθμίσουν την κουζίνα τους, προσφέροντας τοπικά γεύματα. Αν σερβίρουμε στον Ολλανδό μοσχαράκι και τυρί Ολλανδίας, επιστρέφουμε στη χώρα του το συνάλλαγμα και του στερούμε τη δυνατότητα να γευτεί κάτι ξεχωριστό!

Υποστηρίζουμε την παράκτια αλιεία και αγανακτούμε με την προεκλογική απόφαση του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης να επαναφέρει την αλιεία με βιντζότρατα, καταργώντας την ευρωπαϊκή και ελληνική νομοθεσία.

Ανησυχούμε και προβληματιζόμαστε για την έγκριση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (με υπερψήφιση από Λαϊκό Κόμμα, Σοσιαλδημοκράτες και Φιλελεύθερους, και καταψήφιση κυρίως από τους Πράσινους και την Αριστερά), της καλλιέργειας, σε όποια χώρα το επιθυμεί, γενετικά τροποποιημένων οργανισμών.

Ο σεβασμός προς το περιβάλλον και η ανάγκη προστασίας του γίνεται πλέον συνείδηση. Πνευματικοί άνθρωποι, επιστήμονες, πολιτικοί ηγέτες (ορισμένες φορές υποκριτικά), καλλιτέχνες και αθλητές εκπέμπουν ανάλογα μηνύματα.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος επικέντρωσε το ενδιαφέρον του στην προστασία του περιβάλλοντος ξαφνιάζοντας, όχι απαραιτήτως ευχάριστα, συντηρητικούς θεολογικούς κύκλους. Η ουσία είναι ότι μέσα από συνέδρια, περιοδείες, κηρύγματα και ποικίλες εκδηλώσεις ευαισθητοποίησε έναν κόσμο ο οποίος δεν επηρεάζεται εύκολα από οικολογικά κινήματα και πολιτικούς σχηματισμούς.

«Το μεταπολεμικό δυτικό μοντέλο, που σήμερα είναι παγκόσμιο, είναι μοντέλο που οδηγεί σε κρίση γιατί είναι καταστροφικό των όρων της ίδιας της ζωής», επισημαίνουν οικολογικά κείμενα. Η σημερινή παγκόσμια ανάγκη είναι: «Αλλάζουμε τον κόσμο, αλλάζουμε και εμείς».

kosmaskefalos@gmail.com

http://www.avgi.gr/article/5241503/biosimi-euimeria-me-nees-theseis-ergasias

επιστροφή

Εισηγητικά κείμενα της συνδιάσκεψης ΘΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα εισηγητικά κείμενα της συνδιάσκεψης ΘΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ της ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΔΟΜΕΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ.

http://www.paratiritiriokp.gr/index.php/2012-01-27-19-14-57/1586-synopsi-tou-vivliou-tou-vasili-taktikou

ΣΥΜΦΩΝΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ κοινωνία Πολιτών και Τοπική Αυτοδιοίκηση http://www.paratiritiriokp.gr/index.php/2012-01-27-18-30-50/1517-symfwno-synergasias-twn-dimwn

ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Κοινωνικών Δικτύων

http://paratiritiriokp.gr/index.php/2012-01-27-19-14-57/1594-o-rolos-tis-orizontias-synergasias-stin-koinoniki-oikonomia

Η ΗΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΔΟΜΕΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ πραγματοποιήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου στην Αθήνα.

Διοργανωτές:

Η Σύμπραξη «Αναπτυξιακή Συνεργατική Σύμπραξη Αττικής» Α.Σ.Σ.Α. με πρωτοβουλία του

Μη Κερδοσκοπικού εκπαιδευτικού και πολιτισμικού κέντρου, Ελληνοαμερικανική ένωση

Ευρωπαϊκού Ομίλου Εδαφικής Συνεργασίας (ΕΟΕΣ) «ΕΥΞΕΙΝΗ ΠΟΛΗ - Δίκτυο Ευρωπαϊκών Πόλεων για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη» Ανεξάρτητης μη κυβερνητικής οργάνωσης Ευρωπαϊκή έκφραση Ανεξάρτητης μη κυβερνητικής οργάνωσης Praksis

Αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας Ερύμανθος

Με την υποστήριξη του Πανελληνίου Παρατηρητηρίου Οργανώσεων της Κοινωνίας Πολιτών

Τα Θέματα ημερήσιας διάταξης που συζητήθηκαν ήταν:

· ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Κοινωνικών Δικτύων, Οργανώσεων της Κοινωνίας Πολιτών και Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την δημιουργία δομών στήριξης της κοινωνικής οικονομίας.

· ΘΕΣΜΟΙ & ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ της ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Κοινωνικές Συμπράξεις, Συνεταιρισμοί

· ΣΥΜΦΩΝΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ και θεσμούς ανοικτής διαβούλευσης στην Τοπική Αυτοδιοίκηση

· ΚΕΝΤΡΑ ΕΝΕΡΓΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ στους Δήμους

Τηλέφωνο και email επικοινωνίας: 2108813760-1, 210-2406731, 210-2400193, 2103643223-4,

panparat@yahoo.gr,epolis@efxini.gr, ekfrasi@ekfrasi.gr

επιστροφή

ΝΕΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ- (Αναπτυξιακής και Κοινωνικής Πολιτικής)

*του Βασίλη Τακτικού

Σε μια περίοδο δραματικής μείωσης της χρηματοδοτικής ενίσχυσης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην Ελλάδα από το κράτος, η μόνη διέξοδος αναπτυξιακής και κοινωνικής πολιτικής που διαφαίνεται στους δήμους είναι οι εφαρμογές κοινωνικής οικονομίας.

Ειδικότερα, εάν λάβουμε υπόψη ότι η φορολογική δυνατότητα έχει προ πολλού εξαντληθεί για τους νομοταγείς πολίτες ώστε να συγκεντρωθούν πρόσθετοι φόροι και τέλη.

Πως μπορούν όμως με λιγότερη χρηματοδότηση του κράτους να γίνουν αναπτυξιακές επενδύσεις και σε κοινωνικές υποδομές;

Η κοινωνική οικονομία δίνει την απάντηση σε αυτό το ερώτημα με την επινόηση μιας νέας σύνθετης πολιτικής και οριζόντιας συνεργασίας σε επίπεδο Τοπικής Κοινωνίας, Τοπικής Αυτοδιοίκησης και συνεργαζόμενων φορέων και επιχειρήσεων .

Η κοινωνική οικονομία με έξυπνο τρόπο μπορεί να συγκεντρώσει κοινωνικό κεφάλαιο και ανενεργούς υλικούς ανθρώπινους πόρους με το συνεργατισμό και όπως μια μεγάλη λιμνοδεξαμενή που συγκεντρώνει το νερό της βροχής και το χειμάρρων για αρδευτικούς σκοπούς να δημιουργήσει νέα αναπτυξιακά δεδομένα.

Έτσι, με οργανωτικό μέσο τις κοινωνικές Συμπράξεις και τις κοινωνικές επιχειρήσεις μπορούν να γίνονται επενδύσεις και να ανοίγουν δουλειές με μικρό χρηματικό κεφάλαιο και κόστος διαμεσολάβησης εκεί που διαφορετικά κυριαρχεί η ανεργία και η φτώχεια.

Οι κοινωνικοί Συνεταιρισμοί και οι κοινωνικές αναπτυξιακές συμπράξεις μπορούν να χαρακτηριστούν το θεσμικό εργαλείο για αυτό το σκοπό.

Με μοχλό τη κοινωνική υποστήριξη, των Δήμων και το οργανώσεων της κοινωνίας πολιτών, άνεργοι και οικονομικά αποκλεισμένοι βρίσκουν δουλειά και κοινωνικές υπηρεσίες των Δήμων μπορούν να λειτουργήσουν ακόμη και με το μισό χρηματικό κόστος περιορίζοντας τη γραφειοκρατική διαμεσολάβηση.

Τα οφέλη σε κάθε περίπτωση είναι πολλαπλά όχι μόνο στη αντιμετώπιση ανεργίας και φτώχειας αλλά και στη διεύρυνση κοινωνικής και αναπτυξιακής πολιτικής .

Υπό αυτή την έννοια η κοινωνική οικονομία λειτουργεί ως καινοτόμα Κοινωνική Πολιτική προς δύο βασικές κατευθύνσεις: πρώτον στην μείωση των τιμών υπέρ των καταναλωτών και του κόστους ανταλλαγών και διαμεσολάβησης καθώς και υπέρ της ανταγωνιστικότητας και βιωσιμότητας μικρών επιχειρήσεων και παραγωγών μέσω των συνεταιρισμών.

και δεύτερον στη συμπληρωματικότητα του κράτους πρόνοιας προσφέροντας εναλλακτικές λύσεις και δυνατότητες.

Η μεταβίβαση μέρους της προνοιακής πολιτικής του κράτους προς τα κάτω στο επίπεδο της πρωτοβάθμιας εξουσίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης έχει μια σειρά από πλεονεκτήματα, καθώς σ' αυτό το επίπεδο γίνεται εφικτή και μπορεί να υποστηριχθεί η κοινωνική επιχειρηματικότητα που ενσωματώνει το κοινωνικό κεφάλαιο, την αλληλεγγύη τον εθελοντισμό την κοινωνική ευθύνη και συμμετοχή για τη τοπική ευημερία.

Κλειδί λοιπόν αυτής της κοινωνικής πολιτικής καινοτομίας είναι η συμπληρωματικότητα του κράτους πρόνοιας από την κοινωνική οικονομία της αγοράς.

Υπάρχουν πλήθος εφαρμοσμένα παραδείγματα συνεργατισμού και κοινωνικής οικονομίας που επικυρώνουν αυτή παραδοχή σε όλες τις χώρες της ΕΕ. ενώ στην Ελλάδα αντίστοιχα υπάρχει θεσμικό έλλειμμα που είναι ανάγκη γρήγορα να καλυφθεί.

Χρειάζεται όμως ανάλογη προσοχή όπως σε όλα τα άλλα διαρθρωτικά ελλείμματα που επηρεάζουν τη κρίση χρέους και δυσκολεύουν την ανάκαμψη.

Τηρουμένων των αναλογιών ιδιαίτερη σημασία πρέπει να δοθεί στη Ελληνογερμανική συνεργασία στο επίπεδο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ώστε να βρεθεί ένα νέο γόνιμο πεδίο εφαρμογών με χειροπιαστά αποτελέσματα στους τομείς της κοινωνικά υποστηριζόμενης Γεωργίας στις farm market, υπηρεσίες υγείας και στο τουρισμό.

ΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ

Ιδιαίτερη σημασία της μείωσης του κόστους διαμεσολάβησης πρέπει να δοθεί στους τομείς διατροφής υγείας και πράσινης ανάπτυξης.

Όπως είναι κατανοητό το έλλειμμα διατροφής - στέγασης και υπηρεσιών υγείας χαρακτηρίζει κατ' εξοχήν μια κατάσταση φτώχειας.

Γι' αυτό το λόγο στην κοινωνική οικονομία επικεντρώνεται κατ΄αρχή σε αυτούς τους τομείς. Ένα πρόγραμμα που μειώνει τις τιμές στους παραπάνω τομείς έχει ιδιαίτερη σημασία για την κοινωνική πολιτική.

Στη Γερμανία γνωρίζουν πολύ καλά και εφαρμόζουν την κοινωνική οικονομία της αγοράς από1949 παράλληλα με τη πολιτική για το κοινωνικό κράτος πρόνοιας.

Το 1990 με την επανένωση της Ανατολικής Γερμανίας με τη Δυτική και την κρίση που ακολούθησε για ν' αντιμετωπιστεί η καταστροφική ανεργία εφαρμόστηκε ένα επιτυχές πρόγραμμα 400 εργασιακών συνεργατισμών μέσα σ' ένα χρόνο με σημαντικά αποτελέσματα στην αντιμετώπιση της ανεργίας και την κοινωνική συνοχή.

Η Ελλάδα σήμερα αντιμετωπίζει ένα μεγαλύτερο πρόβλημα ανεργίας και πρέπει με μεγαλύτερη ένταση να προχωρήσει σε ανάλογες πρακτικές κοινωνικής οικονομίας.

Συνεργατικές πρωτοβουλίες και συμπράξεις κοινωνικών εταίρων μπορούν ακόμη να συμβάλουν στη ανανέωση και επαναλειτουργία σε σχολάζουσες δημόσιες και κοινωνικές υποδομές.

Μια τέτοια προσέγγιση είναι και προς όφελος των εταίρων μας στην Ε.Ε. και μπορούν να βοηθήσουν σε αυτή τη διαδικασία εάν είναι πράγματι στόχος η ανάπτυξη των οικονομικών ανταλλαγών

Η χρηματοδοτική στήριξη άλλωστε υπάρχει μέσα από τη λειτουργία του Ευρωπαικού κοινωνικού Ταμείου που διαθέτει αντίστοιχους πόρους και προωθεί τη κοινωνική την κοινωνική οικονομία στην Ευρώπη.

Το πρόβλημα είναι ότι στην Ελλάδα ελάχιστα αξιοποιούνται δημιουργικά αυτοί οι διαθέσιμοι χρηματικοί πόροι πέρα από την ανάλωση των επιδοτήσεων σε μια 'βιομηχανία» σεμιναρίων και επιφανειακής συμβουλευτικής χωρίς αντίκρισμα και αυτό είναι ένα πρόβλημα που πρέπει να ξεπεραστεί με την ουσιαστική ενίσχυση και υποστήριξη των κοινωνικών επιχειρήσεων.

Δυο έννοιες κλειδιά σχετικά με τη κοινωνική οικονομία θα πρέπει να έχει κανείς στο νου του όταν εξετάζει τα πλεονεκτήματα αυτής της προσέγγισης.

Η μείωση της γραφειοκρατικής διαμεσολάβησης του κράτους και της φορολογικής διαμεσολάβησης σημαίνει σημαντική εξοικονόμηση πόρων για παραγωγικές και κοινωνικές επενδύσεις. Πολύ περισσότερο όταν αυτό συνδυάζεται με τη μείωση της διαφθοράς στη διασπάθιση των κοινοτικών πόρων.

Η μείωση του κόστους της διαμεσολάβησης στην αγορά μέσω των κοινωνικών και συνεταιριστικών επιχειρήσεων είναι το άλλο στοιχείο κοινωνικής πολιτικής που επιδρά στη μείωση των τιμών, ειδικότερα στο ζήτημα της διατροφής και υγείας.

Ας σημειώσουμε ότι η μείωση των τελικών τιμών δεν λειτουργεί μόνον υπέρ του καταναλωτή, αλλά μπορεί να λειτουργεί και υπέρ του παραγωγού στο πλαίσιο της κοινωνικά υποστηριζόμενης Γεωργίας αφαιρώντας ένα μεγάλο κόστος από τη διαμεσολάβηση.

Μ' αυτό τον τρόπο άλλωστε δημιουργείται και το κατάλληλο ανταγωνιστικό περιβάλλον για τη βιωσιμότητα των μικρών επιχειρήσεων και κοινωνικών επιχειρήσεων.

Αυτά πρέπει να είναι και τα κριτήρια αξιολόγησης της αυθεντικής κοινωνικής οικονομίας και διάκρισης έναντι της ψευδεπίγραφης και προσχηματικής.

Σε ένα τέτοιο συνεργατικό περιβάλλον σε ότι αφορά τη βέλτιστη ενεργοποίηση των ανθρώπινων πόρων και ανταγωνιστικό περιβάλλον σε ότι αφορά τη μείωση των τιμών υπέρ του καταναλωτή ( όλοι οι πολίτες είμαστε και καταναλωτές) μπορεί να βρει το νέος έδαφος για ανάπτυξη και η Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Συνεργατισμός λοιπόν και η ανταγωνιστικότητα δύο κατ΄αρχή αντιφατικές έννοιες, στη κοινωνική οικονομία μπορούν να βρεθούν σε μια αρμονική ισορροπία και να δημιουργήσουν μια νέα δυναμική ανάπτυξης στις τοπικές κοινωνίες με τη στήριξη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Ο Βασίλης Τακτικός είναι συγγραφέας του Βιβλίου «Θεσμοί και εφαρμογές Κοινωνικής οικονομίας»

(ελήφθη 1-8-2014)

επιστροφή

Η οικονομία της συνεργασίας

του Νίκου Γιαννή*

Στον Λεβιάθαν, το 1651, ο Τόμας Χομπς εκκινεί από τη θέση ότι η φυσική, προ-κοινωνική κατάσταση των ανθρώπων είναι αυτή του πολέμου όλων εναντίον όλων. Η τάξη μπορεί να επιτευχθεί όταν μια ισχυρή εξουσία είναι ικανή να περιορίσει και πειθαρχήσει τη συμπεριφορά των ανθρώπων, οι οποίοι ενδιαφέρονται μόνον για τον εαυτό τους. Έτσι γεννήθηκαν διάφορες σχολές διαμόρφωσης πολιτικών συστημάτων μιας τέτοιας ισχυρής εξουσίας, ώστε τα πράγματα να ρυθμίζονται άνωθεν και να καταστέλλεται το εγώ, ολοκληρωτικά (ολοκληρωτισμός) ή εν μέρει (σοσιαλδημοκρατία και κρατικιστικός συντηρητισμός). Για τον, εκ των βασικών ιστορικών εισηγητών του φιλελευθερισμού, Ανταμ Σμιθ (1723-1790), Σκωτσέζο ηθικό φιλόσοφο και πρωτεργάτη της πολιτικής οικονομίας, η κοινωνία απαρτίζεται επίσης από ιδιοτελή άτομα, αλλά εφόσον τους αναγνωρίζεται το απαραβίαστο της ελευθερίας το τελικό συνολικό αποτέλεσμα ως φυσικό δικαίωμα, οδηγεί μάλλον σε μια αυτο-ρυθμιζόμενη ευημερία παρά σε μια βίαιη αναρχία.

Η ρεαλιστική σχολή στις διεθνείς σχέσεις υποστηρίζει ότι τα κράτη υπηρετούν αποκλειστικώς τα συμφέροντα τους και πως η συμμετοχή τους στις διεθνείς σχέσεις διαμορφώνεται επί τη βάσει της ισχύος. Το ίδιο στο εσωτερικό των κρατών, είναι ισχυρή η θεωρία (πανίσχυρη στην Ελλάδα) ότι τα πολιτικά κόμματα είναι καταδικασμένα στο πλαίσιο του πολιτικού ανταγωνισμού που αναπτύσσεται στην αντιπροσωπευτική δημοκρατία να μην αποκλίνουν στο παραμικρό από το συμφέρον τους προκειμένου να διατηρήσουν ή να καταλάβουν την εξουσία, παραγνωρίζοντας αναπόφευκτα σε τελευταία ανάλυση ακόμη και τον ρόλο ύπαρξης τους, που είναι η προαγωγή ενός, αδύνατου υπό αυτές της συνθήκες, γενικού καλού. Στην ίδια γραμμή σκέψης, το πελατειακό σύστημα δεν είναι κάτι άλλο από την ανάγκη επιβίωσης ή επικράτησης των αιρετών πολιτικών προσώπων, που αν παραβλέπουν τους αμείλικτους κανόνες του, παραγκωνίζονται σχεδόν αυτομάτως από τους υπολοίπους «παίκτες», οι οποίο διαθέτουν εξ’ ορισμού μια άκαμπτη προσωπική στρατηγική, με βάση την οποία αρθρώνουν τις συμμαχίες τους σε άτομα ή τμήματα της κοινωνίας έτσι ώστε να εκλέγονται. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και εντός των δημοσίων υπηρεσιών ως προς την κα(τά)ληψη και κατοχή των θέσεων ευθύνης, όπου εκτυλίσσεται μονίμως ένα ανελαστικό παίγνιο εξουσίας. Αλλά και στον ιδιωτικό τομέα τα πράγματα δεν είναι διαφορετικά, αφού η, επίσημα διακηρυγμένη από τη φύση του τομέα, στάθμιση δρώντων προσώπων και επιχειρήσεων δεν μπορεί να είναι οποιαδήποτε άλλη από αυτήν του συμφέροντος.

Το ένστικτο της αυτοσυντήρησης εξηγεί πράγματι τα πάντα; Homo homini lupus est? Ο άνθρωπος είναι λύκος για τον άλλο άνθρωπο; «Ο θάνατος σου η ζωή μου», «όλα ή τίποτα», «άσπρο ή μαύρο», «καθαρές λύσεις αντί συμβιβασμών», «ο καθένας ενδιαφέρεται για την πάρτη του»; Είναι όμως πράγματι έτσι, είναι έτσι ακριβώς; Η υπόθεση μας εδώ είναι ότι δεν είναι έτσι ή ότι δεν είναι έτσι καταρχήν. Υπάρχει ανταγωνισμός, πολλές φορές σκληρός και ανελέητος, ναι, υπάρχει και η επιδίωξη του ατομικού συμφέροντος, ναι, ωστόσο δεν είναι τα μόνα που υπάρχουν στις διάφορες μορφές συμβίωσης. Ταυτοχρόνως υπάρχει συνεργασία, αλλά και αλληλεγγύη, ιδεολογικά κίνητρα, οικουμενικές και ανθρωπιστικές αιτίες συμπεριφοράς, οσάκις και αλτρουισμός (1).

Φαίνεται λοιπόν ότι σε αντίθεση με ότι ισχυρίζονται οι θεωρίες της ορθολογικής επιλογής (rational choice), υπάρχουν ισχυρά στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η συνεργασία διαδραματίζει έναν πολύ πιο σημαντικό ρόλο στην ανθρώπινη συμπεριφορά απ’ ότι νομίζουμε. Η διεύρυνση των οριζόντων της θεωρητικής βιολογίας που έχει επέλθει, κάνει την υπόθεση ότι η συνεργασία δεν είναι μια εξελικτική ανωμαλία, αλλά αντιθέτως, ένας οδηγός των σύνθετων μορφών της οργανικής και κοινωνικής οργάνωσης (2). Η συνεργασία ήταν μέρος της συμπεριφοράς των πρωταρχικών οργανισμών πολύ πριν την ανάπτυξη του ανθρώπινου είδους στην Αφρική. «Ένας σημαντικός συντελεστής της τάσης μας προς συνεργασία φαίνεται να είναι βιολογικός» (3). Τα παιδιά μας, εμάς των ανθρώπων είναι πρόθυμα να συνεργαστούν προτού να εισαχθούν στους κανόνες της πολιτισμένης κοινωνίας και έχουν την τάση να βοηθούν όσους έχουν ανάγκη και χωρίς μάλιστα να εξαρτούν τη βοήθεια που προσφέρουν από ανταπόδοση. Αντιθέτως η ανταπόδοση υπονομεύει αυτή την τάση φιλαλληλίας!

H συνεργασία, με βάση την πολύ πρόσφατη μελέτη των Μέσνερ, Γκουαρίν και Χάουν (5) φαίνεται να διέπεται από ένα σχετικά μικρό σύνολο βασικών μηχανισμών, το οποίο αποκαλούν το εξάγωνο της συνεργασίας. Αυτοί οι μηχανισμοί έχουν επανειλημμένα επιβεβαιωθεί ότι επηρεάζουν το αποτέλεσμα των ανθρωπίνων αλληλεπιδράσεων και προσδιορίζουν αν η συνεργασία μπορεί να είναι ή όχι βιώσιμη στον χρόνο. Πρώτη μεταξύ αυτών των μηχανισμών είναι (α) η αμοιβαιότητα, δηλαδή, η πολύ ισχυρή αποστροφή που έχουμε στο να μας εξαπατούν. Η αμοιβαιότητα εγκαθιδρύεται καλύτερα όταν υπάρχει (β) εμπιστοσύνη, όταν μπορούμε να (γ) επικοινωνούμε για ν’ ανταλλάσσουμε πληροφορίες, όταν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε (δ) τη φήμη, το τι λέγεται ευρέως, για την αξιολόγηση της αξιοπιστίας και (ε) όταν αντιλαμβανόμαστε την αλληλεπίδραση που συντελείται ως δίκαιη. Είναι πολύ δύσκολο να ευδοκιμήσει ή να αντέξει η συνεργασία εάν εκλείπουν αυτά τα πέντε στοιχεία. Συχνά (στ) η χρήση ή η απειλή χρήσης τιμωρίας, ή καλύτερα συνεπειών ως απόρροια μιας συμπεριφοράς, μπορεί να συνιστά έναν αποτελεσματικό μηχανισμό για να κρατούνται οι λαθρεπιβάτες μέσα στο παιχνίδι και να διατηρείται η συνεργασία σε ευρύτερα σύνολα. Τέλος, η συνεργασία διατηρείται, δια του συνδετικού ιστού μιας ενιαίας ταυτότητας. Οι άνθρωποι που μοιράζονται κοινά φυσικά και πνευματικά χαρακτηριστικά, συμφέροντα, ιδέες ή αφηγήσεις, περιέρχονται σε μια κατάσταση κοινότητας συνεργασίας πολύ πιο εύκολα από ό, τι εκείνοι που δεν μοιράζονται αυτά τα κοινά χαρακτηριστικά.

Επομένως, ίσως αξίζει να συγκεντρώσουμε την προσοχή μας και τις δυνάμεις μας στην αξιοποίηση και θέση σε ισχύ αυτών των έξι μηχανισμών. Η επιτυχής συνεργασία επί 60 χρόνια –δύο γενεές-, των επί αιώνες αιμματοβαμμένων εχθρών Γάλλων και Γερμανών αλλά και πολλών άλλων εκ των 28 κρατών - μελών πλέον, στο πλαίσιο της ΕΕ, δεν αποτελεί εξάλλου μια λαμπρή επιτυχία της ανάπτυξης αυτών των μηχανισμών συνεργασίας, μια ένεση ελπίδας για όλη την ανθρωπότητα και μια οικτρή διάψευση των ρεαλιστών, του απαρασάλευτου συμφέροντος και των πάσης φύσεως θιασωτών της βίας; Οι μηχανισμοί αυτοί δεν σφυρηλατήθηκαν κυρίως στην υψηλή πολιτική και τις εθνικές διπλωματίες, αλλά στην οικονομία, στη δημοκρατία της αγοράς δηλαδή, είτε αυτή απαντάται ως κοινωνική οικονομία της αγοράς (γερμανικό πρότυπο), είτε ως νέο-φιλελευθερισμός, είτε ως σοσιαλδημοκρατικό κράτος πρόνοιας. Η οικονομία έπαιξε και παίζει τον ρόλο του καταλύτη αυτής της προωθημένης συνεργασίας μεταξύ ανθρώπων, στο πλαίσιο της Ε.Έ. Εκεί οικοδομήθηκε η ΕΕ, με βάση τη λειτουργική κι ακόμη περισσότερο τη νεολειτουργική θεωρία, επομένως εκεί ίσως αξίζει να αναζητήσουμε τη διέξοδο στην παρούσα κρἰση. Το ποιοτικό άλμα προς την πολιτική ένωση και τη συνταγματοποίηση της ευρωπαϊκής δημοκρατίας, προϋποθέτει την ύπαρξη ενός ευρωπαϊκού δήμου ο οποίος ήδη οικοδομείται ως απότοκος της ενιαίας αγοράς και της δοκιμασμένης πολυ-επίπεδης και ευρείας συνεργασίας σε αυτήν.

Είναι λοιπόν η ώρα για την αναβάθμιση της οικονομίας σε έναν ανανεωμένο και επικαιροποιημένο ενοποιητικό επιταχυντή, εμπλουτίζοντας την οικονομία (δημόσια και ιδιωτική) με τη μέγιστη λογοδοσία, κοινωνική υπευθυνότητα και συνέργειες με τους φορείς της κοινωνίας πολιτών και επιβεβαιώνοντας την εσωτερική δύναμη και την εξωτερική ακτινοβολία του ευρωπαϊκού κοινωνικού προτύπου.

Η οικονομία, είτε ως επιστήμη που μελετά την παραγωγή, τη διανομή και την κατανάλωση, είτε ως τέχνη της διαχείρισης των εσόδων και εξόδων, είτε ως πράξεις με σκοπό την αποταμίευση, θα μπορούσε να καθιστά περιττό τον επιθετικό προσδιορισμό «κοινωνική» και την κοινωνική οικονομία έννοια στερούμενη νοήματος. Κι όμως, η κοινωνική οικονομία δεν είναι περιττολογία, πλεονασμός ή υπερβολή, ούτε ανακριβολογία, ούτε αντίφαση.

Πράγματι, η κοινωνική οικονομία δεν έχει πολλά χρόνια που αναγνωρίστηκε ως διακριτό σύνολο οικονομικών φορέων, άρα ως διακριτή επιστήμη, τέχνη και αποταμιευτική συμπεριφορά. Ωστόσο, οι φορείς και η πράξη της κοινωνικής οικονομίας δεν είναι τόσο νέο φαινόμενο, παρά την έλλειψη αναγνώρισης, δηλαδή παρά την απουσία συνείδησης εκείνων που επιδίδονται σε αυτήν, ότι αυτό που πράττουν αποτελεί οικονομική δραστηριότητα διακριτή του παραδοσιακού διαχωρισμού μεταξύ ανθρωπίνων ενεργειών που ανήκουν στην ιδιωτική - κερδοσκοπική από τη μια ή στη δημόσια σφαίρα από την άλλη.

Η παροχή δημοσίων αγαθών ή υπηρεσιών έχει αναμφισβήτητα οικονομικά χαρακτηριστικά, έσοδα - έξοδα, αποταμίευση ή αποθεματικό και μελετάται στο πλαίσιο της πολιτικής οικονομίας ή μακροοικονομίας. Από την άλλη, η ιδιωτική οικονομική δραστηριότητα, ατομική ή επιχειρηματική, που μελετάται κυρίως στο πλαίσιο της μικροοικονομίας, δεν αφίσταται κοινωνικής σημασίας. Είτε με, όχι αναγκαστικά ηθελημένες, ωστόσο ευεργετικές τελικώς, συνέπειες υπέρ του κοινωνικού συνόλου ή άλλων ανθρώπων με βάση τις φιλελεύθερες αντιλήψεις περί της αοράτου χειρός, αφού η επιδίωξη του ατομικού και επιχειρηματικού κέρδους επαναδιαχέει στην κοινωνία μέρος ή το όλον αυτού. «Επιδιώκοντας το συμφέρον μου συμβάλλω άθελα μου στη προαγωγή του κοινού καλού». Είτε με συνειδητό τρόπο και εμπρόθετη ιδιωτική οικονομική συμπεριφορά που κατατείνει στην ικανοποίηση αναγκών μέρους ή, σπανιότερα, όλης της κοινωνίας. Αυτό συντελείται διαμέσου, (α) της οικειοθελώς ανειλημμένης εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, ή (β) αυτού που αποκαλούμε συνηθέστερα ως κοινωνική οικονομία.

Γι’ αυτό ακριβώς, όπως και η εταιρική κοινωνική ευθύνη, έτσι και η κοινωνική οικονομία μπορεί να γίνει αντιληπτή ως μέρος ενός τρίτου τομέα, ο οποίος, επέκεινα τόσο της ιδιωτικής όσο και της δημόσιας δραστηριότητας, περιλαμβάνει, εκτός από την παραπάνω οικονομική οργάνωση εταιρικών – κερδοσκοπικών φορέων με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά (μη αναδιανομή υψηλού κέρδους ή καθόλου κέρδους κ.α.) προς διακηρυγμένη κάλυψη κοινωνικών αναγκών, τις οργανώσεις της κοινωνίας πολιτών (Ο.Κ.Π), τα Ιδρύματα, τους συλλόγους, τις Μ.Κ.Ο, τις ενώσεις πολιτών, τα κληροδοτήματα, κ.λπ.

Βεβαίως και οι δύο περιπτώσεις, (α) φορείς κοινωνικής οικονομίας ή κοινωνικής επιχειρηματικότητας και (β) φορείς της κοινωνίας πολιτών με μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα, αφού αποτελούν προϊόν της ελεύθερης βούλησης πολιτών, χωρίς τα καταναγκαστικά στοιχεία δηλαδή που περιέχει η «νόμιμη βία» της κρατικής δράσης (νόμοι, φόροι, κρατική διοίκηση και υπηρεσίες), συνιστούν εκδηλώσεις του «ιδιωτικού», ενός αυθόρμητου και οικειοθελούς ιδιωτικού, με σκοπό την προαγωγή κοινωφελών σκοπών. Μικρή σημασία ωστόσο έχει, τουλάχιστον από πρακτική άποψη, αν πρόκειται για μια sui generis εκδήλωση του ιδιωτικού, της ιδιωτικής σφαίρας της ανθρώπινης κινητοποίησης, ή αν πρόκειται για έναν αυθύπαρκτο τρίτο τομέα που κείται μεταξύ δημοσίου και ιδιωτικού, δεδομένου ότι παρά την εθελοντική, ιδιωτική κινητοποίηση των συντελεστών του, τα κίνητρα τους παραμένουν εστιασμένα στην κοινωφέλεια και όχι στο ατομικό οικονομικό κέρδος, ή, σε κάθε περίπτωση, στη μη μεγιστοποίηση ενός τέτοιου κέρδους.

Οι εξελίξεις του 1989 και η κατάρρευση της ουτοπικής προσδοκίας για μια ολική κανονιστική ρύθμιση του κόσμου και κατά συνέπεια για μια οριστική αντιμετώπιση των δεινών μας, ανέδειξε μια πρωτόγνωρη στην ιστορία ορμή, αποσπασματικής πλην όμως βαθειά ενσυνείδητης και εθελοντικής αλληλεγγύης μεταξύ ατόμων...

Ο όρος «κοινωνική οικονομία» εμφανίζεται για πρώτη φορά στη Γαλλία προς το τέλος της πεντηκονταετίας μετά τη γαλλική επανάσταση και συν τω χρόνω διέσχισε τα γαλλικά σύνορα, συναντώντας σοβαρή απήχηση στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης. Όντως, οι φορείς της κοινωνικής οικονομίας αποτελούν έκτοτε όλο και πιο σημαντικούς παράγοντες για την κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη, σε ευρωπαϊκό, εθνικό και περιφερειακό-τοπικό επίπεδο.

Το χαρακτηριστικό γνώρισμα των φορέων κοινωνικής οικονομίας σε σχέση με τις παραδοσιακές επιχειρήσεις, είναι το γεγονός ότι δεν εξαντλούνται στην επιδίωξη του κέρδους και στη διανομή του στους μετόχους. Το ιδιοκτησιακό καθεστώς, «ποιος είναι το αφεντικό» έχει σημασία. Τα δικαιώματα ιδιοκτησίας σε μια κοινωνική επιχείρηση δεν αναγνωρίζονται στους επενδυτές αλλά σε εκείνους τους οποίους αφορά η δράση της (stakeholders), ήτοι εργαζόμενοι, πελάτες, ακόμη και εθελοντές. Έτσι σε σχέση με τους κλασικούς συντελεστές της παραγωγής, οι φορείς κοινωνικής οικονομίας τείνουν να ιεραρχούν τον άνθρωπο και την εργασία πάνω από το κεφάλαιο και όχι μόνον κατά το μέρος που αφορά τη διανομή των κερδών. Επομένως η διατήρηση της απασχόλησης και η ποιότητα των υπηρεσιών μπορεί να προηγούνται έναντι μιας αυξημένης κερδοφορίας.

Επιπλέον, μεταξύ των σκοπών που επιδιώκουν οι οργανισμοί κοινωνικής οικονομίας, συγκαταλέγονται τόσο η παροχή αγαθών και υπηρεσιών στα μέλη ή στην κοινότητά ανθρώπων αναφοράς τους, όσο και η επιδίωξη στόχων που ωφελούν γενικότερα την ευρύτερη κοινωνία. Η δυνατότητα προσφοράς απασχόλησης περιλαμβάνεται. Άλλα χαρακτηριστικά γνωρίσματα είναι, η συμμετοχική λήψη αποφάσεων (κρίσιμες αποφάσεις λαμβάνονται με ψηφοφορία όλων των μελών τους), η επανεπένδυση των κερδών, ο προσανατολισμός στην ανάπτυξη της κοινότητας και η ύπαρξη κοινωνικού αντίκτυπου από τη δραστηριότητα τους.

Το συνεταιριστικό κίνημα θεωρείται ότι έλκει τη καταγωγή του από μια πόλη με κύρια παραγωγική δραστηριότητα την κλωστοϋφαντουργία, το Ρότσντεϊλ. Το 1844 οι σκληρές συνθήκες και η ανεπαρκής προστασία των καταναλωτών, προκάλεσαν 28 εργαζόμενους να διαμορφώσουν μια εναλλακτική προσέγγιση ως προς την προμήθεια τροφίμων και άλλων αγαθών, κοινωνικών και εκπαιδευτικών εγκαταστάσεων. Δημιούργησαν μια συνεταιριστική εταιρεία λιανεμπορίου, με την επωνυμία «Δίκαιη Εταιρεία των Πρωτοπόρων του Ρότσντεϊλ» Rochdale (Equitable Pioneers Society). Οι σκαπανείς του Ρότσντεϊλ άνοιξαν κατάστημα πουλώντας υγιεινά τρόφιμα σε καλές τιμές. Έτσι η επιχείρηση υπηρετούσε τα μέλη της, τα οποία παραλλήλως ήταν ιδιοκτήτες, αλλά και επιχειρηματίες και πελάτες. Ένα μέρος των κερδών επέστρεφε στα μέλη, κατ’ αναλογίαν των αγορών τους. Όλα τα μέλη είχαν τα ίδια δικαιώματα ψήφου, ανεξαρτήτως αριθμού εταιρικών μεριδίων. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, διαμορφώθηκαν οι Συνεταιριστικές Αρχές του Ρότσντεϊλ: εθελοντική και ελεύθερη συμμετοχή, δημοκρατική διοίκηση, δηλαδή ένα άτομο = μία ψήφος, διανομή πλεονάσματος κατ’ αναλογία των αγορών των μελών (μέρισμα) και παροχή εκπαιδευτικών εγκαταστάσεων για τα μέλη και τους εργαζομένους. Οι αρχές του Ρότσντεϊλ υιοθετήθηκαν από τη Διεθνή Συνεταιριστική Ένωση (ICA), για τον ορισμό των βασικών χαρακτηριστικών όλων των συνεταιρισμών (6).

Στην Ευρώπη της μεγαλύτερης κρίσης που διήλθε ποτέ, η κοινωνική οικονομία καθώς και η κοινωνική επιχειρηματικότητα αντιπροσωπεύουν μια τεράστια πηγή έμπνευσης και δυναμισμού για την επίτευξη μιας ολοκληρωμένης και βιώσιμης ανάκαμψης. Εξάλλου, τόσο η πρόοδος της ευρωπαϊκής ενοποίησης όσο και της κοινωνίας πολιτών - εθελοντισμού, ειδικώς μετά το annus mirabilis 1989, αποτελούν εκφράσεις επικράτησης της υπόθεσης μιας οικονομίας της συνεργασίας ως οικειοθελούς, δηλαδή εν ελευθερία, υποστολής των διαφόρων ατομικών και συλλογικών «εγώ», που βεβαίως δεν υποκαθιστά το συμφέρον και την επιβίωση αλλά τους αμφισβητεί το μονοπώλιο και τα εμποτίζει ποιοτικά. Πραγματικά ελεύθερος είναι ένας ηθικά αυτοδεσμευτικός κόσμος.

Στον κόσμο, ο ρόλος της κοινωνίας πολιτών, της κοινωνικής οικονομίας και της υπεύθυνης επιχειρηματικότητας, έχει πλέον έναν τεράστιο ρόλο για τη ζωή όλων μας. Στο Παγκόσμιο Οικονομικού Φόρουμ του Νταβός ο ρόλος αυτός έχει αποκτήσει ήδη περίοπτη θέση. Όπως τονίζεται (7), οι τρεις τομείς, των επιχειρήσεων, των κρατών και της κοινωνίας πολιτών, δεν μπορούν πλέον να δρουν απομονωμένοι μεταξύ τους. Ο ρόλος της κοινωνίας πολιτών θα κερδίζει συνεχώς όλο και μεγαλύτερη σημασία, ειδικώς προς συνδρομή των πληθυσμών που υπο-εκπροσωπούνται, ή είναι περιθωριοποιημένοι και χάριν των πληθυσμών που είναι πιο μορφωμένοι, δικτυωμένοι και ευαισθητοποιημένοι, όσο ποτέ άλλοτε στην ιστορία. Γι’ αυτό κυβερνήσεις και επιχειρήσεις έχουν συμφέρον να υπάρχουν ανεξάρτητες οργανώσεις, αλλά και ιδιώτες και κοινωνικές επιχειρήσεις που να λειτουργούν ως παρατηρητήρια, ηθικοί θεματοφύλακες και συνήγοροι. Η διάχυση της γνώσης, των πόρων και των αξιών, η καινοτομία και η έμπνευση, θα είναι στην υπηρεσία των επιχειρήσεων και των κυβερνήσεων, χάριν της ειδικής αποστολής της κοινωνίας πολιτών σε ένα συνεχώς αλληλο-εξισορροπούμενο σύστημα.

Η απόσταση μεταξύ των φορέων της κοινωνικής οικονομίας και των παραδοσιακών επιχειρήσεων θα μειώνεται, όσο οι δεύτερες θα αντιλαμβάνονται όλο και καλύτερα ότι η ελαχιστοποίηση των αρνητικών επιπτώσεων της επιχειρηματικής τους λειτουργίας, τόσο στο ανθρωπογενές όσο και στο φυσικό περιβάλλον, αποτελεί αφενός παγκόσμια ηθική προτεραιότητα, αφετέρου ότι είναι προς το συμφέρον τους. Η δίκαιη κοινωνική ανάπτυξη θα εξελιχθεί σε όλο και πιο σημαντική προτεραιότητα και η αισθητική του κυνικού επιχειρηματία με το χοντρό πούρο, το πανάκριβο, τεράστιο αυτοκίνητο, την ιδιωτική ασφάλεια και τις πανέμορφες γυναίκες γύρω του, σταδιακά θα απισχνανθεί. Τα χαρακτηριστικά της δίκαιης κοινωνικής ανάπτυξης και της κοινωνικής επιχείρησης θα πάψουν να αφορούν έναν μικρό αριθμό εταιριών και θα γίνουν ένα αναπόσπαστο λειτουργικό στοιχείο καταρχήν της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς και φυσικά και της παγκόσμιας αγοράς.

Σε αυτό το περιβάλλον, η διαχωριστική γραμμή μεταξύ παραδοσιακής και κοινωνικής οικονομίας, θα γίνεται όλο και πιο δυσδιάκριτη, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν είναι ήδη. Όπως προβλέπει ο Τζέρεμυ Ρίφκιν (8), όσο θα πλησιάζουμε στο μέσον του αιώνα, όλο και περισσότερο το εμπόριο θα πρέπει να εποπτεύεται από ευφυή τεχνολογικά υποκατάστατα, απελευθερώνοντας ένα μεγάλο μέρος της ανθρώπινης φυλής προς δημιουργία κοινωνικού κεφαλαίου στον μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα της κοινωνίας πολιτών, καθιστώντας τον κυρίαρχο τομέα στο δεύτερο ήμισυ του αιώνα.

Ο τρίτος τομέας, σημαντικός πυλώνας του οποίου είναι η κοινωνική οικονομία, είναι μια φιλοσοφία της ύστερης νεωτερικότητας, αλλά κυρίως εισαγωγή στη φιλοσοφία της μετανεωτερικότητας, ώστε να επιστρέψουμε με ευγνωμοσύνη στον Αριστοτέλη: «Αυτό που πέτυχα με τη φιλοσοφία ήταν να κάνω με τη θέληση μου αυτά που οι άλλοι τα κάνουν επειδή φοβούνται τους νόμους». Ενώ ούτε το εμπόριο, η επιδίωξη του κέρδους και η ιδιωτική κινητοποίηση, ούτε η κρατική εξουσία, οι νόμοι, οι φόροι, η γραφειοκρατία και η αστυνομία θα εξαφανιστούν, ωστόσο αυτά δεν θα αρκούν για την εκπλήρωση των ηθικών και θεμιτών ανθρωπίνων προσδοκιών και ο τρέχων αιώνας προβλέπεται να σημαδευτεί από τον καλπασμό της κοινωνίας πολιτών, του εθελοντισμού, της εταιρική ευθύνης και της κοινωνικής οικονομίας, στοιχεία που επιστέφονται από την πολύτιμη ιδιότητα της συνεργασίας, βιολογική και επίκτητη-κοινωνιογενής.

Πρόκειται για την πρωτόγνωρη στην ιστορία, γενικευμένη άνοδο της μεσαίας τάξης παγκοσμίως ως απόρροια της οικονομικής ανόδου, του βιοτικού επιπέδου και της κατανάλωσης, του μορφωτικού επιπέδου, της τεχνολογίας και του διαδικτύου, της προστασίας των δικαιωμάτων και της πολιτειότητας. Ένας βαθμός συγκεντρωτισμού και κεντρικών ρυθμίσεων σε παγκόσμια κλίμακα θα καταστεί σύντομα απαραίτητος. Ωστόσο ταυτοχρόνως το αντιστάθμισμα του θα είναι ένας τοπικός κοσμοπολιτισμός, αφού προτεραιότητα θα έχει και έμφαση θα δίνεται στο ωραίο μικρό ως προς το απρόσωπο μεγάλο, στην αποκέντρωση και αποσυγκέντρωση έναντι της συγκέντρωσης, στο ευγενές αντί του ποταπού και στο ιδιωτικό και εθελοντικό σε σχέση με το κρατικό και κανονιστικά καταναγκαστικό. Όσων τα ευτελή κίνητρα, οι κλειστοί ορίζοντες, ή έλλειψη παιδείας, η απουσία κοινωνικής συνείδησης, τα επαρχιώτικα συμπλέγματα, οι τάσεις απομονωτισμού, η σπουδή ανόδου με κάθε τίμημα, ο φθόνος ή τα ζωώδη αντανακλαστικά, δεν επιτρέπουν την έγκαιρη αναγνώριση και εντοπισμό της αυθυπαρξίας ευγενών ή συνεργατικών κινήτρων και αισθημάτων και επιδιώκουν την ταπείνωση ή και συκοφάντηση του εθελοντισμού, του ενεργού πολίτη, του ευαίσθητου επιχειρηματία, του ευπατρίδη και φιλάνθρωπου ευεργέτη ή κληροδότη, του κοινωνικού επιχειρείν, της ευποιίας, καλό θα ήταν να προετοιμάζονται για κολύμπι σε αφιλόξενα νερά.

Σημειώσεις:

1. Προέλευση του όρου: AUGUSTE COMTE (1851), βασιζόμενος στο ιταλικό επίθετο altrui ήθελε να υποδηλώσει την φιλάνθρωπη και καλοπροαίρετη ανθρώπινη φύση αντιτιθέμενη προς τις εγωιστικές διεκδικήσεις

2. Martin Nowak, Five Rules for the Evolution of Cooperation, Science 314 (7063), 2006. M.Nowak and Highfield, Roger (2011). Super Cooperators: Evolution, Altruism and Human Behaviour or Why We Need Each Other to Succeed, Edinburgh: Canongate. M.Nowak and Sigmund, Karl (2005). ‘Evolution of Indirect Reciprocity’, Nature 437 (7063) (October 27): 1291–8.

3. Almenberg, Johan, and Dreber, Anna (2013). ‘Economics and Evolution. Complementary Perspectives on Cooperation’, in Martin Nowak and Sarah Coakley (eds.), Evolution, Games, and God: The Principle of Cooperation, Cambridge, MA: Harvard University Press, 132–49.

4. Tomasello, Carpenter Malinda, and Liszkowski, Ulf (2007). ‘A New Look at Infant Pointing’, Child Development 78 (3) (May): 705–22. Tomasello, Michael (2009). Why We Cooperate, Cambridge, MA: MIT Press. Warneken, Felix, and Tomasello, Michael (2006). ‘Altruistic Helping in Human Infants and Young Chimpanzees’, Science 311 (5765) (March 3): 1301–03. Warneken (2008). ‘Extrinsic Rewards Undermine Altruistic Tendencies in 20-month-olds’,

Developmental Psychology 44 (6): 1785–88.

5. Dirk Messner, Alejandro Guarin, Daniel Haun, “The Behavioural Dimensions of International Cooperation”, Center for Global Cooperation Research (KHK/GCR21), Sponsored by the German Federal Ministry of Education and Research, Duisburg 2013.

6.Holyoake, The history of the Rochdale Pioneers, Collana di Studi Cooperativi, Edizioni de «La Rivista della Cooperazione», Ρώμη 1995

7. The Future Role of Civil Society, World Scenario Series, World Economic Forum January 2013, with collaboration with KPMG International

8. Jeremy Rifkin, Η Τρίτη βιομηχανική επανάσταση, 2012

*Ο Νίκος Γιαννής είναι νομικός, Δρ ευρωπαϊκών σπουδών και εργάζεται στις Βρυξέλλες στον τομέα της διεθνούς αναπτυξιακής συνεργασίας. Εκδίδει το τριμηνιαίο περιοδικό Ευρωπαϊκή Έκφραση από το 1990 και δραστηριοποιείται στον χώρο της κοινωνίας πολιτών και της ευρωπαϊκής ενοποίησης.

Περιέχεται στο βιβλίο του Βασίλη Τακτικού «ΘΕΣΜΟΙ & ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ», Παρατηρητήριο, 2014

επιστροφή

Ο ρόλος της κοινωνικής οικονομίας ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΝΟΤΙΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ.

Του Σύρου Κοσκοβόλη*

Αναδημοσιεύουμε αυτό το άρθρο που περιέχεται στο βιβλίο του Βασίλη Τακτικού «ΘΕΣΜΟΙ & ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ», εκδόσεις Παρατηρητήριο, 2014, το οποίο και συνιστούμε στους αναγνώστες μας. Στο επόμενο κείμενο ευχαρίστως αναδημοσιεύουμε και την εισαγωγή σε αυτό το βιβλίο του Καραζούπη Χρήστου. ΗΓ

Η ανάπτυξη μιας σαφούς εικόνας στον τομέα της Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας απετέλεσε το αντικείμενο της συγκριτικής μελέτης η οποία εκπονήθηκε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος «Καινοτόμο Δίκτυο Ανάπτυξης Κοινωνικών Επιχειρήσεων» (Innovative Social Enterprise Development Network - ISEDE-NET) το οποίο συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο του «Προγράμματος Διεθνούς Συνεργασίας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη (South East Europe: Transnational Cooperation Programme). Η μελέτη εκπονήθηκε με την συνεργασία έξι ευρωπαϊκών χωρών, νέων και παλαιότερων μελών της ΕΕ (Αυστρία, Βουλγαρία, Ελλάδα, Ιταλία, Ουγγαρία και Σλοβενία), καθώς και εκπρόσωπων των εν δυνάμει υποψήφιων για ένταξη χωρών και αυτών που εντάσσονται στην Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας (Σερβία και Ουκρανία).

Τα κυριότερα συμπεράσματα από την εμπειρία μας για την κοινωνική επιχειρηματικότητα στις χώρες αυτές είναι τα εξής:

Η έλλειψη επίσημου ορισμού και αναγνώρισης των κοινωνικών επιχειρήσεων στην πλειοψηφία των χωρών του έργου, των διαφορετικών προσεγγίσεων στον όρο «κοινωνική επιχείρηση», καθώς και της πολυμορφίας των οικονομικών οργανισμών με κοινωνικές αποστολές που λειτουργούν σε κάθε χώρα, υιοθετήθηκε ένας απλοποιημένος, ευρύτερος ορισμός. Ο ορισμός αυτός επέτρεψε τον εντοπισμό και την καταγραφή ευρέως φάσματος οργανισμών που αναπτύσσουν οικονομικές δραστηριότητες και επιδιώκουν κοινωνικούς στόχους, συμπεριλαμβανομένων πρόσφατων πρωτοβουλιών που θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε κοινωνικές επιχειρήσεις, αλλά και παλαιοτέρων φιλανθρωπικών οργανισμών που διέπονται από νέες δυναμικές αρχές.

Έτσι, η κοινωνική επιχείρηση ορίστηκε ως οργανισμός που επικεντρώνεται στην επίτευξη κοινωνικού οφέλους ή οφέλους για συγκεκριμένες ομάδες μέσα από την εφαρμογή επιχειρηματικών λύσεων.

Ο ορισμός αυτός περιλαμβάνει οργανισμούς που:

Αναπτύσσουν δραστηριότητες προσανατολισμένες προς την ελεύθερη αγορά, με σκοπό να καλύψουν την αδυναμία του δημόσιου τομέα και του ιδιωτικού κερδοσκοπικού τομέα στην επίλυση κοινωνικών προβλημάτων.

Στηρίζονται στην αυτόνομη διαχείριση και διοίκηση. Ενδέχεται να εξαρτώνται από δημόσια χρηματοδότηση ή κι εμπορικές συναλλαγές με το δημόσιο τομέα, αλλά έχουν το δικαίωμα στη λήψη αποφάσεων.

Οδηγούνται από κοινωνικό σκοπό ή και σκοπό προς όφελος της κοινότητας και όχι από την αρχή για μεγιστοποίηση κέρδους, αν και ενδέχεται να διανέμουν μέρος των κερδών τους.

Τα αποτελέσματα από τη διερεύνηση της κοινωνικής επιχειρηματικότητας γενικά, δείχνουν ότι σε όλες τις συμμετέχουσες χώρες παρατηρείται σημαντική ανάπτυξη της κοινωνικής οικονομίας τα τελευταία χρόνια και διεύρυνση τόσο των οργανωτικών και νομικών μορφών, όσο και των πεδίων δραστηριοποίησης των οργανισμών αυτών.

Η ανάπτυξη αυτή αποδίδεται κυρίως στα αυξανόμενα κοινωνικά προβλήματα και την ανεπάρκεια των δημόσιων πολιτικών για την αντιμετώπισή τους από μια πλευρά και από την άλλη, στην υποστηρικτική ευρωπαϊκή πολιτική.

Τα τελευταία χρόνια όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ προωθούν την κοινωνική οικονομία και την ανάπτυξη μιας 'νέας επιχειρηματικότητας', κοινωνικά προσανατολισμένης, ως κεντρικό άξονα για την κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη. Η ανάπτυξη της κοινωνικής οικονομίας αποτελεί ευκαιρία για την επίλυση δύο βασικών προβλημάτων των ευρωπαϊκών χωρών: την ανεργία και τον κοινωνικό αποκλεισμό, προσδίδοντας επιπλέον στον τομέα και έναν ρόλο πολιτικό και δημοκρατικό που συμβάλλει στην κοινωνική συνοχή.

Οι οργανισμοί του τρίτου τομέα έχουν μακρά ιστορία σε όλες τις συμμετέχουσες χώρες, ωστόσο τα τελευταία τριάντα περίπου χρόνια έχουν αναδυθεί σε πολλές χώρες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων και της Ιταλίας, Αυστρίας και Ελλάδας, νέες πρωτοβουλίες που σε αντίθεση με τους παραδοσιακούς φιλανθρωπικούς οργανισμούς, αναπτύσσουν οικονομικές δραστηριότητες σε επιχειρηματική βάση για την αντιμετώπιση όχι μόνο των προβλημάτων των μελών τους, αλλά και της κοινότητας συνολικά. Οι πρωτοβουλίες αυτές προωθούν δράσεις για την κοινωνική και την εργασιακή ένταξη ευάλωτων πληθυσμιακών ομάδων, για την καταπολέμηση της περιθωριοποίησης και του αποκλεισμού, για την ενίσχυση της τοπικής ανάπτυξης και της κοινωνικής συνοχής. Προσβλέπουν επίσης στην παροχή υπηρεσιών και αγαθών για την κάλυψη κοινωνικών αναγκών που ο δημόσιος ή ο ιδιωτικός κερδοσκοπικός τομέας αδυνατούν να αντιμετωπίσουν.

Στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (Βουλγαρία, Ουγγαρία, Σερβία, Σλοβενία και Ουκρανία) οι δομικές αλλαγές και η νέα κοινωνικοοικονομική κατάσταση που έχει διαμορφωθεί μετά την αλλαγή του πολιτικού συστήματος, έχουν οδηγήσει στην ανάπτυξη της κοινωνικής οικονομίας ως μια προσπάθεια για αντιμετώπιση της ραγδαίας εμφάνισης νέων κοινωνικών προβλημάτων, όπως της σταθερά υψηλής ανεργίας, της δύσκολης πρόσβασης των πολιτών στις περιορισμένες πλέον κοινωνικές υπηρεσίες, της αύξησης της φτώχειας και του αποκλεισμού.

Παρά τη σημαντική ανάπτυξη της κοινωνικής οικονομίας σε όλες τις χώρες της ΝΑ Ευρώπης, υπάρχει δυσκολία στον προσδιορισμό των διαστάσεων της κοινωνικής οικονομίας γενικά και ειδικότερα, στην συλλογή στοιχείων και την πλήρη καταγραφή των υπαρχόντων μορφών κοινωνικής επιχείρησης. Αυτό οφείλεται στην ετερογένεια και πολυπλοκότητα του τομέα, την απουσία επίσημης αναγνώρισης, καθώς και την έλλειψη επίσημων στατιστικών πληροφοριών, δεδομένου ότι η κοινωνική οικονομία και οι κοινωνικές επιχειρήσεις δεν υφίστανται ως στατιστικές κατηγορίες (εκτός από την Ιταλία).

Η έννοια της κοινωνικής επιχείρησης ορίζεται επίσημα και είναι ιδιαίτερα γνωστή στην Ιταλία, ενώ στις υπόλοιπες συμμετέχουσες χώρες παρατηρείται ελλιπής ενημέρωση και ευαισθητοποίηση στο θέμα αυτό, τόσο στα κέντρα λήψης αποφάσεων, όσο στο ακαδημαϊκό και επιχειρησιακό χώρο. Όμως ο ρόλος των νέων δυναμικών δραστηριοτήτων με κοινωνικό σκοπό έχει αρχίσει να αναγνωρίζεται πλέον σε όλες τις χώρες.

Αναλυτικότερα, οι νέες συνεταιριστικές πρωτοβουλίες που εμφανίσθηκαν στην Ιταλία από τη δεκαετία του '80 για την αντιμετώπιση νέων αναγκών, κυρίως στο πεδίο της εργασιακής ένταξης και της παροχής κοινωνικών υπηρεσιών, αναγνωρίστηκαν το 1991 μέσω της θέσπισης μιας νέας νομικής μορφής συνεταιρισμού, το "Συνεταιρισμό κοινωνικής αλληλεγγύης" που αποτέλεσε και την πρώτη επίσημη αναγνώριση στον ευρωπαϊκό χώρο. Η έννοια της κοινωνικής επιχείρησης εισάχθηκε στο νομικό σύστημα της Ιταλίας το 2005 με νόμο για την "κοινωνική επιχείρηση", ενσωματώνοντας στην κατηγορία διαφορετικής νομικής μορφής οργανισμών που αναπτύσσουν δραστηριότητες σε πληθώρα πεδίων στον τομέα της "κοινωνικής ωφέλειας". Με το νόμο αυτό δεν εισάγεται καινούρια νομική μορφή ή νέος τύπος οργάνωσης, αλλά προσδιορίζεται μια κατηγορία, η οποία περιλαμβάνει όλους τους οργανισμούς που καλύπτουν ορισμένα βασικά κριτήρια.

Στα άλλα δύο παλαιότερα μέλη της ΕΕ, Αυστρία και Ελλάδα, παρά την έλλειψη επίσημης αναγνώρισης, από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 όλο και αυξανόμενος αριθμός (μη κερδοσκοπικών κυρίως) οργανισμών δραστηριοποιούνται στο πεδίο της εργασιακής ένταξης και σε άλλα πεδία κοινωνικής υποστήριξης ευάλωτων ομάδων και παροχής κοινωνικών υπηρεσιών. Στις χώρες αυτές έχουν εισαχθεί ορισμένες ευνοϊκές θεσμικές ρυθμίσεις για τη λειτουργία συγκεκριμένων βασικών μορφών κοινωνικής επιχείρησης, όπως η σταδιακή καθιέρωση από τη δεκαετία του '80, των Κοινωνικών Επιχειρήσεων Εργασιακής Ένταξης ως εργαλείο ενεργητικής πολιτικής για ενσωμάτωση στην αγορά εργασίας ευπαθών ομάδων στην Αυστρία, η θεσμοθέτηση των Κοινωνικών Συνεταιρισμών Περιορισμένης Ευθύνης (1999) για κοινωνική ενσωμάτωση ψυχικά ασθενών και η θεσμοθέτηση των «κοινωνικών συνεταιρισμών» Ν. 4019/2011 στην Ελλάδα.

Στις υπόλοιπες συμμετέχουσες στο έργο χώρες (Βουλγαρία, Ουγγαρία, Ουκρανία, Σερβία και Σλοβενία) η κοινωνική οικονομία έχει αρχίσει να αναπτύσσεται με γρήγορους ρυθμούς κατά την τελευταία δεκαετία, μετά την αλλαγή του πολιτικού συστήματος. Σε αυτές τις χώρες, η έννοια της κοινωνικής επιχείρησης δεν είναι ευρέως διαδεδομένη, ωστόσο παρά την έλλειψη νομικής αναγνώρισης και επίσημου ορισμού, η εμπειρία των χωρών αυτών δείχνει ότι αυξάνεται τόσο ο αριθμός των οργανισμών που δραστηριοποιούνται στην κοινωνική οικονομία, όσο και η αναγνώριση του ρόλου τους στην αντιμετώπιση των νέων κοινωνικών προβλημάτων και αναγκών που έχει επιφέρει η αλλαγή του κοινωνικού και οικονομικού περιβάλλοντος.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στις χώρες αυτές έχει αρχίσει να αναπτύσσεται σχέση συνεργασίας μεταξύ κράτους, τοπικών αρχών και οργανώσεων της κοινωνίας πολιτών και οι οργανισμοί που προκύπτουν αναγνωρίζονται σταδιακά ως σημαντικοί παράγοντες για παροχή κοινωνικών υπηρεσιών. Έτσι, μια βασική μορφή κοινωνικών επιχειρήσεων σε αυτές τις χώρες αποτελούν οι μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί, οι οποίοι συμμετέχουν σε σχεδόν κάθε είδους δραστηριότητα δημοσίας ωφέλειας. Εκτιμάται ότι η γενική τάση για αποκέντρωση των κοινωνικών υπηρεσιών στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης αποτελεί ένα πρώτο βήμα για την προώθηση της κοινωνικής επιχειρηματικότητας στις χώρες αυτές. Από την άλλη πλευρά, η έννοια της κοινωνικής επιχείρησης άρχισε να επικεντρώνει το ενδιαφέρον των δημόσιων αρχών και ως εργαλείο για την αντιμετώπιση της αυξανόμενης ανεργίας και για την εργασιακή ένταξη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.

Παρά την έλλειψη επίσημης αναγνώρισης στις χώρες αυτές, εισάγονται σταδιακά νέες νομοθετικές ρυθμίσεις που διευκολύνουν τη λειτουργία των οργανισμών της κοινωνικής οικονομίας, όπως η πρόβλεψη για ανάπτυξη οικονομικών, κερδοσκοπικών δραστηριοτήτων από τις Μη Κερδοσκοπικές Οργανώσεις, υπό ορισμένες προϋποθέσεις και η θεσμοθέτηση νέων οικονομικών μονάδων με κοινωνικό σκοπό, π.χ. (κοινωνικοί συνεταιρισμοί σε αρκετές από τις χώρες αυτές, Εταιρία Δημόσιας Ωφέλειας στην Ουγγαρία, Ενώσεις Πολιτών στη Σερβία). Γενικά, η ραγδαία ανάπτυξη των οργανισμών της κοινωνικής οικονομίας στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης διευκολύνεται έως ένα βαθμό τόσο από τη θέσπιση νέων ρυθμίσεων, όσο και από τη χρηματοδότησή τους από εθνικά και κυρίως, ευρωπαϊκά κονδύλια.

Όσον αφορά στις μορφές κοινωνικών επιχειρήσεων που εντοπίστηκαν στις συμμετέχουσες χώρες, καταγράφηκε μεγάλη ποικιλία οργανισμών, που διαφέρουν στο βαθμό ομοιότητάς τους με μια κοινωνική επιχείρηση. Ορισμένοι καλύπτουν τα βασικά χαρακτηριστικά μιας κοινωνικής επιχείρησης, ενώ άλλοι αποκλίνουν από αυτά, αν και διαφαίνεται μια δυναμική στην ανάπτυξή τους και δυνατότητα να εξελιχθούν σε βιώσιμες κοινωνικές μονάδες.

Οι βασικότερες μορφές που καταγράφθηκαν είναι οι εξής: Μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί, αστικές εταιρείες, επιχειρήσεις εργασιακής ένταξης, αγροτικοί συνεταιρισμοί, εταιρείες για άτομα με αναπηρία, συνεταιρισμοί κοινωνικού προσανατολισμού, ενώσεις, ιδρύματα, εταιρείες δημόσιας ωφέλειας (ειδικότερα στην Ουγγαρία), σύλλογοι / ενώσεις πολιτών (ομάδες αυτοβοήθειας στη Σερβία). Παρά τις διαφορές στη νομική μορφή, οι οργανισμοί αυτοί έχουν δύο βασικά κοινά χαρακτηριστικά: επιδιώκουν κοινωνικό όφελος ή όφελος για διάφορες ευπαθείς ομάδες και εφαρμόζουν λύσεις προσανατολισμένες προς την ελεύθερη αγορά.

Οι περισσότεροι από τους οργανισμούς αυτούς αναπτύσσουν ευρύ φάσμα οικονομικών δραστηριοτήτων, αντιμετωπίζουν μια σειρά κοινωνικών προβλημάτων (όπως ανεργία, αποκλεισμό, έλλειψη κατάρτισης, κλπ.), καλύπτουν αναγνωρισμένες ανάγκες ευάλωτων κοινωνικών ομάδων και παρέχουν κοινωνικές υπηρεσίες που δεν καλύπτονται από το δημόσιο ή το ιδιωτικό κερδοσκοπικό τομέα. Πολλοί από αυτούς, προκειμένου να είναι ανταγωνιστικοί στην αγορά, αναπτύσσουν καινοτόμες επιχειρηματικές δραστηριότητες, καθώς και νέες διοικητικές ικανότητες, επαγγελματικά προσόντα και δεξιότητες.

Οι βασικές πηγές χρηματοδότησης των οργανισμών της κοινωνικής οικονομίας προέρχονται από κρατικά κονδύλια και ευρωπαϊκά προγράμματα ή προγράμματα άλλων διεθνών οργανισμών, καθώς και από στήριξη χορηγών. Ωστόσο, τα έσοδα από τις οικονομικές δραστηριότητες που αναπτύσσουν, αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για όλους τους τύπους κοινωνικής επιχείρησης στο σύνολο των χωρών του έργου.

Συνοψίζοντας τις πρόσφατες εξελίξεις διαπιστώνεται ότι η αυξανόμενη σημασία της κοινωνικής οικονομίας γενικά, έχει οδηγήσει στο σχεδιασμό και εφαρμογή διαφόρων δημόσιων υποστηρικτικών πολιτικών και μέτρων όπως, θέσπιση ευνοϊκών νομοθετικών ρυθμίσεων, δημόσια χρηματοδότηση, φορολογικές απαλλαγές και άλλες οικονομικές ελαφρύνσεις. Συχνά οι πολιτικές αυτές δεν απευθύνονται αποκλειστικά σε κοινωνικές επιχειρήσεις, δεδομένης και της έλλειψης επίσημου ορισμού και νομικής αναγνώρισης στις περισσότερες χώρες. Έτσι, διάφορα υποστηρικτικά μέτρα συνήθως διευκολύνουν τη λειτουργία πολύ συγκεκριμένων νομικών οντοτήτων (π.χ. οργανισμών για άτομα με αναπηρία) ή και ευρύτερων κατηγοριών (π.χ. μη κερδοσκοπικών οργανώσεων).

Παρατηρείται επίσης ότι στις περισσότερες χώρες, όπου ο όρος 'κοινωνική επιχείρηση' είναι σχετικά καινούριος ή δεν υπάρχει συγκεκριμένη πολιτική για την ενίσχυση του τομέα, οι υποστηρικτικές πολιτικές εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο των κεντρικών πολιτικών απασχόλησης ή και σε πολιτικές κοινωνικής ενσωμάτωσης. Γενικά, η προώθηση της κοινωνικής επιχειρηματικότητας σε όλες τις συμμετέχουσες χώρες έχει ενταχθεί στην πολιτική ατζέντα τα τελευταία χρόνια και στα βασικά εθνικά έγγραφα των χωρών αυτών δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στο στρατηγικό ρόλο της κοινωνικής οικονομίας και των κοινωνικών επιχειρήσεων ειδικότερα, για την εφαρμογή κοινωνικής πολιτικής, ακολουθώντας και τις προτεραιότητες και τις οδηγίες της ΕΕ.

Παρά τις θετικές εξελίξεις, οι οργανισμοί τύπου κοινωνικής επιχείρησης αντιμετωπίζουν μια σειρά προβλημάτων, σε διαφορετικό βαθμό σε κάθε χώρα, που εμποδίζουν την βιώσιμη ανάπτυξη και την ομαλή λειτουργία τους. Οι περιορισμένοι δημόσιοι πόροι, η έλλειψη εναλλακτικών χρηματοδοτικών εργαλείων και γενικά, η δυσκολία πρόσβασης στα τραπεζικά ιδρύματα για τη διασφάλιση οικονομικής βιωσιμότητας, η έλλειψη επίσημης αναγνώρισης και ρύθμισης της λειτουργίας τους, καθώς και η έλλειψη (ή ανεπάρκεια) υποστηρικτικών δομών και συμβουλευτικών υπηρεσιών, συγκαταλέγονται μεταξύ των σημαντικότερων εμποδίων. Επιπλέον, η έλλειψη κατάλληλα εκπαιδευμένων και εξειδικευμένων στελεχών για τη διαχείριση, το σχεδιασμό δραστηριοτήτων, τον εντοπισμό νέων αγορών και την προώθηση αγαθών και υπηρεσιών των κοινωνικών επιχειρήσεων αποτελούν σημαντικά προβλήματα για τη βιώσιμη ανάπτυξη του κλάδου.

Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν σημαντικά κίνητρα για την περαιτέρω ανάπτυξη των οργανισμών τύπου κοινωνικής επιχείρησης, όπως οι αυξανόμενες κοινωνικές ανάγκες, οι περιορισμένες ευκαιρίες απασχόλησης, το υψηλό επίπεδο ανεργίας και αποκλεισμού, ειδικά στην περίοδο κρίσης και περιορισμού δαπανών για κοινωνική πολιτική και γενικά, η ανάγκη για εφαρμογή ενεργητικής πολιτικής και νέων προσεγγίσεων για τη δημιουργία θέσεων εργασίας και για την κοινωνική και επαγγελματική ένταξη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, για τόνωση των οικονομικών δραστηριοτήτων και ενίσχυση των τοπικών οικονομιών.

Επιπλέον, υπάρχουν και ευνοϊκές προϋποθέσεις, σε διαφορετικό βαθμό σε κάθε χώρα, που διευκολύνουν την περαιτέρω ανάπτυξη των διαφόρων μορφών κοινωνικής επιχείρησης, όπως οι δυνατότητες και ο επαγγελματισμός του ανθρωπίνου κεφαλαίου, η θέσπιση ορισμένων ευνοϊκών ρυθμίσεων, οι επιτυχημένες πρακτικές και η υπάρχουσα εμπειρία βιώσιμων κοινωνικών επιχειρήσεων στον ευρωπαϊκό χώρο, οι υποστηρικτικές δημόσιες και ευρωπαϊκές πολιτικές.

Αξίζει να τονισθεί τέλος, ότι τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί πολλές πρακτικές που προέρχονται από τις τοπικές κοινωνίες και τα κινήματα αλληλοβοήθειας και αλληλεγγύης των πολιτών στον ευρωπαϊκό χώρο, για εξεύρεση και εφαρμογή νέων λύσεων, εναλλακτικών μέτρων υποστήριξης και καινοτόμων εργαλείων. Σκοπός τους είναι η βελτίωση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση, η διεύρυνση των αγορών και η προώθηση των αγαθών και υπηρεσιών των κοινωνικών επιχειρήσεων, η ανάπτυξη συνεργασίας ανάμεσα σε οργανισμούς της κοινωνικής οικονομίας, παραγωγικούς φορείς, δημόσιες και τοπικές αρχές, τραπεζικά ιδρύματα, ενώσεις πολιτών, ιδιώτες για την αντιμετώπιση των εμποδίων λειτουργίας και την προώθηση βιώσιμων οργανισμών στον τομέα της κοινωνικής οικονομίας.

Βασική πρόκληση για τους φορείς που εμπλέκονται στην κοινωνική οικονομία, για τις τοπικές κοινωνίες και τους πολίτες είναι η αξιοποίηση τις υπάρχουσας εμπειρίας των κινημάτων αλληλοβοήθειας και αλληλεγγύης και η διεύρυνσή της. Ζητούμενο είναι να προωθηθεί η βιώσιμη ανάπτυξη κοινωνικών επιχειρήσεων και η συμβολή τους στην αντιμετώπιση των αυξανόμενων κοινωνικών προβλημάτων στη σημερινή δύσκολη οικονομική και κοινωνική κατάσταση.

*Μονάδα Προγραμματισμού, Σχεδιασμού, Ωρίμανσης και Υλοποίησης Εθνικών και Κοινοτικών Προγραμμάτων ΕΕΑ

επιστροφή

Διαβάζοντας το εγχειρίδιο «Θεσμοί και εφαρμογές της Κοινωνικής Οικονομίας»

Του Καραζούπη Χρήστου*

Διαβάζοντας το εγχειρίδιο «Θεσμοί και εφαρμογές της Κοινωνικής Οικονομίας» διαπίστωσα από την πρώτη στιγμή ότι είναι το κατάλληλο εργαλείο για να αναπτύξουμε και να προωθήσουμε τις Αναπτυξιακές Συμπράξεις σύμφωνα με το Ν.4019/11 και τους κοινωνικούς συνεταιρισμούς.

Ένα εργαλείο απαραίτητο για την προώθηση της εργασίας σε συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση Α και Β βαθμού, που τόση ανάγκη έχει στην παρούσα περίοδο κρίσης, να βρει εναλλακτικούς και αποτελεσματικούς τρόπους αξιοποίησης υλικών και ανθρωπίνων πόρων.

Δεδομένου ότι η χρηματοδότηση από την κεντρική κυβέρνηση έχει μειωθεί κατά 50%, παρακολουθώντας την ανταπόκριση που είχε στις παρουσιάσεις του εγχειριδίου αυτού στην Θεσσαλονίκη και την Αθήνα και το ενδιαφέρον των Δημάρχων να εφαρμόσουν άμεσα πρακτικές Κοινωνικής Οικονομίας και να συνεργαστούν με Κοινωνικούς Συνεταιρισμούς, διαπίστωσα από μέσα (λόγω συμμετοχής μου στην όλη διαδικασία) ότι υπάρχει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο καταγεγραμμένο, όπως και ένας μηχανισμός στήριξης όλων αυτών των πρωτοβουλιών.

Έτσι το Πανελλήνιο Παρατηρητήριο οργανώσεων της κοινωνίας πολιτών δικαιώνεται στους στόχους που είχε βάλει από την αρχή να συνάψει μία στρατηγική συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση με σκοπό την εφαρμογή των θεσμών της διαφάνειας και της αντιμετώπισης της ανεργίας και της φτώχειας. Όλο αυτό το διάστημα από τον Απρίλιο του 2011 ίσαμε σήμερα έχουν προβάλλει ως επιτακτική ανάγκη πρωτοπόρες δράσεις κοινωνικών σκοπών και δομών, όπως κοινωνικά παντοπωλεία, φαρμακεία, φροντιστήρια, κοινωφελή εργασία, κοινωνικά αγροκτήματα και πολλές άλλες δράσεις.

Μέσα από αυτή την διαδικασία αντιμετωπίστηκε παράλληλα και η καχυποψία που υπήρχε μεταξύ των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και διαπιστώθηκε πόσο γόνιμη μπορεί να είναι αυτή η συνεργασία δίνοντας διεξόδους στους ενεργούς πολίτες κάθε πόλης.

Με την διάχυση της πληροφόρησης και συμβουλευτικής από το Πανελλήνιο Παρατηρητήριο, οι Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών κατόρθωσαν να υλοποιήσουν ως δικαιούχοι, με απόλυτη επιτυχία προγράμματα κοινωφελούς εργασίας, με μεγάλη προστιθέμενη αξία εν αντιθέσει με άλλους φορείς ΓΣΕΕ, ΟΑΕΔ, Δήμοι που υλοποίησαν τα ίδια προγράμματα, χωρίς σχεδόν καμία ωφέλεια για τους ανέργους και την οικονομία.

Η επίπονη και επίμονη δουλειά των ανθρώπων των οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών στην πληροφόρηση για τον ρόλο και την αξία της Κοινωνικής Οικονομίας στη χώρα μας, έφερε στο φως πρωτόγνωρους θεσμούς για την Ελλάδα, όπως το ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΟΛΙΤΩΝ και τα ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΑ. Εν αναμονή δε και του Συνεδρίου για τη Κοινωνική Οικονομία, που θα διεξάγουμε με την ΚΕΔΕ και των Περιφερειακών Ημερίδων που θα γίνουν στις έδρες των Περιφερειών, θα δημιουργήσουμε, σε συνεργασία με τους Δήμους, τις κατάλληλες θεσμοθετημένες δομές για την Κοινωνική Οικονομία, όπως Κοινωνικές Συμπράξεις, Κοινωνικούς Συνεταιρισμούς, για την ανάπτυξη του τόπου μας και την ωφέλεια των πολιτών. Θα κάνουμε δηλαδή τη πολύπλευρη κρίση που περνά η χώρα μας, ευκαιρία για όλους μας.

*Πρόεδρος:

Εθελοντικής Περιβαλλοντικής Ομάδας Αλμυρού «Εν Δράσει»

Δικτύου Συλλόγων – ΜΚΟ Αλμυρού

Μέλος του ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ της ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΟΛΙΤΩΝ

Περιέχεται στο βιβλίο του Βασίλη Τακτικού «ΘΕΣΜΟΙ & ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ», Παρατηρητήριο, 2014

επιστροφή

Επτά παραδείγματα εφαρμογών της κοινωνικής αλληλέγγυας οικονομίας στην προστασία περιβάλλοντος

Στο κείμενο αυτό εξετάζονται συνοπτικά επτά παραδείγματα εφαρμογών συνεργατισμού της κοινωνικής αλληλέγγυας οικονομίας στην προστασία περιβάλλοντος και ειδικότερα στους τομείς: 1) πόσιμο νερό, 2) αστικά στερεά απορρίμματα, 3) ενέργεια και ιδίως ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, 4) τροφή από την παραγωγή έως την κατανάλωση, 5) υπηρεσίες με έμφαση στην ανταλλαγή υπηρεσιών, 6) βιομηχανική παραγωγή και 7) εκπαίδευση και κατάρτιση.

Η εργασία αυτή (προερχόμενη από το Λαϊκό Πανεπιστήμιο Κοινωνικής Αλληλέγγυας Οικονομίας) παρουσιάσθηκε στο 5ο Περιβαλλοντικό Συνέδριο Μακεδονίας.

http://www.dialektika.gr/2014/03/blog-post.html

επιστροφή

Γιώργος Βελεγράκης

Υποψήφιος διδάκτορας Πολιτικής Οικολογίας, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο,
μέλος του πανευρωπαϊκού δικτύου ENTITLE – www.politicalecology.eu

«Όταν η γλώσσα που χρησιμοποιείται είναι ανεπαρκής για να εκφράσει αυτό που ζητάει να αρθρωθεί, τότε είναι καιρός για ένα νέο λεξιλόγιο».

Από την εισαγωγή του βιβλίου¹

Το βιβλίο Αποανάπτυξη – το λεξιλόγιο μιας νέας εποχής (εκδ. Routledge), είναι ίσως η σημαντικότερη έκδοση στο χώρο της ριζοσπαστικής οικολογικής σκέψης όχι μόνο για το προηγούμενο χρόνο οπότε και εκδόθηκε (Νοέμβριος 2014) αλλά για μια πολύ ευρύτερη περίοδο. Στην πραγματικότητα ως η πρώτη προσπάθεια συνολικής παρουσίασης των ερωτημάτων, των αναλύσεων αλλά και των προτάσεων της αποαναπτυξιακής σκέψης επιτυγχάνει αυτό που θέτουν οι επιμελητές της έκδοσης εξ αρχής: Να ορίσει και να περιγράψει μια νέα εποχή. Αν όχι με τη μορφή λεξιλογίου σίγουρα με τη μορφή ερωτημάτων.

Η αποανάπτυξη («décroissance» στα γαλλικά) ξεκινάει από τη Γαλλία και εξαπλώνεται στον υπόλοιπο κόσμο ως ένα κίνημα ακτιβιστών και ακαδημαϊκών που έχουν ως σκοπό την αποδόμηση της οικονομικής ανάπτυξης ως κοινωνικό στόχο και την «αποαποικιοποίηση της δημόσιας συζήτησης από τον οικονομισμό» (sic). Η αποανάπτυξη σηματοδοτεί συνεπώς το πρόταγμα των κοινωνικών που επιθυμούν να οργανώσουν την κοινωνική τους ζωή και καθημερινότητα με ένα ριζικά διαφορετικό τρόπο χρησιμοποιώντας λιγότερους φυσικούς πόρους. Οι θεωρητικές ρίζες αυτών των ιδεών εντοπίζονται από τους επιμελητές της έκδοσης στον μετα-μαρξιστικό οικοσοσιαλισμό των Γκορζ, Καστοριάδη και Ελύλ, τον κοινοτικό οικοαναρχισμό των Ίλιτς και Μπούκσιν, την πολιτική φιλοσοφία της Χάνα Άρεντ, την οικονομική ανθρωπολογία του Πολαϊνί και την κριτική της ανάπτυξης από την οποία προέρχεται και ο Σερζ Λατούς, βασικός εισηγητής του επιχειρήματος. Σε αυτό το πλαίσιο έννοιες όπως «απλότητα», «ευθυμία», «αυτονομία», «φροντίδα» και «κοινά» είναι μερικές από τις λέξεις που εκφράζουν πώς μπορεί να μοιάζει μια κοινωνία αποανάπτυξης.

Όμως η έκδοση προχωράει αρκετά βήματα παρακάτω και συνθέτει μια αναγκαία σήμερα συζήτηση για τη σχέση των κοινωνιών με τη φύση, τη σύνδεση ριζοσπαστικών πολιτικών εγχειρημάτων με τον περιβαλλοντισμό αλλά και την ανάπτυξη της σύγχρονης πολιτικής οικολογίας τόσο στο θεωρητικό (αναλυτικό) πεδίο όσο και στο πολιτικό δηλαδή στη διαμόρφωση αιτημάτων και μεθόδων διεκδίκησης τους. Το λεξιλόγιο της νέας εποχής είναι εκτός των άλλων και ένας διάλογος για την οικολογία σήμερα που είναι επιτακτικός ακριβώς διότι γίνεται σε ένα πολύ συγκεκριμένο και δυστυχώς ασφυκτικό πλαίσιο: Από τη μια ο καπιταλισμός και η υπερπαραγωγή που επιτάσσει επεκτείνει την εξουσία του κεφαλαίου σε κάθε φυσικό διαθέσιμο, από την άλλη η συνολική κρίση του καπιταλισμού σήμερα επιβάλλει το ξεπέρασμα λανθασμένων βεβαιοτήτων του παρελθόντος και την ενσωμάτωση της οικολογικής διάστασης στο επίκεντρο εγχειρημάτων (και κυρίαρχα της Αριστεράς) που στοχεύουν στην πολιτική εξουσία.

Προτείνω λοιπόν το βιβλίο να διαβαστεί ως ένας καμβάς μελετών, προσεγγίσεων και προτάσεων που όμως υπηρετούν τον κοινό στόχο της διαμόρφωσης ριζικά διαφορετικών κοινωνιών και τρόπων παραγωγής και κατανάλωσης. Εξάλλου η επιλογή ανάλυσης δύσκολων και διφορούμενων αλλά κρίσιμων εννοιών το επιτρέπει. Στο πρώτο μέρος παρουσιάζονται οι θεωρητικές αφετηρίες με ανάλυση εννοιών όπως «κριτική στην ανάπτυξη», «περιβαλλοντική δικαιοσύνη» και «πολιτική οικολογία». Το δεύτερο μέρος αποτελεί το περιεχόμενο της αποανάπτυξης όπου κυριαρχούν όροι όπως «αυτονομία», «καπιταλισμός και αντικαπιταλισμός», «η σημασία του πολιτικού» και «τα κοινωνικά όρια της ανάπτυξης». Το τρίτο μέρος έχει να κάνει με τις συγκεκριμένες προτάσεις αλλά και τις υπαρκτές αυτό-οργανωμένες δράσεις και εμπειρίες: «συνεταιρισμοί», «οικο-κοινότητες», «συλλογικότητες υπεράσπισης των κοινών», «συνδικάτα». Τέλος, στο τέταρτο μέρος παρουσιάζονται άλλα κινήματα που αλληλεπιδρούν με την αποανάπτυξη όπως τα «φεμινιστικά οικονομικά» και το «buenvivir».

Η διάρθρωση της έκδοσης, λοιπόν, μαζί με τη συμπύκνωση της ερευνητικής δράση τόσο παλαιότερων και καταξιωμένων ακαδημαϊκών όσο και νέων ερευνητών θέτουν τις βάσεις για να δημιουργηθεί και να αναπτύσσεται συνεχώς ένας νέος χώρος ανάλυσης για το σύνολο της οικολογικής σκέψης τόσο στο επίπεδο του περιεχομένου όσο και σε αυτό της μεθοδολογίας. Στα στοιχεία που συνθέτουν αυτό το νέο χώρο, νομίζω έχει σημασία να σταθούμε περισσότερο.

Πριν απ’ όλα η αποαναπτυξιακή σκέψη με την παρούσα έκδοση κρατάει ζωντανή και ανατροφοδοτεί τη στρατηγική όχι μόνο για τον εαυτό της (ως διακριτό ρεύμα) αλλά για το σύνολο της ριζοσπαστικής οικολογίας. Θέτει συγκεκριμένα πολιτικά αιτήματα, διεκδικήσεις και προτάσεις για τα θέματα της οικονομίας, της κοινωνικής ζωής, του κράτους και των παροχών αλλά ταυτόχρονα αναμετράται με τη θεωρία και σκαλίζει τις στρατηγικές επιλογές. Ίσως χωρίς να το επιδιώκει εκ προοιμίου, θέτει το προγραμματικό πλαίσιο μιας πολιτικής προσέγγισης που διαρθρώνεται γύρω από τις έννοιες του κοινωνικού-οικολογικού μετασχηματισμού της παραγωγής και της οικονομίας των αναγκών. Μια άρρητη ενοποιητική γραμμή όλων των κειμένων της έκδοσης είναι ότι με επίκεντρο τις ανάγκες των πολλών και την ενεργό συμμετοχή τους γίνεται δυνατός ο μετασχηματισμός προς μια οικονομία των αναγκών με κατανάλωση λιγότερων φυσικών πόρων και συνεπώς προς μια νέα, δημοκρατικότερη σχέση κοινωνίας-φύσης. Σε αυτό το πλαίσιο η αποαναπτυξιακή σκέψη, ίσως και πάλι χωρίς να είναι ο πρώτος στόχος της, θέτει τις κόκκινες γραμμές απέναντι και στο συστημικό περιβαλλοντισμό: Η οπτική του κεφαλαίου αντιμετωπίζει την εργασία, την αποκατάσταση της οικολογικής ισορροπίας και τη διαφύλαξη του φυσικού περιβάλλοντος ως κόστος. Σε μια αντίθετη οπτικήη εργασία και το φυσικό περιβάλλον αποτελούν τη βάση (και το σκοπό) ανασυγκρότησης και προώθησης του κοινωνικού-οικολογικού μετασχηματισμού της παραγωγής.

Μάλιστα το παραπάνω τίθεται σε μια περίοδο που αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία. Η κρίση του καπιταλισμού και κυρίως η οικολογική της διάσταση προφανώς αναγκάζει όλες τις αντισυστημικές-αντικαπιταλιστικές προσεγγίσεις και πρακτικές να απαντήσουν σε νέα ερωτήματα. Ταυτόχρονα όμως η σημερινή περίοδος είναι και η συμπύκνωση μεγάλων και πλατιών διεργασιών σε κοινωνικό, κινηματικό και πολιτικό επίπεδο. Σε μια προηγούμενη περίοδο ο νεοφιλελευθερισμός φάνταζε ανίκητος και ο καπιταλισμός ως το «τέλος της ιστορίας» καθώς είχε καταφέρει οι βασικές ιδέες του όπως ο κοινωνικός ανταγωνισμός, το ατομικό συμφέρον και το ιδιωτικό έναντι του δημόσιου να κυριαρχούν όχι μόνο ως η μόνη δυνατή πολιτική πρακτική αλλά και ως μαζική κοινωνική συνείδηση. Στις αρχές του 21ου αιώνα από το κίνημα αντι-παγκοσμιοποίησης μέχρι τα κινήματα occupy ανά τις ευρωπαϊκές πόλεις, την αραβική άνοιξη και τις πολλές εστίες πολιτικών ανατροπών στη Λατινική Αμερική, φαίνεται ότι το ένα και μοναδικό παγκόσμιο υπόδειγμα ανάπτυξης και κοινωνικής οργάνωσης τουλάχιστον αμφισβητείται. Πιθανώς κάποιος/α να αντιτάξει ότι οι κυρίαρχες πολιτικές δεν ανατράπηκαν αλλά μάλλον μετασχηματίστηκαν προς το αυταρχικότερο εν μέσω της κρίσης. Αυτό είναι αληθές και μάλιστα επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι οι κοινωνικές ανισότητες διευρύνθηκαν. Το σίγουρο όμως είναι ότι αφενός η κοινωνική συναίνεση δεν είναι πλέον καθόλου δεδομένη, αφετέρου σε κινηματικό και πολιτικό επίπεδο γίνεται η προσπάθεια σκιαγράφησης νέων υποδειγμάτων. Τα πολλά μικρά ή μεγάλα κινήματα ανά τον κόσμο που αναγκαστικά αναμετρώνται με το ζήτημα της εξουσίας και της ισχύος αλλά πολύ περισσότερο οι νέοι αριστεροί πολιτικοί σχηματισμοί σε Ευρώπη και Λ. Αμερική που διεκδικούν επί ίσοις όροις ή και καταλαμβάνουν την πολιτική εξουσία είναι χαρακτηριστικά αυτής της νέας συνθήκης.

Σε αυτό το νέο πλαίσιο η ριζοσπαστική οικολογική σκέψη και πρακτική έπαιξε και παίζει καταλυτικό ρόλο: Από τη μία σε πολλές περιπτώσεις λειτούργησε ενοποιητικά για κινήματα που σε μια προηγούμενη περίοδο φαίνονταν σπασμωδικά και απομονωμένα (βλ. για παράδειγμα τα οικολογικά κινήματα που σήμερα ενοποιούνται υπό την ομπρέλα εναντίωσης στην κλιματική αλλαγή). Από την άλλη μετασχημάτισε και μετασχηματίζει τα ριζοσπαστικά πολιτικά υποκείμενα που διεκδικούν την εξουσία προς μια κατεύθυνση όπου η οικολογία δεν είναι παράπλευρο ζήτημα αλλά ο πυρήνας του προγράμματος και της πολιτικής τους.

Σε αυτή την ιστορική κίνηση η αποανάπτυξη είχε και έχει τα αντανακλαστικά να συνομιλήσει με τις νέες κοινωνικές διεργασίες, να ριζοσπαστικοποιήσει μέρος των προσεγγίσεων τους και σε πολλές περιπτώσεις να εκφράσει κινήματα και να μαζικοποιηθεί από αυτά. Σε μια περίοδο κρίσης που άλλα ιστορικά ρεύματα όπως ο οικοσοσιαλισμός ή η βαθιά οικολογία αδυνατούν να αντιστρέψουν το κυρίαρχο ερώτημα «επανεκκίνηση της οικονομίας και ανάπτυξη έναντι των πολιτικών για το περιβάλλον» και να μαζικοποιηθούν, η αποανάπτυξη το καταφέρνει. Όποιος/α συμμετείχε στο τελευταίο παγκόσμιο συνέδριο της αποανάπτυξης τον περασμένο Σεπτέμβρη (2014) στη Λειψία παρατήρησε ότι στην ουσία ήταν μια συνάντηση πολλών και διαφορετικών κινημάτων που δεν αναφέρονται γραμμικά στην αποανάπτυξη αλλά συνομιλούν και συνδιαμορφώνουν τη σύγχρονη ριζοσπαστική οικολογική σκέψη και την αντίστοιχη πολιτική πρακτική.

Το τελευταίο σημείο, το οποίο θέλω να υπογραμμίσω ξεφεύγει από τα όρια της οικολογίας και έχει να κάνει με τη νέα παραγωγή επιστημονικής σκέψης. Στο βιβλίο συναντιούνται μια σειρά από ερευνητές, κυρίως της πολιτικής οικολογίας, που στις περισσότερες περιπτώσεις είναι και ενεργά μέλη σημαντικών οικολογικών κινημάτων. Σε αυτό το πλαίσιο ο διάλογος δεν αφορά αποκλειστικά αναλυτές που συνομιλούν για την κοινωνική κίνηση ή παράγουν επιστημονική γνώση προς όφελος των κινημάτων αλλά συμπράττουν ενεργά και ισότιμα με αυτά. Διαμορφώνεται έτσι μια αμφίδρομη σχέση παραγωγής επιστημονικής γνώσης αλλά και νέων (επιστημονικών) όρων. Δεν είναι τυχαίο μάλιστα ότι το νέο λεξιλόγιο που προσφέρει η έκδοση σε πολλές περιπτώσεις αφορά τόσο έννοιες όσο και ένα αξιακό πλαίσιο που έρχεται απευθείας από τα κοινωνικά κινήματα. Και αυτό σε μια περίοδο που τα πανεπιστήμια παγκόσμια γίνονται όλο και πιο περίκλειστα με τα πολύ υψηλά δίδακτρα, τις ιδιωτικές πηγές χρηματοδότησης και την αποκλειστικά ποσοτική αξιολόγηση του έργου τους. Στον αντίποδα, τέτοια εκδοτικές προσπάθειες και έρευνες προτάσσουν ένα νέο, δημόσιο ανοικτό πανεπιστήμιο με παραγωγή γνώσης προς όφελος των μεγάλων κομματιών της κοινωνίας και όχι αποκλειστικά των ελίτ. Θεωρώ ότι αυτό το πρόταγμα πρέπει και μπορεί να υπηρετείται συνεχώς και να αποτελέσει ηγεμονική πρόταση και διεκδίκηση όλων των ακαδημαϊκών και ερευνητών που θέλουν να παράγουν επιστημονική γνώση με άλλους όρους.

Δεν είμαι σίγουρος αν η αποανάπτυξη είναι συνολικά το λεξιλόγιο μιας νέας εποχής καθώς υπάρχουν σίγουρα ανοικτά ζητήματα ως προς τις θεωρητικές αναφορές όσο και τις τελικές διεκδικήσεις. Είμαι σίγουρος όμως ότι συμπυκνώνει με τον καλύτερο τρόπο τα ερωτήματα μιας νέας εποχής καθώς και τις βασικές αρχές απάντησης τους που δεν μπορούν παρά να έχουν τον κοινωνικό-οικολογικό μετασχηματισμό στον πυρήνα τους. Συνεπώς πέρα από το να μελετήσουμε προσεκτικά το βιβλίο, καλούμαστε, συμφωνούντες και διαφωνούντες στο πλαίσιο της ριζοσπαστικής οικολογίας, να αναμετρηθούμε με τα ερωτήματα που θέτει, να αναμοχλεύσουμε συνολικά τη στρατηγική μας και να παράξουμε νέες ιδέες, πρακτικές και διεκδικήσεις.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1. Η μετάφραση από τα αγγλικά στα ελληνικά είναι δική μου.

2. Το βιβλίο εκδόθηκε στα αγγλικά από τον εκδοτικό οίκο Routledge – http://www.routledge.com/books/details/9781138000773/. Επιμελητές της έκδοσης είναι οι: Giacomo D’Alisa, Research Fellow at the Autonomous University of Barcelona, Spain, Federico Demaria, PhD candidate at the Autonomous University of Barcelona, Spain και Giorgios Kallis, ICREA Professor at the Autonomous University of Barcelona, Spain. Οι επιμελητές είναι μέλη του δικτύου Research and Degrowth. Περισσότερες πληροφορίες στη σελίδα http://vocabulary.degrowth.org/ και στο βίντεο http://vimeo.com/110013401.

επιστροφή

ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΑ ΠΟΛΙΤΩΝ (ΔΠΠ)

Μια πρωτοβουλία που δίνει την ευκαιρία στους πολίτες να γνωρίσουν και να κρίνουν το έργο των δήμων και τη δυνατότητα να παρέμβουν αποτελεσματικά.

Συμπολίτισσες, συμπολίτες

Πρόσφατα ξεκίνησε και στη χώρα μας η προσπάθεια για συγκρότηση Δημοτικών Παρατηρητηρίων Πολιτών (ΔΠΠ) αξιοποιώντας την εμπειρία των Παρατηρητηρίων που λειτουργούν στην Ισπανία με επιτυχία εδώ και δύο χρόνια, αξιοποιώντας την εμπειρία των ανοιχτών συνελεύσεων των πλατειών. Με βάση την εμπειρία που έχουμε και από τη συμμετοχή μας σαν παρατηρητών σε Δημοτικά Παρατηρητήρια Ισπανικών πόλεων, αλλά και με όσα είπε η Jeza Goudiz, από την ομάδα συντονισμού των Παρατηρητηρίων στην Ισπανία, μιλώντας σε ανοιχτή συγκέντρωση στο Δημαρχείο Αγίου Δημητρίου (Αττική) τα Παρατηρητήρια είναι ένας νέος θεσμός που μπορεί να δημιουργηθεί σε κάθε δήμο και αξίζει να το επιχειρήσουμε, γιατί συμβάλλει στο να ενωθούν οι πολίτες, μέσα από πραγματικά δημοκρατικές διαδικασίες, ανεξάρτητα από πολιτικές ή άλλες ιδεολογίες. Το ΔΠΠ έχει τα εξής χαρακτηριστικά:

α) Στόχο έχει να δώσει την ευκαιρία στους πολίτες να γνωρίζουν με συγκεκριμένα στοιχεία το έργο κάθε δήμου και μέσα από ανοιχτές συλλογικές διαδικασίες να το κρίνουν και να αποφασίσουν τις παρεμβάσεις τους. Με τον τρόπο αυτό οι πολίτες αποκτούν μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τις υποθέσεις του δήμου και κατανοούν καλλίτερα ότι τα προβλήματα δε μπορούν να λυθούν σε όφελος της κοινωνίας χωρίς τη δική τους συμμετοχή. Αντίθετα όσο περισσότερο συμμετέχουν οι πολίτες τόσο περιορίζονται οι πιθανότητες παρεμβάσεων οργανωμένων ή ατομικών ιδιοτελών συμφερόντων

β) Για να επιτευχθεί αυτό είναι απαραίτητη η δημιουργία μιας ηλεκτρονικής πλατφόρμας στην οποία καταγράφονται οι αποφάσεις και οι απολογισμοί των δήμων. Στην Ελλάδα έχει ήδη δημιουργηθεί η πλατφόρμα με βάση την εμπειρία των Ισπανών . Είναι αυτονόητο ότι σε κάθε δημοτικό παρατηρητήριο θα υπάρχει ένα άτομο που να γνωρίζει προγραμματισμό για να αναλάβει τη λειτουργία της πλατφόρμας.

γ) Τα συγκεκριμένα στοιχεία από το έργο του δήμου παρουσιάζονται στις ανοιχτές συναντήσεις πολιτών και εκεί ο κάθε πολίτης τοποθετείται κρίνοντας το δημοτικό έργο και παρουσιάζοντας τις προτάσεις του. Με τον τρόπο αυτό η δημοτική αρχή δεν κρίνεται με βάση την πιθανή κομματική ή πολιτική της προέλευση, αλλά με βάση το έργο της.

δ) Στις ανοιχτές συναντήσεις των πολιτών μπορούν ι να παίρνουν μέρος όλοι οι πολίτες ανεξάρτητα από κομματική ή ιδεολογική προτίμηση και οι συζητήσεις που γίνονται θα πρέπει αποκλειστικά να επικεντρώνονται στα στοιχεία που αφορούν το έργο του δήμου. Είναι πιθανό εάν το θέμα είναι πολύ σοβαρό η συζήτηση να μην ολοκληρωθεί σε μία συνάντηση, αλλά να χρειασθεί και άλλη.

ζ) Οι ανοιχτές συνελεύσεις λειτουργούν με άμεση δημοκρατία και οι αποφάσεις παίρνονται ή με ομοφωνία με αυξημένες πλειοψηφίες, με σκοπό να διαμορφώνονται οι μεγαλύτερες δυνατές συναινέσεις.

η) Μετά από τη συζήτηση στις συνελεύσεις, υποβάλλονται από πολίτες ηλεκτρονικά ή έντυπα ερωτήσεις προς το δήμο, οι οποίες έχουν συζητηθεί στη συνέλευση. Στη συνέλευση επίσης αποφασίζονται οι παρεμβάσεις στα δημοτικά συμβούλια και η διεκδίκηση συγκεκριμένων αιτημάτων πάντα μέσα στα πλαίσια του δημοτικού έργου.

η) Τα Παρατηρητήρια είναι ανεξάρτητο από το άλλο. Υπάρχουν βέβαια οι κοινοί στόχοι και ο τρόπος λειτουργίας, αλλά ο πληθυσμός του κάθε δήμου, ο τρόπος που είναι οργανωμένος, και τα ιδιαίτερα προβλήματα που έχει επιβάλουν πολλές φορές διαφορετικές διαδικασίες.

θ) Σε κάθε περιφέρεια – στην Ισπανία υπάρχουν οι αυτόνομες περιφέρειες- λειτουργεί ένα συντονιστικό των Παρατηρητηρίων, στο οποίο συναντιούνται σε χρόνο που ορίζουν μεταξύ τους τα Παρατηρητήρια προκειμένου να ανταλλάξουν τις εμπειρίες τους. Το συντονιστικό σε καμία περίπτωση δεν παρεμβαίνει στο έργο των Παρατηρητηρίων, αλλά τα στηρίζει με την εμπειρία του σε περίπτωση που κάποιο παρατηρητήριο ζητήσει βοήθεια.

ι) Καλό είναι τα παρατηρητήρια να έχουν κάποιας μορφής καταστατική συγκρότηση, ώστε και οι κανόνες λειτουργίας να είναι γνωστοί στους πολίτες και περισσότερο κύρος και αξιοπιστία να έχουν απέναντι στις δημοτικές ή άλλες αρχές.

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΓΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ “ΜΠΡΑΧΑΜΙ ΜΙΑ ΠΟΛΗ –ΜΙΑ ΓΕΙΤΟΝΙΑ”

Ελήφθη 29-11-2014

επιστροφή

Κοινωνική Οικονομία ή απλά «διαβούλευση»;

27 Αυγούστου 2014

ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ του Δημήτρη Μιχαηλίδη

Από τις τρείς διακριτές μορφές οικονομικής προσέγγισης, την δημόσια, την ιδιωτική και την κοινωνική, είναι απόλυτα σαφές, ότι η κοινωνική οικονομία «διαθέτει το συνεργατικό μοντέλο, το οποίο είναι ένα μοντέλο επιχειρηματικής δραστηριότητας, που είναι καλύτερο από αυτό που σήμερα βιώνουμε και φαίνεται ότι αποτυγχάνει σε όλο τον κόσμο».

Για αυτόν τον λόγο, άλλωστε, ο ΟΗΕ με εισήγηση του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας (ILO) ανακήρυξε το 2012, ως Διεθνές Έτος Συνεργατισμού.

Για αυτόν τον λόγο, η Διεθνής Συνεταιριστική Συμμαχία (ICA) συνέταξε το αναπτυξιακό σχέδιο ΟΡΑΜΑ 2020, για την «Συνεταιριστική Δεκαετία 2011-2020»

Για αυτόν τον λόγο η ΕΕ σχεδίασε την υποστήριξη της κοινωνικής οικονομίας με το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, διαθέτοντας πολλά ποσά, και εκδίδοντας τον Οδηγό για την Κοινωνική Ευρώπη, ISBN 978-92-79-30411-8, «Κοινωνική Οικονομία & Κοινωνική Επιχειρηματικότητα».

Για αυτόν τον λόγο η Ελληνική Κυβέρνηση ψήφισε τον Νόμο 4019/2011 (ΦΕΚ 216/Α) «Κοινωνική Οικονομία Και Κοινωνική Επιχειρηματικότητα και λοιπές διατάξεις».

Για αυτόν τον λόγο η Ευρωβουλή ενέκρινε στις 14 Ιαν 2014 την Οδηγία της ΕΕ, η οποία επιβάλει ότι μέχρι το τέλος 2015 (από 1/1/2016) όλα τα κράτη-μέλη θα πρέπει να έχουν περιλάβει στην διαδικασία Δημοσίων Συμβάσεων (μέχρι σήμερα στην Ελλάδα ΠΔ 60/2007) κριτήρια για προτίμηση ανάθεσης σε κοινωνικές-κοινωφελείς επιχειρήσεις.

Για αυτόν τον λόγο το Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης & Πρόνοιας έθεσε σε δημόσια διαβούλευση, μέχρι 31 Αυγ 2014, το κείμενο της Ανοικτής Πρόσκλησης για υποβολή προτάσεων Αναπτυξιακών Συμπράξεων, βάσει του άρθρου 18, του νόμου 4019/2011 για την χρηματοδότηση της «Λειτουργίας Περιφερειακών Μηχανισμών Υποστήριξης της ανάπτυξης και προώθησης των Κοινωνικών Συνεταιριστικών Επιχειρήσεων (ΚοινΣΕπ) και ευρύτερα των πρωτοβουλιών της Κοινωνικής Οικονομίας».

Περιμέναμε ότι οι συντάκτες του σχεδίου της Ανοικτής Πρόσκλησης θα ενσωμάτωναν την γενικότερη τάση και την πραγματική ανάγκη, και ελπίζουμε ότι μετά την 31 Αυγ 2014, το τελικό κείμενο θα θέλει πραγματικά να υποστηρίξει την Κοινωνική Οικονομία και τις Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών και όχι να καταστρέψει μια ακόμα ευκαιρία, απλά για να ενισχύσει το «δημόσιο» ή/και να «μοιράσει» λεφτά σους ιδιώτες επιχειρηματίες, που μέχρι σήμερα φάνηκαν αναποτελεσματικοί να αντιμετωπίσουν την παγκόσμια κρίση, με ένα μοντέλο που φαίνεται ότι αποτυγχάνει σε όλο τον κόσμο.

Το σχέδιο Ανοικτής Πρόσκλησης φαίνεται να προκρίνει αλλότριο υποκείμενο και μέσα για την υλοποίηση του σκοπού και των στόχων που θέτει. Αντί να προκρίνει και να δίνει προτεραιότητα στις Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών, για την υλοποίηση των στόχων της Κοινωνικής Οικονομίας. Δίνει «προβάδισμα» στις ιδιωτικές επιχειρήσεις και στο δημόσιο για την ανάπτυξη της Κοινωνικής Οικονομίας και των Κοινωνικών Συνεταιριστικών Επιχειρήσεων, περιορίζοντας επί της ουσίας σε ένα ρόλο κομπάρσου στις αυθεντικές κοινωνικές επιχειρήσεις και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών.

Ο κ. Βασίλης Τακτικός, Συντονιστής του Πανελλήνιου Παρατηρητηρίου των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών παρατηρεί, για το σχέδιο Ανοικτής Πρόσκλησης:

Το Σχέδιο, θέλει, υποτίθεται, να ενισχύσει αυτό το περιθωριακό ρόλο που είχε μέχρι σήμερα η κοινωνική οικονομία στην Ελλάδα και της «βάζει καπέλο» το δημόσιο και την αγορά. Γιατί, πως αλήθεια θα αντιμετωπίσει «επί ίσοις όροις» μια κοινωνική επιχείρηση πχ. τον Σύνδεσμο Επιχειρήσεων & Βιομηχανιών ή μια άλλη ιδιωτική εταιρία κάποιου επώνυμου «μεγαλοκεφαλαιούχου» και τις μεγάλες συνδικαλιστικές οργανώσεις του δημοσίου, με τα κριτήρια υλικής υποδομής που βάζει η πρόσκληση; Απλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί πάλι η κάθε κοινωνική επιχείρηση ως «μαϊντανός» της υπόθεσης, ως άλλοθι, ως πολιτική δικαιολογία, για να πάνε τα κονδύλια για την ανάπτυξη της κοινωνικής οικονομίας στον ιδιωτικό τομέα όπως έγινε σχεδόν πάντα στο παρελθόν.

Το αποτέλεσμα όμως θα είναι, για μια φορά ακόμη, τραγικό, με μηδαμινά αποτελέσματα σε σχέση με τον κυρίαρχο σκοπό, που είναι η αντιμετώπιση της ανεργίας και φτώχειας. Και θα είναι μηδαμινό γιατί οι ιδιωτικές επιχειρήσεις στο πλαίσιο των προσωπικών τους και συντεχνιακών συμφερόντων που από τη φύση τους εξυπηρετούν, αδυνατούν να κινητοποιήσουν κοινωνικό κεφάλαιο και εθελοντισμό που είναι η ουσία της κοινωνικής οικονομίας. Αδυνατούν να κινητοποιήσουν την αλληλεγγύη, την συνεργασία και τις ανταλλαγές χωρίς μεσάζοντες, που μειώνει το κόστος ζωής για τους φτωχούς και τους άνεργους. Εάν μπορούσε να το κάνει αυτό, το κράτος, η αγορά και ο δημόσιος τομέας γενικότερα, δεν θα είχε επινοηθεί από τη πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η πολιτική για τη κοινωνική οικονομία, και δεν θα υπήρχαν, ακριβώς λόγω της αποτυχίας τους, τα ειδικά κονδύλια του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου που χρηματοδοτούν αυτό το πρόγραμμα.

Γιατί η Ευρώπη επιμένει στη υποστήριξη της κοινωνικής οικονομίας και η Ελληνική πλευρά κάνει ότι μπορεί για να ματαιώσει αυτή τη πολιτική στην Ελλάδα?. Είναι ένα ζήτημα που πρέπει να απασχολήσει και να εγείρει πρώτα από όλα τις Οργανώσεις της Κοινωνίας Πολιτών. Βλέποντας λοιπόν πως έχει στηθεί αυτό το σχέδιο Ανοικτής Πρόσκλησης και γενικότερα το πρόγραμμα από την Ελληνική πλευρά εύκολα μπορεί να συμπεράνει κανείς ότι θέλουμε τα κονδύλια για την Κοινωνική Οικονομία, αλλά χωρίς την Κοινωνική Οικονομία και τους φορείς της Κοινωνίας Πολιτών.

Η ανάπτυξη της Κοινωνικής Οικονομίας, και της κοινωνίας, θα «στραγγαλισθεί», αν παραδοθεί στις μέχρι σήμερα αποτυχημένες δομές της παγκόσμιας κρίσης. Αυτές μας έφεραν μέχρι εδώ, και η κακή χρήση τους. Τίποτα δεν δείχνει ότι υπάρχει περίπτωση διαφοροποίησης του αποτελέσματος, αν συνεχίσουμε να εφαρμόζουμε τις ίδιες πρακτικές με τους ίδιους «πελατειακούς», «διαπλεκόμενους» φορείς, που απέτυχαν στην δημόσια οικονομική και στην οικονομία της αγοράς. Είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα αποτύχουν και στην Κοινωνική Οικονομία. Πόσο μάλιστα περισσότερο, τώρα που θα πρόκειται για ένα διαφορετικό μοντέλο, από το οποίο μάλιστα αποκλείουμε τους φυσικούς του φορείς και δομές της κοινωνίας των πολιτών.

Οι νέες μορφές απαιτούν τους νέους δικούς τους φορείς και τις δικές τους, ίσως όχι τόσο ώριμες, δομές . Οι νέες δομές θα είναι οι προπομποί της νέας προοπτικής, του τρίτου τομέα της οικονομίας, της κοινωνικής οικονομίας. Και όπως κάθε νέα μορφή απαιτεί πολλαπλάσια μέσα και πόρους και προσπάθεια για να αποδώσει.

ΠΡΕΠΕΙ Ο «ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ ΕΤΑΙΡΟΣ» ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ.

Οι διάφορες ποικιλώνυμες μορφές συγκαλυμμένης παρέμβασης του δημοσίου ή των ιδιωτών, πρέπει να αποκλείονται.

ΚΕΚ και Αστικές Μη Κερδοσκοπικές Εταιρείες-ΑΜΚΕ που εξαρτώνται από Δήμους πρέπει να αναφέρεται ρητά ότι δεν μπορούν να είναι συντονιστές εταίροι και να μην αφήνεται το περιθώριο για κάποιες τέτοιες εταιρίες με μέλη τους Δήμους ,Πανεπιστήμια και άλλους του Δημοσίου τομέα να «καπηλεύονται» το χώρο της Κοινωνίας Πολιτών.

Ιδιωτικές εταιρείες, της οικονομίας της αγοράς, δεν έχουν να προσφέρουν τίποτε το θετικό και κινδυνεύουν να «καπελώσουν» τις κοινωνικές επιχειρήσεις ως συντονιστές εταίροι.

Συνδικαλιστικές οργανώσεις εργοδοτών & εργαζομένων στην Ελλάδα, μπορεί να είναι σύμμαχοι των κοινωνικών επιχειρήσεων αλλά δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τις κοινωνικές επιχειρήσεις. Εκτός και αν έχουν δημιουργήσει συνεταιριστικές τράπεζες ή συνεταιριστικά ασφαλιστικά ταμεία όπως γίνεται στην Ευρώπη.

Στις περιφερειακές δομές η δικτύωση ως παραδοτέο πρέπει να έχει συγκεκριμένα μετρήσιμα αποτελέσματα συμμετοχής φορέων στη Αναπτυξιακή Σύμπραξη τα οποία πρέπει να τεκμηριώνονται με Σύμφωνα Συνεργασίας και καταστατικά οργανωμένων δικτύων. Δεν μπορεί για παράδειγμα μια Σύμπραξη που ενσωματώνει Κοινωνικό Κεφάλαιο 10 εταιρειών να βαθμολογείται το ίδιο με μια Αναπτυξιακή Σύμπραξη που ενσωματώνει κοινωνικό κεφάλαιο 150 συλλογικών φορέων. Η ποιότητα των φορέων, που θα επικαλεσθούν κάποιοι ως αντίλογο σε αυτό το επιχείρημα, δεν είναι ανεξάρτητη από τη ποιότητα της συμμετοχικής δημοκρατίας που ενσωματώνει το κοινωνικό κεφάλαιο, μια έννοια σύμφυτη με τη κοινωνική οικονομία.

Το εάν θα περάσει για μια ακόμη φορά ή όχι ένα ψευδεπίγραφο πρόγραμμα κοινωνικής οικονομίας που θα «ταΐζει» τους μεσάζοντες και το «μινώταυρο της διαπλοκής» των προγραμμάτων, είναι εν τέλει και ζήτημα επαγρύπνησης της κοινωνίας πολιτών.

Για την καταγραφή, Δημήτρης Μιχαηλίδης, 6998282382

Είναι πια ώρα για ΑΜΕΣΕΣ νομοθετικές αλλαγές για κανονική φορολόγηση της Εκκλησίας

Η ρύθμιση των σχέσεων κράτους – εκκλησίας του 1945: Θέσπιση της εισφοράς της εκκλησίας στο κράτος

Η ρύθμιση αυτή είναι βασική στη διαμόρφωση των οικονομικών σχέσεων κράτους – εκκλησίας. Με αυτήν, το κράτος ανέλαβε την υποχρέωση να καταβάλλει τους μισθούς των κληρικών και η εκκλησία ανέλαβε την υποχρέωση να εισφέρει στον κρατικό προϋπολογισμό το 25% των ακαθάριστων εσόδων της.

Συγκεκριμένα το άρθρο 2 παρ. 2Α του α.ν. 536/45 αναφέρει: "Προς κάλυψιν της δαπάνης δια την μισθοδοσίαν των εφημερίων, ορίζονται από της 1ης Οκτωβρίου 1945 οι κάτωθι πόροι: Α)Εισφορά 25% επί των ακαθαρίστων εισπράξεων των ενοριακών και συναδελφικών, ως και των υπό ειδικών διεπομένων Ναών… Η είσπραξις της ανωτέρω εισφοράς ενεργείται κατά τας διατάξεις του νόμου περί εισπράξεως δημοσίων εσόδων".

• Αργότερα με το άρθρο 5 του Α.Ν. 469/68 το ποσοστό της εισφοράς αυξήθηκε από 25% σε 35%.

Κατάργηση της υποχρέωσης της εκκλησίας να συνεισφέρει στο κράτος το 35% των εσόδων της.

Λίγο πριν τις βουλευτικές εκλογές του έτους 2004, η τότε Κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, με την ψήφιση του άρθρου 15 του ν. 3220/04, κατήργησε, από 1-1-2004, την υποχρέωση της εκκλησίας για την ως άνω εισφορά.

Συγκεκριμένα το άρθρο 15 του ν. 3220/04 αναφέρει: "Καταργείται η εισφορά που προβλέπεται από τις διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου 2 του α.ν.536/45". Με τον τρόπο αυτό συντελέστηκε μια ουσιώδης, μονόπλευρη ανατροπή στις, ως τότε, διαμορφωμένες οικονομικές σχέσεις κράτους – εκκλησίας.

Υποχρεωτική εισφορά κατά το νόμο, προαιρετική στην πράξη…

Σημειώνεται ότι ο ανωτέρω ν. 536/45, ουδέποτε τηρήθηκε με συνέπεια.

Όμως, το ότι η αναποτελεσματικότητα της εισφοράς οφείλεται στη συστηματική φοροδιαφυγή της εκκλησίας. καταδεικνύεται σαφώς και από την επίσημη απάντηση του Υπουργείου Οικονομίας & Οικονομικών στην υπ' αριθμ. πρωτ. 8408/666/2-3-05 ερώτησή μας, σχετικά με την καταβολή της εν λόγω εισφοράς. Στην ερώτηση δεν απαντήθηκαν τα ερωτήματα αν έγιναν έλεγχοι για την εξακρίβωση της τήρησης ή όχι των υποχρεώσεων που απορρέουν από το ν. 536/45 και αν υπήρξαν ναοί που δεν κατέβαλαν την ως άνω εισφορά. Από το ύψος των ποσών που καταβλήθηκαν από την εκκλησία, κατά τα έτη 2000-2004, στα Δημόσια Ταμεία, καταδεικνύεται η συστηματική φοροδιαφυγή της εκκλησίας.

Συγκεκριμένα, τα ποσά που κατέβαλε στις Δ.Ο.Υ. η εκκλησία, τα έτη 2000-2004, σύμφωνα με την απάντηση του Υπουργείου Οικονομίας & Οικονομικών, ανέρχονται (ποσά σε ευρώ):

Έτη Ποσά

2000 8.202.081,08

2001 9.004.597,85

2002 9.969.036,17

2003 10.246.098,23

2004 6.455.444,74

Τα ως άνω έσοδα καλύπτουν το 3% - 4% της δαπάνης για τη μισθοδοσία των κληρικών, ενώ, υποτίθεται, θα την κάλυπταν πλήρως. Η δαπάνη για τη μισθοδοσία των κληρικών με βάση τα στοιχεία του προϋπολογισμού (ΚΑΕ 371 και 2892) είναι η εξής ( σε εκ. ευρώ:)

2004 2005 2006

189,5 161,3 199,3

Επίσης σε σχετική επίκαιρη ερώτησή του ΣΥΡΙΖΑ (28-3-2005) για την κατάργηση της εισφοράς 35%, που κατέβαλε η εκκλησία για την ενίσχυση του κρατικού προϋπολογισμού, ο υφυπουργός Οικονομίας & Οικονομικών απάντησε: "Το σκεπτικό της κατάργησης, όπως προκύπτει από την εισηγητική έκθεση, ήταν ότι επρόκειτο για έναν αναποτελεσματικό φόρο κατά κάποιο τρόπο και δε λειτουργούσε. Η πραγματικότητα είναι κάπως έτσι, γιατί μεταβλήθηκε σε μια προαιρετική ουσιαστικά εισφορά που κάποιοι ιερείς προσήρχοντο στα δημόσια ταμεία και απέδιδαν και κάποιοι την είχαν εντελώς ξεχάσει". Το Υπουργείο, δηλαδή, σαφώς αναγνωρίζει ότι στην πράξη η εισφορά έγινε "προαιρετική", πράγμα που δεν ισχύει για κανένα φόρο ή εισφορά που αφορά τους πολίτες.

Πηγή: Τμήμα φορολογικής πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ

Τα παραπάνω, στη γλώσσα του φορολογικού δικαίου, συνιστούν, βεβαίως, το αδίκημα της φοροδιαφυγής. Για την πραγματοποίηση της τελευταίας, ορισμένες Μητροπόλεις, έφτασαν να τηρούν μυστικά διπλά βιβλία υπό την άμεση υπόδειξη και εποπτεία των αντίστοιχων Μητροπολιτών.

Το γεγονός αυτό τεκμηριώνεται από την υπ' αριθμ. 190/20-4-04 απόφαση του Μητροπολίτη Καλαβρύτων, η οποία έχει δημοσιευθεί στο φύλλο της εφημερίδας της Κυβέρνησης (ΦΕΚ 588/20-4-04) και με την οποία αναγνωρίζεται η φοροδιαφυγή και γίνονται οι εξής συστάσεις προς τα ιερατικά συμβούλια των ναών: " Στο πρακτικό καταμετρήσεως των εισπράξεων αναγράφεται μεν το σύνολο των εισπράξεων, αλλά την ίδια στιγμή το συνολικό χρηματικό ποσό διαχωρίζεται σε δύο κατηγορίες: ποσοστό 10% ως "τακτικά" έσοδα και ποσοστό 90% ως έσοδο "εκ δωρεών". Το μυστικό αυτής της μεθόδευσης ήταν το εξής: οι εισφορές δεν καταβάλλονται επί των δωρεών, αλλά επί των "τακτικών" εσόδων, δηλαδή επί του 10% και όχι επί του συνόλου.

Στη συνέχεια δίνεται η εντολή: "Τα πάσης φύσεως ανεπίσημα δεύτερα και μυστικά λογιστικά βιβλία καταργούνται οριστικά και αμετάκλητα".

Ομολογείται, δηλαδή, η ανάπτυξη ενός ολόκληρου συστήματος για την παραπλάνηση των αρχών, όπως ομολογείται και η τήρηση "μυστικών" (από ποιους;) λογιστικών βιβλίων.

Κατάργηση του φόρου για μισθώματα ακινήτων

Με το φορολογικό νόμο που ψηφίστηκε επί κυβέρνησης Ν.Δ. (ν. 3296/04), όχι μόνο δεν επανήλθε σε ισχύ η υποχρέωση της εκκλησίας για την εισφορά προς το κράτος, αλλά καταργήθηκε και ο φόρος 10% που επιβαρύνει τα μισθώματα από την εκμίσθωση γαιών και οικοδομών, αν και ο φόρος αυτός, ειδικά για την εκκλησία, ήταν ήδη μειωμένος. Εννοείται ότι ο φόρος αυτός δεν καλύπτει ακίνητα που χρησιμοποιεί η εκκλησία για τους θρησκευτικούς της σκοπούς, αλλά εκμισθώσεις εμπορικού χαρακτήρα.

Συγκεκριμένα στο άρθρο 6 του ως άνω νόμου, αναφέρεται ότι "τα εισοδήματα που αποκτούν από εκμισθώσεις οικοδομών και γαιών οι ιεροί ναοί, οι ιερές μητροπόλεις, οι ιερές μονές κλπ. φορολογούνται για το έτος 2005 με 10%, ο οποίος μειώνεται σε 7% για τα εισοδήματα οικονομικού έτους 2006 και σε 4% για τα εισοδήματα του οικονομικού έτους 2007". Στο ίδιο άρθρο ορίζεται ότι, από 1-1-2008, ημεδαπά νομικά πρόσωπα που νόμιμα έχουν συσταθεί ή συνιστώνται και τα οποία επιδιώκουν, αποδεδειγμένα, κοινωφελείς σκοπούς, όπως, εν προκειμένω, η εκκλησία, απαλλάσσονται εντελώς του φόρου για εισοδήματα από οικοδομές γενικά και από εκμίσθωση γαιών. Κατ' εξαίρεση δε, ημεδαπά κοινωφελή ιδρύματα, απαλλάσσονται και για εισοδήματα από μερίσματα μετοχών αλλοδαπών ανώνυμων εταιρειών.

Το δημοσιονομικό κόστος από την ως άνω απαλλαγή πρέπει να είναι σημαντικό, αν και ο ακριβής υπολογισμός του δεν μπορεί να γίνει παρά μόνον από το Υπουργείο Οικονομικών που διαθέτει τα αναγκαία στοιχεία.

Σημειώνεται ακόμη ότι η εκκλησία έχει ήδη απαλλαγεί από το φόρο της μεγάλης ακίνητης περιουσίας.

K.K.

ΤΟ ΑΠΑΡΑΔΕΚΤΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΜΗ – ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΟΥ ΑΠΟΛΑΜΒΑΝΕΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Η Εκκλησία λόγω της μη κοσμικής (non secular) φύσης του ελληνικού κράτους είναι μία από τις ισχυρότερες οντότητες στην ελληνική οικονομία, χρεώνει απευθείας τον κρατικό προϋπολογισμό για την συντήρηση και ανάπτυξή της ενώ καρπώνεται η ίδια τα κέρδη της, απολαμβάνοντας τεράστιες εξαιρέσεις από σχετικά με τη φορολόγηση.

Λόγω της έλλειψης Κτηματολογίου στην Ελλάδα, η Εκκλησία διεκδικεί με τίτλους πριν την ίδρυση του σύγχρονου Ελληνικού Κράτους το 1/4 περίπου της ελληνικής επικράτειας, ενώ το ακριβές μέγεθος του πλούτου της δεν φαίνεται να το γνωρίζει ούτε καν η ίδια, αφού αυτός μοιράζεται σε περίπου 13.000 δικά της Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου (82 μητροπόλεις, 491 μονές, 7.790 ναούς και περίπου 4.500 ιδρύματα, γηροκομεία, σχολεία, κ.ά.) από τα οποία το κάθε ένα έχει την δική του αυτοτελή διαχείριση.

... Έως τώρα η Εκκλησία αναπτύσσει τις οικονομικές της δραστηριότητες δίχως να πληρώνει φόρους, βασισμένη σε μια ακολουθία νόμων.

· Με τον νόμο 2459/1997 το ελληνικό κράτος αποποιήθηκε τον Φόρο Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας που όφειλε η Εκκλησία.

· Το 2003 το ελληνικό κράτος δέχθηκε να πληρώνει από τον κρατικό προϋπολογισμό το 25% των εισφορών του ταμείου ασφάλισης των κληρικών

· Με τον νόμο 3220/2004 καταργήθηκε η φορολόγηση με 35% των «δηλούμενων» (δηλαδή όσων παρουσίαζαν, αφού δεν υπήρχε έλεγχος) ακαθάριστων εσόδων των ναών. Ο φόρος (25% αρχικά που το 1968 αυξήθηκε σε 35%) είχε καθιερωθεί πριν από δεκαετίες, όταν το κράτος είχε αναλάβει να πληρώνει κατευθείαν από τον κρατικό προϋπολογισμό τους μισθούς όλου του ανθρωπίνου δυναμικού της Εκκλησίας (κατά έναν πρόσφατο δημοσιογραφικό υπολογισμό το συνολικό ετήσιο κόστος αυτών των μισθών ξεπερνάει τα 270.000.000 ευρώ).

· Με τον νόμο 3296/2004 μηδενίστηκε ο ετήσιος φόρος που όφειλε η Εκκλησία για τα εισοδήματά της από εκμίσθωση των πάμπολλων ακινήτων τους.

· Με τον νόμο 3247/2005 εξαιρέθηκαν οι ναοί και τα μοναστήρια από τον «φόρο αυτόματου υπερτιμήματος» και το «τέλος συναλλαγής».

· Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας ενσωμάτωσε στο ήδη από τότε ελλειμματικό ταμείο δημοσίων υπαλλήλων (Ταμείο Πρόνοιας Δημοσίων Υπαλλήλων, ΤΠΔΥ) το ταμείο ασφάλισης κληρικών («Ταμείο Προνοίας Ορθοδόξου Εφημεριακού Κλήρου Ελλάδος», ΤΠΟΕΚΕ), μόνο όμως προς τις υποχρεώσεις του (Από τον τύπο ήρθε η πληροφορία ότι από τους 7.000 δικαιούχους του ΤΠΟΕΚΕ οι μισοί είχαν ήδη θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης!), αφού ένα σεβαστό τμήμα της ακίνητης περιουσίας του παρέμεινε στην ιδιοκτησία της Εκκλησίας και συγκεκριμένα της Αρχιεπισκοπής Αθηνών.

· Ακόμα και στο τελευταίο φορολογικό νομοσχέδιο που κατατέθηκε προς ψήφιση στη Βουλή η Κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ προβλέπει συντελεστή φόρου για δωρεές σε ύψος μόλις 0,1% για χρηματικά ποσά και 0,5% για περιουσιακά στοιχεία (ενώ στην αρχή η κυβέρνηση είχε εξαγγείλει 10% και 5% αντίστοιχα), ενώ για κέρδη από εκμίσθωση ακινήτων προβλέπεται φόρος μόλις 20%, την ώρα που για τους υπόλοιπους φορολογούμενους ισχύει συντελεστής φόρου 40%. Και αυτός όμως ο ήδη μικρός φόρος 20% μειώθηκε ακόμη περισσότερο μετά από πιέσεις της Εκκλησίας προς την κυβέρνηση, καταλήγοντας να χορηγείται έκπτωση μέχρι και 50% για τις «δαπάνες» του κάθε ενός από τα εκκλησιαστικά νομικά πρόσωπα.

Φανερό είναι ότι το καθεστώς φοροαπαλλαγών της Εκκλησίας εξαιτίας του μεγάλου μεγέθους της περιουσίας και κερδοφορίας της προκαλεί ισόποσα μεγάλο πρόβλημα στα ήδη προβληματικά δημόσια έσοδα του Ελληνικού Κράτους, όπως επίσης αποτελούν πρόβλημα το υπερβολικό μέγεθος των ετήσιων κρατικών επιχορηγήσεων στα μοναστήρια του Αγίου Όρους και η αδιαφανής διακίνηση τεράστιων κονδυλίων μέσω υποτιθέμενων «μη κυβερνητικών οργανώσεων» που ελέγχει η Εκκλησία.

Ενδεικτικά αναφέρεται ότι την περίοδο 2002 - 2004 δόθηκαν από τα κρατικά ταμεία και την Υπηρεσία Διεθνούς Αναπτυξιακής Συνεργασίας του υπ. Εξωτερικών στην οργάνωση της εκκλησίας «Αλληλεγγύη» περίπου 7.100.000 ευρώ, δηλαδή το 65% όλων των κονδυλίων από εθνικά προγράμματα που δίνονταν σε μη κυβερνητικές οργανώσεις. Η εν λόγω μη κυβερνητική οργάνωση, που διαχειρίστηκε 60.000.000 ευρώ μέχρι το 2008 και τελικά παρέδωσε έλλειμμα 14.000.000 ευρώ, καθώς και χρέη 4.000.000 ευρώ σε δύο τράπεζες από τις οποίες πήρε δάνεια, άλλαξε τώρα το όνομά της σε «Μη Κυβερνητικός Οργανισμός Φιλανθρωπίας Αλληλεγγύης και Αειφόρου Ανάπτυξης», ΑΦΦΕΣ με σκοπό να συγχωνευθεί με την αναπτυξιακή εταιρεία της εκκλησίας «ΣΥΜΕΑΝ»!

Μετά από τα παραπάνω είναι νομίζουμε ολοφάνερο πως είναι πια ώρα για ΑΜΕΣΕΣ νομοθετικές αλλαγές για κανονική φορολόγηση της Εκκλησίας, ειδικά τώρα σε αυτές τις δύσκολες οικονομικές συνθήκες που αντιμετωπίζουμε ως χώρα.

επιστροφή

Όλοι σχεδόν οι ευρωπαίοι πολίτες λένε ότι θεωρούν σημαντική την προστασία του περιβάλλοντος

Τρία χρόνια μετά την πιο πρόσφατη παρόμοια έρευνα του Ευρωβαρομέτρου είναι σαφές ότι, παρά την οικονομική κρίση, οι ανησυχίες των Ευρωπαίων για το περιβάλλον δεν έχουν μειωθεί.

Με συντριπτική συναίνεση το 95 % από τους 28.000 πολίτες που ρωτήθηκαν δηλώνει ότι η προστασία του περιβάλλοντος είναι σημαντική γι’ αυτούς προσωπικά και πολλοί πιστεύουν ότι μπορούν να γίνουν περισσότερα.

Ο κ. Janez Potočnik, επίτροπος αρμόδιος για το περιβάλλον, δήλωσε: «Είναι καλό να παρατηρούμε τέτοια ισχυρή και ευρεία υποστήριξη για την προστασία του περιβάλλοντος, ακόμα και σε δύσκολους καιρούς. Ο κόσμος ανησυχεί ιδιαίτερα για τη ρύπανση του αέρα και των υδάτων, τις χημικές ουσίες και τα απόβλητα, και θεωρεί ότι πρέπει να γίνουν περισσότερα από όλους για την προστασία του περιβάλλοντος».

Σημαντικότερα σημεία:

Η προστασία του περιβάλλοντος είναι σκόπιμη από οικονομική άποψη

Η συντριπτική πλειονότητα των ατόμων συμμερίζονται την άποψη ότι η αποδοτική χρήση των φυσικών πόρων (79 %) και η προστασία του περιβάλλοντος (74 %) μπορούν να τονώσουν την οικονομική ανάπτυξη. Ενώ το 80 % εκτιμά ότι η οικονομία επηρεάζει την ποιότητα ζωής τους, το 75 % πιστεύει ότι η κατάσταση του περιβάλλοντος έχει παρόμοιο αντίκτυπο και το 77 % των πολιτών της ΕΕ πιστεύουν ότι τα περιβαλλοντικά προβλήματα έχουν άμεση επίπτωση στην καθημερινή τους ζωή. Ανησυχούν κυρίως για τη ρύπανση — η ατμοσφαιρική ρύπανση (56 %) και η ρύπανση των υδάτων (50 %) έχουν τα μεγαλύτερα ποσοστά — καθώς και για την παραγωγή αποβλήτων και την εξάντληση των φυσικών πόρων.

Ένας αυξανόμενος αριθμός (59 %) πιστεύουν ότι οι κοινωνικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες πρέπει να είναι εξίσου σημαντικοί με τα οικονομικά κριτήρια για τη μέτρηση της προόδου στη χώρα τους. Όσον αφορά τις δαπάνες και τις επενδύσεις των δημόσιων αρχών, το 59 % είναι της γνώμης ότι οι δημόσιες αρχές της χώρας τους θα πρέπει να ευνοούν περισσότερο τις φιλικές προς το περιβάλλον πτυχές παρά το κόστος.

Αύξηση της περιβαλλοντικής ευθύνης

Ακόμη περισσότεροι πολίτες απ’ ό,τι το 2011 (75 %) δηλώνουν ότι είναι διατεθειμένοι να αγοράσουν φιλοπεριβαλλοντικά προϊόντα, ακόμη και αν αυτό σημαίνει ότι θα τους κοστίζουν λίγο περισσότερο. Η συντριπτική πλειονότητα (93 %) πιστεύουν ότι οι μεγάλοι ρυπαίνοντες θα πρέπει να αποκαθιστούν τις περιβαλλοντικές ζημίες που προκαλούν. Η θέσπιση βαρύτερων προστίμων για τους παραβάτες θεωρείται ο αποτελεσματικότερος τρόπος αντιμετώπισης των περιβαλλοντικών προβλημάτων.

Το 85 % των Ευρωπαίων πιστεύει ότι έχουν κάποιο ρόλο να παίξουν στην προστασία του περιβάλλοντος. Οι περισσότεροι υιοθετούν ενέργειες και συμπεριφορά φιλικές προς το περιβάλλον. Ο διαχωρισμός των αποβλήτων για την ανακύκλωση (72 %), ο περιορισμός της κατανάλωσης ενέργειας (52 %) και ο περιορισμός της κατανάλωσης νερού (37 %) ήταν οι τρεις πιο συχνές δραστηριότητες. Ενώ οι περισσότεροι πολίτες αισθάνονται καλά ενημερωμένοι σχετικά με το περιβάλλον εν γένει, το 39 % πιστεύουν ότι δεν έχουν επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τις επιπτώσεις στην υγεία από χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται σε προϊόντα καθημερινής χρήσης.

Σημαντική πλειονότητα των πολιτών πιστεύουν ότι μπορούν να γίνουν περισσότερα για την προστασία του περιβάλλοντος. Το 77 % θεωρεί ότι οι μεγάλες εταιρείες και η βιομηχανία δεν κάνουν αρκετά· το 70 % έχει την ίδια άποψη και για την κυβέρνηση της χώρας του. Το 65 % πιστεύει ότι οι ίδιοι οι πολίτες θα μπορούσαν να κάνουν περισσότερα. Οι κυριότερες προτεραιότητες που καθορίζουν οι πολίτες που επιθυμούν να προστατεύσουν το περιβάλλον είναι η διαλογή των αποβλήτων προς ανακύκλωση (54 %), η μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης (39 %) και η χρήση των δημόσιων μέσων μεταφοράς (39 %).

Υποστήριξη της δράσης της ΕΕ

Το 77 % των πολιτών της ΕΕ συμφωνεί ότι η ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία είναι αναγκαία για την προστασία του περιβάλλοντος στη χώρα τους και έξι στους δέκα πιστεύουν ότι οι περιβαλλοντικές αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται από κοινού εντός της ΕΕ. Επίσης, το 79 % πιστεύει ότι η ΕΕ πρέπει να είναι σε θέση να ελέγχει την ορθή εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας στη χώρα τους. Το 84 % επιθυμεί μεγαλύτερη χρηματοδότηση από την ΕΕ για την υποστήριξη δραστηριοτήτων φιλικών προς το περιβάλλον ενώ η πλειονότητα των πολιτών (56 %) θέλουν η ΕΕ να κάνει ακόμη περισσότερα για την προστασία του περιβάλλοντος.

Ιστορικό

Η τελευταία έρευνα του Ευρωβαρομέτρου σχετικά με το περιβάλλον έρχεται τρία έτη μετά την προηγούμενη έκθεση σχετικά με το θέμα αυτό. Διενεργήθηκε στα 28 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τις 26 Απριλίου έως τις 11 Μαΐου 2014 για να αξιολογήσει τις αντιλήψεις, τις συμπεριφορές και τις πρακτικές των πολιτών της ΕΕ όσον αφορά το περιβάλλον. Ρωτήθηκαν 27.998 άτομα από διαφορετικές κοινωνικές και δημογραφικές ομάδες, τα οποία έδωσαν ζωντανές συνεντεύξεις στη μητρική τους γλώσσα για λογαριασμό της Γενικής Διεύθυνσης Περιβάλλοντος.

Περισσότερες πληροφορίες

Η έρευνα του Ευρωβαρομέτρου βρίσκεται στη διεύθυνση:

http://ec.europa.eu/public_opinion/index_en.htm

Τελευταία ενημέρωση:08/09/2014

επιστροφή

Αφιέρωμα 3: Τα σκουπίδια μας είναι … προϊόντα που παράγουμε καθημερινά! ΙΙ

Το αφιέρωμα αυτό είναι συνέχεια του ομώνυμου αφιερώματος του προηγούμενου τεύχους.

Σκουπίδια Ελλάδα / Ευρώπη: 82 / 34% θάψιμο, 16 / 27% ανακύκλωση,

2 / 15% κομποστοποίηση

05 Απρ 2014

Το 82% των απορριμμάτων που παράγουμε θάβονται, σύμφωνα με τα στοιχεάι της Eurostat, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 34%. Πρόκειται για μια ακόμη θλιβερή πρωτιά της χώρας μας ανάμεσα σε ελάχιστα κράτη – μέλη της ΕΕ, που ακολουθούν αντίστοιχες πρακτικές. Οι μόνες χώρες με μεγαλύτερο ποσοστό ταφής από την Ελλάδα είναι:

η Λεττονία (84%),

η Κροατία (85%),

η Ρουμανία (99%) και

η Μάλτα (87%),

χωρίς βέβαια κανείς να παραγνωρίσει ότι οι χώρες αυτές εντάχθηκαν στην ΕΕ τα τελευταία χρόνια, σε αντίθεση με την Ελλάδα που είναι μέλος από το 1981.

Ανάλογη εικόνα εμφανίζει η Ελλάδα και στην ανακύκλωση, εμφανίζοντας μοναδική υστέρηση σε σχέση με άλλες χώρες – μέλη της ευρωπαϊκής ένωσης. Έτσι, ο μέσος όρος ανακύκλωσης στη χώρα μας είναι 16% έναντι 27%, ενώ αγγίζει το 2% στην κομποστοποίηση, όταν το αντίστοιχο ευρωπαϊκό ποσοστό φτάνει στο 15%.

Μιλώντας στην εφημερίδα «Καθημερινή», «Οποιαδήποτε έργα που έχουν χρηματοδοτηθεί για την προγραμματική περίοδο 2007-13 θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί ώς τις 31 Δεκεμβρίου του 2015, διαφορετικά η Ελλάδα θα απολέσει τη χρηματοδότηση που έχει προβλεφθεί γι’ αυτά», τονίζει ο εκπρόσωπος Περιβάλλοντος της Κομισιόν, χωρίς να αφήνει άλλα περιθώρια.

Πηγή: Ελληνικό «ρεκόρ» στην ταφή απορριμμάτων

Σημείωση της έκδοσης: Μάλιστα, στις 3 Μαΐου 2014 ο Iakovos Alavanos έγραψε ότι, συμφωνα με τα αποτελεσματα που παρουσιαστηκαν στην προσφατη ημεριδα στο Γκαζι, η ανακύκλωση γίνεται κατά 15% από διαλογη στη πηγη απο τους ρακοσυλλεκτες και μόνο το 3% απο την κρατικη ανακυκλωση των μπλε καδων.

επιστροφή

Ενημέρωση των δημοτών από το Δήμο Ικαρίας για την ανακύκλωση

12/09/2014

Συνδημότες –Συνδημότισσες

Σας υπενθυμίζουμε για μια ακόμα φορά ότι ο δήμος Ικαριας έχει προχωρήσει στην ανάπτυξη κάδων ανακύκλωσης σε κεντρικά σημεία του δήμου (περίπου 50 σημεία συλλογής) για τη συλλογή χαρτιού – αλουμινίου/ λευκοσιδήρου – πλαστικού. Στα σημεία συλλογής των οικισμών υπάρχει από μια σειρά 3 κάδων και η συλλογή των ανακυκλώσιμων γίνεται σε 3 διαφορετικά ρεύματα.

Αποτέλεσμα αυτής της προσπάθειας είναι η συγκέντρωση τόνων χαρτιού και λοιπών ανακυκλώσιμων υλικών, που δεν πήγαν στους ΧΑΔΑ του νησιού. Στόχος μας είναι η μεγαλύτερη δυνατή μείωση του όγκου των απορριμμάτων που φτάνουν στους ΧΑΔΑ, και παράλληλα η αύξηση του όγκου του συνόλου των ανακυκλώσιμων υλικών.

Η δυναμική της ατομικής συμμετοχής σας αποδεικνύεται μόνο εμπράκτως από την ποσότητα που θα συλλέγεται από κάθε σημείο συλλογής κάνοντας την ανακύκλωση ουσιαστικό μέρος της καθημερινότητάς μας. Σε αυτό το σημείο οφείλουμε να συγχαρούμε όσους συνδημότες μας συμβάλουν καθημερινά στην προσπάθεια του δήμου, αλλά παράλληλα θεωρούμε υποχρέωση μας να ενημερώσουμε τους συνδημότες μας για την απαράδεκτη στάση ορισμένων συμπολιτών μας να ρίχνουν τα σκουπίδια τους στους κάδους ανακύκλωσης.

Ο δήμος για την αντιμετώπιση και αυτών των περιπτώσεων χρειάζεται την συνδρομή όλων σας…

Ο δήμος Ικαριας έχοντας υπ'όψιν την μέχρι σήμερα στάση μέρους των επαγγελματιών καθώς και αρκετών συνδημοτών μας, σχετικά με τον τρόπο που διαχειρίζονται τα απορρίμματα τους. Σας καλεί για μια ακόμα φορά να εφαρμόσετε τον σχεδιασμό που υπάρχει από τον δήμο σύμφωνα με τον κανονισμό καθαριότητας όσο και το έντυπο σχετικά με την ανακύκλωση ( Εγχειρίδιο του καλού ανακυκλωτη).

Το σχετικό έντυπο είναι διαθέσιμο τόσο στον δήμο όσο και στην ιστοσελίδα του δήμου .

Συνδημότες – Συνδημότισσες,

Η συμβολή σας στην εφαρμογή του σχεδιασμού έχει καθοριστική σημασία, δεν είναι προαιρετική είναι και αναγκαία και απαραίτητη. Τόσο για την αποτελεσματική εφαρμογή της ανακύκλωσης, όσο και για την προσπάθεια μείωσης του όγκου απορριμμάτων που φτάνουν στους ΧΑΔΑ.

Για μια ακόμα φορά σας θυμίζουμε ότι τα απορρίμματα δεν είναι του δήμου. Ευθύνη του δήμου είναι η οργάνωση του τρόπου διαχείρισης, αυτό όμως χωρίς την συμβολή των δημοτών δεν μπορεί να είναι αποτελεσματικό. Επιβάλλεται να αποδείξουμε όλοι στην πράξη το ενδιαφέρον μας για το περιβάλλον που θα παραδώσουμε αύριο στα παιδιά μας.

ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΟΥ ΚΑΛΟΥ ΑΝΑΚΥΚΛΩΤΗ

ΤΙ ΦΡΟΝΤΙΖΟΥΜΕ ΠΡΙΝ ΠΕΤΑΞΟΥΜΕ ΤΙΣ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΕΣ

• Να είναι άδειες από τροφές και υγρά.

• Να τις ξεπλύνουμε, ώστε να μην έχουν υπολείμματα τροφών, κ.λπ.

• Να τσακίζουμε τις χαρτόκουτες για να μην πιάνουν όλο το χώρο.

• Να ρίχνουμε χύμα τις συσκευασίες και όχι μέσα σε σφιχτοδεμένες σακούλες, για να βοηθάμε τη διαδικασία του διαχωρισμού .

• Να διαχωρίζουμε μόνοι μας το χαρτί από το πλαστικό στις συσκευασίες που υπάρχουν και τα δυο υλικά (π. χ φάκελους που έχουν πλαστική επένδυση με φουσκαλίτσες αέρα)

• Να συμπιέζουμε τα πλαστικά μπουκάλια, για να εξοικονομούμε χώρο.

• Δεν πρέπει να πετάμε σπασμένα γυαλιά (τζάμια - καθρέφτες, κλπ) γιατί η διαλογή γίνεται στο χέρι και είναι επικίνδυνο για τους εργάτες.

ΤΙ ΔΕΝ ΑΝΑΚΥΚΛΩΝΟΥΜΕ ΣΤΟΥΣ ΚΑΔΟΥΣ

• Χρησιμοποιημένες χαρτοπετσέτες- χαρτομάντιλα- χαρτιά υγειάς , πάνες, κλπ.

• Μπαταρίες, ελαστικά, μέταλλα, ρούχα, παπούτσια, δοχεία από λάδια αυτοκινήτων ή από φυτοφάρμακα, οικοδομικά υλικά, στρώματα, παλιά έπιπλα, τα οργανικά υπολείμματα των τροφών, τα κλαδιά από τα δέντρα.

• Τις Φωτοδιασπώμενες σακούλες (Είναι καλύτερα να τις χρησιμοποιούμε στα κοινά σκουπίδια γιατί, όταν η σακούλα διασπάται, επιταχύνεται ο χρόνος αποδήμησης).

• Τα μικρά χαρτάκια, σκισμένες σελίδες, κλπ (όχι γιατί δεν ανακυκλώνονται, αλλά επειδή δεν έχει μεριμνήσει η ΕΕΑΑ για την ανακύκλωσή τους).

• Αποτσίγαρα από έτοιμα ή από στριφτά τσιγάρα.

ΤΙ ΠΕΤΑΜΕ ΣΤΟΥΣ ΚΑΔΟΥΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ

• Χαρτιά: κουτιά από τσιγάρα, λογαριασμούς, εφημερίδες, βιβλία, χαρτοκιβώτια όλων των ειδών, όλα τα περιοδικά, όλους τους φακέλους αλληλογραφίας.

• Αλουμινένιες και λευκοσίδηρες συσκευασίες: κουτάκια από αναψυκτικά και μπίρες, κονσέρβες κάθε είδους, σακουλάκια μέσα στα οποία αγοράζουμε π.χ καφέ, αλουμινένια μπολ μιας χρήσης, τα μεταλλικά ταψάκια μιας χρήσης, το κομμάτι από το αλουμινόχαρτο που χρησιμοποιήσαμε χθες αλλά δεν χρειαζόμαστε πια, μεταλλικά αντικείμενα γραφείου, κ.λπ.

• Όλες τις πλαστικές συσκευασίες από: αναψυκτικά, λάδι, αποσμητικά, απορρυπαντικά, δοχεία από τις μπογιές που βάφουμε , σακουλάκια από καπνό.

Eπίσης, τα νάιλον από το πακέτο των τσιγάρων, το πλαστικό περιτύλιγμα από τα τρόφιμα ή τα έντυπα, τα πλαστικά από τα είδη διατροφής (αλλαντικά, τυριά κ.λπ.) που πωλούνται συσκευασμένα στο σούπερ μάρκετ, το κεσεδάκι από το γιαούρτι, το σακουλάκι από το ρύζι ή τα μακαρόνια, το περιτύλιγμα από τις πάνες και όλα τα σχετικά είδη, τη σακούλα του απορρυπαντικού πλυντηρίου που τελείωσε, τα παλιά γάντια κουζίνας που τρύπησαν κ.λπ.

• Πλαστικά αντικείμενα: κρεμάστρες σπασμένες, την πλαστική κουτάλα που χάλασε, τις πλαστικές σακούλες που δεν θα χρησιμοποιήσουμε, τα πλαστικά εργαλεία γραφείου, τις θήκες από τα CD, τις παλιές κασέτες που δεν ακούμε κ.λπ.

ΤΑ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΙΜΑ ΤΑ ΡΙΧΝΟΥΜΕ ΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΚΑΔΟΥΣ

ΔΕΝ ΠΑΡΑΒΙΑΖΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΚΑΔΟΥΣ

ΣΤΟΥΣ ΚΑΔΟΥΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΡΙΧΝΟΥΜΕ ΜΟΝΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΙΜΑ

http://www.ikariamag.gr/enimerosi-gia-tin-anakyklosi-ston-dimo-ikarias

επιστροφή

Συνοπτικός οδηγός για την εκπόνηση τοπικών σχεδίων διαχείρισης αποβλήτων των δήμων της Αττικής

Η ΠΡΩΣΥΝΑΤ κάνει συστηματική δουλειά για τη διαχείριση των προϊόντων που παράγουμε καθημερινά και που αποκαλούμε κοινώς «σκουπίδια». Δημοσιεύουμε εδώ τις θέσεις της για την Αττική προτείνοντας αυτή η προσέγγιση να υιοθετηθεί και από το Δήμο Ικαρίας. Άλλωστε, η ΠΡΩΣΥΝΑΤ με τον Τάσο Κεφαλά έχει έρθει στην Ικαρία μετά από πρόσκληση του Συλλόγου Ικαρίων Επιστημόνων πριν λίγους μήνες και έχει αναπτύξει το ζήτημα από κοντά, προτείνοντας μάλιστα και τροποποιήσεις για το δικό μας Περιφερειακό Σχέδιο (ΠΕΣΔΑ). ΗΓ

2/12/2014

Α. Η σκοπιμότητα των τοπικών σχεδίων διαχείρισης

Οι δήμοι πάντα ασκούσαν κάποιου είδους τοπική διαχείριση των απορριμμάτων. Μόνο που αυτή, κατά κανόνα, περιορίζονταν στη συλλογή και μεταφορά των απορριμμάτων. Των σύμμεικτων στις εγκαταστάσεις της Φυλής και του περιεχομένου του μπλε κάδου σε κάποιο από τα κεντρικά ΚΔΑΥ της ΕΕΑΑ. Οι ποσότητες που διαχειρίζονται οι δήμοι με αυτόν τον τρόπο ξεπερνούν το 95% του συνόλου των παραγόμενων ΑΣΑ. Το πλέον συνηθισμένο εργαλείο γι αυτού του είδους τη δραστηριότητα είναι οι κανονισμοί καθαριότητας των δήμων, που αποδεικνύεται ότι είναι εντελώς ανεπαρκείς, ακόμη και γι αυτό το απαρχαιωμένο μοντέλο διαχείρισης.

Στο πλαίσιο της εφαρμογής ενός νέου μοντέλου διαχείρισης των ΑΣΑ, σε επίπεδο περιφέρειας, αυτού της αποκεντρωμένης διαχείρισης με έμφαση στην προδιαλογή των υλικών, ο ρόλος των δήμων αναβαθμίζεται, ποσοτικά και ποιοτικά. Για να λειτουργήσει η τοπική διαχείριση ασφαλέστερα περιβαλλοντικά (για τους ίδιους τους δήμους και συνολικά για την Αττική) και με κοινωνικό και οικονομικό όφελος για τους δήμους και τους πολίτες, θα πρέπει:

· να συμπεριλάβει νέες δράσεις, στο επίπεδο των τριών βασικών προτεραιοτήτων της ιεράρχησης (πρόληψη, επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση-κομποστοποίηση)

· να μεγιστοποιήσει το ποσοστό των ΑΣΑ, των οποίων ο κύκλος της διαχείρισης θα ολοκληρώνεται στο επίπεδο του δήμου

· να ελαχιστοποιήσει, κατά συνέπεια, το ποσοστό των ΑΣΑ, που θα έχει ανάγκη διαχείρισης σε υπερτοπικές-περιφερειακές υποδομές (συνήθως, σε μονάδες επεξεργασίας σύμμεικτων ή χώρους ταφής).

Η υλοποίηση των παραπάνω βασικών επιδιώξεων, απαιτεί τη διαμόρφωση ενός συγκεκριμένου σχεδίου, αυτού που έχουμε αρχίσει να αποκαλούμε «τοπικό σχέδιο διαχείρισης απορριμμάτων» και που για συντομία θα αναφέρεται στη συνέχεια σαν ΤΟΣΔΑ. Αναφερόμαστε σε ένα σχέδιο με μακροπρόθεσμους και βραχυπρόθεσμους στόχους, που θα συνδιαμορφώνεται με την τοπική κοινωνία κάθε δήμου, θα εγκρίνεται από τα δημοτικά συμβούλια ή και ευρύτερα σώματα (π.χ. συνελεύσεις πολιτών), θα δεσμεύει τις δημοτικές αρχές και η υλοποίησή του θα ελέγχεται σε τακτά χρονικά διαστήματα.

Το οριακό σημείο στο οποίο βρίσκεται η διαχείριση των ΑΣΑ στην Αττική επιβάλλει να υπάρχει ένα πρώτο μόρφωμα των τοπικών σχεδίων διαχείρισης, μέχρι το τέλος του 2014, που θα αφορά στα πρώτα βήματα των δήμων στο 2015.

Β. Τα όρια των αρμοδιοτήτων των δήμων

Η υφιστάμενη νομοθεσία αναγνωρίζει ένα πολύ ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων στους δήμους, στον τομέα της διαχείρισης των απορριμμάτων, γεγονός που επιτρέπει πολλές ελευθερίες στη διαμόρφωση του τοπικού σχεδίου διαχείρισης. Πιο συγκεκριμένα, οι αρμοδιότητες των δήμων προσδιορίζονται ως εξής:

· Στο ν. 3463/2006 (κώδικας δήμων και κοινοτήτων), άρθρο 75

Η καθαριότητα όλων των κοινόχρηστων χώρων της εδαφικής τους περιφέρειας, η αποκομιδή και διαχείριση των αποβλήτων, καθώς και η κατασκευή, συντήρηση και διαχείριση συστημάτων αποχέτευσης και βιολογικού καθαρισμού και η λήψη προληπτικών και κατασταλτικών μέτρων για την προστασία των κοινόχρηστων χώρων και ιδιαίτερα των χώρων διάθεσης απορριμμάτων από εκδήλωση πυρκαγιάς, σύμφωνα με την κείμενη σχετική νομοθεσία.

· στο ν. 3852/2010 (Καλλικράτης), άρθρο 94 - πρόσθετες αρμοδιότητες δήμων

25. Η διαχείριση στερεών αποβλήτων, σε επίπεδο προσωρινής αποθήκευσης, μεταφόρτωσης, επεξεργασίας, ανακύκλωσης και εν γένει αξιοποίησης, διάθεσης, λειτουργίας σχετικών εγκαταστάσεων, κατασκευής μονάδων επεξεργασίας και αξιοποίησης, καθώς και αποκατάστασης υφιστάμενων χώρων εναπόθεσης (Χ.Α.Δ.Α.). Η διαχείριση πραγματοποιείται, σύμφωνα με τον αντίστοιχο σχεδιασμό, που καταρτίζεται από την Περιφέρεια κατά την ειδικότερη ρύθμιση του άρθρου 186 παρ. ΣΤ΄ αριθμ. 29 του παρόντος νόμου.

Ένα σημείο το οποίο χρειάζεται να επισημανθεί είναι το θολό καθεστώς που υπάρχει, σε ότι αφορά στη δυνατότητα εμπορικής διάθεσης των υλικών της ανάκτησης, από τις δραστηριότητες της προδιαλογής στα δημοτικά συστήματα ανακύκλωσης και κομποστοποίησης, σε συνδυασμό με τους περιορισμούς στη λειτουργία δημοτικών επιχειρήσεων. Για να μην καταφεύγουν οι δήμοι σε ελεγχόμενης νομιμότητας αυτοσχεδιασμούς, είναι αναγκαίο να υπάρξει άμεσα μια νομοθετική ρύθμιση, ώστε οι αρμοδιότητες των δήμων να συμβαδίζουν με την πραγματική δυνατότητα άσκησής τους.

Εννοείται ότι πρέπει να αποκρουστούν αποφασιστικά οι απόπειρες να περιοριστούν οι αρμοδιότητες των δήμων στη συλλογή και μεταφορά των ΑΣΑ (από το υπουργείο εσωτερικών, με το σχέδιο του ενιαίου κώδικα αυτοδιοίκησης) και να τεθεί υπό την κηδεμονία του ΥΠΕΚΑ η διαμόρφωση των περιφερειακών σχεδιασμών - ΠΕΣΔΑ (από το ΥΠΕΚΑ, με τροπολογία στο σχέδιο νόμου για την ανακύκλωση).

Γ. Η σχέση των τοπικών σχεδίων με τον ΠΕΣΔΑ και τα εθνικά σχέδια

Η ανάγκη διαμόρφωσης των τοπικών σχεδίων διαχείρισης δεν αναιρεί την ανάγκη ύπαρξης ενός σαφούς εθνικού σχεδίου διαχείρισης (συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης των ειδικών ρευμάτων αποβλήτων), που θα καθορίζει τους κανόνες, τους εθνικούς στόχους και τις αντίστοιχες υποδομές διαχείρισης (αν και όπου αυτό χρειάζεται). Το ίδιο και για τα περιφερειακά σχέδια διαχείρισης, που πρέπει να τεθούν σε διαδικασία ριζικής αναθεώρησης, με σκοπό να γίνουν ουσιαστικά, να θέσουν στόχους, να μεριμνήσουν για τις περιφερειακές υποδομές διαχείρισης και να προσαρμοστούν στις νέες απαιτήσεις της νομοθεσίας. Τα σχέδια διαφοροποιούνται μεταξύ τους από το γεγονός ότι το καθένα αναφέρεται σε δράσεις και υποδομές που αναπτύσσονται σε διαφορετικά γεωγραφικά και διοικητικά επίπεδα.

Κατά συνέπεια, τα τοπικά σχέδια διαχείρισης (ΤΟΣΔΑ) έχουν συμπληρωματικό χαρακτήρα στον περιφερειακό σχεδιασμό και στα εθνικά σχέδια διαχείρισης αποβλήτων (ΕΣΔΑ) και πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων (ΕΣΠΔΑ), με τα οποία οφείλουν να συνεργάζονται, στο βαθμό που:

• ένα μέρος των αποβλήτων ή των προϊόντων της επεξεργασίας τους, στο πλαίσιο της αποκεντρωμένης διαχείρισης, θα οδεύει αναγκαστικά στις περιφερειακές υποδομές ή στις υποδομές των εθνικών συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης.

• οι στόχοι των τοπικών σχεδίων διαχείρισης δεν πρέπει να υπολείπονται, σε καμία περίπτωση, των αντίστοιχων στόχων των περιφερειακών και του εθνικού σχεδίου διαχείρισης.

Δ. Τι πρέπει να περιλαμβάνει το τοπικό σχέδιο διαχείρισης

Το τοπικό σχέδιο διαχείρισης διαρθρώνεται σε βασικές ενότητες, στις οποίες περιλαμβάνονται, οπωσδήποτε, οι εξής:

· Καταγραφή βασικών μεγεθών και παραμέτρων, περιγραφή υφιστάμενης κατάστασης.

· Εκτίμηση της διαχρονικής εξέλιξης των αναγκών διαχείρισης.

· Περιγραφή των επιθυμητών δράσεων και των στόχων που πρέπει να αυτές να επιτύχουν.

· Σταδιοποίηση των δράσεων και εκτίμηση των αποτελεσμάτων κάθε σταδίου.

· Τρόποι συνεργασίας με την περιφέρεια και τους φορείς διαχείρισης εθνικών υποδομών.

· Κοστολόγηση δράσεων διαχείρισης – χρηματοδότηση.

· Καταγραφή προβλημάτων που πρέπει να επιλυθούν.

· Ενημέρωση - παρακολούθηση - έλεγχος υλοποίησης του τοπικού σχεδίου διαχείρισης.

Ι. Καταγραφή βασικών μεγεθών και παραμέτρων, περιγραφή υφιστάμενης κατάστασης

Οι βασικοί παράγοντες που πρέπει να διερευνηθούν σε αυτήν την ενότητα είναι:

1. Τα πληθυσμιακά στοιχεία

Το ανθρώπινο δυναμικό ενός δήμου, στον τόπο της κατοικίας και της εργασίας του, είναι ο πιο βασικός παράγοντας, που σχετίζεται με την ποσότητα και το είδος των παραγόμενων ΑΣΑ. Βασικά στοιχεία (δημοτών και μονίμων κατοίκων) μπορούν να αντληθούν από τα αποτελέσματα της πιο πρόσφατης εθνικής απογραφής (2011). Επειδή τα αποτελέσματα αυτά ελέγχονται για την ακρίβειά τους και επειδή υπάρχει σημαντικό τμήμα μη καταγεγραμμένου πληθυσμού, οι δήμοι μπορούν να διερευνήσουν συμπληρωματικούς τρόπους για μια ακριβέστερη προσέγγιση (π.χ. αριθμός ηλεκτροδοτούμενων κατοικιών και επαγγελματικών χώρων).

Χρήσιμη θα ήταν και η εκτίμηση της διαχρονικής εξέλιξης του πληθυσμού των δήμων, αν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία. Μια πρώτη εικόνα θα μπορούσε να δώσει, για παράδειγμα, η σύγκριση των στοιχείων των εθνικών απογραφών ή οι τάσεις εγγραφής - διαγραφής στα δημοτολόγια και στα ληξιαρχεία των δήμων.

2. Καταγραφή δημόσιων χώρων, σχετιζόμενων με την παραγωγή αποβλήτων

Ο άλλος παράγοντας που συσχετίζεται με την ποσότητα, αλλά και το είδος των παραγόμενων ΑΣΑ είναι οι δημόσιοι χώροι, στους οποίους συμπεριλαμβάνουμε και τους μεγάλους εργασιακούς χώρους. Είναι χρήσιμο να καταγραφούν:

· Οι δημόσιες υπηρεσίες, που λειτουργούν στα όρια των δήμων.

· Εκπαιδευτικά ιδρύματα, σχολεία, νηπιακοί - παιδικοί σταθμοί.

· Μεγάλοι χώροι, συμπεριλαμβανομένων των εργασιακών, που σχετίζονται με μαζική παραγωγή οργανικών αποβλήτων και υλικών συσκευασίας (στρατόπεδα, νοσοκομεία, ξενοδοχεία, χώροι εστίασης, supermarkets, κρεοπωλεία, οπωροπωλεία κλπ.).

· Ο αριθμός και η συχνότητα των λαϊκών αγορών των δήμων.

· Οι χώροι που «παράγουν» υγειονομικά απόβλητα (νοσοκομεία, κέντρα υγείας, ιατρεία, φαρμακεία κλπ.), που χρειάζονται ειδική διαχείριση.

· Οι παραγωγικές δραστηριότητες, που χρησιμοποιούν τοξικές ουσίες και παράγουν επικίνδυνα απόβλητα.

3. Προσδιορισμός της ποσότητας και της σύνθεσης των παραγόμενων ΑΣΑ

Υπάρχουν οι εμφανείς πηγές, που είναι εύκολο να προσδιοριστούν και, θεωρητικά, ζυγίζονται - καταγράφονται:

· Οι ποσότητες των σύμμεικτων ΑΣΑ και των «πράσινων», που οδηγούνται απευθείας στη Φυλή, από τους δήμους.

· Οι ποσότητες των ΑΣΑ, που παράγονται στα όρια των δήμων και οδηγούνται απευθείας στη Φυλή, μέσω συμβάσεων ιδιωτών εργολάβων και ΕΔΣΝΑ (αν υπάρχουν).

· Οι ποσότητες του περιεχομένου των μπλε κάδων, που οδηγούνται στα κεντρικά ΚΔΑΥ. Από αυτές, ένα μέρος είναι τα «καθαρά» ανακυκλώσιμα και το υπόλοιπο είναι το υπόλειμμα, που οδηγείται για ταφή στη Φυλή. Οι ποσότητες «καθαρών» ανακυκλώσιμων και υπολείμματος δίνονται προσεγγιστικά από την ΕΕΑΑ, αφού η αναλογία τους προσδιορίζεται από τη μέση επίδοση των ΚΔΑΥ, που εξυπηρετούν πολλούς δήμους ταυτόχρονα.

· Οι ποσότητες των ανακτήσιμων υλικών, που συλλέγονται από τα διάφορα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης συσκευασιών, από τα οποία πρέπει να ζητείται η αναλυτική καταγραφή, τουλάχιστον, των ποσοτήτων.

· Το τμήμα των ΑΣΑ που εκτρέπεται σε άλλες κατευθύνσεις (π.χ. προϊόντα τεμαχισμένης ξυλείας, που οδηγείται στην τσιμεντοβιομηχανία από το δήμο Ελευσίνας).

· Οι ποσότητες των «πράσινων» και των οργανικών, που κομποστοποιούνται από τους δήμους ή παραδίδονται σε ιδιώτες.

Στην εκτίμηση του πραγματικού ποσοτικού ισοζυγίου των ΑΣΑ, θα πρέπει να συνυπολογιστούν:

· Οι ποσότητες των αποβλήτων που αναμειγνύονται παράνομα με τα αστικά απόβλητα, ενώ δεν είναι τέτοια και χρειάζονται ειδική διαχείριση (μπάζα, επικίνδυνα βιομηχανικά και υγειονομικά απόβλητα κλπ.).

· Οι ποσότητες των ΑΣΑ, που εξακολουθούν να απορρίπτονται ανεξέλεγκτα, χωρίς να καταγράφονται.

· Οι ποσότητες των οργανικών, που οδηγούνται σε οικιακή κομποστοποίηση.

Ως προς τη σύνθεση των ΑΣΑ των δήμων, είναι δύσκολο να υπάρξει ένας ακριβής προσδιορισμός, χωρίς μια διαχρονική παρακολούθηση και δειγματοληψίες ευρείας κλίμακας. Προς το παρόν, θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν οι πλέον πρόσφατες εκτιμήσεις για το σύνολο της περιφέρειας. Κάποιες ιδιαιτερότητες, όμως, των δήμων θα μπορούσαν να διερευνηθούν, όπως: οι μεγάλες ποσότητες «πράσινων» των περιφερειακών δήμων, οι μεγάλες ποσότητες οργανικών σε δήμους με δραστηριότητες σαν αυτές που προαναφέρθηκαν ή οι μεγάλες ποσότητες υλικών συσκευασίας σε δήμους με περιοχές εκτεταμένης εμπορικής δραστηριότητας.

4. Εκτίμηση του επιπέδου της προδιαλογής ανακυκλώσιμων και οργανικών

Με δεδομένο ότι τα ανακυκλώσιμα και τα οργανικά αποτελούν το σύνολο, σχεδόν, των ΑΣΑ, είναι σημαντικό να αξιολογηθεί το υφιστάμενο σύστημα ανακύκλωσης συσκευασιών και άλλων υλικών, όπως και οι όποιες δράσεις για την προδιαλογή οργανικών και την κομποστοποίησή τους (ποσότητες και ποσοστά επί του συνόλου των ΑΣΑ). Στην ενότητα αυτή θα μπορούσε να γίνει μια πρώτη συγκριτική αξιολόγηση βαρών και οφελών του υφιστάμενου τρόπου διαχείρισης και της διαχείρισης μέσω ενός δημοτικού συστήματος ανακύκλωσης - κομποστοποίησης.

5. Εκτίμηση της κατά κεφαλή παραγωγής ΑΣΑ

Η κατά κεφαλή παραγωγή ΑΣΑ είναι ένας πολυπαραγοντικός δείκτης, αφού σχετίζεται με το επίπεδο ζωής σε κάθε δήμο, με τη γεωγραφική του θέση, με το χαρακτήρα των κοινωνικών και οικονομικών δραστηριοτήτων που αναπτύσσονται στα όρια του, με το επίπεδο συνειδητοποίησης των δημοτών στα θέματα της διαχείρισης των αποβλήτων κλπ.. Σε κάθε περίπτωση, είναι ένας εξαιρετικά σημαντικός ποιοτικός δείκτης που χρειάζεται τη δική του αξιολόγηση.

6. Καταγραφή της υφιστάμενης υποδομής και του ανθρώπινου δυναμικού

Στην ενότητα αυτή πρέπει να καταγραφούν:

• Τα εργοτάξια και οι χώροι που χρησιμοποιούν οι υπηρεσίες καθαριότητας των δήμων, με περιγραφή του βασικού σταθερού εξοπλισμού και των λειτουργιών που εξυπηρετούν.

• Οι τοπικοί σταθμοί μεταφόρτωσης ΑΣΑ (σύμμεικτων ή ανακυκλώσιμων, αν υπάρχουν).

• Τα «πράσινα σημεία» ή τα σημεία συλλογής συγκεκριμένων υλικών.

• Ο κινητός εξοπλισμός (απορριμματοφόρα, φορτηγά, νταλίκες, αρπάγες, μηχανικά σάρωθρα, μηχανήματα κλαδεμάτων, λειοτεμαχιστές, αυτοκίνητα εποπτών κλπ.) και ο βαθμός της ετοιμότητας - αξιοποίησής του.

• Ο αριθμός των κάδων που χρησιμοποιούνται, για τα σύμμεικτα και τα ανακυκλώσιμα και οι τρόποι της συντήρησής τους (πλύσιμο, αποκατάσταση φθορών, αντικατάσταση κλπ.).

Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει στο ανθρώπινο δυναμικό των δήμων, που εμπλέκεται με τη δραστηριότητα της διαχείρισης των ΑΣΑ, με περιγραφή της κατανομής του σε διοικητικό και τεχνικό προσωπικό. Να περιγράφεται η δομή και η λειτουργία της υπηρεσίας, τα θετικά της στοιχεία και οι δυσλειτουργίες που υπάρχουν.

7. Εκτίμηση κόστους της υφιστάμενης διαχείρισης

Κρίσιμος παράγοντας στην αξιολόγηση της υφιστάμενης διαχείρισης, αλλά και της μελλοντικής, είναι το κόστος της διαχείρισης των ΑΣΑ. Σε απόλυτους αριθμούς, αλλά και σε ευρώ, ανά διαχειριζόμενο τόνο (€/t) ΑΣΑ. Τα σχετικά στοιχεία είναι σχετικά εύκολο να συγκεντρωθούν, αφού ομαδοποιούνται:

• Στο εργατικό κόστος (αμοιβές, ασφάλιση).

• Στο κόστος συντήρησης - ανανέωσης του εξοπλισμού.

• Στο κόστος της κίνησης, για τη συλλογή σε τοπικό επίπεδο και για τις μεταφορές στη Φυλή και στα ΚΔΑΥ.

• Στο κόστος του τέλους εισόδου στις εγκαταστάσεις της Φυλής.

Είναι ενδιαφέρον στοιχείο το συνολικό κόστος να επιμεριστεί σε κόστος διαχείρισης των σύμμεικτων, των ανακυκλώσιμων και των οργανικών,τόσο σε απόλυτα μεγέθη, όσο και σε €/t.

II. Εκτίμηση της διαχρονικής εξέλιξης των αναγκών διαχείρισης

Με βάση την υπάρχουσα εμπειρία, την εκτίμηση του οικονομικού περιβάλλοντος, όπως διαμορφώνεται, τους εθνικούς στόχους και τις δράσεις για την πρόληψη δημιουργίας αποβλήτων, στα τοπικά σχέδια διαχείρισης μπορεί και να πρέπει να συμπεριληφθεί μια πρώτη εκτίμηση της διαχρονικής εξέλιξης της ποσοτικής και ποιοτικής σύνθεσης των ΑΣΑ σε κάθε δήμο. Γενικότερα, μια εκτίμηση για τις ανάγκες διαχείρισης, στα επόμενα χρόνια.

III. Περιγραφή των επιθυμητών δράσεων και των στόχων που πρέπει αυτές να επιτύχουν

Όπως προαναφέρθηκε, τα τοπικά σχεδία διαχείρισης σκοπό έχουν να υποβοηθήσουν τους δήμους:

· Να αναπτύξουν νέες δράσεις, στο επίπεδο των τριών βασικών προτεραιοτήτων της ιεράρχησης (πρόληψη, επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση - κομποστοποίηση)

· να μεγιστοποιήσουν το ποσοστό των ΑΣΑ, των οποίων ο κύκλος της διαχείρισης θα ολοκληρώνεται στο επίπεδο του δήμου

· να ελαχιστοποιήσουν, κατά συνέπεια, το ποσοστό των ΑΣΑ, που θα έχει ανάγκη διαχείρισης σε υπερτοπικές-περιφερειακές υποδομές (συνήθως, σε μονάδες επεξεργασίας σύμμεικτων ή χώρους ταφής).

Το έργο των δήμων θα είναι πιο εύκολο και η αποτελεσματικότητα των τοπικών σχεδίων διαχείρισης πιο μεγάλη, στο βαθμό που το μοντέλο της αποκεντρωμένης διαχείρισης θα αποκτήσει καθολική ισχύ και θα επικυρωθεί με την αναθεώρηση του ΠΕΣΔΑ Αττικής. Η πρόταση της αποκεντρωμένης διαχείρισης των απορριμμάτων στηρίζεται στις βασικές αρχές της εγγύτητας και της μικρής κλίμακας, που αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση μιας οικονομικής και φιλοπεριβαλλοντικής διαχείρισης, σε όφελος των πολιτών και της κοινωνίας, αφού:

• Υιοθετεί και ενσωματώνει, στην πράξη, τις διεθνείς εμπειρίες και τις καλές πρακτικές, συμπεριλαμβανομένης και της ιεράρχησης στη διαχείριση, που εισάγουν η οδηγία 2008/98/ΕΕ και ο ν. 4042/2012, παρά τις ασάφειες και τις ανεπάρκειές τους.

• Ικανοποιεί πάγιους (και ανεκπλήρωτους) στόχους όλων των σχεδιασμών διαχείρισης απορριμμάτων, για μείωση της παραγωγής αποβλήτων και διαλογή στην πηγή καθαρών ανακυκλώσιμων και βιοαποδομήσιμων υλικών.

• Μεταφέρει το κύριο πεδίο των δραστηριοτήτων στο τοπικό επίπεδο, με σκοπό τη δραστική μείωση της ποσότητας των απορριμμάτων, που έχουν ανάγκη επεξεργασίας ή τελικής διάθεσης σε χώρους ταφής.

• Αποσκοπεί στη μέγιστη δυνατή ανάκτηση υλικών και στη διάχυση των ωφελειών που προκύπτουν στους δήμους και τους πολίτες.

• Μειώνει δραστικά τις ανάγκες σε χώρους υγειονομικής ταφής και διαφοροποιεί το προς ταφή υπόλειμμα, που θα τείνει να έχει χαρακτηριστικά αδρανούς υλικού.

• Χρησιμοποιεί εγκαταστάσεις διαχείρισης μικρής κλίμακας και απλού μηχανολογικού εξοπλισμού, εύκολα διαχειρίσιμες από τους δήμους, οικονομικές στην κατασκευή και λειτουργία τους. Εγκαταστάσεις που δεν απαιτούν τεράστιες μεταφορές απορριμμάτων, είναι προσβάσιμες στους πολίτες και δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας.

• Διαφυλάσσει το δημόσιο και κοινωνικό χαρακτήρα της διαχείρισης.

1. Πρόληψη - επαναχρησιμοποίηση

Πριν από την περιγραφή της οποιασδήποτε δράσης διαχείρισης, πρέπει να διερευνηθεί η δυνατότητα μείωσης της παραγωγής ΑΣΑ. Αυτό μπορεί να γίνει μόνο με δράσεις πρόληψης και επαναχρησιμοποίησης υλικών. Το νέο εθνικό σχέδιο πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων θα περιλαμβάνει και δράσεις, που θα έχουν τοπικό χαρακτήρα. Ανεξάρτητα από αυτό, οι δήμοι μπορούν να εστιάσουν και να προγραμματίσουν δράσεις ενημέρωσης και «εκπαίδευσης». Μια άλλη δραστηριότητα θα μπορούσε να είναι η επισκευής και επαναχρησιμοποίηση υλικών (π.χ. έπιπλα, ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές), στις δημοτικές υποδομές αποκεντρωμένης διαχείρισης. Στον τομέα αυτό, θα ήταν σημαντικό να ποσοτικοποιηθεί ο στόχος.

2. Στόχοι των δραστηριοτήτων διαχείρισης

Μιλώντας για τους τρόπους διαχείρισης των παραγόμενων ΑΣΑ, είναι σημαντικό να προσδιοριστούν τα ρεύματα των ΑΣΑ, τα οποία θα μπορούν να κλείνουν τον κύκλο της διαχείρισής τους στο επίπεδο των δημοτικών, αποκεντρωμένων υποδομών και αυτά που χρειάζεται να οδηγηθούν σε διαδημοτικού, περιφερειακού ή εθνικού χαρακτήρα υποδομές για περαιτέρω επεξεργασία.

Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν τα προδιαλεγμένα υλικά συσκευασίας, το ρεύμα των ΑΗΗΕ και τα βιοαπόβλητα, που αποτελούν το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος των ΑΣΑ. Στη δεύτερη κατηγορία ανήκει το συνεχώς μειούμενο κλάσμα των σύμμεικτων απορριμμάτων (το «σφάλμα του συστήματος»). Δεν αναφερόμαστε σε ορισμένα άλλα ρεύματα ανακτήσιμων αποβλήτων (λάδια, συσσωρευτές, ΑΕΚΚ κλπ.), ούτε και στα επικίνδυνα βιομηχανικά και υγειονομικά απόβλητα, που έτσι κι αλλιώς δεν συμπεριλαμβάνονται στα ΑΣΑ. Για τα τελευταία, τα τοπικά σχέδια αυτό που πρέπει να φροντίσουν είναι να μη αναμειγνύονται με τα ΑΣΑ και να διευκολύνεται η προώθησή τους στους προβλεπόμενους χώρους της ειδικής διαχείρισής τους.

Και σε αυτό το επίπεδο, είναι επιτακτική ανάγκη να υπάρχουν συγκεκριμένοι στόχοι στα τοπικά σχέδια διαχείρισης, πολύ πιο φιλόδοξοι από τους εθνικούς στόχους. Ιδιαίτερα στους τομείς της εκτροπής από την ταφή και στην προδιαλογή υλικών. Οι παρακάτω γενικοί στόχοι μπορούν να δώσουν το στίγμα, αφού εξειδικευτούν σε κάθε δήμο:

· Οι υπάρχοντες στόχοι για την εκτροπή βιοαποδομήσιμων υλικών (βιοαπόβλητα, χαρτί, ξύλο, χόρτα), που αποτελούν, περίπου, το 70% των ΑΣΑ των δήμων της Αττικής επιβάλλουν: η μέγιστη ποσότητα που επιτρέπεται να θάβεται, πάντα μετά από επεξεργασία, είναι οι 576.292 τόνοι το 2013 και οι 403.404 τόνοι το 2020. Αυτό σημαίνει, 150 και 105 τόνοι, ανά 1.000 κατοίκους, αντίστοιχα. Εύκολα μπορεί να βρεθεί τι σημαίνει αυτός ο στόχος για κάθε δήμο. Ο πρώτος στόχος δεν έχει, πλέον, νόημα και ο δεύτερος μπορεί να θεωρηθεί ικανοποιητικός, αφού θα αντιπροσωπεύει ένα 20%, περίπου, του συνόλου των ΑΣΑ, το έτος 2020. Αν συνυπολογίσουμε και κάποια άλλα ρεύματα υλικών, που δεν θα έχουν ανακτηθεί, το συνολικό ποσοστό της ταφής ενδέχεται να κυμαίνεται στο 30%. Καθόλου άσχημος στόχος για το 2020, αν σκεφτούμε ότι σήμερα θάβεται το 83% του συνόλου των ΑΣΑ.

· Ο στόχος της χωριστής συλλογής βιοαποβλήτων είναι 5%, έως το 2015 και 10%, έως το 2020. Ο πρώτος στόχος είναι οριακά εφικτός. Ο δεύτερος είναι πολύ μικρός και πρέπει να αναπροσαρμοστεί, τουλάχιστον, στο 40%, τόσο στον ΠΕΣΔΑ, όσο για στα τοπικά σχέδια.

· Οι στόχοι για την ανακύκλωση υλικών απαιτούν, έως το 2015, υποχρεωτική ξεχωριστή συλλογή, τουλάχιστον, χαρτιού, πλαστικού, μέταλλου, γυαλιού και, έως το 2020, συνολική ανακύκλωση (όχι, αναγκαστικά, από προδιαλογή), τουλάχιστον 50% κ.β.. Ο δεύτερος στόχος μπορεί να μεγαλώσει, ενδεικτικά στο 70 % και να προβλεφθεί και ειδικός στόχος για τα προδιαλεγμένα ανακυκλώσιμα υλικά, για παράδειγμα 60%, ως το 2020.

3. Δράσεις στους τομείς της ανακύκλωσης και της κομποστοποίησης προδιαλεγμένων βιοαποβλήτων

Μπορούμε να διακρίνουμε τις δράσεις σε δύο επίπεδα. Το πρώτο αφορά σε δράσεις διαλογής στην πηγή και το δεύτερο σε δράσεις υποδοχής και αξιοποίησης των προδιαλεγμένων υλικών, στις δημοτικές υποδομές διαχείρισης. Μια τυπική ταξινόμηση των δράσεων θα μπορούσε να ήταν η εξής:

3.1 Πρώτο επίπεδο - δράσεις διαλογής στην πηγή

3.1.1 Δραστηριότητες στο επίπεδο της κατοικίας, του εργασιακού χώρου, των υπηρεσιών

Στο επίπεδο αυτό το βάρος το σηκώνουν οι ίδιοι οι πολίτες και οι φορείς, που όμως χρειάζονται την καθημερινή υποστήριξη και των δήμων. Με πληροφόρηση και ενημέρωση, με προγράμματα σε σχολεία και δημόσιες - δημοτικές υπηρεσίες και εγκαταστάσεις, με υλική υποστήριξη (διανομή μικρών κομποστοποιητών, σάκων για διαλογή και ανακύκλωση κλπ.), όσο και με την εξασφάλιση της υποδομής (κάδοι, «πράσινα σημεία»), που θα υποδέχεται το αποτέλεσμα αυτής της δραστηριότητας. Κεντρικό στοιχείο αυτής της ομάδας δραστηριοτήτων είναι η προδιαλογή και κομποστοποίηση βιοαποβλήτων, χωρίς τη χρήση των δημοτικών υποδομών, μέσω της οικιακής κομποστοποίησης και της εγκατάστασης μηχανικών κομποστοποιητών από μεγάλους παραγωγούς βιοαποβλήτων.

3.1.2 Δραστηριότητες διαλογής στην πηγή, σε επίπεδο δήμου

Περιλαμβάνουν, κυρίως:

· Ένα δίκτυο κάδων προδιαλεγμένων ανακυκλώσιμων υλικών

· κάδους ξεχωριστής συλλογής προδιαλεγμένων βιοαποβλήτων

· συγκέντρωση προς κομποστοποίηση των «πράσινων»

· ένα επαρκές δίκτυο «πράσινων σημείων», για τη συγκέντρωση υλικών που δεν μπορούν (και δεν πρέπει) να κατευθύνονται στους κάδους των προδιαλεγμένων

Το δίκτυο των κάδων πρέπει να έχει τη μέγιστη δυνατή πυκνότητα και να υποδέχεται ξεχωριστά το χαρτί, το πλαστικό, το γυαλί και τα μέταλλα (υποχρεωτικά το 2015) και τα οργανικά. Ο αριθμός των ξεχωριστών κάδων εξετάζεται, κατά περίπτωση. Εναλλακτικά, μπορεί να υπάρξει επιλογή μικρού αριθμού κάδων, που θα δέχονται τα προδιαλεγμένα υλικά σε συγκεκριμένες μέρες, όταν και θα γίνεται και η αντίστοιχη αποκομιδή.

Τα βιοαπόβλητα θα πρέπει να συλλέγονται σε ξεχωριστό (καφέ) κάδο, ενώ πρέπει να προβλεφθεί συγκεκριμένος τρόπος για τη συγκέντρωση των «πράσινων» από τους κήπους των κατοικιών και από τους κοινόχρηστους χώρους, που έχουν μεγάλο όγκο.

Τα «πράσινα σημεία» πρέπει να είναι επιλεγμένοι χώροι, σηματοδοτημένοι, σε σημεία σταθερά, γνωστά και προσιτά στους πολίτες, που θα υποδέχονται όλα τα υπόλοιπα ρεύματα αποβλήτων, που ανήκουν στην κατηγορία των ανακυκλώσιμων (ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές, λαμπτήρες, μπαταρίες, ελαστικά, ογκώδη αντικείμενα, μεταχειρισμένο ρουχισμό κλπ.), καθώς και προδιαλεγμένα υλικά από πολίτες, σχολεία, επιχειρήσεις κλπ.. Τα πράσινα σημεία πρέπει να έχουν μια ελάχιστη πυκνότητα, να διαθέτουν ασφαλείς αποθηκευτικούς χώρους και τον αναγκαίο εξοπλισμό. Το ωράριο της λειτουργίας τους θα ήταν χρήσιμο να εκτείνεται σε δύο εργάσιμες βάρδιες και, τουλάχιστον, το πρωί του Σαββάτου.

3.1.3 Σύστημα συλλογής και μεταφοράς των προδιαλεγμένων υλικών στις δημοτικές υποδομές διαχείρισης

Το σύστημα συλλογής και μεταφοράς περιλαμβάνει τα οχήματα μεταφοράς (κλειστά απορριμματοφόρα ή ανοιχτά φορτηγά) του περιεχομένου των κάδων, των υλικών που συγκεντρώνονται στα «πράσινα σημεία» και των «πράσινων». Προορισμός τους είναι οι δημοτικές υποδομές διαχείρισης των προδιαλεγμένων υλικών. Περιλαμβάνει, επίσης, τα δρομολόγια και το πρόγραμμα συλλογής και μεταφοράς, συμπληρωματικά στο πρόγραμμα συλλογής των σύμμεικτων. Είναι φανερό ότι όσο θα μεγαλώνει το ποσοστό των προδιαλεγμένων υλικών και θα μειώνονται τα σύμμεικτα, τόσο θα γίνονται αναδιατάξεις στο πρόγραμμα συλλογής

3.2 Δεύτερο επίπεδο - δράσεις υποδοχής και αξιοποίησης των προδιαλεγμένων υλικών

Οι δράσεις αυτές αναπτύσσονται στις δημοτικές/διαδημοτικές υποδομές διαχείρισης, οι οποίες είναι οι φυσικοί χώροι υποδοχής της δουλειάς που θα γίνεται στο πρώτο επίπεδο. Ο χώρος υποδοχής δεν είναι απαραίτητο να είναι ενιαίος, αν υπάρχουν δυσκολίες για κάτι τέτοιο. Θα μπορούσε, για παράδειγμα, να γίνεται σε άλλο χώρο η υποδοχή των ανακυκλώσιμων υλικών και σε άλλο χώρο η υποδοχή και κομποστοποίηση των βιοαποβλήτων. Πρόκειται για εγκαταστάσεις χαμηλής όχλησης, με απλό εξοπλισμό και σχετικά απλές διαδικασίες αδειοδότησης (αναλυτικότερη αναφορά γίνεται στο συνοδευτικό υλικό).

Ο σκοπός των δραστηριοτήτων σε αυτό το επίπεδο είναι:

· η κομποστοποίηση των προδιαλεγμένων βιοαποβλήτων (από τους καφέ κάδους), καθώς και των «πράσινων» των δήμων.

· η συσκευασία και διάθεση του παραγόμενου κόμποστ.

· ο διαχωρισμός (όπου χρειάζεται), η ταξινόμηση, η αποθήκευση και η διάθεση στο εμπόριο των υλικών ανακύκλωσης, που συγκεντρώνονται από τους υπόλοιπους κάδους της ανακύκλωσης και από τα «πράσινα σημεία».

· η αξιοποίηση του τμήματος των αδρανών υλικών, που έχουν «εισχωρήσει» στο σύστημα.

· η επιδιόρθωση, η ανακατασκευή και η διάθεση χρήσιμου εξοπλισμού, όπως έπιπλα, ηλεκτρικές συσκευές, ανταλλακτικά κλπ.

Οι βασικές υποδομές των δημοτικών εγκαταστάσεων διαχείρισης είναι:

· στεγασμένος χώρος για τη συγκέντρωση, διαχωρισμό, συσκευασία και διάθεση των ανακυκλώσιμων υλικών, ένα όχημα μεταφόρτωσης (τύπου κλαρκ), ζυγιστήριο υλικών, μια πρέσα συμπίεσης χαρτιού και μεταλλικών συσκευασιών και ένας δεματοποιητής (τσέρκι).

· ένας χώρος (κατά προτίμηση γειτονικός) για τη δραστηριότητα της κομποστοποίησης, με αερόβια διαδικασία είτε σε σειράδια, είτε με χρήση κλειστών κομποστοποιητών. Στη διαδικασία αυτή οδηγούνται τα προδιαλεγμένα στους κάδους οργανικά, τα «πράσινα» μετά από λειοτεμαχισμό και ένα μέρος του ανακυκλωμένου χαρτιού, για τον έλεγχο της υγρασίας του κόμποστ.

· ο μηχανικός εξοπλισμός της διαδικασίας κομποστοποίησης, δηλαδή: ένας λειοτεμαχιστής «πράσινων», ένας μικρός φορτωτής (τύπου bobcat) για την ανάδευση των βιοαποβλήτων (στην περίπτωση της διαδικασίας ανοιχτού τύπου) ή για την τροφοδοσία των μηχανικών κομποστοποιητών (στην περίπτωση της διαδικασίας κλειστού τύπου), μηχανικούς κομποστοποιητές (αν γίνει η επιλογή αυτής της διαδικασίας), ένα απλό μηχανικό κόσκινο για την απομάκρυνση πιθανών προσμίξεων από το κόμποστ και ένα μικρό συσκευαστήριο σάκων.

· συμβατικό σπαστήρα αδρανών για την μετατροπή σε αμμοχάλικο των αδρανών που διαχωρίζονται, αν υπάρξει τέτοια επιλογή.

· στεγασμένο χώρο για ένα εργαστήριο ανάκτησης ανταλλακτικών, επισκευής-ανακατασκευής υλικών και διάθεσης.

4. Άλλα ρεύματα ανακυκλώσιμων

Καθώς θα αναπτύσσονται τα δημοτικά συστήματα ανακύκλωσης, οι δήμοι θα πρέπει να επανεξετάσουν αν και ποια άλλα ρεύματα ανακυκλώσιμων, από αυτά που σήμερα διαχειρίζονται τα λεγόμενα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης, μπορούν να εντάξουν στις δραστηριότητές τους. Μια τέτοια περίπτωση, λόγω μεγέθους, είναι και τα ΑΕΚΚ.

5. Διαχείριση σύμμεικτων

Η αναπόφευκτη παρουσία ενός, συνεχώς μειούμενου, κλάσματος σύμμεικτων στον κύκλο της διαχείρισης των ΑΣΑ, κάνει αναγκαία τη διατήρηση και του κάδου των σύμμεικτων. Στόχος των τοπικών σχεδίων διαχείρισης πρέπει να είναι η ελαχιστοποίηση αυτού του κλάσματος των ΑΣΑ. Όσο, όμως, θα υπάρχει είναι σκόπιμο να γίνεται ήπια επεξεργασία του, με στόχο την περαιτέρω ανάκτηση και όχι την ενεργειακή αξιοποίηση, σε αποκεντρωμένες μονάδες μικρής δυναμικότητας, που στο σύνολό της δε θα ξεπερνά το 30% του συνόλου των ΑΣΑ. Η πυκνότητα του αστικού περιβάλλοντος της Αττικής, αλλά και λόγοι λειτουργικοί και λόγοι ψυχολογικοί, κάνουν δύσκολη την πλήρη αντιστοίχιση με τις δημοτικές υποδομές. Η μελέτη της αναθεώρησης του ΠΕΣΔΑ Αττικής μπορεί να διερευνήσει ποιες από αυτές μπορούν να είναι μέρος των τοπικών σχεδίων διαχείρισης και ποιες να είναι στη σφαίρα ευθύνης του ΕΔΣΝΑ και της περιφέρειας, προτείνοντας και τις εναλλακτικές θέσεις χωροθέτησής τους, ανά ενότητα δήμων.

Αναγκαστικά, για τα δεδομένα της Αττικής, σε διαδημοτικό - περιφερειακό επίπεδο θα δημιουργηθούν οι νέοι χώροι ταφής του υπολείμματος (ΧΥΤΥ) των μονάδων επεξεργασίας σύμμεικτων.

Στο νέο πλαίσιο, οι τοπικοί σταθμοί μεταφόρτωσης απορριμμάτων (ΣΜΑ) θα έχουν ένα συνεχώς μειούμενο ρόλο, που μπορεί να οδηγήσει και στην πλήρη κατάργησή τους. Σίγουρα, πρέπει να απαλειφθούν από το σχεδιασμό οι κεντρικοί ΣΜΑ και οι χώροι που προβλέπονταν γι αυτούς να αποτελέσουν την πρώτη «μαγιά» για τη χωροθέτηση υποδομών αποκεντρωμένης διαχείρισης.

6. Αποτροπή της επιμόλυνσης των ΑΣΑ

Σοβαρή πρόνοια ενός τοπικού σχεδίου διαχείρισης πρέπει να είναι και η αποτροπή της επιμόλυνσης των ΑΣΑ του δήμου, με τοξικά απόβλητα, που δεν συμπεριλαμβάνονται στα αστικά ή στα προσομοιάζοντα με αστικά. Φαινόμενο ιδιαίτερα συνηθισμένο στην Αττική, από την παραβατική συμπεριφορά μεγάλων βιομηχανιών, υγειονομικών μονάδων, αλλά και μικρών βιοτεχνιών διάσπαρτων στον αστικό ιστό των δήμων της Αττικής.

Για το λόγο αυτό είναι χρήσιμη η πρόβλεψη, στα τοπικά σχέδια διαχείρισης, λειτουργίας κινητών συνεργείων συλλογής μικροποσοτήτων επικίνδυνων αποβλήτων, που προέρχονται από οικιακή ή βιοτεχνική χρήση και υγειονομικών αποβλήτων από τα κέντρα υγείας, τα ιατρεία και τα φαρμακεία των δήμων. Όπως γίνεται και σε δήμους του εξωτερικού, η συλλογή μπορεί να γίνεται σε συγκεκριμένες ώρες και μέρες.

(παρατίθεται γράφημα με τις δράσεις που προαναφέρθηκαν στο http://prosynat.blogspot.gr)

IV. Σταδιοποίηση των δράσεων και εκτίμηση των αποτελεσμάτων κάθε σταδίου

Κάθε νέο μοντέλο χρειάζεται το δικό του χρόνο για να αναπτυχθεί πλήρως. Η δυσκολία γίνεται ακόμη μεγαλύτερη, εξ αιτίας της οικονομικής δυσπραγίας των δήμων και την αποψίλωση των υπηρεσιών καθαριότητας, χωρίς την αντίστοιχη αναπλήρωση του προσωπικού. Είναι αναγκαίο τα τοπικά σχέδια διαχείρισης να ιεραρχήσουν τις προτεραιότητες και να καθορίσουν στάδια για την υλοποίησή τους.

Το 2020 θα μπορούσε να αποτελεί ένα χρονικό ορίζοντα ευρείας ανάπτυξης των δημοτικών δραστηριοτήτων, που συνδυάζεται και με το χρόνο εκπλήρωσης συγκεκριμένων στόχων για την εκτροπή βιοαποδομήσιμων από την ταφή και την ανάκτηση βιοαποβλήτων και ανακυκλώσιμων υλικών. Σε μια πρώτη φάση θα μπορούσε να υπάρξει ανάπτυξη του συστήματος προδιαλογής των υλικών συσκευασίας και κομποστοποίησης των «πράσινων» και σε μια δεύτερη η επέκταση της ανακύκλωσης και σε άλλα ανακτήσιμα υλικά και η συστηματική προδιαλογή και κομποστοποίηση των βιοαποβλήτων.

Με βάση τους ποσοστιαίους στόχους για το 2020, που προαναφέρθηκαν στην ενότητα ΙΙΙ.2, μια ενδεικτική χρονική κατανομή των στόχων ανάκτησης θα μπορούσε να είναι η παρακάτω:

διαδικασία	κατανομή ποσοστιαίων στόχωνα΄ και β΄ φάσης
διαδικασία	2015	2016	2017	2018	2019	2020
ανακύκλωση συσκευασιών	20	30	40	50	55	60
κομποστοποίηση "πράσινων"	30	50	70	90	100	100
ανάκτηση άλλων υλικών			30	40	50	60
Κομποστοποίηση βιοαποβλήτων			10	20	30	40

V. Τρόποι συνεργασίας με την περιφέρεια και τους φορείς διαχείρισης εθνικών υποδομών

Τα τοπικά σχέδια διαχείρισης πρέπει να γίνουν υποχρεωτικά για τους δήμους και να γνωστοποιούνται έγκαιρα στις αρμόδιους φορείς για τον περιφερειακό και τον εθνικό σχεδιασμό. Μπορούν να υπερβαίνουν τους στόχους των παραπάνω σχεδιασμών, όχι, όμως, να υπολείπονται από αυτούς. Πρόβλημα που πρέπει να εξεταστεί είναι η μορφή της συνεργασίας στις περιπτώσεις που θα κριθεί σκόπιμη μια διαδημοτική συνεργασία, για ένα μέρος ή για το σύνολο των δημοτικών δραστηριοτήτων. Οι δήμοι πρέπει να έχουν πιο άμεση συμμετοχή στη λήψη των αποφάσεων του περιφερειακού φορέα διαχείρισης (ΕΔΣΝΑ), τόσο όσο αφορά στο σχεδιασμό, όσο και στα κόστη που συνεπάγεται η χρήση των περιφερειακών υποδομών διαχείρισης (μονάδες επεξεργασίας σύμμεικτων, ΧΥΤΥ).

VI. Κοστολόγηση δράσεων διαχείρισης - χρηματοδότηση

Ο προσδιορισμός των προτεραιοτήτων και η κατανομή σε φάσεις των επιθυμητών δράσεων, σε συνδυασμό με τις ποσότητες των προς διαχείριση ΑΣΑ, μας οδηγεί εύκολα στις υποδομές που πρέπει να δημιουργηθούν και στο προσωπικό που χρειάζεται να απασχοληθεί. Αυτό σημαίνει ότι στο τοπικό σχέδιο διαχείρισης μπορεί να υπάρξει πρόβλεψη κόστους, αφού συνυπολογιστεί η εξοικονόμηση πόρων, από τον περιορισμό των μεταφορών και της διάθεσης των ΑΣΑ στη Φυλή και η τα έσοδα από την εμπορική διάθεση ή τη χρήση των ανακτώμενων ανακυκλώσιμων υλικών και του κόμποστ.

Σε συνέχεια αυτών των υπολογισμών, θα πρέπει να υπάρξει διερεύνηση των πιθανών πηγών χρηματοδότησης των πρώτων δράσεων ή των πιο σύνθετων από αυτές που θα ακολουθήσουν σε μια επόμενη φάση. Ας μη ξεχνάμε, πάντως, ότι με το μοντέλο της αποκεντρωμένης διαχείρισης, σε σύντομο χρονικό διάστημα, θα υπάρχει η δυνατότητα αναχρηματοδότησης δράσεων.

VII. Καταγραφή προβλημάτων που πρέπει να επιλυθούν

Οι πρώτες απόπειρες διαμόρφωσης και υλοποίησης τοπικών σχεδίων διαχείρισης έχουν φέρει στην επιφάνεια ορισμένα προβλήματα με γενικότερη ισχύ, για τα οποία θα χρειαστούν, πιθανότατα, οι κατάλληλες νομοθετικές ρυθμίσεις.

• Αναφέρθηκε, ήδη, το πρόβλημα της απρόσκοπτης εμπορικής διάθεσης, από τους δήμους, των ανακτώμενων υλικών στα δημοτικά συστήματα ανακύκλωσης - κομποστοποίησης.

• Ακόμη πιο κρίσιμο είναι το θέμα της χωροθέτησης των δημοτικών/διαδημοτικών υποδομών ήπιας διαχείρισης, που ενδέχεται να προσκρούει σε υπάρχουσες προβλέψεις για τις χρήσεις γης στα γενικά πολεοδομικά σχέδια των δήμων της Αττικής.

• Η ενίσχυση των δημοτικών συστημάτων ανακύκλωσης θα επιφέρει ριζικές αλλαγές στα υπάρχοντα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης, αλλαγές που έτσι κι αλλιώς είναι αναγκαίες. Είναι άκρως αναγκαίο να υπάρχει πλήρης διαφάνεια στη διαχείριση των πόρων που προέρχονται από τα τέλη ανακύκλωσης και οι δήμοι να έχουν την αναγκαία ενίσχυση από αυτό το ταμείο, ώστε να συντηρούν και να επεκτείνουν τις σχετικές δραστηριότητες.

VIII. Ενημέρωση - παρακολούθηση - έλεγχος υλοποίησης του τοπικού σχεδίου διαχείρισης

Το τοπικό σχέδιο διαχείρισης πρέπει να περιγράφει τους τρόπους για μια συνεχή ενημέρωση των πολιτών, τις διαδικασίες παρακολούθησης της υλοποίησής του και να προσδιορίζει τον τρόπο με τον οποίο σε τακτά χρονικά διαστήματα θα αξιολογείται και θα αναπροσαρμόζεται.

IX. Συνοδευτικό υλικό

Τον παρόντα συνοπτικό οδηγό, συνοδεύει το παρακάτω ενημερωτικό υλικό:

1. Πίνακας με τα πληθυσμιακά στοιχεία των δήμων της Αττικής (εθνική απογραφή 2011)

2. Πίνακας με τις ποσότητες των ΑΣΑ, ανά δήμο, που οδηγούνται στη Φυλή και εκτίμηση των ποσοτήτων των ανακυκλώσιμων υλικών.

3. Οι επιδόσεις των ΚΔΑΥ της ΕΕΑΑ στην Αττική, στον τομέα της ανακύκλωσης συσκευασιών.

4. Η υπουργική απόφαση για την κατάταξη έργων και δραστηριοτήτων.

5. Σημείωμα για τις αναγκαίες αδειοδοτήσεις των δημοτικών υποδομών και δραστηριοτήτων.

2/12/2014

Για να δείτε το διάγραμμα για την Πρόταση αποκεντρωμένης διαχείρισης απορριμμάτων στην Αττική - διάρθρωση υποδομών http://prosynat.blogspot.gr

Πρωτοβουλία συνεννόησης για τη διαχείριση των απορριμμάτων (ΠΡΩΣΥΝΑΤ)

http://prosynat.blogspot.gr

prosynat@gmail.com

επιστροφή

Πολύ ακριβά θα πληρώσει η Ελλάδα τις χωματερές

1-12-2014

Η ώρα των προστίμων έφθασε. Στις 2 Δεκεμβρίου, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο θα ανακοινώσει την επιβολή χρηματικής ποινής στην Ελλάδα για τη λειτουργία δεκάδων παράνομων χωματερών. Σύμφωνα με την πρόταση της εισαγγελέως, η χώρα θα κληθεί να καταβάλει άμεσα 22 εκατομμύρια ευρώ και επιπλέον 54.450 ευρώ για κάθε ημέρα μέχρι το κλείσιμο και την αποκατάσταση και της τελευταίας χωματερής.

Μη έχοντας άλλη επιλογή, το υπουργείο Περιβάλλοντος έχει εστιάσει τους τελευταίους μήνες στην ελαχιστοποίηση των δυσμενών επιπτώσεων, επιβάλλοντας τη μεταφορά σκουπιδιών σε όποια περιοχή διαθέτει στοιχειώδεις συνθήκες διαχείρισης.

Η ιστορία του προβλήματος των χωματερών στη χώρα μας είναι λίγο ώς πολύ γνωστή. Η Ελλάδα καταδικάστηκε για πρώτη φορά το 2005 για τη λειτουργία 1.125 παράνομων χωματερών. Το 2009 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κίνησε και πάλι την προδικαστική διαδικασία, καθώς η χώρα μας δεν είχε συμμορφωθεί, και τον περασμένο Ιούνιο η υπόθεση κατέληξε και πάλι στο Δικαστήριο. Η Ελλάδα θα τιμωρηθεί για την ύπαρξη (τον Ιούνιο, οπότε και εκδικάστηκε η υπόθεση) 70 ενεργών χωματερών και ακόμα 223 κλειστών που δεν είχαν αποκατασταθεί. Με δεδομένο όμως ότι το πρόστιμο θα μειώνεται κατά 150 ευρώ ημερησίως για κάθε χωματερή που κλείνει ή/και αποκαθίσταται, η ελληνική πλευρά εξαντλεί τους τελευταίους μήνες όλα τα περιθώρια ελιγμών ώστε η δημοσιοποίηση της απόφασης να βρει τη χώρα με όσο το δυνατόν λιγότερες χωματερές. Στο πλαίσιο αυτό, τις προηγούμενες εβδομάδες αποφασίστηκε το άμεσο κλείσιμο των παράνομων χωματερών στη Στερεά Ελλάδα (6) και στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (5), και η διάθεση των απορριμμάτων σε υφιστάμενους ΧΥΤΑ που λειτουργούν στην ευρύτερη περιοχή. Ανάλογες αποφάσεις πρόκειται να εκδοθούν μέσα στις επόμενες ημέρες και για άλλες περιοχές.

Πού βρίσκεται λοιπόν σήμερα η υπόθεση; Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του υπουργείου Περιβάλλοντος, σε όλη τη χώρα λειτουργούν 49 χωματερές: 18 στην Πελοπόννησο, 16 σε Κυκλάδες και Δωδεκάνησα, 4 στο Βόρειο Αιγαίο, 4 στην Περιφερειακή Ενότητα Ηλείας και οι υπόλοιπες διάσπαρτες σε όλη τη χώρα. Μέσα στις επόμενες ημέρες ο αριθμός των χωματερών στην Πελοπόννησο θα μειωθεί κι άλλο, αφότου ελεγχθούν από το υπουργείο χωματερές που δηλώθηκαν ως άρτι σφραγισθείσες.

Παράλληλα, όλες οι χωματερές, είτε έχουν κλείσει είτε λειτουργούν, έχουν ενταχθεί σε κοινοτικά χρηματοδοτικά προγράμματα προς αποκατάσταση (ΕΠΠΕΡΑΑ ή ΠΕΠ), ενώ από τον Ιούνιο έως τον Νοέμβριο ολοκληρώθηκε η αποκατάσταση 49 κλειστών χωματερών.

Το κύριο «αγκάθι», βέβαια, παραμένει η Πελοπόννησος. Οι χωματερές δεν μπορούν να κλείσουν αν δεν βρεθεί μια λύση. Ο διαγωνισμός για την ανάθεση σε ιδιώτη της διαχείρισης των απορριμμάτων σε όλη την περιφέρεια προβλέπει ότι ο ανάδοχος πρέπει εντός 10 μηνών να είναι σε θέση να κάνει «προσωρινή» διαχείριση (λ.χ. δεματοποίηση). Ομως ο ιδιώτης (ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή) βρίσκεται ακόμα στη διαδικασία αδειοδότησης, οπότε ο χρόνος δεν έχει ξεκινήσει να μετράει αντίστροφα. Το υπουργείο Περιβάλλοντος, σε συσκέψεις με τοπικούς παράγοντες, το τελευταίο διάστημα προσπαθεί να συμμαζέψει τα ασυμμάζευτα προωθώντας λύσεις, όπως η μεταφορά σκουπιδιών σε λειτουργούντες ΧΥΤΑ στην Πελοπόννησο -ή γύρω απ’ αυτήν- ή η «προσωρινή διαχείριση», ήτοι η «αποθήκευση» των απορριμμάτων με κάποια στοιχειώδη επεξεργασία, μέχρι να δημιουργηθούν οι κατάλληλες υποδομές. Δυστυχώς το ΥΠΕΚΑ άργησε πολύ να βγει από την κατάσταση ύπνωσης.

Ακόμα ένα πρόβλημα στην υπόθεση της Πελοποννήσου είναι η καθυστέρηση, από πλευράς περιφέρειας, στην αποκατάσταση 82 κλειστών χωματερών. Η περιφέρεια έχει χρηματοδοτηθεί με 31 εκατ. ευρώ για τον σκοπό αυτό, ωστόσο η υπόθεση βρίσκεται ακόμα στις μελέτες.

Μικρά νησιά του Αιγαίου

Η δεύτερη πιο δύσκολη υπόθεση είναι τα μικρά νησιά του Αιγαίου. Εκεί, η λύση η οποία έχει επιλεγεί είναι η μεταφορά των απορριμμάτων στο κοντινότερο μεγάλο νησί. Για παράδειγμα, ο ΧΥΤΑ Νάξου που βρίσκεται σήμερα υπό κατασκευή (και αναμένεται να παραδοθεί τον Μάιο του 2015) θα δεχθεί τα απορρίμματα και των Μικρών Κυκλάδων (Κουφονήσι, Σχοινούσα, Δονούσα, Ηρακλειά), η Ρόδος της Χάλκης κ.ο.κ. Η ύπαρξη πάντως πολλών μικρών νησιών της άγονης γραμμής, όπως οι Μικρές Κυκλάδες, τα Διαπόντια νησιά, η Γαύδος, οι Οινούσσες, τα Ψαρά και άλλα ανάμεσα στις περιοχές που εξακολουθούν να έχουν χωματερές, δυσκολεύει τα σχέδια του ΥΠΕΚΑ για «μεταφόρτωση» των σκουπιδο-προστίμων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με πρόσφατη υπουργική απόφαση, τα πρόστιμα θα μεταβιβάζονται στους δήμους (ή τις περιφέρειες). Ο επιμερισμός θα βασίζεται κατά 40% στο πληθυσμιακό μέγεθος του δήμου και κατά 60% στον βαθμό συμμόρφωσης.

Σε κάθε περίπτωση, η δυσάρεστη κατάληξη της υπόθεσης των χωματερών αποδεικνύει περίτρανα ότι η μόνη κινητήριος δύναμη για τη βελτίωση των περιβαλλοντικών συνθηκών στη χώρα μας είναι τα ευρω-πρόστιμα, δηλαδή ο φόβος των συνεπειών. Η κοινοτική περιβαλλοντική νομοθεσία προσφέρει μια ελάχιστη αλλά πολύτιμη σήμερα «κόκκινη γραμμή».

http://www.kathimerini.gr/792670/article/epikairothta/perivallon/22-ekat-eyrw-h-katadikh-gia-xwmateres

επιστροφή

ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΤΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ

e-mail: symparastatis@syzefxis@gov.gr

ΕΝΤΥΠΟ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ από το ΓΡΑΦΕΙΟ του ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΤΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ σε αναφορά σχετική με την ανακύκλωση στο Δήμο Σάμου.

Φεβρουαρίου 5, 2015

Προς: κ. Αγγελετόπουλο Αγαμέμνονα

Κοιν: Δήμαρχο Σάμου, Δημοτικό Συμβούλιο Σάμου, Επιτροπή Διαβούλευσης Δήμου Σάμου, Επιτροπή Ποιότητας Ζωής

Συν: 1)Υπ` αριθμ. 4/07-01-2015 αναφορά του πολίτη Αγαμέμνονα Αγγελετόπουλου

2) Υπ` αριθμ. 5/10-01-2015 αναφορά του πολίτη Αγαμέμνονα Αγγελετόπουλου

Με αναφορά του προς τον Συμπαραστάτη του Δημότη Δήμου Σάμου, στις 07-01-2015 ο κ. Αγαμέμνων Αγγελετόπουλος ζητά να ενημερωθεί για τα εξής:

· Ποιες είναι οι ενέργειες του Δήμου Σάμου σχετικά με το θέμα της ανακύκλωσης, που για πολλά χρόνια δεν υφίσταται στο νησί μας.

· Ποιες είναι οι ενέργειες του Δήμου Σάμου σχετικά με τον έλεγχο των επιχειρήσεων που υποχρεούνται, βάσει νομοθεσίας, να ελέγξουν υλικά προς ανακύκλωση (π.χ. τα καταστήματα πώλησης μπαταριών οχημάτων – σκαφών). Υφίσταται το προβλεπόμενο, βάσει νομοθεσίας, αρχείο αποθήκης μπαταριών και γίνεται η πώληση καινούργιας μπαταρίας με ταυτόχρονη παράδοση προς ανακύκλωση της παλαιάς;

· Με ποια απόφαση στο χώρο της Μαυρογενείου Σχολής, πλησίον του 3^ου Νηπιαγωγείου Σάμου, υπάρχουν εκατοντάδες λαμπτήρες φθορισμού και χαμηλής κατανάλωσης αποθηκευμένοι (δηλαδή πεταμένοι) στο ύπαιθρο. Ως γνωστό οι παραπάνω λαμπτήρες περιέχουν τοξικό υδράργυρο. Όλα αυτά έχουν γίνει κατά παράβαση του Π.Δ. 117/2004.

Με άλλη αναφορά του (υπ` αριθμ. 5/10-01-20015) ο ίδιος πολίτης αναφέρει τα εξής: «Παρακαλώ να επιληφθείτε αρμοδίως σχετικά με την παράνομη απόρριψη λαμπτήρων χαμηλής κατανάλωσης και φθορισμού από όχημα με ένδειξη «Δήμος Βαθέος» σε χώρο εκτός ΧΥΤΑ. Ο χώρος αυτός είναι αδειοδοτημένος; Γιατί δεν λήφθηκαν πρόνοιες του ΠΔ 117/2004 σχετικά με τον χειρισμό των λαμπτήρων; Γιατί πετάγονται ανεξέλεγκτα από οποιονδήποτε διάφορα υλικά; Ποια μέτρα θα λάβετε; Γιατί σε άλλο χώρο έχουν εναποθηκευτεί εκατοντάδες λάστιχα;

Στην αναφορά του ο πολίτης καταθέτει φωτογραφικό υλικό τόσο από την εναπόθεση των λαμπτήρων στο χώρο της Μαυρογενείου Σχολής όσο και από τον χώρο στον οποίο μεταφέρθηκαν και σε σχετικό επισυναπτόμενο άρθρο του, που κοινοποιήθηκε στα ΜΜΕ, αναφέρει, για το χώρο στον οποίο έγινε η μεταφορά τους, τα εξής: «Ο χώρος αυτός χρησιμοποιείται αρκετά χρόνια (ίσως) ως ανεξέλεγκτος χώρος απορριμμάτων, από οποιονδήποτε, αλλά και από τις αρμόδιες υπηρεσίες αποκομιδής των απορριμμάτων του Δήμου Σάμου, είναι επισκέψιμος από όποιον θέλει (ρακοσυλλέκτες) και από τα ίχνη που υπάρχουν διαπιστώνει κανείς ότι τα απορρίμματα κατά καιρούς σκεπάζονται με μηχανήματα. Τι είναι πεταμένα εκεί; Ψυγεία, τηλεοράσεις, κομπιούτερ, πάνελ από σκεπές, λάστιχα, βάρκες φουσκωτές, μπουκάλια, διάφορα πλαστικά και τώρα και λάμπες με τοξικό μόλυβδο».

Με αφορμή την κατάθεση των παραπάνω αναφορών, ο Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης Δήμου Σάμου, εκτιμά ότι είναι σκόπιμη, η καταγραφή και περιληπτική κωδικοποίηση της νομοθεσίας, που διέπει την ανακύκλωση στη χώρα μας, και η οποία έχει ως εξής:

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

«Το θεσμικό πλαίσιο της εναλλακτικής διαχείρισης στηρίζεται στο νόμο 2939/2001 (ΦΕΚ 179 Α) «Συσκευασίες και εναλλακτική διαχείριση των συσκευασιών και άλλων προϊόντων – ίδρυση Εθνικού Οργανισμού Εναλλακτικής Διαχείρισης Συσκευασιών και Άλλων Προϊόντων (ΕΟΑΝ)»,όπως τροποποιήθηκε και ισχύει με το ν.3854/2010 (ΦΕΚ 94 Α). Σκοπός του Νόμου είναι η κατά προτεραιότητα πρόληψη δημιουργίας στερεών αποβλήτων (για όσα ρεύματα αποβλήτων υπάγονται σε αυτόν), η επαναχρησιμοποίηση τους, η ανακύκλωσή τους, η ανάκτηση της ενέργειας καθώς η χωρίς προβλήματα τελική διάθεση τους. Η Ελλάδα συμπεριέλαβε στο θεσμικό πλαίσιο της εναλλακτικής διαχείρισης και μια σειρά ρευμάτων αποβλήτων, για τα οποία υπάρχουν σαφείς ποσοτικοί στόχοι ανακύκλωσης και αξιοποίησης στην Ευρωπαϊκή νομοθεσία. Εκτός από τις συσκευασίες και τα απόβλητα συσκευασίας (Ν. 2939/2001), έχουν εκδοθεί Προεδρικά Διατάγματα (ΠΔ) και Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις (ΚΥΑ) σχετικά με τους όρους και τις προϋποθέσεις της εναλλακτικής διαχείρισής για τα επιμέρους ρεύματα».

ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΕΣ – Νομικό πλαίσιο

Η Οδηγία 94/62/ΕΚ καθιέρωσε τις γενικές αρχές στην Ευρωπαϊκή Ένωση για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασιών. Η οδηγία αυτή ενσωματώθηκε στο εθνικό δίκαιο με τον νόμο 2939/2001 που ορίζει τους στόχους ανακύκλωσης ανά ρεύμα αποβλήτων. Οι ποσοτικοί στόχοι για τα απόβλητα συσκευασιών όπως ορίζονται στην ΚΥΑ 9268/469/07 θέτουν ότι μέχρι το τέλος του 2011, το ποσοστό των αποβλήτων συσκευασίας που πρέπει να ανακυκλώνεται κατά βάρος, κυμαίνεται σε ποσοστό μεταξύ 55 % τουλάχιστον και 80 % το πολύ. Ο στόχος ανάκτησης ανέρχεται στο 60% τουλάχιστον κατά βάρος, των αποβλήτων συσκευασίας.

ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΕΛΑΣΤΙΚΑ -. Νομικό πλαίσιο

Στην Ε.Ε υπολογίζεται ότι περίπου 3.250.000 τόνοι ελαστικών αφαιρούνται από αυτοκίνητα και φορτηγά στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 27 κρατών-μελών και χαρακτηρίζονται ως απόβλητα. Τα ελαστικά των αυτοκινήτων, πέρα από το καουτσούκ το οποίο χρησιμοποιούν, περιέχουν και ποσότητες μετάλλου, όπως χάλυβας και σίδηρος, σε ποσοστό που φτάνει και το 15% του βάρους του ελαστικού που μπορούν να ανακτηθούν και να επαναχρησιμοποιηθούν. Παρά τον όγκο αποβλήτων που παράγονται, μέχρι σήμερα, δεν έχει θεσπιστεί ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τη διαχείριση των μεταχειρισμένων ελαστικών. Στην Ελλάδα τη διαχείριση των μεταχειρισμένων ελαστικών διέπει το ΠΔ 109/2004. Οι ποσοτικοί στόχοι που έχουν θεσπιστεί ορίζουν ότι μέχρι την 31η Ιουλίου 2006, η ανάκτηση των μεταχειρισμένων αποβλήτων ελαστικών οχημάτων πρέπει να καλύπτει τουλάχιστον το 65% των αποσυρόμενων ελαστικών. Εντός του ίδιου χρονικού ορίου, η ανακύκλωση πρέπει να φτάνει τουλάχιστον το 10%.

ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ (ΑΗΗΕ) – Νομικό πλαίσιο

Η ανακύκλωση των αποβλήτων ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού ( ΑΗΗΕ ) έχει ιδιαίτερη σημασία τόσο για την ανάκτηση υλικών, όσο για τη διαχείριση των επικίνδυνων υλικών που εμπεριέχονται στις περισσότερες συσκευές. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία για την εναλλακτική διαχείριση των ΑΗΗΕ ορίζεται από την Οδηγία 2002/96/ΕΚ ενώ η Οδηγία 2002/95/ΕΚ αφορά τον περιορισμό της χρήσης ορισμένων επικίνδυνων ουσιών σε είδη ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού. Το συγκεκριμένο θεσμικό πλαίσιο αντικαθίσταται σταδιακά από την Οδηγία 2012/19/ΕΕ σχετικά με τα ΑΗΗΕ και την Οδηγία 2011/65/ΕΕ για τον περιορισμό της χρήσης ορισμένων επικίνδυνων ουσιών. Στην Ελληνική νομοθεσία το ΠΔ 117/2004 έχει ενσωματώσει τις οδηγίες 2002/95/ΕΚ και 2002/96/ΕΚ στο εθνικό δίκαιο. Μέχρι το τέλος του 2006, έπρεπε να επιτευχθεί χωριστή συλλογή τουλάχιστον τεσσάρων (4) κιλών ΑΗΕΕ οικιακής προέλευσης κατά μέσο όρο, ανά κάτοικο και ανά έτος. Ο στόχος αυτός θα εξακολουθεί να ισχύει μέχρι το τέλος του 2015. Από το 2016 ο τρόπος υπολογισμού του ποσοστού συλλογής αλλάζει και το ελάχιστο ποσοστό συλλογής ΑΗΗΕ που πρέπει να επιτυγχάνεται σε ετήσια βάση πρέπει να είναι το 45% του μέσου ετήσιου βάρους του ΗΗΕ (Ηλεκτρικού και Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού) που διατέθηκε στην αγορά την προηγούμενη τριετία ενώ από το 2019 ο στόχος αυτός αυξάνεται στο 65%. Σημειώνεται ότι η αξιοποίηση περιλαμβάνει την επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση μαζί με την ανάκτηση ενέργειας.

ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΛΙΠΑΝΤΙΚΩΝ ΕΛΑΙΩΝ – Νομικό πλαίσιο

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία για την εναλλακτική διαχείριση των ΑΛΕ ορίζεται από την Οδηγία 75/439/ΕΟΚ. Η Ελληνική νομοθεσία για τα Απόβλητα Λιπαντικών Ελαίων (ΑΛΕ) ορίζεται από το ΠΔ 82/2004, που θέτει ως ποσοτικούς στόχους ότι μέχρι το τέλος του 2006, πρέπει να συλλέγεται τουλάχιστον το 70% κατά βάρος όλων των αποβλήτων λιπαντικών ελαίων και εξ αυτών να αναγεννάται τουλάχιστον το 80% κατά βάρος.

ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΣΤΗΛΩΝ & ΣΥΣΣΩΡΕΥΤΩΝ – Νομικό πλαίσιο

Το ευρωπαϊκό πλαίσιο νομοθεσίας ρυθμίζεται από την Οδηγία 2006/66/ΕΚ ενώ η αντίστοιχη εθνική νομοθεσία είναι η ΚΥΑ 41624.2057.Ε103/2010. Το πλαίσιο νομοθεσίας περιλαμβάνει τόσο τις φορητές ηλεκτρικές στήλες όσο και τα απόβλητα ηλεκτρικών στηλών και συσσωρευτών βιομηχανίας και οχημάτων. Οι ποσοτικοί στόχοι, με βάση την ΚΥΑ 41624/2010, είναι οι ακόλουθοι: Για τις φορητές ΗΣ&Σ μέχρι την 26η Σεπτεμβρίου 2012 πρέπει να επιτευχθεί ποσοστό συλλογής τουλάχιστον 25% και μέχρι την 26η Σεπτεμβρίου 2016 ποσοστό συλλογής τουλάχιστον 45%. Η συλλογή του συνόλου των αποβλήτων ΗΣ&Σ οχημάτων και βιομηχανίας πρέπει να επιτευχθεί μέχρι την 26η Σεπτεμβρίου 2012.

ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΕΚΣΚΑΦΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΕΩΝ – Νομικό πλαίσιο

Τα απόβλητα εκσκαφών, κατασκευών και κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ) είναι από τα πιο βαριά και ογκώδη απόβλητα που παράγονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αντιπροσωπεύουν το 25% – 30% περίπου του συνόλου των παραγόμενων αποβλήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και αποτελούνται από υλικά, όπως σκυρόδεμα, σίδηρο, τούβλα, γύψο, ξύλο, γυαλί, μέταλλα, πλαστικά, αμίαντο και χώμα, υλικά που μπορούν να ανακυκλωθούν. Τα ΑΕΚΚ προκύπτουν από δραστηριότητες όπως η κατασκευή των κτιρίων και των δημοσίων υποδομών, ολική ή μερική κατεδάφιση κτιρίων και υποδομών και η κατασκευή και συντήρηση των οδών. Τα απόβλητα εκσκαφών, κατασκευών και κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ) εμπίπτουν στα «άλλα προϊόντα» του Νόμου 2939/01 (ΦΕΚ 179 Α) και σύμφωνα με τον ίδιο νόμο (άρθρα 15 και 17) επιβάλλεται η θέσπιση μέτρων με στόχο την επαναχρησιμοποίηση ή/και αξιοποίηση των υλικών αυτών. Οι ρυθμίσεις της ΚΥΑ 36259/ 1757/Ε103/2010 για την εναλλακτική διαχείριση των ΑΕΚΚ εφαρμόζονται τόσο στα απόβλητα που δημιουργούνται από τα ιδιωτικά όσο και από τα δημόσια έργα και αποσκοπούν στη μείωση της τελικής διάθεσης των ΑΕΚΚ. Τέλος η Οδηγία 2008/98 που έχει εναρμονιστεί στο εθνικό δίκαιο με τον Νόμο 4042/12 ορίζει το γενικότερο πλαίσιο για την εναλλακτική διαχείριση των ΑΕΚΚ.

Αποτύπωση της κατάστασης στο Δήμο Σάμου

2.1:Σύμβαση για την εναλλακτική διαχείριση δημοτικών αποβλήτων συσκευασίας.

Ο Σύνδεσμος ΟΤΑ Ανατολικής Σάμου, στις 30-11-2009 υπέγραψε σύμβαση συνεργασίας για την εναλλακτική διαχείριση δημοτικών αποβλήτων συσκευασίας με την εταιρεία «Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης – Ανακύκλωσης Α.Ε.». Στη σύμβαση προβλέπονται τα εξής (Δ. Περιγραφή του έργου):

1. Τα απόβλητα που αποτελούν αντικείμενο συλλογής, μεταφοράς, διαλογής και αξιοποίησης είναι τα δημοτικά απόβλητα συσκευασίας (χαρτί/χαρτόνι – λοιπές συσκευασίες).

2. Οι παραγωγοί καλούνται να τοποθετούν τα απόβλητα συσκευασίας που είναι κατασκευασμένα από ανακυκλώσιμα υλικά (χαρτί/χαρτόνι – λοιπές συσκευασίες) στους κάδους μηχανικής αποκομιδής. Τα απόβλητα συσκευασίας θα συλλέγονται από το Σύνδεσμο και θα μεταφέρονται με το ειδικό απορριμματοφόρο όχημα συλλογής που θα του διαθέσει αποκλειστικά για το σκοπό αυτό η ΕΕΑΑ.

3. Τα συλλεγόμενα υλικά εκφορτώνονται στο χώρο μεταφόρτωσης που λειτουργεί στη θέση «Καμάρα» και οδηγούνται σε περαιτέρω διαλογή, ενώ τα ανακτώμενα υλικά προωθούνται προς ανακύκλωση κατά την κρίση της ΕΕΑΑ.

Στην σύμβαση αναφέρεται ότι η εταιρεία διαθέτει Κέντρο Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ) στην Αττική στο οποίο θα μεταφέρονται τα συλλεγόμενα υλικά προς περαιτέρω διαλογή και επεξεργασία. Βάσει της σύμβασης, ο Σύνδεσμος συλλέγει και μεταφέρει τα δημοτικά απόβλητα στο χώρο μεταφόρτωσης και το προκύπτον από τη διαλογή υπόλειμμα διατίθεται στο ΧΥΤΑ στην Αττική, ως τμήμα του συνολικού υπολείμματος που προκύπτει από τη διαλογή των δημοτικών αποβλήτων συσκευασίας στο ΚΔΑΥ. Εάν ο φορέας διαχείρισης του ΧΥΤΑ Αττικής αρνηθεί να παραλάβει το υπόλειμμα , ο Σύνδεσμος αναλαμβάνει την τελική διάθεσή του. Παράλληλα ο Σύνδεσμος διαθέτει το αναγκαίο προσωπικό για την συλλογή και μεταφορά των αποβλήτων στον χώρο Μεταφόρτωσης και αναλαμβάνει την τοποθέτηση των κάδων, έχοντας και την ευθύνη των εργασιών συντήρησης και επισκευής τους. Επίσης, αναλαμβάνει την κατασκευή της απαραίτητης υποδομής (ράμπα φόρτωσης και χοάνη εκφόρτωσης). Στις υποχρεώσεις της εταιρείας είναι η διαλογή των δημοτικών αποβλήτων συσκευασίας, το κόστος λειτουργίας και συντήρησης του ΚΔΑΥ, το κόστος προμήθειας και τοποθέτησης των κάδων και του απαιτούμενου απορριμματοφόρου (αν` αυτού παραχωρήθηκε στο Δήμο πρέσα). Επίσης, αναλαμβάνει το κόστος μεταφοράς των υλικών στο ΚΔΑΥ ενώ, βάσει της σύμβασης, διαθέτει κατά την κρίση της τα δευτερογενή υλικά που προέρχονται από τα συλλεγόμενα απόβλητα χωρίς κανένα αντάλλαγμα προς το Σύνδεσμο.

Με βάση τα υφιστάμενα πρωτόκολλα παράδοσης – παραλαβής στον Σύνδεσμο παραδόθηκαν (28/3/2010 και 30-3-2010) 200 μπλε κάδοι ανακύκλωσης χαρτιού οι οποίοι τοποθετήθηκαν, ενώ στις 26-11-2013 παραδόθηκαν 130 κάδοι για μπουκάλια και επιπλέον 70 για χαρτί που δεν έχουν ακόμη τοποθετηθεί. Από πλευράς Συνδέσμου και Δήμου Σάμου εκκρεμούν κάποιες εργασίες στο χώρο του ΧΥΤΑ που είναι αναγκαίες για την ενεργοποίηση των δύο ρευμάτων (δεν έχει γίνει η ασφαλτόστρωση του δρόμου, εκκρεμούν ηλεκτρολογικές εργασίες) και επομένως η διανομή των κάδων δεν θα έχει αποτέλεσμα, εφόσον δεν γίνουν οι παραπάνω εργασίες που, με βάση την υπογραφείσα σύμβαση, αποτελούν συμβατικές υποχρεώσεις του Δήμου. Περαιτέρω διαπιστώνεται κακή ενημέρωση των πολιτών οι οποίοι χρησιμοποιούν τους κάδους ανακύκλωσης ως κάδους γενικής χρήσεως. Αυτό σημαίνει ότι απαιτείται η λήψη μέτρων για την ευαισθητοποίηση των πολιτών, η ολοκλήρωση των εκκρεμούντων εργασιών στον χώρο του ΧΥΤΑ και η τοποθέτηση των κάδων που έχουν παραδοθεί και όσων εκκρεμούν για την ουσιαστική ενεργοποίηση της ανακύκλωσης των υλικών συσκευασίας.

Λόγω της υφιστάμενης κατάστασης, τα υλικά που συλλέγονται αυτή τη στιγμή έχουν μεγάλο όγκο υπολείμματος, το οποίο διαχωρίζεται στην Αττική. Η διαχείριση του υπολείμματος με βάση την σύμβαση αποτελεί ευθύνη του Δήμου. Καθώς δεν είναι δυνατή η διάθεσή του σε ΧΥΤΑ της Αττικής, ζητήθηκε η υπογραφή συμπληρωματικής διάθεσής του στο ΧΥΤΑ Θήβας με οικονομική επιβάρυνση του Συνδέσμου. Η σύμβαση με την εταιρεία ΕΕΑΑ λήγει τον προσεχή Νοέμβριο αλλά σύμφωνα με τους όρους της, εάν ο Σύνδεσμος επιθυμεί την μη ανανέωσή της ή τροποποίησή της θα πρέπει να το πράξει μέχρι τον Μάρτιο, γιατί διαφορετικά θα ανανεωθεί αυτόματα για 6 χρόνια. Άποψη του Συμπαραστάτη του Δημότη είναι ότι εάν ο Σύνδεσμος αναλάβει την ανανέωση ή τροποποίηση της σύμβασης θα πρέπει να διαπραγματευθεί την μεταφορά της ευθύνης του υπολείμματος στην εταιρεία προκειμένου να αποφύγει τυχόν οικονομικό κόστος. Εάν δε, ολοκληρωθούν οι απαιτούμενες εργασίες στο χώρο του ΧΥΤΑ θα μειωθεί, ούτως ή άλλως, το υπόλειμμα και η διαχείρισή του δεν θα αποτελεί πρόβλημα για την ΕΕΑΑ. Επίσης απαιτείται η ανάληψη άμεσα μέτρων ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης των πολιτών.

2.2:Σύμβαση με την ανακύκλωση συσκευών Α.Ε.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκέντρωσε ο Συμπαραστάτης του Δημότη σε συνεργασία με τις Τεχνικές Υπηρεσίες του Δήμου και τον Σύνδεσμο ΟΤΑ, ο Δήμος Σάμου αυτή την στιγμή εκτελεί μία σύμβαση για την ανακύκλωση Ηλεκτρικών και Ηλεκτρονικών Συσκευών (ΑΗΗΕ) με την εταιρεία «Ανακύκλωση Συσκευών Α.Ε.». Υπήρχε και μία ακόμη σύμβαση με τον Σύνδεσμο ΟΤΑ Δυτικής Σάμου η οποία υπεγράφη, με την ίδια εταιρεία, στις 22/10/2009 η οποία όμως εφόσον ο Σύνδεσμός τελεί υπό εκκαθάριση δεν είναι σε ισχύ. Η τρέχουσα σύμβαση υπεγράφη την 1^η/08/2012 με τον Δήμο Σάμου. Σε αυτήν προβλέπεται ότι ο Δήμος στη βάση του προγράμματος «Συλλογή Ογκωδών» αναλαμβάνει την συλλογή, φόρτωση και μεταφορά των ΑΗΗΕ προς το σημείο συλλογής που έχει ορίσει ο Δήμος όπου τοποθετούνται τα ειδικά containers στα οποία τοποθετούνται τα συλλεχθέντα ΑΗΗΕ. Οι δημότες θα πρέπει να ενημερώνονται ως προς τα σημεία συλλογής και τον χρόνο παραλαβής των αποβλήτων. «Ειδικά για τους απόβλητους λαμπτήρες (ΑΗΗΕ κατηγορίας 5β) η Εταιρεία θα προμηθεύσει το Δήμο με ειδικά μέσα συλλογής. Συμφωνείται μεταξύ των μερών, ότι για τις εργασίες διαχείρισης των ΑΗΗΕ θα ακολουθούνται οι τεχνικές προδιαγραφές, όπως παρατίθενται στο Παράρτημα Α της σύμβασης.

Ακόμη προβλέπεται ότι ο δημοτικός χώρος συγκέντρωσης των ΑΗΗΕ θα πρέπει να είναι φυλασσόμενος και να λειτουργεί κατά τέτοιο τρόπο ώστε να εξυπηρετούνται και οι πολίτες που θέλουν να μεταφέρουν με δικά τους μέσα τα προς ανακύκλωση ΑΗΗΕ. Τον Δήμο βαρύνουν όλες οι δαπάνες μισθών, ημερομισθίων, ασφαλιστικών εισφορών κυρίων και επικουρικών ασφαλιστικών ταμείων του προσωπικού που θα απασχολεί για την εκτέλεση των εργασιών ενώ η καταβολή της αμοιβής, για τα συλλεχθέντα ΑΗΗΕ θα πραγματοποιείται εντός ενός μηνός από το τέλος εκάστου μηνός, οπότε ο Δήμος εξέδωσε τα σχετικά παραστατικά προς την Εταιρεία. Επίσης ο Δήμος οφείλει να μεριμνά για την κατάρτιση και εκπαίδευση του προσωπικού σε θέματα ασφάλειας και γνώσης χειρισμού συλλογής, μεταφοράς και αποθήκευσης των ΑΗΗΕ για την αποφυγή κάθε κινδύνου για την δημόσια υγεία και το περιβάλλον, να λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα ασφαλούς φύλαξης του χώρου συγκέντρωσης των ΑΗΗΕ για την αποφυγή πρόκλησης ζημιών στα μέσα συλλογής ΑΗΗΕ και ανάφλεξης ή πρόκλησης πυρκαγιών ή εκρήξεων των ΑΗΗΕ που συλλέγονται μέσα σε αυτούς. Παράλληλα, σύμφωνα με την σύμβαση, ο Δήμος υποχρεούται να ενημερώνει τους δημότες μέσω προωθητικών ενεργειών για την ύπαρξη και λειτουργία των σημείων συλλογής στην περιφέρειά του ενώ σε περίπτωση παράδοσης άσχετων με ΑΗΗΕ αντικειμένων όπως π.χ. αστικά απορρίμματα κτλ το container θα επιστρέφεται στον χώρο προσωρινής αποθήκευση του Δήμου με σκοπό τον διαχωρισμό των ΑΗΗΕ και την αφαίρεση των ξένων υλικών από τον Δήμο. Η εταιρεία οφείλει να τοποθετήσει containers και πλαστικούς κάδους των 240lt για την συλλογή μικρών ΑΗΗΕ.

Σύμφωνα με επιστολή της εταιρείας με αρ.πρωτ.: 8630/29/1/2015 η εταιρεία παρείχε στον Δήμο Σάμου 3 container εκ των οποίων απέσυρε τα 2 το 2013 λόγω της πτωτικής τάσης της συλλογής ΑΗΗΕ και, όπως αναφέρει, έπειτα από συνεννόηση και συμφωνία με τον αρμόδιο τότε Αντιδήμαρχο. Επίσης αναφέρει ότι έχει παραχωρήσει στον Δήμο Σάμου 2 Metal Box μεγάλα (λαμπτήρων), 1 Metal Box μικρό (λαμπτήρων), 1 χάρτινο stand (λαμπτήρων), 2 πλαστικούς κάδους 240 lt και ένα Plexiglass 450 lt.(δεν γνωρίζουμε πού τοποθετήθηκαν αυτά). H διάρκεια της σύμβασης προσδιορίζεται στο ένα έτος αλλά προβλέπεται ότι θα ανανεώνεται αυτόματα ανά έτος, εκτός εάν ένα από τα μέρη γνωστοποιήσει εγγράφως στο άλλο καταγγελία της σύμβασης όχι αργότερα από ένα μήνα πριν τη λήξη της διάρκειάς της ή τη λήξη κάθε ανανεούμενης περιόδου. Επομένως αυτή τη στιγμή βρίσκεται στο στάδιο της δεύτερης ανανέωσής της και ισχύει μέχρι τον Αύγουστο του 2015. Η εταιρεία διατηρεί το δικαίωμα να ζητήσει λύση σύμβασης εάν διαπιστωθεί μη συλλογή ικανοποιητικής ποσότητας από το Δήμο.

Στο Παράρτημα Α της σύμβασης αναφέρονται ρητώς όλα οι περιβαλλοντικές απαιτήσεις εργασιών διαχείρισης ΑΗΗΕ και οι τεχνικές προδιαγραφές. Ειδικότερα αναφέρονται οι γενικές αρχές που διέπουν τις εργασίες διαχείρισης των ΑΗΗΕ και για τις οποίες απαιτείται η ασφαλής τοποθέτησή τους με γνώμονα την ασφάλεια του εργατικού δυναμικού αλλά και η ιδιαίτερη προσοχή κατά τις εργασίες διαχείρισης κάποιον ομάδων ΑΗΗΕ όπως είναι για παράδειγμα οι Λαμπτήρες εκκένωσης αερίων. Για τους τελευταίους αναφέρεται ότι: «δεν επιτρέπεται να φορτώνονται «χύμα», διότι είναι πολύ εύκολη η καταστροφή τους λόγω της ιδιαίτερης ευαισθησίας που παρουσιάζουν σε οποιαδήποτε μηχανική καταπόνηση. Η τοποθέτησή τους πρέπει να γίνεται σε σημεία προφυλαγμένα από καιρικά φαινόμενα, μακριά από σημεία πτώσης υλικών και πάνω σε αδιαπέρατο έδαφος. Οι ευθύγραμμοι λαμπτήρες τοποθετούνται είτε στα ειδικά σχεδιασμένα για αυτή την χρήση μεταλλικά κουτιά (ανάλογα με το μήκος τους) ή στα ειδικά χαρτοκιβώτια (συγκεκριμένα σε αυτό με ην μεγαλύτερη διάσταση). Οι υπόλοιποι λαμπτήρες τοποθετούνται είτε στο μικρότερο χαρτοκιβώτιο ή σε οποιοδήποτε από τα δύο μεταλλικά κουτιά».

Ακόμη αναφέρεται ότι ο χώρος στον οποίο θα βρίσκεται το container πρέπει να είναι περιφραγμένος και να διαθέτει στοιχειώδη ασφάλεια, λόγω του ότι τα ΑΗΗΕ είναι συσκευές που έχουν οικονομική αξία ενώ θα πρέπει να υπάρχει ο παρακάτω εξοπλισμός: Χειροκίνητοι ήλεκτρικοί παλετοφόροι για την μεταφορά παλετών, παλετοφόρο ανυψωτικό μηχάνημα (κλαρκ), παλετοκιβώτιο για αποθήκευση των μη ογκωδών ΑΗΗΕ, χώροι γραφείων έκδοσης σχετικών παραστατικών, ασφαλές κλείσιμο εισόδου, πιστοποιημένοι περιέκτες αποθήκευσης σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις. Σημειώνεται ότι ο χώρος στον οποίο βρίσκεται το container είναι ο ΧΥΤΑ αλλά δεν πληρούνται οι περισσότερες από τις υπόλοιπες προδιαγραφές όπως ορίζονται στο παράρτημα Α της Σύμβασης. Οι πολίτες δεν είναι ενημερωμένοι για την δυνατότητα μεταφοράς ΑΗΗΕ στον χώρο αυτό ενώ δεν έχει γίνει εκπαίδευση των υπαλλήλων σχετικά με την ασφαλή μεταφορά των ΑΗΗΕ και ειδικότερα αυτών που θεωρούνται τοξικά απόβλητα.

Η εταιρεία «Ανακύκλωση συσκευών α.ε.» με την από 29/1/2015 επιστολή της, και έπειτα από σχετικά ερωτήματα που τέθηκαν τόσο από το Δήμο Σάμου όσο και από τον Συμπαραστάτη του Δημότη αναφέρει ότι: «Σε κάθε περίπτωση, με γνώμονα την προστασία του περιβάλλοντος, αρχή που πρωτίστως υπηρετεί η Ανακύκλωση Συσκευών Α.Ε.. θα αναλάβει, τη συλλογή των αποβλήτων λαμπτήρων που κατά παράβαση της σύμβασης συνεργασίας δεν αποτέθηκαν στα κατάλληλα μέσα συλλογής που είχε προμηθεύσει στο συνεργαζόμενο Δήμο. Τονίζεται ότι η ενέργεια αυτή δεν συνεπάγεται την ανάληψη ευθύνης για όποια πιθανή περιβαλλοντική ζημία έχει προκληθεί από τη μη τήρηση των συμβατικών υποχρεώσεων του Δήμου».

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έγινε δυνατό να συγκεντρώσει ο Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης, στα πλαίσια της σύμβασης τοποθετήθηκε κοντέινερ και κάδος συλλογής λαμπτήρων στον χώρο της Μαυρογενείου Σχολής. Το κοντέινερ στη συνέχεια απομακρύνθηκε καθώς δεν είχε περιβαλλοντική αδειοδότηση, με δικαστική απόφαση, αλλά διατηρήθηκε ο κάδος για τον οποίο δεν απαιτείται αδειοδότηση καθώς αποτελεί πρωτογενές σημείο συλλογής. Ωστόσο, η εναπόθεση λαμπτήρων στον κάδο γινόταν χωρίς καμία τήρηση των κανόνων εναπόθεσής τους από πολίτες και ιδιώτες οι οποίοι προφανώς αγνοούσαν του κανόνες ορθής διαχείρισης των αποβλήτων αυτών. Παράλληλα, δεν πληρούνται οι προβλεπόμενοι από την νομοθεσία και την σύμβαση όρων για την προστασία των αποβλήτων. Δεν κατέστη δυνατό να διαπιστωθεί εάν υπήρξε οποιαδήποτε προωθητική ενέργεια ενημέρωσης των δημοτών για την ανακύκλωση ΑΗΗΕ. Η παρουσία, ωστόσο, των αποβλήτων αυτών στον χώρο του Μαυρογενείου, και μάλιστα δίπλα στο σχολείο που στεγάζεται στον ίδιο χώρο (3^ο Νηπιαγωγείο) είναι σαφές ότι αποτελεί μέγιστο περιβαλλοντικό πρόβλημα αλλά και εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για την υγεία τόσο των παιδιών όσο και όσων πολιτών που βρίσκονται στο χώρο και θα πρέπει να υποδειχθεί άλλο σημείο συλλογής για την συγκέντρωσή τους ή να ληφθούν τα απόλυτα αναγκαία περιβαλλοντικά μέτρα και μέτρα προστασίας της δημόσιας υγείας και να παρακολουθείται η συνεχής και ορθή συλλογή και αποκομιδή των ΑΗΗΕ. Παράλληλα θα πρέπει να γίνει ενημέρωση των πολιτών για την διαχείριση των ογκωδών ΑΗΗΕ και την χρήση ή όχι του container που βρίσκεται εντός του χώρου του ΧΥΤΑ. .

2.2.1 ΑΗΗΕ – Ειδικότερες νομοθετικές προβλέψεις

Εναλλακτική Διαχείριση Αποβλήτων Ηλεκτρικού και Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού (ΑΗΗΕ)

Τα απόβλητα ειδών ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (ΑΗΗΕ) έχουν προσδιοριστεί από την Κοινοτική και την Εθνική μας νομοθεσία ως ρεύμα αποβλήτων προτεραιότητας, λόγω της επικινδυνότητάς τους, της ταχείας αύξησης του όγκου τους και των σημαντικών επιπτώσεων που προκαλεί η παραγωγή του ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού στο περιβάλλον, εξ αιτίας της υψηλής κατανάλωσης ενέργειας. Οι διατάξεις των ΠΔ 117/2004 (ΦΕΚ 82 Α) και ΠΔ 15/2006 (ΦΕΚ12Α), σε συμμόρφωση με τις διατάξεις των Οδηγιών 2002/96/ΕΚ (WEEE), 2002/95/ΕΚ (RoHS) και 108/2003/ΕΚ, επιβάλλουν τη χωριστή συλλογή των ΑΗΗΕ από τα οικιακά απόβλητα και την εξειδικευμένη επεξεργασία τους, με σκοπό την αξιοποίησή τους κατά την οποία θα πρέπει να επιτυγχάνεται υψηλό επίπεδο ανακύκλωσης. Στο πεδίο εφαρμογής των νομοθετικών διατάξεων εμπίπτουν όλα τα είδη ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (ΗΗΕ) που χρησιμοποιούνται από τους καταναλωτές καθώς και τα είδη ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού που προορίζονται για επαγγελματική χρήση.

Η επεξεργασία των ΑΗΗΕ γίνεται σήμερα σε 7 κατάλληλα αδειοδοτημένες μονάδες επεξεργασίας ΑΗΗΕ σε όλη τη χώρα, πλην των λαμπτήρων οι οποίοι εξάγονται στο Βέλγιο. H μεθοδολογία που εφαρμόζεται είναι η πλήρης αποσυναρμολόγηση και η επιλεκτική απομάκρυνση των στοιχείων που απαιτεί η νομοθεσία. Στη χώρα μας η ετήσια παραγωγή αποβλήτων ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού εκτιμάται στους 140.000-180.000 τόνους ετησίως. Τα απόβλητα ειδών ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού έχουν προσδιοριστεί από την ελληνική νομοθεσία ως ρεύμα αποβλήτων προτεραιότητας, λόγω της επικινδυνότητάς τους, της ταχείας αύξησης του όγκου τους και των σημαντικών επιπτώσεων που προκαλεί η παραγωγή του ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού στο περιβάλλον. Λόγω των παραπάνω η ευρωπαϊκή επιτροπή έχει προτείνει την αύξηση της ανακύκλωσης των ΑΗΗΕ στο 85% μέχρι το 2019. Αυτό σημαίνει ότι ο στόχος, που σήμερα ανέρχεται στα 4 κιλά ΑΗΗΕ ανά άτομο στην Ε.Ε. (ή ισοδύναμα 2 εκατομμύρια τόνοι) θα φτάσει τα 20 κιλά ανά άτομο το 2020 (10 εκατομμύρια τόνοι).

Με βάση τις εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, την περίοδο 2011-2020, από εξοπλισμό ψύξης και κλιματισμού ελευθερώνονται κατά μέσον όρο ετησίως περισσότεροι από 6.700 τόνοι αερίων του θερμοκηπίου, τα οποία καταστρέφουν το όζον, με αποτέλεσμα κλιματικές ζημίες ύψους 1 δις ευρώ ετησίως. Η ακατάλληλη επεξεργασία και ανεξέλεγκτη απόρριψη αποβλήτων στις αναπτυσσόμενες χώρες συνιστά πρόβλημα για την υγεία των ανθρώπων, που εκτίθενται σε άκρως τοξικές ουσίες όταν αφαιρούν τα πολύτιμα υλικά από τα ΑΗΗΕ, χωρίς μεθόδους προστασίας της υγείας και του περιβάλλοντος. Αν δεν χρησιμοποιούνται βέλτιστες πρακτικές, χάνονται ανακυκλώσιμα πολύτιμα μέταλλα και πλαστικές ύλες, και προκαλείται σοβαρή υποβάθμιση του περιβάλλοντος.

Σύμφωνα με το Π.Δ. 117/2004 που αφορά τα απόβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (ΑΗΗΕ) Άρθρο 5 παρ. 1: «Το πρόγραμμα εναλλακτικής διαχείρισης των ΑΗΗΕ αποσκοπεί στην πρόληψη ή τον περιορισμό των ζημιογόνων για το περιβάλλον επιπτώσεων που προέρχονται από τις εργασίες διαχείρισής τους και στη λήψη των ενδεδειγμένων μέτρων σύμφωνα με τους στόχους και της γενικές κατευθύνσεις του Νόμου 2939/01». Παράλληλα προβλέπεται ότι για τους παραγωγούς ΗΗΕ απαιτείται «ειδική πρόβλεψη για τα νησιά και τις απομακρυσμένες περιοχές» (άρθρο 7, παρ2 γ1). Στο άρθρο 9 παρ.1 προβλέπεται ότι: «Απαγορεύεται η συλλογή, προσωρινή αποθήκευση, και μεταφορά των ΑΗΗΕ από κοινού με τα οικιακά απόβλητα. Η χωριστή συλλογή των ΑΗΗΕ οικιακής προέλευσης είναι υποχρεωτική και πραγματοποιείται σε ειδικούς χώρους (σημεία συλλογής) που φέρουν κατάλληλη επισήμανση και ειδικότερα: Α. Σε δημοτικά σημεία συλλογής που καθορίζονται από τους ΟΤΑ σε συνεργασία με τα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης. Β. Σε καταστήματα λιανικού εμπορίου, ή σε εξειδικευμένα καταστήματα και Supermarkets που διακινούν ΗΗΕ». Επίσης στο άρθρο 9 Β.2 προβλέπεται ότι «Οι καταναλωτές και διανομείς υποχρεούνται να διαχωρίζουν τα ΑΗΗΕ από τα λοιπά οικιακά απόβλητα και να τα παραδίδουν σε ευχερώς προσβάσιμα σημεία συλλογής». Στη συνέχεια προβλέπεται ότι: «Η συλλογή και η μεταφορά των χωριστά συλλεγόμενων ΑΗΗΕ εκτελείται κατά τρόπο που α) βελτιστοποιεί την επαναχρησιμοποίηση και την ανακύκλωση των κατασκευαστικών στοιχείων ή ολόκληρων των συσκευών που είναι δυνατόν να επαναχρησιμοποιηθούν ή να ανακυκλωθούν και β) να αποφεύγεται οποιαδήποτε διαρροή επικίνδυνων ουσιών».

Στο άρθρο 13 «Ενημέρωση των χρηστών» αναφέρεται ότι: «Οι παραγωγοί και οι διακινητές εξασφαλίζουν ότι οι χρήστες ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού οικιακής χρήσης ενημερώνονται δεόντως, μέσω των οδηγιών χρήσης ή στο σημείο πώλησης, σχετικά με: α) την υποχρέωση να μην διατίθενται πλέον τα ΑΗΗΕ μαζί με τα αστικά απόβλητα β) τα συστήματα επιστροφής και συλλογής στα οποία έχουν πρόσβαση γ) τον ρόλο τους στην επαναχρησιμοποίηση, την ανακύκλωση, και τις άλλες μορφές αξιοποίησης των ΑΗΗΕ, δ) τις δυνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία ως αποτέλεσμα της παρουσίας επικίνδυνων ουσιών στον ηλεκτρικό και ηλεκτρονικό εξοπλισμό».

Στο Παράρτημα ΙΙΙ του διατάγματος αναφέρεται ότι: «Τόποι αποθήκευσης (μεταξύ άλλων προσωρινής) ΑΗΗΕ πριν από την επεξεργασία τους (με τη επιφύλαξη των απαιτήσεων της οδηγίας 1999/31/ΕΚ) είναι: Αδιάβροχες επιφάνειες όπου δει, με πρόβλεψη εγκαταστάσεων συλλογής υπερχειλιζόντων, καθώς και, οσάκις ενδείκνυται, διαχωριστών, εγκαταστάσεων καθαρισμού και συστημάτων απολιπάνσεως. Κάλυψη για την προστασία από τα καιρικά φαινόμενα, όπου δει».

Το Π.Δ. 15/2006 τροποποιεί το Π.Δ. 117/2004 σε συμμόρφωση με τις διατάξεις της οδηγίας 2003/108 «για την τροποποίηση της οδηγίας 2002/96 σχετικά με τα απόβλητα ειδών ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (ΑΗΗΕ) του Συμβουλίου της 8^ης Δεκεμβρίου 2003. Σύμφωνα με την: Αριθ . Η.Π. 23615/651/Ε.103/ 09-05-2014 Καθορισμός κανόνων, όρων και προϋποθέσεων για την εναλλακτική διαχείριση των αποβλήτων ειδών ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (ΑΗΗΕ), σε συμμόρφωση με τις διατάξεις της Οδηγίας 2012/19/ΕΚ «σχετικά με τα απόβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (ΑΗΗΕ)», του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 4ης Ιουλίου 2012 και άλλες διατάξεις, στο άρθρο 3, παράγραφος 1 ως σημεία συλλογής νοούνται τα «σημεία που έχουν επιλεγεί ως κατάλληλα σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 6 για να απορρίπτουν οι τελικοί χρήστες τα ΑΗΗΕ ώστε να επιτυγχάνεται η χωριστή συλλογή τους. Τα σημεία συλλογής δεν υπόκεινται στις απαιτήσεις αδειοδότησης που προβλέπονται στην κείμενη νομοθεσία σχετικά με τη συλλογή – μεταφορά αποβλήτων. Στην παράγραφο 2.13 «οι τελικοί χρήστες / καταναλωτές υποχρεούνται να διαχωρίζουν τα ΑΗΗΕ από τα λοιπά οικιακά απόβλητα και να τα παραδίδουν είτε στα σημεία συλλογής που προβλέπονται στην παράγραφο 2, είτε κατευθείαν σε επιχειρήσεις / μονάδες προετοιμασίας για επαναχρησιμοποίηση σύμφωνα με την υποπαράγραφο 2.1.1. του άρθρου 5^Α.

Σύμφωνα με το άρθρο 6 (άρθρα 5,6 παρ.2 και 8 παρ.3 της Οδηγίας 2012/19/ΕΚ) Όροι και προϋποθέσεις για τη χωριστή συλλογή και μεταφορά ΑΗΗΕ «Για την ελαχιστοποίηση της διάθεσης των ΑΗΗΕ ως αδιαχώριστων (μεικτών) αστικών αποβλήτων και την επίτευξη υψηλού επιπέδου χωριστής συλλογής των ΑΗΗΕ, κυρίως και κατά προτεραιότητα, αποβλήτων εξοπλισμού ανταλλαγής θερμότητας ο οποίος περιέχει ουσίες που καταστρέφουν το όζον και φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου, λαμπτήρων φθορισμού που περιέχουν υδράργυρο, φωτοβολταϊκών πλαισίων και εξοπλισμού μικρού μεγέθους των κατηγοριών 5 και 6 του παραρτήματος ΙΙΙ, πρέπει να τηρούνται τουλάχιστον οι ειδικότερες απαιτήσεις που προβλέπονται στο παρόν άρθρο. 1.2: «Η χωριστή συλλογή των ΑΗΗΕ είναι υποχρεωτική και ως εκ τούτου απαγορεύεται η συλλογή και μεταφορά των ΑΗΗΕ από κοινού με τα λοιπά οικιακά απόβλητα. Άρθρο 6. Παρ. 2: «Η χωριστή συλλογή των ΑΗΗΕ οικιακής προέλευσης πραγματοποιείται σε σημεία συλλογής που φέρουν κατάλληλη επισήμανση και ειδικότερα: α) σε δημοτικά σημεία συλλογής που καθορίζονται από τους ΟΤΑ σε συνεργασία με τα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης ΑΗΗΕ σύμφωνα με τις ειδικότερες προβλέψεις της υποπαραγράφου 2.1. β) σε καταστήματα λιανικού εμπορίου, ή σε εξειδικευμένα καταστήματα και super markets που διακινούν ΗΗΕ, σε δημόσιες υπηρεσίες και επιχειρήσεις του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα. Ακόμη στην παράγραφο 2.1 προβλέπεται ότι: «Για την πραγματοποίηση της χωριστής συλλογής ΑΗΗΕ οικιακής προέλευσης πρέπει να τηρούνται οι ακόλουθες ειδικότερες απαιτήσεις: 2.1.1. Οι ΟΤΑ από κοινού με ατομικά ή συλλογικά συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης των ΑΗΗΕ υποχρεούνται: α) κατά τον καθορισμό των σημείων συλλογής να λαμβάνουν υπόψη κυρίως την πληθυσμιακή πυκνότητα και να εξασφαλίζουν τη διαθεσιμότητα και προσβασιμότητα των σημείων συλλογής, ώστε οι τελικοί χρήστες και οι διανομείς να μπορούν να επιστρέφουν τα απόβλητα αυτά δωρεάν και β) να οργανώνουν τη συλλογή και μεταφορά των ογκωδών και βαρέων ΑΗΗΕ από το χώρο του τελικού χρήστη. Από την άλλη οι διανομείς υποχρεούνται «να προσφέρουν στους τελικούς χρήστες, στα καταστήματα λιανικής τα οποία διαθέτουν χώρους πώλησης ΗΗΕ εμβαδού τουλάχιστον 400 m2 ¨η πολύ κοντά σε αυτά τη δυνατότητα δωρεάν απόρριψης πολύ μικρών ΑΗΗΕ (καμία από τις εξωτερικές διαστάσεις δεν υπερβαίνει τα 25cm) χωρίς υποχρέωση αγοράς αντίστοιχου ΗΗΕ και στη συνέχεια να παραδίδουν τα ΑΗΗΕ σε νόμιμους συλλέκτες – μεταφορείς ΑΗΗΕ που συνεργάζονται με εγκεκριμένα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης ΑΗΗΕ. Επίσης «να συνάπτουν συμβάσεις συνεργασίας με εγκεκριμένα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης ΑΗΗΕ και να λαμβάνουν μέτρα για τη διασφάλιση της ορθής και ασφαλούς λειτουργίας των σημείων συλλογής που βρίσκονται στο χώρο τους.

Στον Νόμο 4042/2012 (Ποινική προστασία του περιβάλλοντος – Εναρμόνιση με την Οδηγία 2008/99/ΕΚ – Πλαίσιο παραγωγής και διαχείρισης αποβλήτων – Εναρμόνιση με την Οδηγία 2008/98/ΕΚ- Ρύθμιση θεμάτων Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής) στο άρθρο 14 (άρθρο 13 της Οδηγίας) «Προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος αναφέρεται ότι: «Η διαχείριση των αποβλήτων πραγματοποιείται χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η ανθρώπινη υγεία και χωρίς να βλάπτεται το περιβάλλον και ιδίως: α) χωρίς να δημιουργείται κίνδυνος για το νερό, τον αέρα, το έδαφος, τα φυτά ή τα ζώα β) χωρίς να προκαλείται όχληση από θόρυβο ή οσμές και γ) χωρίς να επηρεάζεται δυσμενώς το τοπίο ή οι τοποθεσίες ιδιαίτερου ενδιαφέροντος».

Στο άρθρο 27 (άρθρο 11 της Οδηγίας) «επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση) στην παρ. 2 αναφέρεται ότι: «Για την επίτευξη των στόχων του παρόντος και τη μετάβαση σε μια Κοινωνία Ανακύκλωσης, με υψηλό επίπεδο αποδοτικότητας των πόρων, λαμβάνονται τα αναγκαία μέτρα ώστε να εξασφαλιστεί η επίτευξη των ακόλουθών στόχων: α) έως το 2020 η προετοιμασία για την επαναχρησιμοποίηση και την ανακύκλωση των υλικών αποβλήτων, όπως τουλάχιστον το χαρτί, το μέταλλο, το πλαστικό και το γυαλί από τα νοικοκυριά και ενδεχομένως άλλης προέλευσης στο βαθμό που τα απόβλητα αυτά είναι παρόμοια με τα απόβλητα των νοικοκυριών, πρέπει να αυξηθεί κατ` ελάχιστον στο 50% κατά βάρος, β) έως το 2020 η προετοιμασία για την επαναχρησιμοποίηση, η ανακύκλωση και η ανάκτηση άλλων υλικών, συμπεριλαμβανομένων των εργασιών επίχωσης (backfilling) όπου γίνεται χρήση αποβλήτων για την υποκατάσταση άλλων υλικών, μη επικινδύνων αποβλήτων κατασκευών και κατεδαφίσεων εξαιρουμένων των υλικών που απαντώνται στη φύση και τα οποία ορίζονται στην κατηγορία 170504 του καταλόγου αποβλήτων πρέπει να αυξηθεί κατ` ελάχιστον στο 70% κατά βάρος».

Στο άρθρο 29 (άρθρο 4 της Οδηγίας και παρ. 1 του άρθρου 36) «Ιεράρχηση των δράσεων και των εργασιών διαχείρισης των αποβλήτων» αναφέρεται στην παρ. 1 ότι: «Απαγορεύεται η εγκατάλειψη, η απόρριψη και η ανεξέλεγκτη διαχείριση των αποβλήτων. Στο άρθρο 2: «Στη νομοθεσία και την πολιτική για την πρόληψη και τη διαχείριση των αποβλήτων ισχύει κατά προτεραιότητα η ακόλουθη ιεράρχης όσον αφορά στα απόβλητα: α) πρόληψη, β) προετοιμασία και επαναχρησιμοποίηση, γ) ανακύκλωση, δ) άλλου είδους ανάκτηση όπως ανάκτηση ενέργειας και ε) διάθεση. Στο άρθρο 32 (άρθρο 31 της Οδηγίας) «Συμμετοχή του κοινού» αναφέρεται ότι: «Οι ενδιαφερόμενοι, οι αρχές και το ευρύ κοινό συμμετέχουν στην εκπόνηση των σχεδίων διαχείρισης αποβλήτων και των προγραμμάτων για την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων και έχουν πρόσβαση σε αυτά μετά την εκπόνησή τους.. Τα σχέδια και τα προγράμματα, καθώς και οι απαιτούμενες ενέργειες και δράσεις για την υλοποίησή τους αναρτώνται σε διαδικτυακό τόπο στον οποίο έχει πρόσβαση το κοινό.

Στο άρθρο 37 (άρθρο 36 της Οδηγίας) «Επιβολή της εφαρμογής και κυρώσεις» στην παράγραφο 3 αναφέρεται ότι: «όταν οι Δήμοι ή τα συνιστώμενα από τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) νομικά πρόσωπα για τη διαχείριση αποβλήτων, σύμφωνα με το άρθρο 30 του ν. 3536/2007 (Α΄42) χρησιμοποιούν Χώρους Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Απορριμμάτων (ΧΑΔΑ) επιβάλλεται εις βάρος του οικείου Δήμου ή των ανωτέρω νομικών προσώπων, χρηματικό πρόστιμο, το ύφος του οποίου προσδιορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 30 του ν. 1650/1986… Οι ανωτέρω κυρώσεις επιβάλλονται ανεξάρτητα από την αστική ή ποινική ευθύνη του φορέα εκμετάλλευσης και ανεξάρτητα από τις διοικητικές κυρώσεις που προβλέπονται απ΄άλλες διατάξεις της κειμένης νομοθεσίας. Ποσοστό 40% επί του ανωτέρου προστίμου περιέρχεται στο Δημόσιο στον Κωδικό Αριθμό Εισόδου 3739 «Λοιπά πρόστιμα και χρηματικές ποινές επιβαλλόμενες από δικαστήρια και δημόσιες αρχές». Το υπόλοιπο 60% θα περιέρχεται στο Πράσινο Ταμείο και θα διατίθεται αποκλειστικά για τους σκοπούς που περιγράφονται στην παράγραφο 3 του άρθρου 30 του ν. 1650/1986, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει».

Στο Άρθρο 44 του Ν4042/2012 «Συνέπειες μη συμμόρφωσης με την ευρωπαϊκή νομοθεσία» προβλέπονται τα εξής: «Τα ποσά που καταβάλλονται από την Ελληνική Δημοκρατία ως χρηματικά πρόστιμα λόγω παραβιάσεων της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τα απόβλητα και την επεξεργασία των αστικών λυμάτων και που απορρέουν από πράξεις ή παραλείψεις φυσικών ή νομικών προσώπων, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) ή νομικών προσώπων των ΟΤΑ για τη διαχείριση των αποβλήτων, και την επεξεργασία των αστικών λυμάτων επιβάλλονται ως χρηματικά πρόστιμα στα πρόσωπα αυτά. Στην περίπτωση των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.), τα οφειλόμενα ποσά παρακρατούνται κατά την διαδικασία κατανομής των κεντρικών αυτοτελών πόρων στους ΟΤΑ. Το ύψος του παρακρατούμενου ποσού από τους ανωτέρω πόρους είναι ανάλογο του επιβληθέντος προστίμου και επιμερίζεται στους ΟΤΑ, λαμβάνοντας υπόψη τα κριτήρια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον καθορισμό του».

2.2.3. Αδειοδότηση ΧΥΤΑ – ΟΕΔΑ

Στο υπ` αριθμ. 3308/54/ΑΦ.6.1.5.4γ/28-1-2014 (ΑΔΑ: ΒΙΨΗΟΡ11-2Μ4) της Γενικής Διεύθυνσης Χωροταξικής και Περιβαλλοντικής Πολιτικής, Διεύθυνση Περιβάλλοντος με θέμα «Έγκριση Περιβαλλοντικών Όρων του έργου «Χώρος Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων / Υπολειμμάτων (ΧΥΤΑ / ΧΥΤΥ) – Χώρος Διαχείρισης Αποβλήτων Εκσκαφών, Κατασκευών & Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ) – Μονάδας Ανακυκλώσιμων Υλικών – Μονάδας Παραγωγής Πέλλετ (pellet) και Μονάδας Λιπασματοποίησης (Παραγωγής compost) του οργανικού κλάσματος των Αστικών Στερεών Αποβλήτων (ΑΣΑ) στην Π.Ε. Σάμου [Οργανωμένη Εγκατάσταση Διαχείρισης Αποβλήτων (ΟΕΔΑ) Περιφερειακής Ενότητας (ΠΕ) Σάμου Περ. Βορ. Αιγαίου]» με φορέα του έργου τον ΣΥΝΔΕΣΜΟ ΟΤΑ ΔΗΜΩΝ ΒΑΘΕΟΣ – ΠΥΘΑΓΟΡΕΙΟΥ (ΦοΔΣΑ ΠΕ Σάμου), ενώ υπάγεται διοικητικά στην Δ.Κ. Μυτιληνιών, Δ.Ε. Πυθαγορείου του Δήμου Σάμου της Π.Ε. Σάμου, Νομού Σάμου, της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου» αποφασίζει την Έγκριση Περιβαλλοντικών Όρων (Π.Ο.) και περιορισμών, η εφαρμογή των οποίων αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την υλοποίηση και εφαρμογή του έργου: «Χώρος Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων/ Υπολειμμάτων (ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ) [υφιστάμενος] – Χώρος Διαχείρισης Αποβλήτων Εκσκαφών, Κατασκευών & Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ) [υπό υλοποίηση] – Μονάδας Ανακυκλώσιμων Υλικών [υφιστάμενος] – Μονάδα Παραγωγής Πέλλετ (pellet) και Μονάδας Λιπασματοποίησης (Παραγωγής compost) του οργανικού κλάσματος των Αστικών Στερεών Αποβλήτων (ΑΣΑ) στην Π.Ε. Σάμου [Οργανωμένη Εγκατάσταση Διαχείρισης Αποβλήτων (ΟΕΔΑ) Περιφερειακής Ενότητας (ΠΕ) Σάμου Περ. Βορ. Αιγαίου] η εκτέλεση και λειτουργία του οποίου βαραίνει τον ΣΥΝΔΕΣΜΟ ΟΤΑ ΔΗΜΩΝ ΒΑΘΕΟΣ – ΠΥΘΑΓΟΡΕΙΟΥ (ΦοΔΣΑ ΠΕ Σάμου).

Στην αδειοδότηση του ΟΕΔΑ αναφέρονται τα εξής: «Το έργο αφορά τον Χώρο Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων (ΧΥΤΑ) Ανατολικής Σάμου, ο οποίος λειτουργεί από το έτος 2006 στη θέση «Καμάρα», Δ.Κ. Μυτιληνιών, Δ.Ε. Πυθαγορείου, Π.Ε. Σάμου, ο οποίος κατασκευάστηκε για να εξυπηρετεί τους Καποδιστριακούς Δήμους Πυθαγορείου και Βαθέος, και το μετασχηματισμό αυτού σε Χώρο Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ) με μέση ημερήσια δυναμικότητα 41,69 τον/ημ. (υφιστάμενος), με εγκατάσταση εντός του συγκεκριμένου γηπέδου Μονάδας Μηχανικής και Αερόβιας Βιολογικής Επεξεργασίας Αστικών Αποβλήτων δυναμικότητας 14.000 τον. (11.000 τον. σύμμεικτων και 3.000 τον. προδιαλεγμένων οργανικών), Μονάδας επεξεργασίας των φυτικών υπολειμμάτων για παραγωγή πέλλετ (pellet) δυναμικότητας 300 – 500 kgr/h., Μονάδα Ανακυκλώσιμων Υλικών όπου θα μεταφορτώνονται σε container σύμμεικτα ανακυκλώσιμα υλικά από τους «Μπλε Κάδους» με τελικό προορισμό κάποιο Κέντρο Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ) εκτός νησιού σε συνεργασία με την Ε.Ε.Α.Α. (η οποία είχε συμπεριληφθεί στην ΑΕΠΟ του ΧΥΤΑ) και τέλος την ενσωμάτωση των εγκαταστάσεων Διαχείρισης Αποβλήτων από Εκσκαφές, Κατασκευές και Κατεδαφίσεις (Α.Ε.Κ.Κ.) με υγειονομική ταφή των υπολειμμάτων αυτών (που είχε αδειοδοτηθεί περιβαλλοντικά ως ανεξάρτητη εγκατάσταση σε όμορο γήπεδο αλλά δεν είχε υλοποιηθεί) στο ενιαίο πλέον γήπεδο όπου θα αναπτυχθούν και θα λειτουργούν όλες οι παραπάνω εγκαταστάσεις ως Οργανωμένη Εγκατάσταση Διαχείρισης Αποβλήτων (ΟΕΔΑ) Περιφερειακής Ενότητας (ΠΕ) Σάμου Περ. Βορ. Αιγαίου.

Χώρος Εναλλακτικής Διαχείρισης Αποβλήτων από Εκσκαφές, Κατασκευές και Κατεδαφίσεις (ΑΕΚΚ) και υγειονομικής ταφής των υπολειμμάτων αυτών και λοιπών αδρανών υλικών.

Πρόκειται για εγκαταστάσεις που έχουν αδειοδοτηθεί με την με Α.Π.οικ.29171/4198/9.11.2011 Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων που εκδόθηκε από το Τμ. Περ/ντος & Υδροοικονομίας Π.Ε. Σάμου σε όμορο γήπεδο του λειτουργούντα ΧΥΤΑ, εμβαδού 22 στρέμματα περίπου.

Είδος και ποσότητες εισερχόμενων αποβλήτων: Στην ΟΕΔΑ Σάμου θα καταλήγουν όλα τα μη επικίνδυνα απόβλητα του Ευρωπαϊκού Καταλόγου Αποβλήτων (ΕΚΑ) (Απόφαση 2001/118/ΕΚ) που φέρουν κωδικό ΕΚΑ 20 και αυτά με κωδικό ΕΚΑ 17. Επιπλέον, δυνητικά θα γίνονται αποδεκτά όσα μη επικίνδυνα απόβλητα κρίνει ο Φορέας Λειτουργίας του έργου πως μπορούν να οδηγηθούν προς επεξεργασία και διάθεση, ασφαλώς, με βάση τα ποιοτικά και ποσοτικά χαρακτηριστικά τους.

Στην εγκατάσταση επεξεργασίας των ΑΕΚΚ και στον ΧΥΤ Αδρανών, θα γίνονται αποδεκτά τα απόβλητα του Ευρωπαϊκού Κατάλογου Αποβλήτων (ΕΚΑ) (Απόφαση 2001/118/ΕΚ) που φέρουν κωδικό ΕΚΑ 17 και ειδικότερα:

ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΑΠΟ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΕΙΣ (ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑI ΧΩΜΑ ΕΚΣΚΑΦΗΣ ΑΠΟ ΜΟΛΥΣΜΕΝΕΣ ΤΟΠΟΘEΣΙEΣ)

17 01 σκυρόδεμα, τούβλα, πλακάκια και κεραμικά

17 01 01 σκυρόδεμα

ΑΔΑ: ΒΙΨΗΟΡ1Ι-2Μ4

17 01 02 τούβλα

17 01 03 πλακάκια και κεραμικά

17 01 07 μείγμα σκυρoδέματoς, τούβλων, πλακακίων και κεραμικών εκτός εκείνων που

περιλαμβάνονται στο σημείο 17 01 06

17 02 ξύλο, γυαλί και πλαστικό

17 02 01 ξύλο

17 02 02 γυαλί

17 02 03 πλαστικό

17 03 μείγματα ασφάλτου και ορυκτής πίσσας, λιθανθρακόπισσα και προϊόντα πίσσας

17 03 02 μείγματα ορυκτής ασφάλτου εκτός εκείνων που περιλαμβάνονται στο σημείο 17 03 01

17 04 μέταλλα (περιλαμβανομένων και των κραμάτων τους)

17 04 01 χαλκός, μπρούντζος, ορείχαλκος

14 04 02 αλουμίνιο

17 04 03 μόλυβδος

17 04 04 ψευδάργυρος

17 04 05 σίδηρος και χάλυβας

17 04 06 κασσίτερος

17 04 07 ανάμεικτα μέταλλα

17 04 11 καλώδια εκτός εκείνων που περιλαμβάνονται στο σημείο 17 04 10

17 05 μέταλλα (περιλαμβανομένων και των κραμάτων τους)

17 05 04 χώματα και πέτρες άλλα από τα αναφερόμενα στο σημείο 17 05 03

17 05 06 μπάζα εκσκαφών άλλα από τα αναφερόμενα στο σημείο 17 05 05

17 06 μονωτικά υλικά και υλικά δομικών κατασκευών που περιέχουν αμίαντο

17 06 04 μονωτικά υλικά εκτός εκείνων που περιλαμβάνονται στα σημεία 17 06 01 και 17 06 03

17 08 υλικά δομικών κατασκευών με βάση τον γύψο

17 08 02 υλικά δομικών κατασκευών με βάση τον γύψο εκτός εκείνων που περιλαμβάνονται στο

σημείο 17 08 01

17 09 άλλα απόβλητα δομικών κατασκευών και κατεδαφίσεων

17 09 04 μείγματα αποβλήτων δομικών κατασκευών και κατεδαφίσεων εκτός εκείνων που

περιλαμβάνονται στα σημεία 17 09 01, 17 09 02 και 17 09 03__

β) Δεν θα γίνονται αποδεκτά τα ακόλουθα:

Όσα απόβλητα εμπίπτουν στην ΚΥΑ 13588/725/2006 – περί επικίνδυνων αποβλήτων. Δοχεία περιέχοντα υγρά ή αέρια υπό πίεση. Απόβλητα με υψηλό ποσοστό υγρασίας (>40%) ή υγρών

Επιπλέον σύμφωνα με την ΚΥΑ 29407/3508/16.12.2002 (άρθρο 6) στην ΟΕΔΑ δεν γίνονται δεκτά τα εξής: Τα υγρά απόβλητα.Τα απόβλητα, τα οποία σε συνθήκες υγειονομικής ταφής είναι εκρηκτικά, διαβρωτικά, οξειδωτικά, πολύ εύφλεκτα ή εύφλεκτα Τα απόβλητα νοσοκομείων και συναφή, προερχόμενα από ιατρικές ή κτηνιατρικές εγκαταστάσεις τα οποία είναι μολυσματικού ή τοξικού ή μικτού (μολυσματικού και τοξικού) χαρακτήρα σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις

Ολόκληρα μεταχειρισμένα ελαστικά αυτοκινήτων, εκτός από τα υλικά που προορίζονται για χρήση σε κατασκευαστικά έργα εντός της ΟΕΔΑ και τεμαχισμένα μεταχειρισμένα ελαστικά αυτοκινήτων. Οποιοσδήποτε άλλος τύπος αποβλήτων που δεν πληροί τα κριτήρια αποδοχής που παρουσιάζονται στο Παράρτημα ΙΙ του άρθρου 20 της ΚΥΑ 29407/3508/16.12.2002 και της υπ’ αριθμ. 50910/2727/2003. Επίσης, αδρανή υλικά πέραν αυτών που χρειάζονται ως υλικό επικάλυψης και των λοιπών εδαφικών υλικών που κρίνονται απαραίτητα για την ομαλή λειτουργία του (π.χ. ανυψούμενα αναχώματα, υλικά πυρόσβεσης, κλπ)

Επίσης, επισημαίνεται ότι θα πρέπει: «Να κατασκευαστεί περίφραξη του γηπέδου, στα σημεία που δεν υφίσταται, ώστε αφενός να παρεμποδίζεται η διασπορά μικροαπορριμμάτων στην ευρύτερη περιοχή και η είσοδος στον χώρο, ζώων και αναρμόδιων με το έργο προσώπων και αφετέρου να εξασφαλίζεται η οριοθέτηση της ιδιοκτησίας του χώρου.

Σε ό,τι αφορά τα επικίνδυνα απόβλητα – Ειδικά Ρεύματα η ΟΕΔΑ προβλέπει ότι «ο φορέας πρέπει να ενταχθεί ή να συμβληθεί με εγκεκριμένα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης ΑΕΚΚ και χρησιμοποιημένων ελαστικών, σύμφωνα με τις διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας. 3. Τα επικίνδυνα απόβλητα που ενδεχομένως εντοπιστούν στα εισερχόμενα απόβλητα θα πρέπει να διαχωρίζονται και να τοποθετούνται σε χωριστούς κάδους μέχρι την παράδοσή τους. Η παραμονή τους εκεί δεν θα πρέπει να ξεπερνά το ένα (1) έτος και θα παραδίδονται σε νόμιμα αδειοδοτημένη εταιρεία, σύμφωνα με τα όσα προβλέπει η κείμενη νομοθεσία. Απαγορεύεται η εγκατάλειψη, η απόρριψη και ανεξέλεγκτη διάθεση επικίνδυνων αποβλήτων.. Η διαχείριση των μεταχειρισμένων Λιπαντικών – Ελαίων να γίνεται σύμφωνα με τις διατάξεις του ΠΔ υπ’αρ.82/04 μαζί με τα αντίστοιχα των υπόλοιπων δραστηριοτήτων που λειτουργούν στην ΟΕΔΑ».

Τέλος, στην ΟΕΔΑ επισημαίνεται ότι «μέχρι να λειτουργήσουν όλες οι εγκαταστάσεις στον ΟΕΔΑ Σάμου, ο ΧΥΤΥ θα μπορεί να δέχεται, μεταξύ άλλων, και τα εξής απόβλητα: «απορριπτόμενος ηλεκτρικός και ηλεκτρονικός εξοπλισμός άλλος από τον αναφερόμενο στα σηεμία 20 01 21* (σωλήνες φθορισµού και άλλα απόβλητα περιέχοντα υδράργυρο), 20 01 23+ (* απορριπτόµενος εξοπλισµός που περιέχει χλωροφθοράνθρακες) και 20 01 35* (απορριπτόµενος ηλεκτρικός και ηλεκτρονικός εξοπλισµός άλλος από τον αναφερόµενο στα σηµεία 20 0121και 20 0123 που περιέχει επικίνδυνα συστατικά στοιχεία (6 )».

2.2.4. Συγκέντρωση λαμπτήρων στη Μαυρογένειο – Μεταφορά τους στον ΧΥΤΑ

Από τα παραπάνω προκύπτει ότι ο Δήμος έχει την ευθύνη χωριστής συγκέντρωσης των τοξικών αποβλήτων και διαχείρισης αυτών σύμφωνα με τους κανόνες που προβλέπονται από την σχετική νομοθεσία. Ο χώρος του ΧΥΤΑ και του οικοπέδου που βρίσκεται παραπλεύρως αυτού έχουν λάβει αδειοδότηση ΟΕΔΑ που προβλέπει επακριβώς τόσο τις υποδομές που θα πρέπει να υπάρξουν όσο και τις διαδικασίες διαχείρισης αποβλήτων εντός αυτού αλλά και τα όσα αφορούν τα επικίνδυνα τοξικά απόβλητα. Παρ` ότι στην αδειοδότηση αναφέρεται ότι στον χώρο δίπλα στον υφιστάμενο ΧΥΤΑ (αδειοδότηση ΑΕΚΚ) επιτρέπεται η απόρριψη αποβλήτων περιεχόντων μόλυβδο και ψευδάργυρο, αυτή αφορά τα απόβλητα με συγκεκριμένο κωδικό στα οποία δεν περιλαμβάνονται τα χαρακτηριζόμενα ως τοξικά. Την παρούσα στιγμή και με δεδομένη την ανυπαρξία σύμβασης που να αφορά την διαχείριση ΑΗΕΕ αλλά και ειδικότερα λαμπτήρων που θεωρούνται τοξικά απόβλητα, δεν υπάρχει καμία απολύτως δυνατότητα από πλευράς Δήμου για την συλλογή και τοποθέτηση αυτών σε χώρους όπου θα τηρούνται τα προβλεπόμενα μέτρα. Δεν γίνεται διαχωρισμός τους από τα οικιακά απόβλητα, υπάρχει σχεδόν πλήρης απουσία ενημέρωσης των πολιτών για την δυνατότητά τους να τα παραδίδουν σε αδειοδοτημένες επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου και οι πολίτες τα τοποθετούν στους κάδους σκουπιδιών μαζί με όλα τα υπόλοιπα απορρίμματα. Η μεταφορά τους στον ΧΥΤΑ αποτελεί την σταθερή οδό, δεδομένων των περιστάσεων. Επομένως καις την περίπτωση της Μαυρογενείου η μεταφορά τους εντάσσεται στην ίδια λογική μη διαχωρισμού τους από τα λοιπά απορρίμματα. Το ίδιο συμβαίνει και με την εναπόθεσή τους σε πλείστες όσες παράνομες χωματερές στο νησί όπου πετιούνται ηλεκτρικές συσκευές (συχνά από γυρολόγους που αφού έχουν αφαιρέσει τα ανακυκλώσιμα υλικά τους πετούν στους χώρους τα «κουφάρια» των συσκευών) και άλλα τοξικά απορρίμματα. Σε κάθε περίπτωση, δεν τηρείται η προβλεπόμενη νομοθεσία περί διαχείρισης τοξικών αποβλήτων και είναι αναγκαία η άμεση ενεργοποίησης συμβάσεων με τα πιστοποιημένα συστήματα προς την κατεύθυνση αυτή.

ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΔΗΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Υπεύθυνος, κατά τον νόμο, για την παρακολούθηση και εποπτεία των επιχειρήσεων που οφείλουν να ανακυκλώνουν ορυκτέλαια και συσσωρευτές είναι το Τμήμα Περιβάλλοντος της Περιφερειακής Ενότητας Σάμου που πραγματοποιεί και τους σχετικούς ελέγχους.

ENAΠΟΘΕΣΗ ΕΛΑΣΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΧΥΤΑ

Σύμφωνα με το άρθρο 8 «Όροι και προϋποθέσεις των μεταχειρισμένων ελαστικών» του ΠΔ 109/2004, παράγραφος 3: «Σύμφωνα με το άρθρο 6 της 2940/350/2002 ΚΥΑ «Μέτρα και όροι για την υγειονομική ταφή των αποβλήτων», μετά την 16^η Ιουλίου 2003, δεν γίνονται αποδεκτά σε ΧΥΤΑ i) ολόκληρα μεταχειρισμένα ελαστικά οχημάτων, εκτός από τα υλικά που προορίζονται για χρήση σε κατασκευαστικά έργα εντός του ΧΥΤΑ, και ii) τεμαχισμένα μεταχειρισμένα ελαστικά οχημάτων μετά την 16^η Ιουλίου 2006. Και στις δύο περιπτώσεις εξαιρούνται τα ελαστικά ποδηλάτων και τα ελαστικά με εξωτερική διάμετρο άνω των 1.400 mm.

Αλλά και στην ΟΕΔΑ αναφέρεται ότι δεν θα γίνονται αποδεκτά: «Ολόκληρα μεταχειρισμένα ελαστικά αυτοκινήτων, εκτός από τα υλικά που προορίζονται για χρήση σε κατασκευαστικά έργα εντός της ΟΕΔΑ και τεμαχισμένα μεταχειρισμένα ελαστικά αυτοκινήτων». Ωστόσο, αν και η εναπόθεση ελαστικών σε ΧΥΤΑ απαγορεύεται από το 2003 δεν έχει υλοποιηθεί κανένα σχέδιο ανακύκλωσής τους μέσω σύμβασης με πιστοποιημένο σύστημα εναλλακτικής διαχείρισής τους. Η εναπόθεσή τους στον ΧΥΤΑ μόνο στην μη ανεξέλεγκτη διάθεσή τους σε χωματερές αποσκοπεί και πάντως επιβαρύνει τον ΧΥΤΑ και θα πρέπει άμεσα να σχεδιαστεί και υλοποιηθεί σχέδιο για την ανακύκλωση αυτών και επομένως την προσωρινή μόνο αποθήκευσή τους στον ΧΥΤΑ.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ – ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

· Το θέμα της ανακύκλωσης στο Δήμο Σάμου βρίσκεται, κατά γενική διαπίστωση, σε εμβρυακό στάδιο. Πέραν της συμβάσεως που αφορά τα υλικά συσκευασίας και η οποία λήγει τον προσεχή Νοέμβριο του 2015, ετοιμάζεται από πλευράς του Δήμου Σάμου υπογραφή σύμβασης με την εταιρεία «Φωτοκύκλωση» που θα αφορά τον Δημοτικό Φωτισμό. Θα πρέπει, ωστόσο, να επανεξεταστούν οι όροι υλοποίησης της τρέχουσας συμβάσεως για τα ΑΗΗΕ. Επίσης, σε εξέλιξη βρίσκεται η εκπόνηση ενός master plan που θα αφορά συνολικά το θέμα της διαχείρισης των απορριμμάτων από το Δήμο Σάμου για το οποίο έχουν γίνει ενέργειες από πλευράς του Δήμου το τελευταίο χρονικό διάστημα.

· Δεν υπάρχει συλλογή στην πηγή. Παράλληλα διαπιστώνεται η ανεξέλεγκτη εναπόθεση απορριμμάτων και τοξικών αποβλήτων σε όλο το νησί που δημιουργούν χωματερές εξαιρετικά επιβλαβείς και επικίνδυνες για την δημόσια υγεία. Κι αυτό, τη στιγμή που σύμφωνα με την νεότερη νομοθεσία ο Δήμος Σάμου μπορεί να κληθεί να πληρώσει εξαντλητικά πρόστιμα για παράβαση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας που θα οδηγήσουν στην παρακράτηση πόρων από τη χρηματοδότησή του.

· Επιβάλλεται η άμεση εκπόνηση σχεδίου για την διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων και η παύση εναπόθεσής τους σε μη αδειοδοτημένες περιοχές καθώς και η παράλληλη ενημέρωση των πολιτών για την μη ανεξέλεγκτη ρίψη τους σε διάφορα σημεία του νησιού όπου δημιουργούνται τοξικές χωματερές, με τεράστιους κινδύνους για το περιβάλλον και την δημόσια υγεία.

· Ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΟΤΑ του Δήμου στερείται του αναγκαίου εξειδικευμένου προσωπικού προκειμένου να προβεί στην ορθή διαχείριση και έλεγχο λειτουργίας του ΧΥΤΑ, να παρακολουθεί τις υφιστάμενες συμβάσεις και να προετοιμάζει νέες προκειμένου να γίνει πράξη η ανακύκλωση στο νησί. Απαιτείται η άμεση ολοκλήρωση των εργασιών για την ενεργοποίηση του ρεύματος που αφορά τα υλικά συσκευασίας, η τοποθέτηση των κάδων που δεν έχουν ακόμη δοθεί προς χρήση στους πολίτες και η άμεση ευαισθητοποίηση και ενημέρωση των πολιτών σχετικά με την χρήση αυτών. Επίσης η ενεργοποίηση συμβάσεων για την ανακύκλωση ελαστικών, ελαίων – ορυκτελαίων (οικιακής ή δημοτικής χρήσης),

· Η ΟΕΔΑ δίνει την δυνατότητα στον ΧΥΤΑ να μετατραπεί σε μια μονάδα ολικής επεξεργασίας απορριμμάτων και ανακύκλωσης. Απαιτείται, ωστόσο, η υλοποίηση όλων των αναγκαίων έργων που προβλέπονται από αυτήν, η υπογραφή συμβάσεων με τα πιστοποιημένα συστήματα ανακύκλωσης, η ένταξη του ΧΥΤ Αδρανών σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα, η περίφραξη του χώρου που βρίσκεται δίπλα στον ΧΥΤΑ για την μη ανεξέλεγκτη απόρριψη αποβλήτων, επικίνδυνων και μη και την προστασία των ανθρώπων (γυρολόγων) που αναζητούν σε αυτόν ανακυκλώσιμα, προς πώληση, υλικά.

· Η υλοποίηση της μονάδας κομποστοποίησης που προβλέπεται στον Περιφερειακό Σχεδιασμό Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) Βορείου Αιγαίου, αποτελεί ένα αναγκαίο βήμα στα πλαίσια ενός στρατηγικού σχεδιασμού διαχείρισης των απορριμμάτων και θα μπορούσε να προταχθεί ως προτεραιότητα, εφόσον εξεταστούν οι εναλλακτικές λύσεις και γίνει η κοστολόγησή τους.

· Η ανεξέλεγκτη απόθεση απορριμμάτων σε διάφορα σημεία του νησιού αποτελεί, πέραν της αισθητικής ρύπανσης, και ένα μέγιστο περιβαλλοντικό πρόβλημα που αθροιστικά δημιουργεί μια πληγή που απειλεί την δημόσια υγεία και πλήττει τον τουρισμό του νησιού. Παράλληλα η μη ύπαρξη σχεδίου διαχείρισης των απορριμμάτων και ανακύκλωσης δημιουργεί μεγάλη επιβάρυνση στον υφιστάμενο ΧΥΤΑ με αποτέλεσμα να μειώνεται σημαντικά ο χρόνος ζωής του, δεδομένης και της μεταφοράς των απορριμμάτων από τη Δυτική Σάμου σε αυτόν. Η πρόσθετη επιβάρυνσή του κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, λόγω τουρισμού, συνεπάγεται επιπλέον επιβάρυνσή του. Με βάση τα σημερινά δεδομένα, θα πρέπει να γίνει εκτίμηση του χρόνου ζωής και να γίνουν οι αναγκαίες ενέργειες για την μέγιστη δυνατή επιμήκυνση αυτού.

· Στα πλαίσια του Κανονισμού Καθαριότητας του Δήμου Σάμου θα πρέπει να προχωρήσει η ενοποίηση των κανονισμών των 4 πρώην Δήμων και να υπάρξουν ειδικές προβλέψεις για την διαδικασία αποκομιδής των βαρέων (έπιπλα, ηλεκτρικές συσκευές κτλ). Προς αυτή την κατεύθυνση χρήσιμη θα ήταν ενδεχομένως η κατασκευή περιφραγμένων χώρων στις Δημοτικές Κοινότητες (προς αποφυγήν τεμαχισμού των συσκευών από τους γυρολόγους), ο επακριβής καθορισμός της διαδικασίας συλλογής των βαρέων και η ενημέρωση των πολιτών σχετικά με αυτά.

· Σκόπιμο, τέλος, θα ήταν να τεθεί υπόψη των πολιτών (Επιτροπή Διαβούλευσης) ο σχεδιασμός του Δήμου για την διαχείριση των απορριμμάτων, όταν ολοκληρωθεί, και να ενεργοποιηθεί κάθε υπάρχων μηχανισμός ευαισθητοποίησης των πολιτών με την συνδρομή των ενεργών πολιτών και των ομάδων που δραστηριοποιούνται στον εθελοντισμό, και όχι μόνο, στο νησί της Σάμου.

· Τέλος απαιτείται η εκπαίδευσης των υπαλλήλων που εργάζονται στον τομέα της καθαριότητας στο Δήμο Σάμου για την ασφαλή, για την υγεία τους, αποκομιδή των επικίνδυνων αποβλήτων και η παροχή σε αυτούς όλων των αναγκαίων προστατευτικών μέσων, όπου προβλέπεται από την νομοθεσία (γάντια, μάσκες κτλ).

Η ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΤΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΗ

ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΙΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΣΑΜΟΥ

ΕΛΕΝΑ ΧΟΥΣΝΗ

Πηγή: https://samos.wordpress.com/2015/02/05/%CE%B5%CE%BD%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF-%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CE%BC%CE%B5%CF%83%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CE%B2%CE%B7%CF%83%CE%B7%CF%83-%CF%83%CE%B5-%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%86%CE%BF%CF%81%CE%AC-%CF%83%CF%87%CE%B5/

επιστροφή

Δήμος και ΜοίκοΝΟΣ μαζί στην ανακύκλωση

Για να φτάσουμε σε αυτό το αισιόδοξο σημείο της συνεργασίας του ΜοίκοΝΟΣ με το Δήμο Μυκόνου είχε προηγηθεί αποκαλυπτική ανοιχτή επιστολή του αστικού συνεταιρισμού ΜοίκοΝΟΣ, σχετική με τα έργα και τις ημέρες της περίφημης ΕΕΑΑ και του Εθνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης(ΕΟΑΝ) που την καλύπτει. Να υπενθυμίσουμε ότι μετά τις αθλιότητες του περασμένου καλοκαιριού (2013), όταν δήμος και ΕΕΑΑ βάφτιζαν τα σύμμεικτα απορρίμματα ανακυκλώσιμα και τα μετέφεραν στην Αττική, η ανακύκλωση στη Μύκονο σταμάτησε. Ότι γίνεται (και γίνονται πολλά) οφείλεται, αποκλειστικά στην πρωτοβουλία των πολιτών και του συνεταιρισμού ΜοίκοΝΟΣ.

Ενόψει καλοκαιριού 2014, ΕΕΑΑ και δήμος ξαναθυμήθηκαν την ανακύκλωση … Ενώ στα λόγια αναγνωρίζουν την τεράστια συμβολή του συνεταιρισμού, μαζί και ο ΕΟΑΝ, αρνήθηκαν την προσφορά του συνεταιρισμού να στηθεί δημοτικό σύστημα ανακύκλωσης, που θα αξιοποιεί την αποκτημένη τεχνογνωσία του και τις υποδομές του και θα διαχειρίζεται τα όποια οφέλη, με διαφάνεια, για την κάλυψη κοινωνικών αναγκών. Προτιμούν να αναθέσουν το έργο της ανακύκλωσης σε τοπικό εργολάβο, σε μια εγκατάσταση που προσομοιάζει με χαβούζα.

Η επιστολή αυτή βρίσκεται στο http://prosynat.blogspot.gr/2014/07/blog-post_17.html

Η Σύνταξη

Ο Αστικός Συνεταιρισμός ΜοίκοΝΟΣ ανακοινώνει την έγκριση της τριμερούς σύμβασης του συνεταιρισμού ΜοίκοΝΟΣ, του Δήμου Μυκονίων και της Ελληνικής Εταιρείας Αξιοποίησης Ανακύκλωσης, με ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου του ΔήμουΜυκονίων και με σκοπό την ανακύκλωση με διαλογή στην οικία και στο χώρο εργασίας.

Θεωρούμε θετική την απόφαση προς την κατεύθυνση που στοχεύει ο ΜοίκοΝΟΣ, δηλαδή στη διαχείριση των απορριμμάτων σε δημοτικόεπίπεδο με κεντρικό άξονα την διαλογή στην πηγή και αποτελεί σημαντικό βήμα υπέρ των προσπαθειών του συνεταιρισμού στηνυπεράσπιση του δημόσιου χαρακτήρα της διαχείρισης των απορριμμάτων.

Αποτελεί δε, μία πρώτης τάξεως ευκαιρία για τους Δήμους, σε συνεργασία με συλλογικότητες πολιτών και φορείς της τοπικής κοινωνίας να τους αποδοθεί από την ΕΕΑΑ το ποσοστό από τον φόρο (τέλος ανακύκλωσης) που όλοι μας πληρώνουμε για την κατανάλωση καθημερινών προϊόντων και ο οποίος φόρος προορίζεται για την προώθηση τέτοιων δράσεων που προάγουν την ιδέα της ανακύκλωσης με σύγχρονες πρακτικές.

Να σημειώσουμε ότι είναι η πρώτη φορά πανελλαδικώς που επιτυγχάνεται μια τέτοια συμφωνία και είμαστε βέβαιοι ότι θα ακολουθήσουν και άλλοι δήμοι ανά την Ελλάδα, αφού αποδεικνύεται καθημερινά η αποτυχία της ανακύκλωσης σε ένα κάδο.

Επίσης, για όσους διατείνονται ότι το εγχείρημα δεν είναι βιώσιμο να υπενθυμίσουμε καταρχήν ότι ο Συνεταιρισμός ΜοίκοΝΟΣ έχει καλυμμένες όλες τις οικονομικές του υποχρεώσεις, είναι πλήρως νομότυπος με όλες τις απαραίτητες αδειοδοτήσεις, λειτουργεί με διαφάνεια, δημιουργεί θέσεις εργασίας, έχει επενδύσει σε εξοπλισμό (πρέσα, παλετοφόρα, φορτηγό) και συνεχίζει να επενδύει (κάδοι ανακύκλωσης σε σχολεία), είναι ο μόνος οργανισμός που ανακυκλώνει στην Μύκονο με 11 διαφορετικά υλικά, συμβάλει στην καθαρή εικόνα του νησιού και όλα αυτά μόνο με τα έσοδα από την πώληση των ανακυκλώσιμων υλικών, την σημαντική βοήθεια των κατοίκωντης Μυκόνου και χωρίς την παραμικρή επιβάρυνση του Δημοτικού προϋπολογισμού.

Επιπροσθέτως, ετοιμάζεται για μία ακόμη φορά να κάνει πράξη τα λεγόμενα του και να διαθέσει ένα μεγάλο ποσοστό από την επιδότηση της σύμβασης σε κοινωνικές ανάγκες του νησιού (σχολεία, Κέντρο Υγείας κλπ), με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των μελών του ΜοίκοΝΟΣ και να αποδείξει ότι ως μη-κερδοσκοπικός οργανισμός έχει την δυνατότητα να παράγει κέρδος αλλά και να το μετουσιώνει σε πραγματικό πλούτο για την Μύκονο.

Δεν υπάρχουν πλέον δικαιολογίες: ο κάθε Δήμος και ο κάθε πολίτης της χώρας έχει την επιλογή είτε να ενστερνιστεί το μοντέλο του ιδιώτη-εργολάβου με καταστροφικά αποτελέσματα για το περιβάλλον και την τσέπη μας είτε να αγκαλιάσει την ανακύκλωση με διαλογή στην πηγή με πολλαπλά οφέλη για τον τόπο και το μέλλον του.

Ο Μοίκονος, γέννημα θρέμμα της κοινωνίας θα συνεχίσει να την υπηρετεί, πιστός στις αρχές του, ώσπου να ολοκληρωθεί ο σκοπός ιδρύσεώς του:

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ

Συνεχίζουμε μαζί!

ΜΟΙΚΟΝΟΣ ΣΥΝ.Π.Ε.

http://moikonos.wordpress.com/

επιστροφή

Αυτό ανακυκλώνεται ή... όχι;

Η αποστολή αυτής της εβδομάδας σε καλεί να γίνεις μαέστρος της ανακύκλωσης μέσα από μία εύχρηστη λίστα που θα σε βοηθήσει να θυμάσαι εύκολα ποια υλικά ανακυκλώνονται και ποια όχι.

Τα καλά νέα είναι ότι ανακυκλώνουμε ολοένα και περισσότερο με τις νέες γενιές μάλιστα να δίνουν συχνά το καλό παράδειγμα στους μεγαλύτερους! Από περιβαλλοντική, οικονομική και κοινωνική σκοπιά, αυτό βοηθά σημαντικά στη μείωση των σκουπιδιών που καταλήγουν στις χωματερές. Βοηθά επίσης στην μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου αλλά και στον περιορισμό της χρήσης φυσικών πόρων για νέα προϊόντα. Από την άλλη, τα κακά νέα είναι ότι συχνά παραβλέπουμε τα «ψιλά γράμματα» και τις αρχές της σωστής ανακύκλωσης και καταλήγουμε να αναρωτιόμαστε: «Αυτό ανακυκλώνεται ή όχι;» ρίχνοντας αυτοσχεδιαστικά διάφορα υλικά στους μπλε κάδους…

Η αποστολή αυτής της εβδομάδας σε καλεί να γίνεις μαέστρος της ανακύκλωσης μέσα από μία εύχρηστη λίστα που θα σε βοηθήσει να θυμάσαι εύκολα ποια υλικά ανακυκλώνονται και ποια όχι. Μη σταματήσεις εδώ! Εκτύπωσε τη λίστα και τοποθέτησε την κοντά στο σημείο του σπιτιού που συγκεντρώνεις την ανακύκλωση. Έτσι, θα είσαι πάντα «διαβασμένος» και σίγουρος για όσα ανακυκλώνεις!

Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά. Πόσες φορές δεν έχεις αναρωτηθεί αν μπορείς να ανακυκλώσεις στους μπλε κάδους εισιτήρια λεωφορείου, παλιά CD, μελάνια, οδοντόβουρτσες, καλαμάκια, πλαστικά καπάκια, σελοτέιπ, στυλό, υφάσματα, φωτογραφίες, ξυραφάκια, αφρολέξ ή χαρτοπετσέτες; Η απάντηση είναι ότι δυστυχώς δεν μπορείς! Όλα τα παραπάνω υλικά είναι φτιαγμένα από μη ανακυκλώσιμα υλικά ή από αναμειγμένα υλικά που πρέπει να τοποθετούνται σε συμβατικούς κάδους.

Στον αντίποδα, μπορείς να ανακυκλώνεις μεταξύ άλλων κουτιά από λάδι, αλουμινένια ταψάκια φαγητού, πλαστικές θήκες CD και DVD,σωληνάρια οδοντόκρεμας, μπουκάλια ειδών καθαρισμού! Βασική προϋπόθεση εδώ είναι να θυμάσαι 4 πράγματα:

Οι συσκευασίες πρέπει να είναι εντελώς άδειες από περισσεύματα
Αν πρόκειται για πλαστικά μπουκάλια, να έχεις αφαιρέσει το καπάκι τους
Να τσακίζεις ή να διπλώνεις τις συσκευασίες (και όχι να τις σκίζεις)
Όταν φτάνεις στον κάδο ανακύκλωσης να αδειάζεις το περιεχόμενο από τη σακούλα και να μην την πετάς κλειστή μέσα στον κάδο.

Τέλος, σκέψου ότι πολλές φορές τα υλικά προς ανακύκλωση διαχωρίζονται από ανθρώπους και όχι από μηχανές και καλό είναι να μην δυσχεραίνουμε το έργο τους.

Δες αμέσως πιο κάτω τη λίστα που ετοιμάσαμε με πληροφορίες από την Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης και εκτύπωσε την! Μοίρασε την επίσης σε φίλους και γνωστούς. Καλή αρχή!

Θυμήσου: Ανακυκλώνω περισσότερο δεν σημαίνει και καταναλώνω περισσότερο! Απόφυγε την υπερκατανάλωση προϊόντων και προσπάθησε να διαδίδεις σωστές πληροφορίες περί ανακύκλωσης σε φίλιους και οικογένεια! Μοιράσου τη γνώση και πολλαπλασίασε το θετικό αποτέλεσμα!

Λίστα ανακύκλωσης

http://kalyterizoi.gr/sites/kalyterizoi.gr/files/apostoles/attachments/anakyklosi_0.pdf

Πηγή: http://kalyterizoi.gr/mission/ayto-anakyklonetai-i-ohi

επιστροφή

Πάρκα κομποστοποίησης: Περιγραφή, προϋποθέσεις, εξοπλισμός

Του Γιώργου Καρίμαλη

Τα πάρκα κομποστοποίησης είναι μια βιώσιμη μέθοδος διαχείρισης οργανικών αποβλήτων αστικής ή γεωργικής προέλευσης που λειτουργεί αποκεντρωμένα και απευθύνεται σε μικρές κοινότητες, γειτονιές πόλεων, αγροκτήματα,ξενοδοχεία και άλλες επιχειρήσεις.

Η μέθοδος επεξεργάζεται τα απόβλητα σε δύο φάσεις, την αρχική που είναι η προκομποστοποίηση σε ειδικό πλαστικό κάδο(120-240 lt) με χρήση ενεργών μικρο-οργανισμών που έχει σύστημα απορροής και συλλογής υγρών και την τελική φάση που είναι ξύλινος και μεταλλικός κάδος 3 κυβικών μέτρων με δύο διαμερίσματα επεξεργασίας, με χρήση γεωσκωλήκων.
Μπορεί να διαχειριστεί τόσο φυτικά όσο και ζωικά απόβλητα με την ίδια αποτελεσματικότητα. Δεν παράγει καθόλου μεθάνιο, είναι εντελώς κλειστό σύστημα και δεν διαχέει κανένα είδους απόβλητο στο περιβάλλον .

Έχει ελάχιστη έως μηδενική κατανάλωση ενέργειας και επειδή είναι περιφερειακά αποκεντρωμένο δεν καταναλώνει καύσιμα για μεταφορές όταν εφαρμόζεται σε αστικές ή αγροτικές περιοχές.

Η εφαρμογή της μεθόδου προσφέρει αξιόλογη απασχόληση και είναι ιδιαίτερα κατάλληλη για κοινωνικές συνεταιριστικές επιχειρήσεις και συλλόγους ενεργών πολιτών.

Σε αστικές περιοχές μπορεί να εγκατασταθεί σε πάρκα η περιαστικά δάση αλλά και άλλους ελεύθερους χώρους και το τελικό προϊόν να χρησιμοποιηθεί τοπικά σαν βελτιωτικό εδάφους.
Είναι η μοναδική μέθοδος μεσαίας κλίμακας κομποστοποίησης και καλύπτει το κενό ανάμεσα στην οικιακή κομποστοποίηση και την βιομηχανική κομποστοποίηση με το πλεονέκτημα της πολύ καλύτερης ποιότητας στο τελικό προϊόν.

Το τελικό προϊόν που παράγεται είναι πολύ υψηλής ποιότητας πλούσιο σε χουμικά και φουλβικά οξέα.
Τα πάρκα κομποστοποίησης διαθέτουν στην αγορά όλο τον απαραίτητο εξοπλισμό που χρειάζεται κάθε ενδιαφερόμενος αλλά και συμβουλευτικές υπηρεσίες για επιτυχημένα αποτελέσματα.

Αυτά αποτελούνται από του πλαστικούς κάδους προ-κομποστοποίησης (120-240 lt) αξίας μεταξύ 90-120 ευρώ ανάλογα με το μέγεθος.(παραμονή υλικού για 14 ημέρες)

Τον τελικό κάδο των 3 κμ αξίας 900 ευρώ (παραμονή του υλικού για 3-4 μήνες)

Κλαδοτεμαχιστή από την αγορά αξίας από 1500 ευρώ και πάνω.

Κυλινδρικό κόσκινο αξίας από 700 ευρώ (χειροκίνητο) η 1500 ευρώ (ηλεκτρικό)

ένα βασικό αρχικό σύστημα αποτελείται από 4-5 κάδους 120lt και 1-2 των 3 κμ και μπορούν να διαχειριστούν τα οργανικά από 20-30 κατοικίες δηλαδή 60-100 άτομα που παράγουν 35-60 κιλά οργανικά την ημέρα.

Οι λοιποί εξοπλισμοί (κλαδοτεμαχιστής και κόσκινο) μπορούν να εξυπηρετήσουν πολύ μεγαλύτερο δυναμικό έως και 50 κάδων των 3 κμ (2000-3000 κάτοικοι)

(Ελήφθη 3-5-2014)

επιστροφή

Ζούμε την Ανθρωπόκαινο γεωλογική περίοδο – Καλύψαμε τη Γη με πλαστικό

15 Οκτωβρίου 2014

Την αναγνώριση της γεωλογικής περιόδου που διανύουμε ως “Ανθρωπόκαινο” προτείνει η Αμερικανική Ένωση για την Πρόοδο της Επιστήμης (American Association for the Advancement of Science-AAAS), ο μεγαλύτερος επιστημονικός σύλλογος του κόσμου λόγω των ριζικών αλλαγών που έχει επιφέρει στο πρόσωπο του πλανήτη η ανθρώπινη δραστηριότητα.

Στην επιστημονική κοινότητα δεν υπάρχει ακόμα ομοφωνία για τη χρήση του όρου “ανθρωπόκαινο”, ωστόσο γίνεται ολοένα και πιο δημοφιλής σε επιστημονικές εργασίες. Όπως αναφέρθηκε σε συμπόσιο του Ιδρύματος Σμιθσόνιαν με τίτλο «Ζώντας στο Ανθρωπόκαινο»που έλαβε χώρα την προηγούμενη εβδομάδα, μόνο το 2014 οι δημοσιευμένες μελέτες που χρησιμοποιούν τον όρο ξεπέρασαν τις 500.

Τον ίδιο όρο προτείνει και η AAAS που παρουσιάζει την έκθεση «Απολιθώματα του Ανθρωπόκαινου». Μάλιστα, την Παρασκευή 17 Οκτωβρίου η Ομάδα Εργασίας Ανθρωπόκαινου θα ξεκινήσει μια νέα προσπάθεια για την αναγνώριση του όρου, σε μουσείο της Γερμανίας.

—Οι γεωλογικές περίοδοι

Η γεωλογική χρονολογική κλίμακα χρησιμοποιείται στη γεωλογία, την αρχαιολογία και άλλες επιστήμες για την περιγραφή των σχέσεων που αναπτύσσονται μεταξύ γεγονότων που συνέβησαν κατά τη διάρκεια της ιστορίας της Γης.

Οι γεωλογικές εποχές και περίοδοι οριοθετούνται χρονικά από συγκεκριμένα χαρακτηριστικά των ιζημάτων κάθε εποχής. Για παράδειγμα, κατά την Τριασική Περίοδο πριν από 200 ως 250 εκατομμύρια χρόνια εμφανίστηκαν τα θηλαστικά και επικράτησαν τα σποριόφυτα, ενώ η Βόρεια Αμερική και η Ευρώπη ήταν τροπικές χώρες.

Παλαιότερα, η Κάμβρια περίοδος, πριν από 540 ως 485 εκατομμύρια χρόνια, δεν υπήρχε χερσαία ζωή, αλλά σημειώθηκε μια εκρηκτική αύξηση των ζωντανών οργανισμών, φυτών και ασπόνδυλων στους ωκεανούς. Τότε εμφανίστηκαν τα μαλάκια και τα αρθρωτά oστρακοφόρα ασπόνδυλα, όπως οι τριλοβίτες.

Όπως αναφέρουν οι επιστήμονες στην περίπτωση του Ανθρωπόκαινου, αυτό που αλλάζει δεν είναι τα απολιθώματα, αλλά η εμφάνιση μικροσκοπικών σωματιδίων πλαστικού σχεδόν σε όλα τα ιζήματα που σχηματίζονται σήμερα στον πλανήτη, ακόμα και στους πάγους της Αρκτικής.

—Plastiglomerate

Υπενθυμίζεται ότι Καναδοί επιστήμονες έχουν εντοπίσει και κατηγοριοποιήσει ένα νέο πέτρωμα που αποτελείται από τεμάχια λιωμένων πλαστικών αποβλήτων και σκουπίδια που ξεβράζονται στις ακτές του πλανήτη.

Σύμφωνα με τους ερευνητές του Πανεπιστημίου του Δυτικού Οντάριο, αυτό το νέο υλικό, γνωστό ως “plastiglomerate” ( «πλαστικοπαγές» ή «πλαστικοσυμφυρματοπαγές»), διαμορφώνεται όταν λιωμένα πλαστικά απόβλητα στις ακτές αναμειγνύονται με ιζήματα, κομμάτια λάβας και οργανικά σκουπίδια.

Αυτά τα θεωρητικά μη βιοδιασπώμενα υλικά ενδέχεται να αποτελέσουν μέρος της γεωλογικής ιστορίας της Γης και να γίνουν ένα θλιβερό ίχνος της ανθρώπινης παρουσίας στον πλανήτη μας.

—Τι λένε οι επιστήμονες

Σε αυτό ακριβώς το χαρακτηριστικό στέκεται και ο αναπληρωτής γραμματέας Επιστήμης στο Smithsonian, Τζον Κρε, ο οποίος αναφέρει ότι αυτό που διαφοροποιεί το Ανθρωπόκαινο είναι «ένα στρώμα πλαστικού που καλύπτει τον πλανήτη».

Το Ίδρυμα, εξήγησε, υιοθετεί τον όρο επειδή επειδή «συνδυάζει το επιστημονικό και το πολιτισμικό σε μια λέξη».

«Στα 4,6 δισεκατομμύρια χρόνια της ιστορίας της, η Γη δεν επηρεάστηκε ποτέ από ένα μεμονωμένο είδος όσο επηρεάζεται σήμερα από τον άνθρωπο» είπε ο Κρες.

Σύμφωνα με τον Ουίλ Στέφεν του Αυστραλιανού Εθνικού Πανεπιστημίου, έναν από τους ηγέτες του κινήματος του Ανθρωπόκαινου, ο άνθρωπος δεν αλλάζει μόνο το κλίμα και τη σύσταση των ιζημάτων. Υπάρχουν πολλές ακόμα ανθρωπογενείς αλλαγές όπως η αραίωση του στρώματος όζοντος, οι μεταβολές στους κύκλους αζώτου και φωσφόρου, η οξίνιση των ωκεανών, η αποψίλωση των δασών και η ρύπανση με ουσίες που διαταράσσουν το ορμονικό σύστημα.

«Οι άνθρωποι έχουν πλέον γίνει μια γεωλογική δύναμη στον πλανήτη. Η εποχή στην οποία ζούμε είναι πραγματικά ξεχωριστή» εκτιμά ο Άντριου Νολ του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ.

Πέρα από τους επιστήμονες που διαφωνούν με τη χρήση του όρου υπάρχουν ενστάσεις της έναρξης της περιόδου και μεταξύ των υποστηρικτών της χρήσης του. Οι προτάσεις που έχουν διατυπωθεί περιλαμβάνουν την εμφάνιση της γεωργίας, τη βιομηχανική επανάσταση, την ανακάλυψη των πλαστικών και την πρώτη χρήση της πυρηνικής βόμβας.

Προκειμένου να αναγνωριστεί επίσημα το Ανθρωπόκαινο, ο όρος θα πρέπει να εγκριθεί από την Επιτροπή Στρωματογραφίας της Διεθνούς Ένωσης Γεωλογικών Επιστημών.

econews

http://www.econews.gr/2014/10/15/anthropokaino-118153/

επιστροφή

Θυμάσαι εκείνη την πλαστική σακούλα που δε μάζεψες από την παραλία;

-Νεκρό Δελφίνι από Κατάποση Πλαστικού στο Αιγαίο

19-11-2014

Ένα ακόμη άτυχο ρινοδέλφινο εντοπίστηκε νεκρό σε απόκρημνη περιοχή της νότιας Σάμου το περασμένο Σαββατοκύριακο. Η επιστημονική ομάδα του Αρχιπελάγους μετέβη στη δυσπρόσιτη περιοχή και με τη βοήθεια αλιέων περισυνέλεξε το άτυχο ζώο.

Σύμφωνα με τους ερευνητές του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας, επρόκειτο για ένα ενήλικο αρσενικό ρινοδέλφινο, μήκους τριών μέτρων. Από τη νεκροψία που διενήργησε επί τόπου η ομάδα του Αρχιπελάγους, διαπιστώθηκε πως ο θάνατός του οφείλεται σε ασφυξία που προκλήθηκε από κομμάτι πλαστικού, μήκους σχεδόν ενός μέτρου, το οποίο βρέθηκε σφηνωμένο στον οισοφάγο του.

Όπως προέκυψε από τα στοιχεία που περισυνελέγησαν, πιθανολογείται πως το άτυχο δελφίνι, το οποίο τρεφόταν φυσιολογικά με καλαμάρια εώς και λίγο πριν από το θάνατό του, κατά τη διαδικασία αυτή, εν μέσω κακοκαιρίας, κατάπιε το κομμάτι πλαστικού με αποτέλεσμα να πεθάνει τελικά από ασφυξία.

Δυστυχώς, δεν πρόκειται για ένα μεμονωμένο περιστατικό καθώς και στο παρελθόν έχουν καταγραφεί παρόμοιοι θάνατοι θαλάσσιων θηλαστικών και χελώνων, οι οποίοι, επίσης, οφείλονταν σε ασφυξία από κατάποση πλαστικών απορριμμάτων. Ειδικότερα, όσον αφορά το συγκεκριμένο περισταστικό, είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό το γεγονός ότι ενώ επρόκειτο για ένα ενήλικο, έμπειρο ζώο, το οποίο διακρίνεται για την ευφυΐα και την καλή όρασή του κάτω από το νερό, για κάποιο λόγο δεν κατάφερε να ξεχωρίσει το πλαστικό κομμάτι από την τροφή του.

Το Αρχιπέλαγος έχει επισημάνει πολλές φορές τους κινδύνους που δημιουργούνται για τα πλούσια οικοσυστήματα των θαλασσών μας και για τα σπάνια είδη που επιβιώνουν σε αυτά, από την ασυνείδητη ρίψη σκουπιδιών και πλαστικών. Ωστόσο, οι εντατικές προσπάθειες που καταβάλλει τόσο το Αρχιπέλαγος, όσο και πολλοί άλλοι φορείς, για την αντιμετώπιση της απειλής των πλαστικών δεν βρίσκουν ουσιαστική ανταπόκριση. Είναι πλέον προφανές πως δεν έχει γίνει αντιληπτό το μέγεθος του προβλήματος της πλαστικής ρύπανσης και των καταστροφικών συνεπειών της. Ως εκ τούτου, καλούμαστε όλο και πιο συχνά να περισυλλέγουμε νεκρά σπάνια ζώα σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια.

Σε ανακοίνωσή του στις αρχές του Φθινοπώρου, το Αρχιπελάγος είχε τονίσει τις καταστροφικές συνέπειες που θα προκαλούσαν οι χιλιάδες τόνοι πλαστικών και άλλων απορριμμάτων που είχαν συσσωρευτεί στις άκρες των δρόμων και σε άλλους υπαίθριους χώρους, τα οποία με τις πρώτες βροχές τελικά κατέληξαν στις ελληνικές θάλασσες. Ωστόσο, για ακόμη μία φορά δεν υπήρξε η απαραίτητη κινητοποίηση από τους αρμόδιους φορείς, ούτε η αναμενόμενη αντίδραση των τοπικών κοινωνιών για αυτή την προσβλητική εικόνα της χώρας μας, που αποδεικνύεται τελικά καταστροφική για τα φυσικά μας οικοσυστήματα και τη δημόσια υγεία. Άρα, εύλογα μπορούμε όλοι να θεωρηθούμε συνένοχοι σε αυτό το έγκλημα που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη στις ελληνικές θάλασσες.

Αναμφίβολα, η ραγδαία αυξανόμενη απειλή των πλαστικών, τα οποία έχει αποδειχθεί πως προκαλούν, με ποικίλους τρόπους, το θάνατο σπάνιων θαλάσσιων θηλαστικών καθώς και άλλων οργανισμών που φιλοξενούνται στις θάλασσές μας, δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με θεωρητική προσέγγιση και αναποτελεσματικές «οικολογικές πρακτικές».

Εάν θέλουμε πραγματικά να σταματήσουμε αυτή την περιβαλλοντική καταστροφή, απαιτείται άμεσα η λήψη δραστικών μέτρων και η υλοποίηση δράσεων. Παράλληλα, θα πρέπει να υπάρξουν και ουσιαστικές πολιτικές αποφάσεις, οι οποίες θα προβλέπουν τη σωστή διαχείριση και τον περιορισμό της χρήσης αυτού του τόσο κοινού, αλλά τόσο επικίνδυνου υλικού.

Αναστασία Μήλιου,
Διευθύντρια Έρευνας στο Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας, Αρχιπέλαγος

Μπορείτε να ενημερώνεστε για όλα τα τελευταία νέα και τις δράσεις του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας, Αρχιπέλαγος στην ιστοσελίδα μας www.archipelago.gr καθώς και στα κοινωνικά δίκτυα του Αρχιπελάγους:

www.facebook.com/Archipelago.gr twitter.com/ArchipelagoGr

επιστροφή

Αφιέρωμα 4: Επιπτώσεις από τις ανεμογεννήτριες

Μην ξεχνάτε ότι το ντοκιμαντέρ Ασκός του Αιόλου που ετοιμάζεται από το Νασίμ Αλατρας για τις ανεμογεννήτριες κοντέβει να τελειώσει αλλά είναι σε κρίσιμη φάση και θέλει ΤΩΡΑ τη στήριξή μας.

Βάλτε χρήματα σε ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ, ΑΡΙΘΜΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΥ: 135/382041-68, ΙΒΑΝ: 7401101350000013538204168 ή βάλτε χρήματα ηλεκτρονικά στο https://www.indiegogo.com/projects/windbag-of-aeolus--2

Το ντοκιμαντέρ αυτό θα είναι ένα σημαντικό εργαλείο και όλοι μετά θα θέλουμε να το προβάλουμε στις τοπικές κοινωνίες. Πρέπει όμως πρώτα να βγεί.
Δεν έχει χρηματοδότηση από αλλού. Έχει μόνο εμάς, τις τοπικές αντιστάσεις. ΗΓ

«Πράσινη ανάπτυξη» όπου φυσάει ο άνεμος

01/10/14

Περιβαλλοντικά «εγκλήματα» και έλλειψη στρατηγικού σχεδιασμού από το ΥΠΕΚΑ, με αφορμή καταγγελίες για τα αιολικά πάρκα σε Εύβοια και Κρήτη, διαπιστώνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που απέστειλε επιστολή-προειδοποίηση στο υπουργείο Εξωτερικών.

Tου Τάσου Σαραντή

Σοβαρές παραβιάσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, καθώς και αυθαιρεσίες και παραλείψεις από το ΥΠΕΚΑ στην έγκριση των περιβαλλοντικών όρων για την κατασκευή αιολικών πάρκων καταλογίζει στην Ελληνική Δημόσια Διοίκηση η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε μια προειδοποιητική επιστολή 39 σελίδων που απέστειλε πρόσφατα στο υπουργείο Εξωτερικών.

Η σωρεία των παραβάσεων αφορά αιολικά πάρκα που αδειοδοτήθηκαν και λειτουργούν ή επρόκειτο να εγκριθεί η λειτουργία τους μέχρι το 2013 στην Εύβοια και την Κρήτη και, έπειτα από καταγγελίες που δέχτηκε, εξέτασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι περιπτώσεις της Εύβοιας και της Κρήτης, με την ανάπτυξη πλειάδας ανεξάρτητων έργων, των οποίων οι σωρευτικές επιπτώσεις στις περιοχές Natura 2000 δεν λαμβάνονται υπόψη, αναδεικνύουν το σημαντικό πρόβλημα απουσίας στρατηγικού σχεδιασμού για τα αιολικά πάρκα στην Ελλάδα.

Ανατροπή

Στην πράξη αμφισβητούνται η αδειοδότηση και η λειτουργία των συγκεκριμένων αιολικών πάρκων, καθώς θα πρέπει να κατατεθούν νέες ολοκληρωμένες μελέτες περιβαλλοντικών όρων, ενώ με την επιστολή δρομολογούνται νέα δεδομένα στην έγκριση αυτών των όρων για τα αναρίθμητα αιολικά πάρκα που επιζητούν αδειοδότηση σχεδόν σε κάθε βουνοκορφή της χώρας, καθότι η ελληνική κυβέρνηση και το ΥΠΕΚΑ υποχρεούνται να συμμορφωθούν με την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Ταυτόχρονα, καθίσταται έωλο το ελληνικό θεσμικό πλαίσιο που διέπει την εγκατάσταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, δηλαδή το Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης (ΕΠΧΣΑΑ) για τις ΑΠΕ.

Ανάμεσα στις καταγγελίες που εξέτασε η Επιτροπή, η μία αφορούσε την υπάρχουσα και σχεδιαζόμενη εγκατάσταση 42 αιολικών πάρκων από διάφορες εταιρείες στην Εύβοια, με τις ελληνικές αρχές να παραβιάζουν άρθρο της ευρωπαϊκής οδηγίας για τους οικότοπους και την άγρια πανίδα και χλωρίδα (92/43/ΕΟΚ), καθώς δεν έλαβαν υπόψη σε κανένα στάδιο της διαδικασίας τις σωρευτικές επιπτώσεις των διαφόρων έργων.

Εντός Natura 2000

Οπως προέκυψε από την έρευνα της Επιτροπής, από το σύνολο των 427 ανεμογεννητριών που προβλέπεται να εγκατασταθούν σε αυτά τα αδειοδοτημένα αιολικά πάρκα, οι 398 βρίσκονται εντός προστατευόμενων περιοχών Natura 2000 και μαζί με αυτές, τα συνοδευτικά έργα (δρόμοι, καλώδια, θάλαμοι ελέγχου κ.λπ.). Μάλιστα, οι ελληνικές αρχές παραδέχονται πως σε ό,τι αφορά το ΕΠΧΣΑΑ για τις ΑΠΕ, λόγω του εθνικού του χαρακτήρα, δεν λαμβάνει υπόψη τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις σε τοπικό επίπεδο (π.χ. περιοχές Natura 2000 και τους στόχους διατήρησής τους) επί του οποίου μεριμνά το άρθρο της προαναφερόμενης οδηγίας.

Και για 12 αιολικά πάρκα στην Κρήτη η Επιτροπή διαπίστωσε παραβίαση της ίδιας ευρωπαϊκής οδηγίας, καθώς στα 51 ήδη υπάρχοντα και προβλεπόμενα αιολικά πάρκα στην Κρήτη υπάρχουν και αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία 579 ανεμογεννήτριες συνολικά, εκ των οποίων οι 505 εντός περιοχών Natura 2000. Επιπλέον, σε σχετική επιστολή του Τμήματος Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Κρήτης αναφέρεται ότι «οι διαδικασίες περιβαλλοντικής αδειοδότησης ακολουθούνται μεμονωμένα για κάθε αιολικό σταθμό, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη ο αριθμός και η θέση των ήδη λειτουργούντων και χωρίς να εκτιμάται η συσσωρευτική δράση τους στο περιβάλλον». Μάλιστα, το Τμήμα Περιβάλλοντος θεωρεί ότι η υλοποίηση όλων αυτών των σχεδιαζόμενων αιολικών σταθμών «είναι βέβαιο ότι θα δημιουργήσει μια μη αναστρέψιμη κατάσταση υποβάθμισης, δεδομένου ότι παράλληλα απαιτείται μια σειρά συνοδών έργων».

«Πολύ γενικό» (και αόριστο) το… χωροταξικό

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει στις ελληνικές αρχές ότι η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ), στην οποία υποβλήθηκε το ΕΠΧΣΑΑ για τις ΑΠΕ, «δεν αναφέρει τα περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά των περιοχών Natura 2000, για τα οποία οι επιπτώσεις ενδέχεται να είναι σημαντικές», ούτε καταγράφει τα υφιστάμενα περιβαλλοντικά προβλήματα, παραβιάζοντας έτσι άρθρο της ευρωπαϊκής οδηγίας 2001/42/ΕΚ, ενώ δεν αναλύονται οι πιθανές σωρευτικές επιπτώσεις στο περιβάλλον. Κατά την άποψη της Επιτροπής, η μελέτη θα έπρεπε να έχει περισσότερες πληροφορίες.

«Το ΕΠΧΣΑΑ για τις ΑΠΕ διαμορφώνει μόνο ένα πολύ γενικό στρατηγικό πλαίσιο για την ανάπτυξη ΑΠΕ, χωρίς ωστόσο να περιέχει επιχειρησιακές και ειδικές στρατηγικές κατευθύνσεις που να λαμβάνουν υπόψη τις οικολογικές απαιτήσεις του δικτύου Natura 2000 σε εθνικό επίπεδο», επισημαίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Και δηλώνει ότι οι γενικές κατευθύνσεις και πληροφορίες της ΣΜΠΕ θα πρέπει να συμπληρωθούν σε περιφερειακό επίπεδο με την υποβολή των διαφόρων περιφερειακών πλαισίων χωροταξικού σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης στη διαδικασία της μελέτης.

«Οι ελληνικές αρχές [...], έχοντας συμφωνήσει ως προς το σχέδιο χωρίς να έχουν βεβαιωθεί ότι δεν θα παραβλάψει την ακεραιότητα των εν λόγω περιοχών παραβίασαν το άρθρο 6 και το άρθρο 7 της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ», επισημαίνεται στην επιστολή. Στο άρθρο 6 αναφέρεται ότι «κάθε σχέδιο, μη άμεσα συνδεόμενο ή αναγκαίο για τη διαχείριση του τόπου, το οποίο όμως είναι δυνατόν να επηρεάζει σημαντικά τον εν λόγω τόπο, καθεαυτό ή από κοινού με άλλα σχέδια, εκτιμάται δεόντως ως προς τις επιπτώσεις του στον τόπο». Για τη συμμόρφωση με αυτό το άρθρο, η Επιτροπή καλεί τις ελληνικές αρχές να προβληματιστούν σχετικά με δύο επιστημονικές δημοσιεύσεις:

Η πρώτη είναι της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας του Ιανουαρίου 2010 για τον προσδιορισμό και τη χαρτογράφηση των περιοχών της Ελλάδας που είναι οι πιο ευαίσθητες στην εγκατάσταση και λειτουργία αιολικών πάρκων από ορνιθολογική σκοπιά και από σκοπιά βιοποικιλότητας και η οποία καθορίζει ζώνες αποκλεισμού αιολικών.

Η δεύτερη είναι μελέτη (Σεπτέμβριος 2013) που διεξήγαγε το WWF στην περιοχή της Θράκης, για να αξιολογήσει τις επιπτώσεις των αιολικών πάρκων στα αρπακτικά και βάσει αυτής εκπονήθηκαν κατευθυντήριες γραμμές ορθού χωροταξικού σχεδιασμού στη Θράκη, δηλαδή προτείνονταν ζώνες αποκλεισμού. Σχολιάζοντας την επιστολή, ο Δημήτρης Ψαρράς, εκπρόσωπος της Οργάνωσης Εφαρμογών Βιώσιμης Ανάπτυξης «Φοίνιξ», που εδρεύει στην Κρήτη, μια από τις πρώτες που έκαναν καταγγελία στον επίτροπο Περιβάλλοντος για παραβιάσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας από αιολικές εγκαταστάσεις στην Ελλάδα από το 2009, αναφέρει: «Ουσιαστικά, με αυτή την επιστολή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει προς τις αρχές ότι είναι λάθος και ότι αν συνεχίσουν έτσι, θα δικαιώσει αυτούς που κάνουν τις καταγγελίες.

»Πιστεύω ότι θα έρθουν αλλαγές στην ελληνική νομοθεσία, γιατί έχει φοβερά κενά, με μεγαλύτερο από αυτά το ότι ο πλούτος της βιοποικιλότητας που έχουμε, ειδικά στην Κρήτη, δεν μπορεί να μελετηθεί και έτσι να έχουμε μια σωστή περιβαλλοντική μελέτη απλά από ιδιωτικά μελετητικά γραφεία. Απαιτείται η συνεργασία επιστημονικών φορέων με τους ιδιώτες. Εχουν βρεθεί ακόμη και μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων, οι οποίες ήταν copy-paste. Είχαν μείνει μέσα λέξεις από άλλες περιοχές…»!

Τ.Σ.

Ολόκληρη η προειδοποιητική επιστολή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς τις ελληνικές αρχές

Πηγή: http://archive.efsyn.gr/?p=239579

επιστροφή

Με λεφτά του ελληνικού λαού ιδιωτικές επενδύσεις αιολικής ενέργειας

15,5 εκατομμύρια για μία θέση εργασίας!

27 Ιουν 2014

Την κρατική συγχρηματοδότηση έξι ιδιωτικών επενδύσεων σε εγκαταστάσεις αιολικής ενέργειας, ενέκρινε σήμερα το Α” Θερινό Τμήμα της Βουλής, υπερψηφίζοντας το σχετικό νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης με τους ψήφους των ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ.

Στη σκιά της κατάθεσης του νομοσχεδίου για τη «μικρή ΔΕΗ» και των χωροταξικών και πολεοδομικών μεταρρυθμίσεων με διαδικασίες κατεπείγοντος, η πρόταση της πλειοψηφίας συνάντησε τις έντονες αντιδράσεις της αντιπολίτευσης.

Η έγκριση από τη Βουλή, των κρατικών ενισχύσεων για επενδύσεις άνω των 50 εκ. ευρώ (που προηγείται της αδειοδότησής τους), προβλέπεται από τον επενδυτικό νόμο του 2013.

Τα συγκεκριμένα έξι επιχειρηματικά σχέδια, επιδοτούνται από το Δημόσιο με πάνω από 94 εκ. ευρώ, είτε με τη μορφή φοροαπαλλαγών, είτε άμεσων ενισχύσεων – αλλά προσφέρουν μονάχα έξι θέσεις εργασίας.

«Ο επενδυτικός νόμος εξυπηρετεί οικονομικά συμφέροντα»

«Τα υπό κύρωση σχέδια, όπως και η συνολική κατεύθυνση του επενδυτικού νόμου, δεν εξυπηρετούν την ανάπτυξη ή την απασχόληση, αλλά συγκεκριμένα οικονομικά συμφέροντα που καθορίζουν και την αναπτυξιακή στρατηγική της χώρας» ανέφερε η εισηγήτρια του ΣΥΡΙΖΑ, Λίτσα Αμμανατίδου-Πασχαλίδου. Πιο συγκεκριμένη, η Δέσποινα Χαραλαμπίδου, ανέφερε αργότερα πως «το πρόβλημα βρίσκεται στις τρεις εταιρείες που είναι πίσω από τις επενδύσεις – στην επιχορήγηση των κυρίων Μυτιληναίου και Κοπελούζου, και της γερμανικής εταιρείας ENERGON που ελέγχεται από το ελληνικό Δημόσιο, από τον εισαγγελέα και το ΣΔΟΕ στην Ελλάδα, ενώ και η μητρική της εταιρεία ελέγχεται στη Γερμανία. Εσείς τους δίνετε επιχορηγήσεις σε θερινά τμήματα. Γιατί;».

«Οι αποφάσεις χρηματοδότησης είναι όλες μετεκλογικές»

Για την κοινοβουλευτική εκπρόσωπο των Ανεξαρτήτων Ελλήνων, Μαρίνα Χρυσοβελώνη, «η απάντηση είναι απλή: Γιατί αυτό ακριβώς επέτρεψαν οι ψηφοφόροι να συμβεί, καθώς η συγκυβέρνηση παρέμεινε ουσιαστικά ατιμώρητη από τον ελληνικό λαό».

«Αν κοιτάξει κανείς τις ημερομηνίες των αποφάσεων χρηματοδότησης θα διαπιστώσει ότι όλες τους είναι μετεκλογικές. Ο κύριος υπουργός υπέγραψε τις συζητούμενες ενισχύσεις ιδιωτών αμέσως μετά τις ευρωεκλογές. Πριν δεν τις υπέγραφε. Προφανώς περίμενε να διαπιστώσει αν όντως τη Δευτέρα «θα έφευγαν» όπως έλεγε ο κ. Τσίπρας…».

«Οι υπουργοί δεν επιλέγουν επενδύσεις στον αναπτυξιακό νόμο» απάντησε ο υφυπουργός Ανάπτυξης, Νότης Μηταράκης. «Κατατίθενται αιτήματα, γίνεται έλεγχος νομιμότητας, αν είναι επιλέξιμη η δαπάνη και αν υπάρχει ίδια συμμετοχή, αξιολογείται η επένδυση από εξωτερικούς αξιολογητές που κληρώνονται από το ηλεκτρονικό πληροφοριακό σύστημα. Αυτό όμως που μου κάνει εντύπωση με τους ΑΝΕΛ, είναι ότι δυο φορές με έχουν ρωτήσει γιατί επέλεξα κάποιον – και πέρσι το καλοκαίρι μου επιτέθηκαν με επίκαιρη ερώτηση γιατί δεν επέλεξα κάποιον που ήθελαν εκείνοι…»

«Ενα προφίλ στις τράπεζες να έχει απλώς ο λεγόμενος «επενδυτής» και παίρνει τα λεφτά του Δημοσίου και κάνει επένδυση»

«Βλέπω μια επένδυση 80 εκατομμυρίων. Από τα 80 εκ. ευρώ, τα 20 εκατομμύρια είναι ίδια κεφάλαια και από αυτά, τα 10 εκ. ευρώ είναι η κρατική επιδότηση, η οποία δίνεται 100% προκαταβολή» παρατήρησε ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ, Παναγιώτης Λαφαζάνης. «Ενα προφίλ στις τράπεζες να έχει απλώς ο λεγόμενος «επενδυτής», και παίρνει τα λεφτά του Δημοσίου και κάνει επένδυση. Μετά ακολουθεί το γνωστό παιγνίδι υποτιμολογήσεων και υπερτιμολογήσεων – και με σχεδόν μηδενικά ίδια κεφάλαια κάνει την επένδυση με λεφτά του Δημοσίου και του ΕΤΕΑΝ. Αυτοί είναι οι επενδυτές στην Ελλάδα…» σχολίασε ο κος Λαφαζάνης.

«Πού είναι το μεμπτό και το ύποπτο;» αντέταξε στον Π. Λαφαζάνη, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ, Κώστας Καραγκούνης. «Υπήρξαν κάποιοι που κατέθεσαν επενδυτικά σχέδια σύμφωνα με το νόμο, και πάνε για την επικύρωση. Και σ” αυτά λέτε «όχι», όπως «όχι» λέτε και σε κάθε επένδυση, σε κάθε δυνατότητα επένδυσης και ανάκαμψης της οικονομίας» συμπλήρωσε.

«15,5 εκατομμύρια για μία θέση εργασίας!»

«Στις αρχές του 2000 αποφασίστηκε η αναστολή του επενδυτικού προγράμματος της ΔΕΗ και της απαγορεύτηκε να επενδύσει σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ)» παρατήρησε ο Θ. Πετράκος (ΣΥΡΙΖΑ). «Εξαιτίας της τελευταίας απαγόρευσης, η ΔΕΗ σήμερα, δεν κατέχει ούτε το 1% της συνολικής ισχύος από ΑΠΕ. Οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ, δημιούργησαν τεχνητά εμπόδια, ώστε να μπουν στις ΑΠΕ οι κερδοσκόποι…».

«Δεν καταλαβαίνω γιατί προσωποποιείτε συνεχώς όλο αυτό το επιχειρηματικό ζήτημα» απάντησε ο Κώστας Καραγκούνης στις προσωπικές αναφορές της αντιπολίτευσης. «Δηλαδή, εσείς, αν αύριο έρθει ο Καραγκούνης και ζητήσει να υπαχθεί στον αναπτυξιακό νόμο, και έχει όλες τις νόμιμες προϋποθέσεις, θα του πείτε «δεν μας αρέσει η φάτσα σας, κύριε Καραγκούνη, δεν μας αρέσει αυτό το οποίο μας φέρνετε, δεν θα υπαχθείτε στον αναπτυξιακό νόμο»»;

«Επιδοτείτε 15,5 εκατομμύρια τη μία θέση εργασίας! Αυτό κάνετε με αυτό το νομοσχέδιο!» διαμαρτυρήθηκε ο Θανάσης Πετράκος (ΣΥΡΙΖΑ).

«Το να κρίνουμε τις επενδύσεις σε ΑΠΕ, μονάχα υπό το πρίσμα των θέσεων εργασίας, είναι κοντόφθαλμη και μίζερη προσέγγιση» απάντησε ο Θάνος Μωραΐτης (ΠΑΣΟΚ). «Ο στόχος της ανάπτυξης των ΑΠΕ, είναι προβολή σε μια μελλοντική Ελλάδα, με ενεργειακή αυτάρκεια και ασφάλεια».

«Στα 77 γενικά επενδυτικά σχέδια της περιφερειακής συνοχής, τα 20 είναι νέες εταιρείες, υπό σύσταση, οι οποίες αν μπουν στον επενδυτικό τότε θα συσταθούν, αλλιώς δεν πρόκειται να γίνουν» διαπίστωσε η εισηγήτρια του ΣΥΡΙΖΑ, Λίτσα Αμμανατίδου, διαβάζοντας στοιχεία που κατέθεσε ο Νότης Μηταράκης. «Και μιλάμε για πολύ μεγάλα ποσά επιχορήγησης ή φοροαπαλλαγής, πολλές φορές και προκλητικά, όπως 7 έως 10 εκ. ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχουν και τα ίδια κεφάλαια και ίσως όλα αυτά γίνουν μέσα από υπερτιμολογήσεις».

«Νομίζουν πως απευθύνονται σε χαχόλους» παρατήρησε ο Ηλίας Παναγιώταρος (Χρυσή Αυγή). «Τα ναυπηγεία της Κίνας εξασφαλίστηκαν με εντολή του Αντώνη Σαμαρά» ανέφερε η Ραχήλ Μακρή (ΑΝ.ΕΛ.). «17 δισ. επενδύσεις εξασφάλισε για την Κίνα, τη στιγμή που η ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη πεινά, και οι τροπολογίες ντροπής έρχονται με τη δικαιολογία της πληρωμής του προσωπικού» συμπλήρωσε.

Ναι από τη ΔΗΜΑΡ

Υπέρ του νομοσχεδίου τάχθηκε η ΔΗΜΑΡ, με τον εκπρόσωπό της Θ. Ψύρρα να συμφωνεί πως «τέτοιου είδους επενδύσεις διευκολύνουν την ελληνική οικονομία, ώστε να καλύψει το 20% της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως προβλέπεται σε συμφωνία με την Ε.Ε.». Από την άλλη, ο κος Ψύρρας επεσήμανε πως «το κριτήριο των θέσεων εργασίας, πρέπει να είναι καθοριστικό για το χαρακτηρισμό μιας επένδυσης ως στρατηγικού σχεδιασμού και σημασίας» και «να ενημερώνονται οι κατά τόπους ΟΤΑ στις περιοχές των επενδύσεων, και να έχουν κυρίαρχο λόγο».

«Λένε ψέματα στον ελληνικό λαό»

«Όσοι καλλιεργούν την αυταπάτη πως κάτω από ένα άλλο μείγμα διαχείρισης της πολιτικής, ή ότι με μια άλλη κυβέρνηση, μπορεί να έχουμε ενεργειακή πολιτική που να ικανοποιεί τις λαϊκές ανάγκες, λένε ψέματα στον ελληνικό λαό» υποστήριξε ο Νίκος Καραθανασόπουλος (ΚΚΕ). Ο εκπρόσωπος του ΚΚΕ, προέβλεψε πως, ακόμα και αν παραμείνει η ΔΕΗ στο κράτος, η τιμή του ρεύματος θα αυξηθεί, τάχθηκε ωστόσο εναντίον της περαιτέρω ιδιωτικοποίησης και διάσπασης της επιχείρησης.

(Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ,efsyn.gr)

http://exelixeis.gr/politiki/lefta-tou-ellinikoy-laoy-idiotikes-ependyseis?utm_source=dlvr.it&utm_medium=facebook

επιστροφή

Πυρκαγιά από Ανεμογεννήτρια στη Χίο

24 Οκτ. 2014

Από χθες το απόγευμα η Χίος ξαναζεί εφιαλτικές στιγμές πυρκαγιάς, αυτή τη φορά στην βορειοδυτική πλευρά της. Μέχρι τώρα έχουν γίνει στάχτη αρκετές χιλιάδες στρέμματα αγροτικής και δασικής έκτασης, βοσκοτόπια καθώς και πολλές εκατοντάδες ελαιόδεντρα

Η αιτία της πυρκαγιάς σύμφωνα με δημοσιεύματα και φωτογραφίες του τοπικού τύπου ήταν μια ανεμογεννήτρια η οποία προφανώς δεν άντεξε τον ισχυρό νοτιά και σπινθήρισε, κάηκε ολοσχερώς ο μηχανισμός της και προκάλεσε όλην αυτή την καταστροφή η οποία ακόμη συνεχίζεται παρ' όλες τις υπεράνθρωπες και ολονύχτιες προσπάθειες πυροσβεστικής και εθελοντών οι οποίοι τελούν εν αναμονή των βροχών που θα σβήσουν τις φλόγες μιας και οι πολύ ισχυροί νότιοι άνεμοι καθιστούν αδύνατη την προσέγγιση αεροπλάνων και ελικοπτέρων.

Ανεμογεννήτρια λοιπόν ο εμπρηστής σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες. Η πράσινη ανάπτυξη καρβουνιάζει τον τόπο και το τοπίο γύρω της.

Βεβαίως, θα πει κάποιος, οι ΒΑΠΕ που θα μας φέρουν δεν είναι σαν αυτές τις παλαιού τύπου μικρές ανεμογεννήτριες. Αυτές είναι πραγματικά ασφαλείς και πράσινες. Κι όμως δεν είναι έτσι. Εκτός από τις ήδη γνωστές περιβαλλοντικές καταστροφές που προξενούν όπως την κατακρήμνιση ολόκληρων βουνών, την ισοπέδωση και την κοπή εκατομμυρίων δέντρων, την τσιμεντοποίηση των τοπίων σε γιγάντια κλίμακα αφού η κάθεμιά χρειάζεται ένα στρέμμα τσιμεντένιας βάσης για να στηθεί, τις εκσκαφές και τις διανοίξεις δρόμων επί παρθένων και περήφανων ορέων τα οποία θα καταντήσουν ρημαδιό με ό,τι συνέπειες έχει αυτό στους υδροφόρους ορίζοντες και στην ζωή ανθρώπων και πλασμάτων άλλων ολόγυρα, οι "σύγχρονες" ΒΑΠΕ που θέλουν να μας φέρουν είναι πολύ παλαιάς τεχνολογίας, πριν την εποχή της ελληνικής ευμάρειας, κατασκευασμένες το 2002, και απέμειναν απούλητες στις αποθήκες των εταιριών που εξυπηρετούνται από τέτοιου είδους πολιτικές αποφάσεις πολιτικών εξυπηρετητών του πολυεθνικού συμφέροντος και όχι της πατρίδας.

Οι τοπικές κοινωνίες σε όλη την Ελλάδα έχουν ήδη κατανοήσει το μέγεθος της καταστροφής και της κοροϊδίας. Γι' αυτό και υπάρχουν παντού γενικευμένες πλέον αντιδράσεις ενάντια στην εγκατάσταση αυτών των Βιομηχανικών ΑΠΕ. Πολίτες, σύλλογοι, σωματεία, συνδικάτα, Δήμοι εκφράζουν με κάθε τρόπο την αντίθεσή τους σε ένα σχέδιο καταστροφής της Ελλάδας δίχως κανέναν στρατηγικό σχεδιασμό ανάπτυξης ούτε καν "ανάπτυξης", έχουν λάβει ήδη τις αποφάσεις τους και προβαίνουν σε συνεχείς δράσεις ενημέρωσης των πολιτών και πλήρους αντιστροφής του κλίματος και απομυθοποίησης της λεγόμενης πράσινης αυτής ανάπτυξης, που είναι ουσιαστικά μαύρη ερπύστρια ισοπέδωσης.

Το ζητούμενο είναι τώρα πια να νιώσουν και οι άνθρωποι των αστικών κέντρων την ουσία του μεγάλου αυτού προβλήματος και να προσαρμόσουν όσο μπορεί ο καθένας την ζωή τους στην κατεύθυνση της εξοικονόμησης ενέργειας προς σωτηρία των δασών και των ορέων της χώρας μας, να συνδέσει δηλαδή ο καθένας μας την κάθε μικρή του κίνηση που χρειάζεται ενέργεια με ένα δέντρο, με μια βουνοπλαγιά και μια κορφή που δεν θα υπάρχουν πια.

Ας συνδέσουμε όλοι μες στο μυαλό μας την καθημερινότητά μας και τις μικρές μας καθημερινές κινήσεις με τις συνέπειές τους στο οικοσύστημα και όχι μόνον στο σύστημα, δηλαδή στην τσέπη μας.

Είναι κι αυτός ένας τρόπος αντίδρασης από ανθρώπους που δεν έχουν την δυνατότητα ή την διάθεση ή τον χρόνο να αντιδράσουν αλλιώς.

http://tvxs.gr/news/apopseis/prasinos-empristis

επιστροφή

Αιολικά εγκλήματα κατά της ελληνικής φύσης καταγγέλλει η Κομισιόν

Τον κώδωνα του κινδύνου για τη χωροθέτηση των αιολικών πάρκων στη χώρα μας κρούει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με επιστολή που απέστειλε στο ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών.

Η Κομισιόν εξέτασε καταγγελίες για συγκεκριμένα αδειοδοτημένα ή εν λειτουργία αιολικά πάρκα στην Εύβοια και στην Κρήτη και διαπίστωσε παραβάσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, αυθαιρεσίες και σοβαρές παραλείψεις εκ μέρους του ΥΠΕΚΑ κατά την έγκριση των περιβαλλοντικών όρων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αμφισβητεί την αδειοδότηση και λειτουργία αυτών των αιολικών πάρκων και ζητά από το ελληνικό κράτος την κατάθεση νέων μελετών περιβαλλοντικών όρων, αλλά και τη συμμόρφωση με την ευρωπαϊκή νομοθεσία στα κριτήρια έγκρισης. Με άλλα λόγια, το Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης (ΕΠΧΣΑΑ) για τις ΑΠΕ είναι κυριολεκτικά στον αέρα.

Όπως αναφέρεται στην επιστολή, οι ελληνικές αρχές παραδέχονται πως σε ό,τι αφορά το ΕΠΧΣΑΑ για τις ΑΠΕ, λόγω του εθνικού του χαρακτήρα, δεν λαμβάνει υπόψη τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις σε τοπικό επίπεδο (π.χ. περιοχές Natura 2000 και τους στόχους διατήρησής τους) επί του οποίου μεριμνά το άρθρο της προαναφερόμενης οδηγίας.

Εύβοια: Στην περίπτωση της Εύβοιας, η Κομισιόν δέχτηκε καταγγελίες για 42 εν λειτουργία και υπό σχεδιασμό αιολικά πάρκα από διάφορες εταιρείες. Σύμφωνα με την Επιτροπή, οι ελληνικές αρχές παραβιάζουν το άρθρο της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τους οικότοπους και την άγρια πανίδα και χλωρίδα (92/43/ΕΟΚ), καθώς δεν έλαβαν υπόψη σε κανένα στάδιο της διαδικασίας τις σωρευτικές επιπτώσεις των διαφόρων έργων.
Τα 42 πάρκα αντιστοιχούν σε 427 ανεμογεννήτριες, οι 398 εκ των οποίων βρίσκονται εντός προστατευόμενων περιοχών Natura 2000 και μαζί με αυτές, τα συνοδά έργα (δρόμοι, καλώδια, θάλαμοι ελέγχου κ.λπ.).

Κρήτη: Στην περίπτωση της Κρήτης, η Επιτροπή εξέτασε καταγγελίες για τις επιπτώσεις του αιολικού δικτύου σε περιοχές Natura 2000 του νησιού όπου ενδημούν πέντε αρπακτικά πτηνά υπό καθεστώς προστασίας.

Η Κομισιόν διαπίστωσε ότι από τα 51 εν λειτουργία και σχεδιαζόμενα αιολικά πάρκα στην Κρήτη οκτώ λειτουργούν, τρία διαθέτουν άδεια εγκατάστασης και 40 άδεια παραγωγής. Από αυτά, τα 41 βρίσκονται σε περιοχές Natura 2000 (505 από τις 579 ανεμογεννήτριες) αλλά λειτουργούν μόνο 58 ανεμογεννήτριες.

Επίσης, γίνεται αναφορά σε σχετική επιστολή του Τμήματος Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Κρήτης όπου αναφέρεται ότι «οι διαδικασίες περιβαλλοντικής αδειοδότησης ακολουθούνται μεμονωμένα για κάθε αιολικό σταθμό, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη ο αριθμός και η θέση των ήδη λειτουργούντων και χωρίς να εκτιμάται η συσσωρευτική δράση τους στο περιβάλλον».

Μάλιστα, το Τμήμα Περιβάλλοντος θεωρεί ότι η υλοποίηση όλων αυτών των σχεδιαζόμενων αιολικών σταθμών «είναι βέβαιο ότι θα δημιουργήσει μια μη αναστρέψιμη κατάσταση υποβάθμισης, δεδομένου ότι παράλληλα απαιτείται μια σειρά συνοδών έργων».

Τι λέει η Κομισιόν για το χωροταξικό των ΑΠΕ

«Οι ελληνικές αρχές [...], έχοντας συμφωνήσει ως προς το σχέδιο χωρίς να έχουν βεβαιωθεί ότι δεν θα παραβλέψει την ακεραιότητα των εν λόγω περιοχών παραβίασαν το άρθρο 6 και το άρθρο 7 της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ», επισημαίνεται στην επιστολή. Στο άρθρο 6 αναφέρεται ότι «κάθε σχέδιο, μη άμεσα συνδεόμενο ή αναγκαίο για τη διαχείριση του τόπου, το οποίο όμως είναι δυνατόν να επηρεάζει σημαντικά τον εν λόγω τόπο, καθεαυτό ή από κοινού με άλλα σχέδια, εκτιμάται δεόντως ως προς τις επιπτώσεις του στον τόπο». Για τη συμμόρφωση με αυτό το άρθρο, η Επιτροπή καλεί τις ελληνικές αρχές να προβληματιστούν σχετικά με δύο επιστημονικές δημοσιεύσεις:

Συμπερασματικά, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι περιπτώσεις της Εύβοιας και της Κρήτης, με την ανάπτυξη πλειάδας ανεξάρτητων έργων, των οποίων οι σωρευτικές επιπτώσεις στις περιοχές Natura 2000 δεν λαμβάνονται υπόψη, αναδεικνύουν το σημαντικό πρόβλημα απουσίας στρατηγικού σχεδιασμού για τα αιολικά πάρκα στην Ελλάδα.

Συμμόρφωση
Για τη συμμόρφωση με το άρθρο 6 της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ , η Επιτροπή καλεί τις ελληνικές αρχές να προβληματιστούν σχετικά με δύο επιστημονικές δημοσιεύσεις:

econews.gr

Ενδιαφέρον επίσης παρουσιάζει η απόφαση αμερικανικού δικαστηρίου (αξίζει να διαβάσετε όλο το άρθρο):

Πρόστιμο ύψους 1 εκατομμυρίου δολαρίων συμφώνησε να πληρώσει, στο πλαίσιο συμβιβασμού, μεγάλος αμερικανικός όμιλος αιολικής ενέργειας, αναλαμβάνοντας την ευθύνη για το θάνατο 14 χρυσαετών, τα τελευταία τρία χρόνια, σε δύο αιολικά πάρκα, στο Γουαϊόμινγκ.

Είναι η πρώτη φορά που η αμερικανική κυβέρνηση εφαρμόζει το νόμο, ο οποίος προστατεύει τα πτηνά από τις ανεμογεννήτριες των αιολικών πάρκων. Εκτός από τους 14 χρυσαετούς, η Duke Energy Renewables ανέλαβε την ευθύνη για το θάνατο άλλων 149 πτηνών στα αιολικά της πάρκα. Τα χρήματα από το πρόστιμο θα διοχετευθούν σε υπηρεσίες για την προστασία της άγριας ζωής…

naftemporiki.gr

http://www.ikariamag.gr/aiolika-egklimata-kata-tis-ellinikis-fysis-kataggellei-i-komision

επιστροφή

Οι Ανεμογεννήτριες Δεν Είναι Ανεμιστηράκια

Του Σπύρου Τέσκου

Μετατρέψαμε αυτό το δημοσίευμα σε pdf γιατί περιέχει έγγραφα. Οι αναγνώστες μπορούν να το βρούν εδώ. Η σύνταξη

επιστροφή

Σ.τ.σ: Η Κυβέρνηση δεν ιδρώνει με την παρέμβαση της ΕΕ (βλέπε προηγούμενο κείμενο). Την Ικαρία την αφορά ότι η έγκριση της τερατώδους επένδυσης αφορά ένα από τα σπάνια Μεσογειακά δάση αριάς, δηλαδή κάτι σαν το δάσος του Ράντη. Είναι αδίστακτοι προκειμένου να εξυπηρετήσουν τα ιδιωτικά συμφέροντα τύπου Μυτιληναίου, που θέλει να βάλει 110 ανεμογεννήτριες στην οροσειρά του Αθέρα, καταστρέφοντας ουσιαστικά και το Δάσος του Ράντη.

Δυο δεξαμενές αντλησιοταμίευσης, η καθεμιά για 1.200.000 κυβ. μ. νερού, σε δασικές περιοχές που φιλοξενούν το Αζιλακόδασος -ένα από τα σπάνια Μεσογειακά δάση αριάς και το μοναδικό στην Κρήτη- με αγωγό διασύνδεσης διαμέτρου 2,4 μ. και μήκους 2,7 χλμ. να κρέμεται πάνω από την τουριστική περιοχή των Μαλλίων και

εκατόν έξι ανεμογεννήτριες σε τέσσερις τόπους, σε απόσταση αναπνοής από οικισμούς και κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις, οι πιο πολλές πάνω σε κηρυγμένο Προστατευτικό Δάσος και Σημαντική Περιοχή για τα πουλιά, σε περιοχές με δεκάδες ενδημικά και στενοενδημικά φυτά.

Αυτό είναι το νέο εγχείρημα του success story της υποτιθέμενης ανάπτυξης, που εγκρίθηκε ....περιβαλλοντικά από το ΥΠΕΚΑ!

https://sites.google.com/site/pankretiodiktyoagonakatavape/news/dt20-9-2014enkriseybridikouteratosesyntageteskatastrophes

http://www.kandanos.eu/node/2186

επιστροφή

Προς: Γραφείο Υφυπουργού Περιβάλλοντος, Υπ. Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Αμαλιάδος 17, 115 23 Αθήνα

Kοιν. Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης και Προστασίας Δασών και Αγροπεριβάλλοντος Υπ. Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Χαλκοκονδύλη 31, 101 64 Αθήνα

Θέμα: Οδοί σε εκτάσεις που προστατεύονται από τις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας,

Σχετικό: η με αριθ. πρωτ. 135661/4400/16.9.2013 εγκύκλιος Eιδικής Γραμματείας Δασών ΥΠΕΚΑ.

Κε Υφυπουργέ καταγγέλλουμε την Ειδική Γραμματεία Δασών ΥΠΕΚΑ για την απαράδεκτη εγκύκλιο του θέματος, μετά από αίτηση (ως φαίνεται απαίτηση) της EDF energies nouvelles και παρακαλούμε για την άμεση ανάκληση της. Με την εν λόγω εγκύκλιο, κατά παρέκκλιση των ισχυουσών τεχνικών προδιαγραφών της δασικής οδοποιίας, επιτρέπονται διανοίξεις-διαπλατύνσεις πλάτους μέχρι 10 μέτρων σε δάση και δασικές εκτάσεις για την οδοποιία πρόσβασης σε αιολικούς σταθμούς, ως δήθεν προσωρινού χαρακτήρα επεμβάσεις για τον σκοπό της διέλευσης των ανεμογεννητριών, ενώ αυτές θα είναι μόνιμου χαρακτήρα εφόσον η φερόμενη ως αποκατάσταση φέρεται να έχει τον χαρακτήρα της «φυτοτεχνικής διευθέτησης» στο επιπρόσθετο των 5μ πλάτους καταστρώματος και όχι σε αποκατάσταση του ορεινού ανάγλυφου και της φυσικής βλάστησης, κάτι που είναι αδύνατο εξάλλου. Αυτά μόνο στην Ελλάδα γίνονται.

Πρόκειται για αυθαίρετη ενέργεια υπαγορευμένη από το αιολικό lobby και παρακαλούμε για την άμεση ανάκληση της. Η Edf energies nouvelles εξασφάλισε μέσω αίτησης την εν λόγω εγκύκλιο για λόγους σκοπιμότητας επειδή έχουν σχηματιστεί δικογραφίες σε βάρος θυγατρικών της για παράνομες εκχερσώσεις δασικών εκτάσεων στην Κρήτη και την Πελοπόννησο, αφού καταλογίστηκαν από τις αρμόδιες υπηρεσίες υπερβάσεις σε χορηγηθείσες εγκρίσεις επέμβασης και ΑΕΠΟ.

Είναι προφανές ότι θα κάνει χρήση αυτής της εγκυκλίου και στα δικαστήρια για την εκ των υστέρων δικαιολόγηση των ανωτέρω παράνομων εκχερσώσεων.

http://www.kandanos.eu/node/1549

επιστροφή

Η ακαταλληλότητα των μικρών νησιών για την εγκατάσταση Αιολικών Πάρκων

Τα τελευταία χρόνια όλη η ανθρωπότητα έχει συνειδητοποιήσει την ανάγκη προστασίας του περιβάλλοντος, αλλά και την ανάγκη εύρεσης νέων ενεργειακών πόρων, καθώς το πετρέλαιο εξαντλείται και η ενέργεια από πυρηνική σύντηξη χρειάζεται πολλές δεκαετίες για να γίνει αξιοποιήσιμη. Έτσι, η στροφή προς τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι μονόδρομος. Έχει μεγάλη σημασία όμως να γίνει σωστή επιλογή των καταλλήλων περιοχών, ώστε η ανθρωπότητα να μπορέσει να διαφυλάξει την βιοποικιλότητα και τις περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους.

Στο άρθρο αυτό θα ασχοληθώ με την επιλογή τέτοιων περιοχών στην Ελλάδα και ειδικότερα στα πολλά μικρά νησιά, όπου οι ισχυροί άνεμοι ευνοούν την τοποθέτηση Αιολικών Πάρκων.

Δεδομένης της μεγάλης βιασύνης με την οποία όλες οι Ελληνικές Κυβερνήσεις προσπαθούν να αξιοποιήσουν τεράστιες οικονομικές επενδύσεις, χωρίς να έχει προηγηθεί πάντοτε εμπεριστατωμένη μελέτη των επιπτώσεων, οι κίνδυνοι είναι πολλοί, τόσο για το περιβάλλον, όσο και για τους μόνιμους κατοίκους των μικρών νησιών.

Στο άρθρο αυτό θα προσπαθήσω να τεκμηριώσω την ακαταλληλότητα των μικρών νησιών για την εγκατάσταση Αιολικών Πάρκων.

Οι περισσότερες ανεμογεννήτριες έχουν διάμετρο 85μ, ενώ υπάρχουν και μεγαλύτερες. Πολλές θεσμοθετημένες απαγορεύσεις αναφέρονται σε απόσταση μετρημένη σε διαμέτρους, που χάριν απλότητας θα δεχτούμε οτι αντιστοιχούν σε 85μ.

Οι κυριότερες θεσμοθετημένες απαγορεύσεις για τοποθέτηση ανεμογεννητριών είναι:

1) Να μην είναι μακριά από το δίκτυο μέσης ή χαμηλής τάσης.

2) Να απέχουν η μία από την άλλη 2,5 διαμέτρους.

3) Να απέχουν τουλάχιστον 1500μ από ακτή κολύμβησης.

4) Να απέχουν τουλάχιστον 7 διαμέτρους, δηλαδή 600μ, από αρχαιολογικούς χώρους, πολιτιστικά μνημεία και ιστορικούς τόπους.

5) Να απέχουν τουλάχιστον 1000μ από οικισμούς και τουριστικές εγκαταστάσεις.

6) Να απέχουν τουλάχιστον 1500μ από παραδοσιακούς οικισμούς.

7) Να απέχουν τουλάχιστον 1,5 διάμετρο, δηλαδή 128μ, από οδοποιία και κτηνοτροφικές μονάδες.

8) Να απέχουν τουλάχιστον 3000μ από τουριστικές περιοχές.

Ειδικότερα γιά τα νησιά μιά τυπική ανεμογεννήτρια έχει διάμετρο 85μ, ισχύ 2 MW, επιφάνεια κατάληψης 76 στρέμματα.

Εκτός από τις απαγορεύσεις αυτές, υπάρχουν και άλλες που έχουν σχέση με περιοχές ειδικής προστασίας, όπως οι περιοχές του δικτύου Natura 2000, οι Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ-SPA) και οι σημαντικές για τα πουλιά περιοχές (ΙΒΑ).

Τα μικρά νησιά και οι βραχονησίδες, κυρίως στο Αιγαίο και τα Δωδεκάνησα, φιλοξενούν το μεγαλύτερο τμήμα του παγκόσμιου πληθυσμού ενός είδους γερακιού, του Μαυροπετρίτη, ( Falco eleonorae) , προστατευόμενα αρπακτικά πουλιά όπως το Όρνιο (Gyps fulvus) και ο Σπιζαετός ( Ηieraaetus fasciatus) και αποτελούν περάσματα και χώρους ανάπαυσης πολλών μεταναστευτικών πουλιών. Υπάρχουν πολλά σπάνια ενδημικά είδη της πανίδας και της χλωρίδας, που πριν γίνει οποιαδήποτε παρέμβαση στο περιβάλλον τους πρέπει να γίνει εκτεταμένη περιβαλλοντική μελέτη. Στον χάρτη που παραθέτω φαίνεται το αιολικό δυναμικό και οι απαγορευμένες περιοχές σύμφωνα με τις παραπάνω συνθήκες. Φαίνεται ξεκάθαρα η ακαταλληλότητα των μικρών νησιών.

Προφανώς οποιοσδήποτε μεγαλοεπενδυτής δεν θα ήθελε να ρισκάρει προσφυγές στο Συμβούλιο Επικρατείας, άρα θα απέφευγε ένα μικρό νησί.

Ας υποθέσουμε όμως ότι με τους γνωστούς στην Ελλάδα τρόπους, κάποιος καταφέρνει να πάρει τις σχετικές άδειες και να προχωρήσει στην υλοποίηση του έργου. Θα εξετάσω τις επιπτώσεις τόσο στο περιβάλλον, όσο και στους μόνιμους κατοίκους.

Οι κάτοικοι των μικρών νησιών, συνήθως εξασκούν πολλά επαγγέλματα ταυτόχρονα προκειμένου να επιβιώσουν. Συνήθως είναι ταυτόχρονα αγρότες-κτηνοτρόφοι-αλιείς-μελισσοκόμοι και έχουν και μιά μικρή τουριστική μονάδα. Κάποιοι ασχολούνται με την οικοδομή και υπάρχουν και λιγοστοί δημόσιοι υπάλληλοι. Στη σύγχρονη εποχή ο τουρισμός δίνει το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος και οι άλλες δραστηριότητες είναι συνήθως συμπληρωματικές. Έτσι το τουριστικό προϊόν πρέπει να διαφυλαχθεί, ώστε οι ξένοι επισκέπτες να απολαμβάνουν τις φυσικές ομορφιές και να έχουν κίνητρο να ξαναέρθουν.

Δεν πιστεύω οτι ένας τουρίστας έρχεται στα νησάκια για να δει ανεμογεννήτριες που έχει και στη χώρα του. Θέλει να δει αρχαία, παραδοσιακές δραστηριότητες, ωραίες και ήσυχες παραλίες, χαμογελαστούς ανθρώπους και φιλοξενία.

Μιά παρανόηση που έχουν πολλοί, είναι ότι με την εγκατάσταση ανεμογεννητριών θα έρθει φτηνό ρεύμα στο νησί τους. Αυτό είναι λάθος, γιατί το ρεύμα ( για τεχνικούς λόγους) μεταφέρεται στην ηπειρωτική Ελλάδα και το κέρδος πηγαίνει στον επενδυτή που το πουλάει στη ΔΕΗ. Γιαυτό άλλωστε ο επενδυτής δίνει αντισταθμιστικά οφέλη στις κοινότητες των νησιών, που δεν θα χρειάζονταν αν η επένδυσή του ήταν πραγματικά ωφέλιμη. Οι κάτοικοι παραμένουν με το παλαιό ηλεκτρικό δίκτυο και τα χρόνια προβλήματα κατά τους θερινούς μήνες που η κατανάλωση ρεύματος δεκαπλασιάζεται.

Ας δούμε τώρα τις επιπτώσεις στο περιβάλλον κατά τη μεταφορά, εγκατάσταση, λειτουργία και λήξη λειτουργίας στο μέλλον, των ανεμογεννητριών.

Για τη μεταφορά των τεράστιων εξαρτημάτων χρειάζονται μεγάλα φορτηγά και δρόμος πλάτους τουλάχιστον 6μ, χωρίς κλειστές στροφές και κλίσεις μικρότερες του 10%. Τέτοιοι δρόμοι δεν υπάρχουν στα νησάκια, άρα πρέπει να κατασκευαστούν εξ αρχής. Θα πρέπει να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της διαχείρισης μπάζων, να γίνουν οι απαιτούμενες απαλλοτριώσεις και φυσικά να κοπούν πολλά δένδρα.

Όταν φτάσουν τα εξαρτήματα, θα τοποθετηθούν στις κατάλληλες αποστάσεις μεταξύ τους, καταλαμβάνοντας χώρο εκατοντάδων στρεμμάτων. Οι ιδιοκτήτες θα αποζημιωθούν, οι γείτονες όμως που η αξία της γης τους υποβαθμίζεται, όχι. Κάποιοι νομίζουν οτι με τη διάνοιξη του δρόμου θα πάρουν αξία μακρινά οικόπεδά τους, ενώ στην πραγματικότητα θα συμβεί ακριβώς το αντίθετο λόγω μεγάλης καταστροφής του τουριστικού προϊόντος. Τελικά θα είναι κατάλληλα μόνο για βοσκοτόπια.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα όμως θα κληροδοτηθεί στις επόμενες γενιές. Όταν μετά από 25 περίπου χρόνια τα μηχανήματα φθαρούν και πάψουν να λειτουργούν, ποιός θα απομακρύνει και θα ανακυκλώσει τις τεράστιες ποσότητες μετάλλου και τσιμέντου; Θα μπορέσει να επαναφερθεί το περιβάλλον στην αρχική μορφή του; Δεν το πιστεύω. Θα μείνουν εκεί ως μνημεία της εποχής μας, καταστρέφοντας τα οικόπεδα των απογόνων των σημερινών ιδιοκτητών , αλλά και των γειτόνων τους .

Οι μεγαλοεπενδυτές, γνωρίζοντας προφανώς τα πραγματικά προβλήματα, δελεάζουν με οικονομικά ανταλλάγματα τους ιδιοκτήτες των οικοπέδων και τις τοπικές αυτοδιοικήσεις των νησιών. Το θέμα είναι οτι μακροπρόθεσμα η ζημιά θα είναι πολύ μεγαλύτερη από το κέρδος. Αν το νησί σταματήσει να έχει τουριστικό εισόδημα, στο μέλλον θα ερημώσει. Σκεφτείτε οτι μιά τόσο μεγάλη επένδυση δεν προσφέρει ούτε καν λίγες θέσεις εργασίας στον τοπικό πληθυσμό. Πιθανότατα στο μέλλον να παρουσιαστούν και άλλα απρόβλεπτα προβλήματα, εφόσον η τεχνολογία αυτή είναι σε εμβρυϊκό στάδιο στην Ελλάδα. Η τεχνολογία που χρησιμοποιείται είναι δοκιμασμένη σε χώρες της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης, που έχουν τελείως διαφορετικές συνθήκες.Ο μεγάλος πλούτος της Ελλάδας και ειδικά των νησιών, είναι οι θησαυροί της φύσης. Αυτούς τους θησαυρούς κατέστρεψαν στις χώρες τους οι ξένοι επισκέπτες και αναγκάζονται να έρθουν εδώ για να τις απολαύσουν.

Αν νομίζουμε οτι μπορούμε να τους ανταγωνιστούμε στην βαριά βιομηχανία ή στην τεχνολογία κάνουμε λάθος. Πρέπει να βασιστούμε σε αυτό που πλεονεκτούμε, στην όμορφη φύση μας. Αφού δεν μπορούμε να κατασκευάσουμε καλά και φθηνά αυτοκίνητα ας τους πάμε βόλτα με τα γαϊδουράκια μας. Ας τους κατασκευάσουμε παραδοσιακά μονοπάτια για να περπατήσουν. Ας τους αφήσουμε να ζήσουν για λίγο πιό πρωτόγονα, πιό κοντά στη φύση, αυτό τους λείπει. Έχουν χορτάσει στις χώρες τους μπετόν, μέταλλο και τεχνολογία.

Όλα αυτά που γράφω ίσως σας κάνουν να νομίζετε οτι είμαι εναντίον της αιολικής ενέργειας. Δεν είναι έτσι όμως. Υπάρχουν στην Ελλάδα άλλες περιοχές καταλληλότερες από τα νησιά, χωρίς μεγάλες απειλές για το περιβάλλον, χωρίς τουρισμό, με κατάλληλο οδικό δίκτυο, πιό κοντά στις κεντρικές εγκαταστάσεις της ΔΕΗ.

Για τα νησιά χρειάζονται μικρές μονάδες, μεταμφιεσμένες σε παραδοσιακούς ανεμόμυλους, κοντά στους οικισμούς, που να τροφοδοτούν με το ρεύμα τους, σε συνδυασμό με μικρά φωτοβολταϊκά, μονάδες αφαλάτωσης, αφού το πρόβλημα του νερού γίνεται όλο και πιό μεγάλο με το πέρασμα των χρόνων. Επίσης , μπορεί να ηλεκτροδοτούν μονάδες βιολογικού καθαρισμού, αφού το αποχετευτικό πρόβλημα είναι εξίσου μεγάλο.

Επίσης θα μπορούσαν να τοποθετηθούν πλωτά αιολικά πάρκα, σε περιοχές που δεν ενοχλούν τα θαλασσοπούλια, μετά από προσεκτική μελέτη. Φυσικά θα πρέπει να αναπτυχθούν και άλλες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως των θαλάσσιων ρευμάτων, των κυμάτων, της γεωθερμίας κλπ.

Γιάννης Γαβαλάς, Μαθηματικός

Δ/ντής Γυμνασίου Ηρακλειάς Κυκλάδων, μόνιμος κάτοικος του νησιού

(δημοσιευτηκε στο περιοδικο της Ελληνικης Εταιρειας πριν 3 χρονια)

επιστροφή

Απορρίφθηκε από το Δήμο Άνδρου σχέδιο της Περιφέρειας για... 580 ανεμογεννήτριες (!) στην Άνδρο...

31 Ιανουάριος 2015

Μερικοί στην Περιφέρεια φιλοδοξούν να "γαζώσουν" όλη την Άνδρο με ανεμογεννήτριες

Απίστευτο κι όμως αληθινό: 580 ανεμογεννήτριες προβλέπει το σχέδιο της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου για την Άνδρο!!! Σωστά διαβάσατε: 580 ανεμογεννήτριες ισχύος 600 ΜW!

Αυτά προβλέπει για το νησί μας η περιφερειακή αρχή. Το σχέδιο απορρίφθηκε ομοφώνως από το δημοτικό συμβούλιο Άνδρου στις 30/1/2015.

Μένει να δούμε τι θα κάνει από εδώ και πέρα η Περιφέρεια που από ότι φαίνεται μοναδικός στόχος της ήταν και είναι… το χρήμα! Για τον λόγο αυτό θεώρησε ολόκληρη την Άνδρο (με τα μοναδικά είναι αλήθεια ανεμολογικά χαρακτηριστικά της) βιομηχανικό χώρο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας!!!

Αυτό είναι το νεοφιλελεύθερο «αναπτυξιακό σχέδιο» της Περιφέρειας για το νησί μας. Ένα σχέδιο χωρίς όρους και όρια. Ένας σχέδιο αδηφάγο οικονομικά και καταστροφικό οικολογικά. Ένα σχέδιο εκποίησης όλου του νησιού στην ηλεκτρική βιομηχανία χωρίς προδιαγραφές και περιορισμούς.

Τώρα αν σε αυτές προσθέσετε και τις 350 ανεμογεννήτριες που προέβλεπε το πρόγραμμα Δάφνη (που είχε αποδεχτεί η προηγούμενη δημοτική αρχή) και το οποίο δεν έχει προχωρήσει, τότε μιλάμε συνολικά για πάνω από 900 ανεμογεννήτριες!!! Τι είναι μπροστά σε αυτή την επέλαση οι 23 που ήδη ενέκρινε μέχρι στιγμής τους περιβαντολογικούς όρους το ΥΠΕΚΑ; Είναι προφανές πως το πάρτι των ανεμογεννητριών τ'ωρα ξεκινά στην Άνδρο.

Αναλογιστείτε, αν κάποτε γίνουν όλα αυτά, τα «γαζωμένα» με εκατοντάδες ανεμογεννήτριες βουνά και λαγκάδια της Άνδρου; Αναλογιστείτε μια νησιωτική Περιφέρεια που καταδικάζει με ισοπεδωτικό τρόπο ένα από τα κοντινότερα στην Αττική νησιά της; Αναλογιστείτε τους Ροδίτες περιφερειάρχες που διαγράφουν μονοκονδυλιά το δεύτερο μεγαλύτερο νησί των Κυκλάδων; Αλήθεια πόσες ανεμογεννήτριες προβλέπουν οι ίδιοι στην Ρόδο που είναι πολλαπλάσια της Άνδρου; Ποια είναι τα κριτήρια της Περιφέρειας εκτός από τα εισπρακτικά και τα ψηφοθηρικά; Και μια παρατήρηση: δεν διαβάσαμε μέχρι στιγμής καμία δήλωση στο τρελό αυτό σχέδιο της περιφέρειας από τον Έπαρχο Άνδρου.

Είναι προφανές πως από εδώ και πέρα υπάρχουν μόνο δύο γραμμές άμυνας στα εξοντωτικά σχέδια για την Άνδρο. Η πρώτη είναι η άρνηση των κατοίκων. Η με κάθε τρόπο άρνηση όλων μας σε τέτοια ισοπέδωση του νησιού μας. Η δεύτερη η προσφυγή στον νέο υπουργό ΥΠΕΚΑ που μάλλον δεν θα ακολουθήσει τις νεοφιλελεύθερες ακρότητες της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου που παραδίνει ένα νησί στις αδηφάγες ορέξεις μιας βιομηχανίας χωρίς εργαζόμενους.

Κατά τα άλλα στο δημοτικό συμβούλιο δεν συζητήθηκε το θέμα της θέσης του νέου ΧΥΤΥ λόγω του απαγορευτικού που δεν επέτρεψε στον μελετητή να φτάσει στο νησί. Και το χειρότερο δεν υπάρχει ακόμα και τώρα εισήγηση για το θέμα. Είναι απίστευτο να μιλάμε για τα σκουπίδια, που είναι ο βραχνάς της Άνδρου εδώ και 20 χρόνια, και να μην υπάρχει εισήγηση κατατεθειμένη στο ΔΣ.

Όπως είναι γνωστό στις 18 Μαρτίου 2015 συζητείται το θέμα των σκουπιδιών ακόμα μια φορά στο ΣτΕ: ο Δήμος Άνδρου ζητά για νιοστή φορά παράταση. Ως πότε θα μας δίνουν παρατάσεις; Και τι θα κάνουμε αν δεν μας δώσουν; Υπάρχει άλλο σχέδιο χωροθέτησης με άμεση εφαρμογή; Αν ζητάμε μόνο παρατάσεις δεν έχουμε μέλλον. Ακόμα μια φορά προτρέπουμε τη νέα δημοτική αρχή να βιαστεί.

Ακόμα υπήρξε στο ΔΣ και θέμα χωροθέτησης του βιολογικού καθαρισμού στο Μπατσί. Εκεί ο μελετητής πρότεινε και δεύτερη θέση. Σημειώνουμε πως είχε προτείνει παλαιότερα μια θέση κοντά στο Γαύριο. Τώρα ο ίδιος επανέρχεται και προτείνει και μια δεύτερη στο Μπατσί. Κάποιες αλλαγές που ζητά εδ'ω η νέα διοίκηση στόχο έχουν να κάνουν το έργο πιο λειτουργικό και να πέσει συνάμα και κόστος. Όμως και σε αυτή την περίπτωση καλό θα ήταν να επισπευστεί η μελέτη και να ολοκληρωθεί ώστε κάποια στιγμή να ξεκινήσει ένα έργο πνοής για ολόκληρη την Άνδρο, καθώς το Μπατσί είναι το τουριστικό κέντρο του νησιού μας και το Γαύριο είναι η πύλη της Άνδρου προς τον έξω κόσμο.

Τέλος στο δημοτικό συμβούλιο ζητήθηκε και πήρε παράταση έναν ακόμα μήνα ο έλεγχος που διεξάγουν οι ορκωτοί λογιστές για τα οικονομικά του Δήμου Άνδρου. Ο λόγος είναι πως τα στοιχεία της περιόδου 2011-2013 δεν είναι πλήρη, όπως έχουμε ήδη γράψει παλαιότερα λόγω της μη σύνταξης των αντίστοιχων ισολογισμών από την απελθούσα διοίκηση. Στο σημείο αυτό διαφώνησε (ίσως επειδή ο έλεγχος που διεξάγεται αφορά την διοίκηση στην οποία ήταν στέλεχος και το έργο της) η αντιπολίτευση υπό τον κ. Θεολόγου και το θέμα ψηφίστηκε κατά πλειοψηφία.

«εν Άνδρω»

Πηγή: http://enandro.gr/index.php/2014-07-08-16-03-59/1180-580

επιστροφή

Χίος-Λέσβος-Λήμνος: Μη ρεαλιστική η επιδίωξη της Iberdrola-Ρόκας

Να δοθεί τέλος σε μια χωρίς νόημα διαδικασία αδειοδότησης

«Πολίτες και Ανεμογεννήτριες»

Χίος, 9-3-2014

Η εταιρεία Ρόκας Ανανεώσιμες, θυγατρική της πολυεθνικής Iberdrola, δε θέλει να αποδεχθεί το μοιραίο ως προς το φαραωνικό σχέδιο που εξήγγειλε πριν χρόνια, το οποίο αποδεικνύεται από τις εξελίξεις ότι στην πραγματικότητα δεν έχει κάποια βάση. Πιο συγκεκριμένα:

1.Στις επίσημες διαβουλεύσεις του φορέα που έχει την ευθύνη σχεδιασμού του εθνικού δικτύου μεταφοράς ενέργειας (ΑΔΜΗΕ), δεν υπάρχει κάποιος συγκεκριμένος προγραμματισμός γι αυτό που διεκδικεί η εταιρεία Ρόκας. Αυτό παραδέχθηκε και η ίδια η εταιρεία Ρόκας με τον πιο επίσημο τρόπο, καθώς με επιστολή της στον ΑΔΜΗΕ αναγνώρισε ότι ο σχεδιασμός του ΑΔΜΗΕ παρέπεμψε το όποιο σχέδιό της «πέραν του 2023». Ο ΑΔΜΗΕ προχώρησε σε επόμενη φάση της διαβούλευσης, η οποία λήγει άμεσα, στις 17 Μαρτίου. Με βάση το σχεδιασμό του ΑΔΜΗΕ, δεν αναλαμβάνεται καμία συγκεκριμένη δέσμευση ως προς αυτό που διεκδικεί η εταιρεία Ρόκας για την περίοδο 2015-2024. Και με αυτό τον τρόπο αποδεικνύεται ότι αυτό που επιδιώκει η εταιρεία Ρόκας δεν έχει βάση, δεν είναι ρεαλιστικό.

2.Τα στοιχεία που παρουσίασε η Ρόκας ως μελέτες έχουν διαψευσθεί τραγικά σε όλα τα οικονομικά τους στοιχεία. Υποτίθεται ότι θα δαπανούσε κάποια δικά της 1.8 δις για μία μόνο γραμμή και εγκατάσταση μερικών εκατοντάδων ΜW. Όποιος όμως έχει πράγματι 1.8 δις για να επενδύσει, μπορεί σήμερα να αγοράσει όλες τις γραμμές του ελληνικού δικτύου μεταφοράς (το πλειοψηφικό πακέτο του υπό ιδιωτικοποίηση ΑΔΜΗΕ) μαζί με το ισοδύναμο χιλιάδων ΜW (το πλειοψηφικό πακέτο της ΔΕΗ ή/και των ΕΛΠΕ). Αποκαλύπτεται λοιπόν και έτσι ότι δεν υπήρχε κάποια ρεαλιστική βάση στις διεκδικήσεις της Ρόκας. Αν πάλι το σχέδιο της ήταν (και παραμένει) να πάρει μια γενική και αόριστη άδεια κατοχής των νησιών για να τα εμπορεύεται (τα μνημεία τους, τη φύση τους, τους ανθρώπους τους) σε άγνωστα χρηματιστήρια του μέλλοντος, τότε ας διεκδικήσει ανοιχτά μια τέτοια άδεια. Και θα πάρει άμεσα την απάντηση από τους πολίτες του Βορείου Αιγαίου και της χώρας.

3.Αν κάποτε, μετά το 2024, αλλάξει κάτι, οι ανεμογεννήτριες της Ρόκας θα είναι απαρχαιωμένες (σχεδόν 25 ετών) και προφανώς ακατάλληλες. Επομένως δεν έχει νόημα να της παραχωρηθεί τώρα άδεια για εγκαταστάσεις που κανείς δεν γνωρίζει ποιες θα είναι πραγματικά, σε ένα απροσδιόριστο μέλλον. Από αυτή την άποψη, δεν έχει πλέον νόημα να επιμένει η εταιρεία στη διεκδίκηση μιας άδειας εγκατάστασης, ταλαιπωρώντας τοπικές και κεντρικές υπηρεσίες. Κι αν η Ρόκας έχει δικούς της ιδιωτικούς λόγους για να εμμένει στη διεκδίκηση άδειας (με βάση μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων για ανεμογεννήτριες του 2002 για εγκατάσταση μετά το 2024), το δημόσιο και οι υπηρεσίες του δεν έχουν κανένα λόγο να ταλαιπωρούνται.

4. Η ίδια η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων της Ρόκας, ιδιαίτερα σε ότι αφορά τη Χίο, αναφέρεται σε κάτι το οποίο σήμερα δεν υφίσταται. Η καταστροφική πυρκαγιά τον Αύγουστο του 2012, η οποία έκαψε 147.000 στρέμματα, επηρέασε με καταλυτικό τρόπο τους πληθυσμούς των ειδών, την τρωτότητα των βιοτόπων τους, και τη σταθερότητα των πληθυσμών τους. Συνεπώς η εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων του σχεδίου της εταιρείας θα πρέπει να εξετασθεί εξαρχής, με βάση τα νέα δεδομένα. Εξυπακούεται ότι η συνέχιση της διαδικασίας έγκρισης αυτής της ΜΠΕ αναφέρεται σε κάτι άτοπο.

5.Είχαμε επισημάνει ότι στην μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων η Ρόκας υπέθετε ότι τα νησιά του Βορείου Αιγαίου δεν έχουν υψηλή πολιτισμική αξία. Έχει τη σημασία του ότι αυτό εξόργισε κάθε πολίτη των νησιών και το πανελλήνιο. Μια σειρά από φορείς, κατέθεσαν συγκεκριμένα επιχειρήματα που αναδείκνυαν τη συγκεκριμένη πολιτισμική καταστροφή στα νησιά από τις γιγαντιαίες εγκαταστάσεις της Ρόκας. Οι γνωμοδοτήσεις των αρμόδιων τοπικών αρχαιολογικών υπηρεσιών ήλθαν να επιβεβαιώσουν και αυτές την εκτίμηση ότι το Βόρειο Αιγαίο έχει υψηλή πολιτισμική (και εν προκειμένω αρχαιολογική) σημασία.

6.Με δεδομένο ότι δεν υπάρχει στην πραγματικότητα κάποιο ρεαλιστικό προς αδειοδότηση σχέδιο αλλά και ότι τα νησιά έχουν ανεκτίμητα υψηλή αρχαιολογική και γενικότερη πολιτισμική αξία (και φυσικά περιβαλλοντική κτλ), ας σταματήσει εδώ η διαδικασία αδειοδότησης. Ενημερωθήκαμε ότι πριν τις 17 Μαρτίου (ημερομηνία λήξης της διαβούλευσης του ΑΔΜΗΕ), ορίστηκε συνεδρίαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου για να γνωμοδοτήσει επί της διεκδίκησης άδειας. Όπως εξηγήσαμε παραπάνω, δε θα έπρεπε να επιμένει η εταιρεία σε μια άδεια για κάτι που επισήμως κρίνεται μη ρεαλιστικό. Αν όμως επιμένει και αν καταφέρει να εκμεταλλευτεί κάποια προεκλογική ή άλλη συγκυρία για να αποκτήσει μια κάποια άδεια ενάντια στη λογική και την κοινωνία του Βορείου Αιγαίου και της χώρας, είναι προφανές ότι αυτή θα στερείται νοήματος.

Απαιτείται αυξημένη ευθύνη από πλευράς όλων. Τόσο για να απεμπλακούμε από μη ρεαλιστικά σχέδια τύπου Ρόκας όσο και για να προχωρήσουμε ως νησιωτικές κοινωνίες σε ρεαλιστικές λύσεις για το ενεργειακό μέλλον των νησιών. Τα σχέδια για ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ μπορεί να αποδειχθούν μοιραία για τα νησιά. Πρέπει να φροντίσουμε σήμερα για την αποτροπή τους. Όπως πρέπει να φροντίσουμε σήμερα για επιπλέον ρεαλιστικές λύσεις. Ως ‘Πολίτες και Ανεμογεννήτριες’ δεσμευόμαστε ότι θα συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε κάθε πρωτοβουλία για διάλογο και προγραμματισμό για την ενεργειακή πολιτική του νησιού σε μια ρεαλιστική βάση, με σεβασμό στο περιβάλλον και τον πολιτισμό των νησιών.

επιστροφή

Ενέργεια: Υπογράφονται συμβάσεις για τη διασύνδεση των Κυκλάδων

Υποτίθεται από τις άδειες της ΡΑΕ ότι μια από τις υποχρεώσεις των ιδιωτών που εγκαθιστούν αιολικά πάρκα στα νησιά είναι και η καλωδιακή σύνδεση με το ηπειρωτικό δίκτυο. Με αυτές τις συμβάσεις ουσιαστικά ο δημόσιος προϋπολογισμός, δηλαδή όλοι εμείς, χρεωνόμαστε τις καλωδιακές συνδέσεις. Επίσης, είναι άγνωστο πόσο επηρρεάζεται η θαλάσσια πανίδα και τα αλιεύματα, από τα υποθαλάσσια καλώδια υψηλής τάσης που εγκαθίστανται και πληθαίνουν στο Αιγαίο. ΗΓ

08/09/2014 -

Το έργο κατασκευής των υποβρύχιων καλωδίων ανέλαβαν τα «Ελληνικά Καλώδια». Τα νησιά που θα διασυνδεθούν είναι η Σύρος, η Μύκονος και η Πάρος, και μέσω του τελευταίου νησιού θα τροφοδοτείται η Νάξος, η Αντίπαρος και οι Μικρές Κυκλάδες.

Σε τροχιά υλοποίησης μπαίνει το έργο της καλωδιακής διασύνδεσης των Κυκλάδων με το ηπειρωτικό ηλεκτρικό σύστημα της χώρας, το οποίο θα οδηγήσει στην κατάργηση των τοπικών πετρελαϊκών σταθμών και θα μειώσει την επιβάρυνση των καταναλωτών με τα τέλη για υπηρεσίες κοινής ωφέλειας.

Συγκεκριμένα μεθαύριο Τετάρτη υπογράφονται οι συμβάσεις μεταξύ του ΑΔΜΗΕ (πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος Ιωάννης Γιαρέντης) και των αναδόχων των επιμέρους έργων.

Ως γνωστόν μετά από διεθνή διαγωνισμό το έργο κατασκευής των υποβρύχιων καλωδίων που θα συνδέουν τα νησιά μεταξύ τους συνολικού μήκους περίπου 90 χιλιομέτρων ανέλαβαν τα «Ελληνικά Καλώδια», ενώ το καλώδιο «τροφοδότη» Λαύριο –Σύρος, αντίστοιχου μήκους, η ιταλική Prysmian Powerling SrL.

Επιμέρους έργα όπως υποσταθμοί στα νησιά κλπ, ανέλαβαν η ΑΒΒ και η Alstom Grid SpA. Το έργο στην αρχική του μορφή είχε σχεδιαστεί ως ενιαίο προκειμένου να ανατεθεί «με το κλειδί στο χέρι». Ο σχετικός διαγωνισμός κηρύχθηκε άγονος, πριν από ένα χρόνο και στο δεύτερο διαγωνισμό «έσπασε» σε επιμέρους εργολαβίες, ενώ το τελικό του κόστος περιορίστηκε σε 250 εκατομμύρια ευρώ, έναντι 400 εκατομμυρίων του αρχικού σχεδιασμού.

Τα νησιά που θα διασυνδεθούν είναι η Σύρος, η Μύκονος και η Πάρος, και μέσω του τελευταίου νησιού θα τροφοδοτείται η Νάξος, η Αντίπαρος και οι Μικρές Κυκλάδες. Να σημειωθεί ότι στην πρώτη απόπειρα σύνδεσης των Κυκλάδων, η οποία προ εικοσαετίας ανακόπηκε από το ΣτΕ μετά από προσφυγές για περιβαλλοντικούς λόγους.

Σημειώνεται πως τροφοδοτούνται ήδη με υποβρύχιο καλώδιο μέσω Εύβοιας, η Άνδρος και η Τήνος.

http://www.ikariamag.gr/energeia-ypografontai-symvaseis-gia-ti-diasyndesi-ton-kykladon

επιστροφή

Πόσο επηρρεάζουν τα αιολικά πάρκα τις τιμές του real estate;

Του Ηλία Γιαννίρη

11 Δεκεμβρίου 2014

Για την Ελλάδα δεν ξέρουμε. Μπορούμε όμως να πιθανολογήσουμε από άλλες μελέτες.

Για παράδειγμα, έγινε μελέτη από τους ερευνητές Ρίτσαρντ Βυν, καθηγητή στο Τμήμα Οικονομικής Τροφίμων, Γεωργίας και Πόρων του πανεπιστημίου Γκουέλφ (Καναδάς), και Ράιαν ΜακΚάλλοου, αναλυτή του οργανισμού Υγείας του Καναδά. Ανέλυσαν περισσότερες από 7000 αγοραπωλησίες αγροτεμαχίων και κατοικιών στις κομητείες Μέλανγκτον, Ντάφεριν, Γκρέυ, Σίμκοου και Γουέλιγκτον του Καναδά.

Η εν λόγω έρευνα βασίστηκε σε προηγούμενη του 2009 η οποία έλαβε υπόψη στοιχεία για κατοικίες βρισκόμενες σε ακτίνα 16 χιλιομέτρων από 24 εν λειτουργία αιολικά πάρκα σε εννέα διαφορετικές Πολιτείες των ΗΠΑ.

Η μελέτη δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Canadian Journal of Agricultural Economics,

Βρήκαν ότι τα αιολικά πάρκα είχαν επίπτωση, αλλά όχι “στατιστικά σημαντική” στις αξίες των ακινήτων.

Διαβάσαμε την είδηση στο econews [http://www.econews.gr/2014/12/11/aiolika-real-estate-kanadas-119394/], όπου αναφερόταν ρητά ότι «Τα αιολικά πάρκα δεν επηρεάζουν τις τιμές των παρακείμενων κατοικιών και αγροτεμαχίων». Έτσι μένει ο αναγνώστης με την εντύπωση ότι δεν υπάρχουν οικονομικές παρενέργειες. Είναι πράγματι έτσι;

Ας δούμε πιο δυεισδυτικά το θέμα και ας βάλουμε και μερικές παραμέτρους ακόμη.

· Η μελέτη έγινε για τον Καναδά, που είναι μια από τις πιο αραιοκατοιμημένες χώρες του πλανήτη. Με μόλις 3,35 κατοίκους ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο. Ακόμη και οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής έχουν κάτω από τη μέση παγκόσμια πυκνότητα των 45,48 κατοίκων ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο.Στις κομιτείες που έγινε η έρευνα οι πυκνότητες πληθυσμού είναι από 20,5 κάτοικοι ανά τετρ. χλμ (Γκρέυ) και 38.3/km² (Ντάφεριν), μέχρι 78.3/km²(Γουέλιγκτον) και 91.8/km² (Σίμκοου). Αναμένεται να υπάρχει και σε χώρες όπως η Ελλάδα που έχουν σχεδόν διπλάσια από τη μέση παγκόσμια πυκνότητα πληθυσμού (81,75 km²) με μεγάλη γεωγραφική διασπορά πληθυσμού (πολύ μεγαλύτερη από αυτήν του Καναδά) και σχεδόν 30 φορές μεγαλύτερη πυκνότητα πληθυσμού από αυτή του Καναδά; Ασφαλώς όχι. Οι οικονομικές επιπτώσεις που θα καταγραφόνταν στην Ελλάδα θα ήταν στατιστικά σημαντικές.

	πληθυσμός	Έκταση (τετρ. χλμ)	Πυκνότητα πληθυσμού
Ολλανδία	16.481.139	41.526	397
Ηνωμένο Βασίλειο	61.612.255	244.820	252
Γερμανία	82.062.249	357.021	230
Ισπανία	45.853.045	504.782	90,84
Ελλάδα	10.787.690	131.940	81,75
Κόσμος (μόνο ξηρά)	6.812.617.600	148.940.000	45,48
Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής	307.212.123	9.826.630	31,26
Καναδάς	33.487.208	9.984.670	3,35

Πηγή: http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%AC%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%BF%CF%82_%CF%87%CF%89%CF%81%CF%8E%CE%BD_%CE%BA%CE%B1%CE%B9_%CE%B5%CE%B4%CE%B1%CF%86%CF%8E%CE%BD_%CE%B1%CE%BD%CE%AC_%CF%80%CF%85%CE%BA%CE%BD%CF%8C%CF%84%CE%B7%CF%84%CE%B1_%CF%80%CE%BB%CE%B7%CE%B8%CF%85%CF%83%CE%BC%CE%BF%CF%8D

· Η μελέτη αφορά τόσο κατοικίες όσο και αγροτεμάχια. Αν αφορούσε μόνο κατοικίες είναι αναμενόμενο οι μελετητές να εύρισκαν στατιστικά σημαντική επίπτωση από τα αιολικά πάρκα, ακόμη και στον Καναδά.

· Η μελέτη έγινε σε περιοχές βρισκόμενες σε ακτίνα 16 χιλιομέτρων γύρω από τα αιολικά πάρκα. Παρά τη μεγάλη αυτή απόσταση η μελέτη εντόπισε επίπτωση, ακόμη και στον αραιοκατοικημένο Καναδά. Είναι προφανές ότι όσο πιο κοντά βρίσκονται τα αγροτεμάχια και οι κατοικίες στα αιολικά πάρκα τόσο και θα αυξάνεται η επίπτωση. Αντίστροφα, με αυτή τη λογική, είναι βέβαιο ότι αν η ακτίνα μελέτης γίνει π.χ. 50 χιλιόμετρα γύρω από τα αιολικά πάρκα, η επίπτωση θα είναι κοντά στο μηδέν.

Αλλά γιατί να γίνεται συζήτηση όταν υπάρχει …ομολογία; Το αντιστάθμισμα που δίνει η ελληνική νομοθεσία στις περιοχές που έχουν αιολικά πάρκα παρέχεται ακριβώς ως αντιστάθμισμα για τη ζημιά που υφίστανται οι περιοχές αυτές.

επιστροφή

Υπεράκτια αιολικά: σπάει το φράγμα του ενός συνδεδεμένου Γιγαβάτ η Γερμανία

Τα υπεράκτια αιολικά έχουν πολύ ενδιαφέρον γιατί δεν γίνονται στα βουνά μας που είναι συνήθως προστατευόμενες περιοχές και μεταναστευτικά περάσματα πουλιών, ούτε και στα ξερονήσια και βραχονησίδες, που επίσης αποτελούν σημαντικούς οικότοπους για πολλά σπάνια είδη. Τα υπεράκτια αιολικά είναι τριών ειδών: Εκείνα που έχουν θεμελίωση και βρίσκονται κοντά στις ακτές, εκείνα που είναι αγκυρωμένα και μπορούν να βρίσκονται σε μεγαλύτερη απόσταση από τις ακτές και εκείνα που βρίσκονται σε πλωτές εξέδρες στην ανοιχτή θάλασσα. Ειδικά για την τρίτη κατηγορία, που είναι και η προτιμώμενη, η χώρα μας έχει μεγάλες θαλάσσιες εκτάσεις, νότια της Κρήτης μέχρι το Καστελόριζο και μεταξύ Ιταλίας και Ελλάδας όπου θα μπορούσαν να εγκατασταθούν ανεμογεννήτριες των 3, 5 και 7 MW. Γιατί τότε προτιμούν τα βουνά μας; Γιατί είναι φτηνότερα και ευκολότερα για τους επιχειρηματίες! Η Σύνταξη

16 Ιανουαρίου 2015

Η υπεράκτια αιολική ισχύς της Γερμανίας υπερδιπλασιάστηκε κατά το προηγούμενο έτος καθώς ο κλάδος προσέλκυσε αξιοσημείωτα επενδυτικά κεφάλαια.

Πιο συγκεκριμένα, στα τέλη του 2014 η συνολική εγκατεστημένη ισχύς διαμορφώθηκε σε 2,35 Γιγαβάτ έναντι 915 Μεγαβάτ στα τέλη του 2013.

Σύμφωνα με στοιχεία της Γερμανικής Ένωσης Μηχανικής (VDMA) από τα 2,35 Γιγαβάτ συνδέθηκαν με το δίκτυο περίπου 1,05 Γιγαβάτ. Μάλιστα η ένωση υπογραμμίζει την ανάγκη επιτάχυνσης των διασυνδέσεων ώστε να καταστεί εφικτός ο στόχος των 6,5 υπερακτιων αιολικών Γιγαβάτ που έχει θέσει η μεγαλύτερη ευρωπαϊκή οικονομία για το 2020.

“Στα τέλη του 2015 θα έχουν συνδεθεί στο δίκτυο περίπου 3 Γιγαβάτ υπεράκτιας αιολικής ενέργειας, τα οποία αντιστοιχούν σε επενδύσεις της τάξης των 10 δισ. Ευρώ στον κλάδο” τόνισε το στέλεχος της ένωσης Νόρμπερτ Γκίζε.

Συνολικά, έχουν εγκατασταθεί 543 ανεμογεννήτριες στη θαλάσσια περιοχή της Γερμανίας.

Σε αντίθεση με τα επίγεια αιολικά, τα υπεράκτια δεν αντιμετωπίζουν περιορισμούς στο μέγεθος των ανεμογεννητριών, ενώ οι σταθεροί άνεμοι που πνέουν στη θάλασσα τους επιτρέπουν να περιστρέφονται σε ποσοστό 42% επί του συνολικού ωφέλιμου χρόνου, ποσοστό διπλάσιο από αυτό που επιτυγχάνεται από τις ανεμογεννήτριες στο έδαφος.

Ωστόσο, οι υπεράκτιες ανεμογεννήτριες αντιστοιχούν σε ποσοστό μόλις 1% της συνολικής ενεργειακής κατανάλωσης στην Ευρώπη, παραμένουν μια εξειδικευμένη τεχνολογία που συνεπάγεται αποτρεπτικά υψηλά κόστη κατασκευής, ενώ υπάρχουν περιορισμένα στοιχεία για τις επιπτώσεις των ακραίων καιρικών συνθηκών στον ωφέλιμο χρόνο ζωής τους.

econews

πηγή: http://www.econews.gr/2015/01/16/germania-yperaktia-aiolika-119969/

επιστροφή

Αναμενόταν να υπογραφεί (δεν γνωρίζουμε αν υπογράφτηκε τελικά), σύμφωνα με δημοσίευμα του Σεπτεμβρίου 2014 [http://www.econews.gr/2014/09/17/ape-xoria-posa-117606/], απόφαση του ΥΠΕΚΑ για πίστωση στους οικιακούς καταναλωτές της ΔΕΗ, κάποιων μικροποσών, ως αντιστάθμισμα 1% για την όποια επιβάρυνση έχουν υποστεί από τις ανεμογεννήτριες και μικρά υδροηλεκτρικά, που έχουν εγκατασταθεί στην περιοχή τους από ιδιώτες. Πρόκειται για αθροιστική αξία των ετών 2011, 2012, 2013.

Το Περδίκι Ικαρίας, από την ανεμογεννήτρια της περιοχής, πιστώνεται με 8.628 ευρώ.

Αξίζει ένας σχολιασμός:

-Η διαδικασία της πίστωσής δεν γίνεται αυτόματα. Θα πρέπει να εκδοθεί απόφαση από τον υπουργό, αν θέλει και όποτε θέλει. Στην προκειμένη περίπτωση οι πιστώσεις αφορούν τριετία (2011, 2012, 2013).

-Ο λόγος που δεν πιστώνεται αυτόματα ο κάθε λογαριασμός, ή έστω σε ετήσια βάση, είναι προφανής: Τα ποσά θα ήταν δυσανάλογα μικρά για την επιβάρυνση που υφίστανται οι οικιακοί καταναλωτές. Φαίνεται ότι η κυβέρνηση περιμένει να μαζευτεί ένα κάποιο ουσιαστικό ποσό.

-Όμως, όλοι οι οικιακοί καταναλωτές της χώρας πληρώνουν τέλος για τις ΑΠΕ σε κάθε λογαριασμό της ΔΕΗ- το ίδιο και οι Περδικιώτες.

Αν κοιτάξει κανείς το λογαριασμό του βλέπει πόσα του κρατάει η ΔΕΗ για τις ΑΠΕ. Είναι το Ειδικό Τέλος Μείωσης Εκπομπών Αερίων Ρύπων (ΕΤΜΕΑΡ) και είναι το 0,026 ευρώ ανά κιλοβατώρα. Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 10 ευρώ ανά δίμηνο για σχετικά μικρές καταναλώσεις.

Για τα τρία χρόνια αναφοράς (2011, 2012, 2013) το ποσό που έχει πληρώσει ο κάθε καταναλωτής είναι το λιγότερο 180 ευρώ.

Οι 334 κάτοικοι της τοπικής Κοινότητας Περδικίου ας υποθέσουμε ότι έχουν 150 ρολόγια.

Τότε για την τριετία 2011, 2012 και 2013 η ΔΕΗ έχει πάρει από τους Περδικιώτες ΕΤΜΕΑΡ 27.000 ευρώ (180 ευρώ Χ 150 ρολόγια) και τώρα θα τους πιστωθούν 8.628 ευρώ. Δηλαδή, θα έχουν πληρώσει 3,5 φορές περίπου περισσότερα χρήματα. Βέβαια δεν ξέρουμε αν αυτές οι πιστώσεις αφορούν το χωριό του Περδικιού ή όλη την Τοπική Κοινότητα Περδικίου, όπου ανήκουν και οι οικισμοί: Αγία Κυριακή, Κιόνι, Μηλεωπό, Μονοκάμπι και Πλουμάρι. Αν οι πιστώσεις μοιράζονται σε όλα τα χωριά τότε μπορεί και νάχουν πληρώσει μέχρι και δεκαπλάσια από αυτά που θα εισπράξουν! Ακολουθεί το δημοσίευμα. Ηλίας Γιαννίρης

ΑΠΕ: Ποια χωριά αποζημιώνονται και πόσα κερδίζουν από αιολικά-υδροηλεκτρικά – Αναλυτικά η λίστα

17 Σεπτεμβρίου 2014

Άμεσα αναμένεται να υπογραφεί η απόφαση του ΥΠΕΚΑ για την απόδοση από τη ΔΕΗ του 1% της αξίας της παραγόμενης ενέργειας από ανεμογεννήτριες και μικρά υδροηλεκτρικά στις τοπικές κοινωνίες, μετά την επαναδιατύπωσή της από το υπουργείο.

Σχετικά με το θέμα, ο υπουργός ΠΕΚΑ, Γιάννης Μανιάτης, δήλωσε τα εξής στον Τύπο:

«Για πρώτη φορά στην ιστορία της ΔΕΗ αντί να χρεώνονται, θα πιστώνονται οι οικιακοί καταναλωτές των 272 χωριών της χώρας όπου έχουν εγκατασταθεί αιολικά πάρκα. Θα κατανεμηθεί ένα συνολικό ποσό άνω των 13 εκατομμυρίων ευρώ που αποτελεί την αθροιστική αξία των ετών 2011, 2012, 2013.

Με την επιστροφή αυτή ανταποδίδεται σε κάθε νοικοκυριό ένα ποσό που να συμβολίζει την ανταπόκριση της κοινωνίας και του εθνικού ηλεκτρικού συστήματος στην όποια επιβάρυνση έχει υποστεί. Σχεδόν διπλάσιο ποσό αποδίδεται επιπροσθέτως και στους Δήμους που ανήκουν οι Δημοτικές αυτές Ενότητες. Με την ευκαιρία αυτή, κάνω έκκληση προς τους δημάρχους, υλοποιώντας την πραγματική βούληση του νομοθέτη, να αξιοποιούν τα ποσά αυτά που τους αποδίδονται σε παρεμβάσεις αποκλειστικά στις ίδιες τις Δημοτικές Ενότητες που φιλοξενούν τις ΑΠΕ για λόγους στοιχειώδους δικαιοσύνης.

Τα συνολικά 35 εκατομμύρια ευρώ για τα τρία τελευταία έτη αποδίδονται στους κατοίκους των 272 αυτών χωριών και μπορούν να αποτελέσουν μια σημαντική αναπτυξιακή παρέμβαση αλλά ταυτόχρονα και μια καλή ελάφρυνση του ενεργειακού κόστους των νοικοκυριών».

Για την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου τα ποσά που πιστώνονται είναι:

α/α ΚΩΔΙΚΟΣ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑ/ΔΗΜΟΣ ΝΟΜΟΣ ΣΥΝΟΛΟ

123      92590102        ΠΕΡΔΙΚΙΟΥ ΙΚΑΡΙΑΣ        ΙΚΑΡΙΑΣ        8.628
177      92610401        ΑΝΤΙΣΣΗΣ ΛΕΣΒΟΥ           ΛΕΣΒΟΥ        77.394
178      92611003        ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΛΕΣΒΟΥ      ΛΕΣΒΟΥ        274
179      92610406        ΣΙΓΡΙΟΥ ΛΕΣΒΟΥ               ΛΕΣΒΟΥ        14.334
180      92610608        ΣΚΑΛΟΧΩΡΙΟΥ ΛΕΣΒΟΥ             ΛΕΣΒΟΥ        10.979
181      92610407        ΧΙΔΗΡΩΝ ΛΕΣΒΟΥ                         ΛΕΣΒΟΥ        18.324
182      92630107        ΣΑΡΔΩΝ ΛΗΜΝΟΥ                         ΛΗΜΝΟΥ      1.416
183      92630212        ΦΙΣΙΝΗΣ ΛΗΜΝΟΥ             ΛΗΜΝΟΥ      8.486
219      92640301        ΜΑΡΑΘΟΚΑΜΠΟΥ ΣΑΜΟΥ ΣΑΜΟΥ    69.462
220      92640403        ΠΥΘΑΓΟΡΕΙΟΥ ΣΑΜΟΥ ΣΑΜΟΥ         14.408
267      92660701        ΒΡΟΝΤΑΔΟΥ ΧΙΟΥ            ΧΙΟΥ              328
268      92660204        ΚΕΡΑΜΟΥ ΧΙΟΥ                 ΧΙΟΥ              9.762
269      92660207        ΜΕΛΑΝΙΟΥ ΧΙΟΥ               ΧΙΟΥ              18.584
270      92660607        ΜΕΣΤΩΝ ΧΙΟΥ                    ΧΙΟΥ              7.694
271      92660215        ΧΑΛΑΝΔΡΩΝ ΧΙΟΥ           ΧΙΟΥ              12.466
272      92670101        ΨΑΡΩΝ ΨΑΡΩΝ                   ΧΙΟΥ              10.774

Σύνολο χώρας 13.390.731

Πηγή: http://www.econews.gr/2014/09/17/ape-xoria-posa-117606/

επιστροφή

Αφιέρωμα 5: Εξόρυξη και λατομεία (αδρανών και πέτρας- μαρμάρου)

Στις αρχές Μαρτίου 2014 ο Οικολογικός Άνεμος στο Βόρειο Αιγαίο (Περιφερειακός Σύμβουλος: Μιχάλης Μπάκας) κατέθεσε άλλη μια από τις πολλές ερωτήσεις, όπως συνηθίζει, στο Περιφερειακό Συμβούλιο. Ρωτούσε αν ξέρουν οι υπηρεσίες της Περιφέρειας για ένα λατομείο στην Ικαρία, αν έχει άδεια και τι θα πράξουν αν δεν έχει άδεια.

Φαίνεται ότι χτυπήσαμε μια ευαίσθητη χορδή της διοίκησης γιατί, μάλλον ήξεραν πολύ καλά και τι γινόταν αλλά και τις ευθύνες τους, γιατί το συγκεκριμένο λατομείο λειτουργούσε για τουλάχιστον μια δεκαετία και ήταν χωρίς άδεια. Έτσι, ξαφνικά κινητοποιήθηκαν οι πάντες: Ο Περιφερειάρχης Ν. Γιακαλής (που ήρθε μάλιστα και στην Ικαρία), ο Αντιπεριφερειάρχης Παπαθεοφάνους, ο Δήμαρχος Χρ. Σταυρινάδης, ο Εισαγγελέας Σάμου, η Δασική Υπηρεσία, οι Επιθεωρητές Περιβάλλοντος. Όλοι δήλωσαν έκπληκτοι – δεν ήξεραν τίποτε. Οι εργασίες διακόπηκαν, η περιοχή κηρύχθηκε αναδασωτέα, και έτσι …απεκατέστησαν την τάξη και τη νομιμότητα! Μάλιστα, όλοι αυτοί μαζί ανεφώνησαν δυνατά στην Καριώτικη κοινωνία: Φταίει ο Οικολογικός Άνεμος και ειδικά ο Ηλίας Γιαννίρης. Αρχίσαμε να δεχόμαστε απειλές και διάφοροι μου διαμήνυαν: «Μην τολμήσεις να ξαναπατήσεις στις Ράχες».

Έτσι προέκυψε αυτό το αφιέρωμα. Ακολουθεί η αρχική ερώτηση και διάφορα κείμενα που συγκεντρώσαμε για να ξεκαθαρίσει ο αναγνώστης τι συνέβη, κείμενα που έχουν ανακοινωθεί κατά καιρούς αλλά και έχουν αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του Οικολογικού Ανέμου.

Ηλίας Γιαννίρης

Μυτιλήνη, 6 Μαρτίου 2011

Έλεγχος λειτουργίας λατομείου εξόρυξης στην περιοχή Άγιος Ισίδωρος, Πέζι Ικαρίας

Στην περιοχή Άγιος Ισίδωρος στην Ικαρία βρίσκεται ένα λατομείο εξόρυξης που εκτείνεται σε αρκετά μεγάλη έκταση και λειτουργεί αρκετά χρόνια. Η θέση του λατομείου βρίσκεται, όπως φαίνεται και από τις δορυφορικές φωτογραφίες που επισυνάπτονται, πάνω από το χωριό Καρκινάγρι, στη στέψη δυο τουλάχιστον ρεμάτων τα οποία καταλήγουν στο χωριό. Η περιοχή του Καρκιναγρίου, υπενθυμίζεται, πλήγηκε ιδιαίτερα από τη μεγάλη βροχόπτωση του Οκτωβρίου του 2010. Δρόμοι και σπίτια καταστράφηκαν, μπαζώθηκε το λιμάνι, καταστράφηκε το γεφύρι πρόσβασης. Οι ζημιές ακόμη και σήμερα δεν έχουν αποκατασταθεί πλήρως, τρία χρόνια μετά. Οι ζημιές σε όλη την Ικαρία από τη βροχόπτωση του 2010 εκτιμήθηκαν σε 13 εκατομμύρια ευρώ, και την αποκατάσταση τους έχει αναλάβει η ιδιωτική εταιρεία ΕΓΝΑΤΙΑ Α.Ε.

Η περιοχή, εκτός των άλλων, αποτελεί οικότοπο χαρακτηρισμένο σαν NATURA (ΖΕΠ) με το όνομα "Νοτιοδυτική Ικαρία GR4120005"

Με σχετική επιστολή που καταθέτει στην Περιφέρεια ο “Οικολογικός Άνεμος” ρωτάει:

α. Υπάρχει καταγγελία στις υπηρεσίες της Περιφέρειας ή της πρώην Νομαρχίας Σάμου για την ύπαρξη αυτού του λατομείου και αν ναι από πότε;

β) το συγκεκριμένο λατομείο λειτουργεί νόμιμα και αν ναι από πότε και με τι είδους περιβαλλοντική μελέτη;

γ) σε περίπτωση που το λατομείο λειτουργεί παράνομα, τι προτίθεται να πράξει η Περιφέρεια (έλεγχος, καταλογισμός προστίμων, κατάσχεση μηχανημάτων, αναζήτηση αστικής ευθύνης για τις προκληθείσες καταστροφές από τη θεομηνία του 2010, αποκατάσταση περιβάλλοντος).

Το ζήτημα των λατομείων είχε τεθεί από τον Οικολογικό Άνεμο με δύο παρεμβάσεις τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο του 2011 (παράνομη λειτουργία λατομείων στα νησιά του Βορ Αιγαίου και θεσμοθέτηση λατομικών ζωνών) χωρίς δυστυχώς καμία ανταπόκριση από την Περιφερειακή αρχή. Αποτελεί ζητούμενο η ανάπτυξη λατομικών ζωνών στα νησιά του Βορ. Αιγαίου, ζωνών που θα απορροφήσουν την πίεση για οικοδομικά υλικά αλλά με κανόνες και χωρίς να προσβάλλεται το φυσικό περιβάλλον.

Οικολογικός Άνεμος στο Βόρειο Αιγαίο

επιστροφή

Για την εξόρυξη στο Βόρειο Αιγαίο

Του Ηλία Γιαννίρη

12/4/2014

Ο κλάδος της εξόρυξης στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου είναι απαραίτητο να οργανωθεί με σωστά κριτήρια και σε κατάλληλες θέσεις που πρέπει να οριστούν αρμοδίως. Άλλωστε, αυτό επιτάσσει και σχετική εγκύκλιος: Μέχρι το τέλος του 2015 πρέπει να έχουν οριστεί λατομικές περιοχές σε όλη την Ελλάδα. Το χωροταξικό της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, που είναι σήμερα σε διαβούλευση, θα ορίζει μόνο τη διαδικασία. Θα μπορούσε όμως να αναλάβει η μελετητική ομάδα του χωροταξικού και κατάλληλες θέσεις χωροθέτησης (π.χ. με επέκταση της σύμβασης) για όλα τα νησιά.

Το ζήτημα των λατομείων και της παράνομης εξόρυξης είχε τεθεί από τον Οικολογικό Άνεμο με δύο παρεμβάσεις ήδη από τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο του 2011 (βλέπε παραπομπές στο τέλος του κειμένου που αφορούν την παράνομη λειτουργία λατομείων στα νησιά του Βορείου Αιγαίου και την ανάγκη για θεσμοθέτηση λατομικών ζωνών) με κύριο στόχο την υιοθέτηση κατάλληλων κριτηρίων, χωρίς δυστυχώς καμία ανταπόκριση από την Περιφερειακή αρχή τότε.

Παραμένει ζητούμενο η ανάπτυξη λατομικών περιοχών στα νησιά του Β. Αιγαίου, που θα απορροφήσουν την πίεση για οικοδομικά υλικά αλλά με κανόνες, όρους αποκατάστασης και χωρίς να προσβάλλεται το φυσικό περιβάλλον.

Είναι απαραίτητο να στρέψουμε την πλάτη μας στη σημερινή κατάσταση που χαρακτηρίζεται από διαπλοκή, πελατειακά συμφέροντα, αυθαιρεσία, συγκάλυψη και ασυδοσία σε όλο το Βόρειο Αιγαίο. Μια κατάσταση που διαμορφώθηκε εδώ και δεκαετίες και συνεχίζεται ακόμα και σήμερα. Οι πολιτικοί (Νομάρχες, Δήμαρχοι, Περιφερειάρχες) και οι υπηρεσίες φέρουν μεγάλες ευθύνες που δεν εφάρμοσαν τη νομοθεσία που υπάρχει από τη δεκαετία του ’80, που δεν οργάνωσαν με τα κριτήρια που ορίζει ο νομοθέτης τις κατάλληλες περιοχές λατόμευσης πέτρας και παραγωγής αδρανών υλικών σε κάθε νησί.

Τα νησιά έχουν χάσει σημαντικές αναπτυξιακές ευκαιρίες από τη σημερινή άναρχη λειτουργία της εξόρυξης. Έχουν γίνει περιβαλλοντικές καταστροφές. Έχουν χαθεί δυνατότητες για καθετοποιημένη παραγωγή σημαντικών και περιζήτητων δομικών υλικών. Μεγάλος αριθμός θέσεων εργασίας θα μπορούσε να είχε αναπτυχθεί. Για παράδειγμα, χάθηκε η ευκαιρία να αξιοποιηθεί ο γρανίτης Ικαρίας για τις επιστρώσεις των σταθμών του Μετρό της Αθήνας, ένα ενδεχόμενο που εξετάστηκε, μελετήθηκε και …απορρίφθηκε.

Η πραγματικότητα είναι ακόμη χειρότερη. Σήμερα, η Ικαρία εισάγει χαλίκι από τη Λέρο για οικοδομική χρήση. Επίσης, εισάγει τόνους από παλέτες με σχιστόλιθο από άλλες περιοχές της Ελλάδας. Εισάγει μάρμαρα, πέτρες και άλλα υλικά. Μάλιστα, η πίεση της τοπικής αγοράς για τοπικά δομικά υλικά έχει οδηγήσει σε μια αύξηση της παράνομης εξόρυξης γρανίτη και σχιστόλιθου σε αρκετές περιοχές της Ικαριακής οροσειράς.

Μπορεί να μην γίνεται αντιληπτό, αλλά σε όλα τα νησιά του Αιγαίου υπάρχουν και σημαντικές οικολογικές- περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την απουσία οργανωμένων λατομικών περιοχών. Πολλές οικιστικές περιοχές χάνουν τη φυσιογνωμία τους. Για παράδειγμα, η Ικαρία χάνει με ραγδαίο ρυθμό τα πέτρινα σπίτια της και τις στέγες από σχιστόλιθο γιατί δεν μπορεί να επιβληθεί η υποχρεωτική στέγη από σχιστόλιθο λόγω της απουσίας τοπικής εξόρυξης της πρώτης ύλης. Έτσι η παλιότερη νομαρχιακή απόφαση ορίζει ως υλικά για στέγες στην Ικαρία σχιστόλιθο ή κεραμίδι. Εκτεταμένη παράνομη λατομική δραστηριότητα γίνεται στη Λέσβο (πχ περιοχή Κουκοπέτρα στην Αγ. Παρασκευή). Ανάλογα περιστατικά έχουν αναφερθεί στο παρελθόν και στα άλλα νησιά μας όπως στην περιοχή των Αγιασμάτων και της Σπαρτούντας στη Χίο αλλά και τις περιοχές Κούκουρα – Μερτζίκι του Δημ. Διαμερίσματος Παλαιοκάστρου και Καρμπόβολο στο Δημ. Διαμέρισμα Πυθαγορείου της Σάμου. Η χαρακτηριστική κόκκινη πέτρα των Θυμιανών στη Χίο θέλει ανάδειξη γιατί δίνει εξαιρετικά οικιστικά αποτελέσματα που φαίνονται σε όλο το νησί της Χίου συντελώντας στην αρχιτεκτονική του νησιού. Ο Κάμπος της Χίου χάνει την αξία του γιατί πέφτει η ποιότητα κατά την ανακατασκευή των μαντρότοιχων. Στα μεσαιωνικά Μαστιχοχώρια της Χίου δεν έχει αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά το ζήτημα της διείσδυσης των νέων τεχνολογιών και των νέων αναγκών στους προστατευόμενου πυρήνες των διατηρητέων οικισμών. Στη Σάμο, η Μαραθοκαμπίτικη πέτρα εξορύσσεται παράνομα. Μάλιστα, στη Σάμο γίνεται και εισαγωγή πέτρας από την …Αλβανία!

Από την άλλη, υπάρχουν περιοχές της Ελλάδας, όπως τα Ζαγοροχώρια της Ηπείρου, ή το Πήλιο, που κερδίζουν καθημερινά το στοίχημα ενός ποιοτικού ελκυστικού περιβάλλοντος από το οποίο συνολικά όλοι ωφελούνται. Η Μακρυνίτσα του Πηλίου έχει σήμερα από τις υψηλότερες αξίες γης στην Ελλάδα, γιατί ακριβώς έχει κρατήσει τα καλτερίμια της (τους ντουσεμέδες) και το πηλιορίτικο στυλ που έχει τη στέγη υποχρεωτικά με σχιστόλιθο. Μάλιστα, οι μεταφορές των οικοδομικών υλικών μέσα στον οικισμό γίνεται με …μουλάρια.

Αυτοδιοικήσεις υπάρχουν και εδώ και εκεί. Ντόπια συμφέροντα υπάρχουν και εδώ και εκεί. Αλλά, μάθαμε εδώ να θεωρούμε αδιανόητα τέτοια πράγματα για τα νησιά μας. Ο τοπικός οικοδομικός κλάδος έμαθε να δουλεύει με το τσιμέντο και συχνά να απαξιώνει τους παραδοσιακούς τρόπους δόμησης. Το «γκρέμισε το και κάνε το με τσιμέντο» κυριαρχεί. Επικρατεί συνολικά ένας κύκλος υποβάθμισης, μιζέριας και κακώς εννοούμενης “ανάπτυξης” από τον οποίο πρέπει να ξεφύγουμε.

Η οργανωμένη εξόρυξη σε κατάλληλες περιοχές, η αποκατάσταση του περιβάλλοντος μετά τη λήξη της εξόρυξης, η παραγωγική εξειδίκευση, η καθετοποίηση, οι θέσεις εργασίας, τα ποιοτικά υλικά είναι το αυτονόητο, το ζητούμενο που θα πρέπει να επιδιώκουν οι νησιώτικες κοινωνίες μας.

Η περίπτωση της Ικαρίας

Σημαντικός θόρυβος σηκώθηκε στην Ικαρία μετά την τελευταία παρέμβαση του περιφερειακού συνδυασμού «Οικολογικός Άνεμος στο Βόρειο Αιγαίο» με αφορμή την πολύχρονη εξόρυξη με βαριά μηχανήματα στην περιοχή του Αγίου Ισιδώρου, πάνω από το Καρκινάγρι (7/3/2014 http://www.ikariamag.gr/node/7810). Ρωτούσαμε αν υπάρχει άδεια και περιβαλλοντική μελέτη. Αργότερα μάθαμε ότι ήταν παράνομο και δεν είχε υποβάλει ούτε καν αίτηση για άδεια. Αργότερα, μάθαμε επίσης, ότι το θέμα ήταν γνωστό στις υπηρεσίες (Ικαρία, Σάμος, Επιθεωρητές Περιβάλλοντος) εδώ και χρόνια από άλλες παλιότερες καταγγελίες. Τέλος, μάθαμε ότι το εν λόγω λατομείο δεν είναι το μόνο. Αποκαλύπτεται ότι και σε άλλες περιοχές των Ραχών γίνεται παράνομη εξόρυξη γρανίτη. Αλλά, αποκαλύπτεται ότι και στην κεντρική Ικαρία γίνεται παράνομη εξόρυξη σχιστόλιθου με μπουλτόζες και φορτηγά. Ακόμη και ποταμόπετρες και πέτρες παραλιών χρησιμοποιούνται μαζικά ως δομικό υλικό. Δηλαδή, στην Ικαρία υπάρχει γενικευμένη παράνομη εξόρυξη. Κυριαρχεί όμως ένα κλίμα ανοχής και γενικότερης συγκάλυψης. Μας είπαν επίσης ότι κάποιοι, κάπου, κάποτε, ζήτησαν άδεια αλλά δεν τους δόθηκε. Αόριστα. Αν είχαν όλες τις προϋποθέσεις και δεν τους δόθηκε τότε θα πρέπει να γίνει έρευνα στις υπηρεσίες.

Σήμερα, που δημιουργήθηκε το ζήτημα και άρχισε να φαίνεται το πρόβλημα της εξόρυξης σε όλες του τις διαστάσεις, και έχουν ευαισθητοποιηθεί οι υπηρεσίες της Περιφέρειας και της πρώην Νομαρχίας, ας το χρησιμοποιήσουμε ως ευκαιρία.

Όλες οι δυνάμεις θα πρέπει να κινητοποιηθούν ώστε:

· Να οριστούν από τις υπηρεσίες της Περιφέρειας, με επισπεύδοντα το Δήμο, τους εμπλεκόμενους επιχειρηματίες και το σωματείο οικοδόμων, οι κατάλληλες περιοχές, όπου θα μπορούν να εγκατασταθούν με νόμιμη άδεια αλλά και υποχρέωση αποκατάστασης του περιβάλλοντος, επιχειρήσεις εξόρυξης για μαύρο γρανίτη, κόκκινο γρανίτη, μάρμαρο, σχιστόλιθο και αδρανή υλικά. Σήμερα, ικανοποιούνται με νόμιμο τρόπο αλλά μερικά οι ανάγκες μόνο ως προς το τελευταίο.

· Να αποκατασταθούν και να αναδασωθούν οι περιοχές των παράνομων εξορύξεων.

· Να υποστηριχθεί η δημιουργία νέων επιχειρήσεων επεξεργασίας που να παράγουν ποιοτικά δομικά προϊόντα από σχιστόλιθο, μάρμαρο και γρανίτη.

Αν δρομολογηθεί μια τέτοια διαδικασία, και για να αποτραπεί η αναστάτωση που έχει προκληθεί, θα μπορούσε να χορηγηθεί μια ολιγόμηνη προσωρινή άδεια στην υπάρχουσα εξόρυξη μέχρι να οριστούν αυτές οι περιοχές εξόρυξης, με την υποχρέωση της αποκατάστασης του περιβάλλοντος. Αυτή τη θέση ο γράφων την έκανε σαφή και σε εκπρόσωπο του σωματείου των οικοδόμων πριν από δυο εβδομάδες, όταν συναντήθηκαν στον Εύδηλο. Το συμφέρον όλης της Ικαρίας είναι να δρομολογηθεί κατά προτεραιότητα η διαδικασία του ορισμού των λατομικών περιοχών. Άλλωστε, η Περιφέρεια γνωρίζει καλά αυτό το θεσμό των προσωρινών αδειών, αφού για τη Λέσβο χορηγούνται τέτοιες άδειες π.χ. για όσα λιοτρίβια δεν πρόλαβαν να συμμορφωθούν με τους περιβαλλοντικούς όρους λειτουργίας και πιέζονται από την ελαιοκομική περίοδο.

Τώρα που είναι και προεκλογική περίοδος η Ικαρία θα πρέπει να δεσμεύσει τους υποψηφίους του Δήμου και της Περιφέρειας για τον άμεσο ορισμό των λατομικών περιοχών.

Εννοείται ότι θα πρέπει η εξόρυξη να οργανωθεί σε συγκεκριμένες κατάλληλες περιοχές και στα άλλα νησιά της Περιφέρειας, όπως έχει ζητήσει ο Οικολογικός Άνεμος από τον Ιούνιο του 2011.

Παραπομπές

Παράνομη λατομική δραστηριότητα στο νησί της Λέσβου, λατομικές ζώνες στα νησιά του Βορείου Αιγαίου 27/6/2011 http://oikoanemos.wordpress.com/2011/06/27/%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AC%CE%BD%CE%BF%CE%BC%CE%B7-%CE%BB%CE%B1%CF%84%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%B4%CF%81%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%B7%CF%81%CE%B9%CF%8C%CF%84%CE%B7%CF%84%CE%B1-%CF%83%CF%84%CE%BF/
Παράνομη λατομική δραστηριότητα στα νησιά του Βορείου Αιγαίου – θεσμοθέτηση λατομικών ζωνών 20/9/2011 http://oikoanemos.wordpress.com/2011/09/20/%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%ac%ce%bd%ce%bf%ce%bc%ce%b7-%ce%bb%ce%b1%cf%84%ce%bf%ce%bc%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%ce%b4%cf%81%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%b7%cf%81%ce%b9%cf%8c%cf%84%ce%b7%cf%84%ce%b1-%cf%83%cf%84%ce%b1/#comments

επιστροφή

Παράνομη λατομική δραστηριότητα στο νησί της Λέσβου, λατομικές ζώνες στα νησιά του Β. Αιγαίου

Ακολουθεί η πρώτη ερώτηση για τα λατομεία (Λέσβος) που κατέθεσε ο Οικολογικός Άνεμος λίγους μήνες μετά την έναρξη της λειτουργίας του θεσμού της αιρετής Περιφέρειας (Γενάρης 2011), μετά τις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2010. Τι έκανε τότε η Περιφέρεια; Κινητοποιήθηκε; Έκλεισε το λατομείο της Λέσβου; Κήρυξε την περιοχή αναδασωτέα; ΤΙΠΟΤΕ ΑΠΟ ΟΛΑ ΑΥΤΑ. Έστειλε την υπόθεση στην Επιτροπή Περιβάλλοντος της Περιφέρειας και έκτοτε ΘΑΦΤΗΚΕ η περίπτωση. ΗΓ

27/06/2011

Eρώτηση προς τον Περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου κ Αθανάσιο Γιακαλή και τον Αντιπεριφερειάρχη Λέσβου κ Ηρακλή Βερβέρη κατέθεσε ο Περιφερειακός σύμβουλος με τον «Οικολογικό Άνεμο» Ηλίας Γιαννίρης.

Τις τελευταίες ημέρες είδαν το φως της δημοσιότητας αλλεπάλληλα δημοσιεύματα του τοπικού τύπου σχετικά με την εκτεταμένη παράνομη λατομική δραστηριότητα που αναπτύσσεται στο νησί της Λέσβου.

Καλούμε την περιφερειακή αρχή για την ενημέρωση του Περιφερειακού Συμβουλίου για τις ενέργειες και τις προσθέσεις τους για την ανάπτυξη λατομικών ζωνών στο νησί της Λέσβου αλλά και στα υπόλοιπα νησιά του Βορ. Αιγαίου, ζώνες που θα απορροφήσουν την πίεση για οικοδομικά υλικά αλλά με κανόνες και χωρίς να προσβάλλεται το φυσικό μας περιβάλλον.

Επιπρόσθετα παρακαλούμε για την ενημέρωση του ΠΣ για τις ενέργειες της Περιφέρειας για την ενεργοποίηση των αρμοδίων υπηρεσιών της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου (Δνση Βιομηχανίας Ενέργειας και Φυσικών Πόρων καθώς και Τμήμα Περιβάλλοντος) για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος με την παραδειγματική τιμωρία των παρανομούντων, καλώντας τους να προχωρήσουν στις απαραίτητες σύμφωνα με το νόμο ενέργειες για την αποκατάσταση του τοπίου μετά την παύση των εργασιών τους.

Για το ζήτημα ο Ηλίας Γιαννίρης προχώρησε στην παρακάτω δήλωση: «Φοβούμαστε ότι σε αυτή την περίπτωση αρμόζει η λαϊκή παροιμία «όποιος δεν θέλει να ζυμώσει 10 μέρες κοσκινίζει». Έπρεπε από τη δεκαετία του ’80 να έχουν οριστεί λατομικές ζώνες, νόμιμες και με υποδειγματική λειτουργία, που να συγκεντρώνουν το σύνολο της λατομικής δραστηριότητας και οι υπόλοιπες να κλείσουν. Τα τοπικά διαπλεκόμενα συμφέροντα έχουν δημιουργήσει απαράδεκτες καταστάσεις στα περισσότερα νησιά μας. Οι ευθύνες της αυτοδιοίκησης είναι τεράστιες. Η Περιφέρεια, που πήρε την αρμοδιότητα που είχαν οι νομαρχίες, πρέπει να ορίσει λατομικές ζώνες, να προχωρήσει στην διευθέτηση του ζητήματος που έχει ανακύψει με τα παράνομα λατομεία, ερευνώντας το ενδεχόμενο να υπάρχουν και σε άλλα νησιά, αλλά και να προχωρήσει στην παραδειγματική τιμωρία των παρανομούντων με μέριμνα για την αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος των νησιών μας”.

http://oikoanemos.wordpress.com/2011/06/27/%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AC%CE%BD%CE%BF%CE%BC%CE%B7-%CE%BB%CE%B1%CF%84%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%B4%CF%81%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%B7%CF%81%CE%B9%CF%8C%CF%84%CE%B7%CF%84%CE%B1-%CF%83%CF%84%CE%BF/

επιστροφή

Παράνομη λατομική δραστηριότητα στα νησιά του Βορείου Αιγαίου – θεσμοθέτηση λατομικών ζωνών

20/09/2011

Νέα ερώτηση προς τον Περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου κ Αθανάσιο Γιακαλή κατέθεσε ο Περιφερειακός σύμβουλος με τον «Οικολογικό Άνεμο» Ηλίας Γιαννίρης, επανερχόμενος στο ζήτημα των λατομικών ζωνών στα νησιά μας μετά την επιστολή της 27^ης Ιουνίου 2011, όπου είχε τεθεί το ζήτημα, χωρίς δυστυχώς ακόμα να λάβουμε την σχετική απάντηση.

Τους περασμένους μήνες είδαν το φως της δημοσιότητας αλλεπάλληλα δημοσιεύματα του τοπικού τύπου της Λέσβου σχετικά με την εκτεταμένη παράνομη λατομική δραστηριότητα (πχ περιοχή Κουκπέτρα στην Αγ. Παρασκευή). Ανάλογα περιστατικά έχουν αναφερθεί στο παρελθόν και στα άλλα νησιά μας όπως στην περιοχή των Αγιασμάτων και της Σπαρτούντας στη Χίο αλλά και τις περιοχές Κούκουρα – Μερτζίκι του Δημ. Διαμέρισμα Παλαιοκάστρου και Καρμπόβολο στο Δημ. Διαμέρισμα Πυθαγορείου.

Ζητάμε από την περιφερειακή αρχή την ενημέρωση του Περιφερειακού Συμβουλίου για τις ενέργειες της για την ανάπτυξη λατομικών ζωνών στα νησιά του Βορ. Αιγαίου, ζώνες που θα απορροφήσουν την πίεση για οικοδομικά υλικά αλλά με κανόνες και χωρίς να προσβάλλεται το φυσικό περιβάλλον. Επιπρόσθετα παρακαλούμε να ενημερωθεί το ΠΣ για τις ενέργειες της περιφέρειας για την ενεργοποίηση των αρμοδίων υπηρεσιών της (Δνση Βιομηχανίας ενέργειας και φυσικών πόρων καθώς και Τμήμα Περιβάλλοντος) για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος με την παραδειγματική τιμωρία των παρανομούντων, καλώντας τους να προχωρήσουν στις απαραίτητες σύμφωνα με το νόμο ενέργειες για την αποκατάσταση του τοπίου μετά την παύση των εργασιών τους.

Για το ζήτημα ο Ηλίας Γιαννίρης προχώρησε στην παρακάτω δήλωση: «Φοβούμαστε ότι όσο καθυστερούμε η κατάσταση επιδεινώνεται τραγικά. Η πίεση για οικοδομικά υλικά είναι δεδομένη και όπως πληροφορούμαστε από πολίτες τοπικά διαπλεκόμενα συμφέροντα έχουν δημιουργήσει απαράδεκτες καταστάσεις στα περισσότερα από τα νησιά μας. Οι ευθύνες της αυτοδιοίκησης είναι τεράστιες. Η Περιφέρεια, που πήρε την αρμοδιότητα που είχαν οι νομαρχίες, πρέπει να ορίσει λατομικές ζώνες, να προχωρήσει στην διευθέτηση του ζητήματος που έχει ανακύψει με τα παράνομα λατομεία, αλλά και να προχωρήσει στην παραδειγματική τιμωρία των παρανομούντων με μέριμνα για την αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος των νησιών μας”.

http://oikoanemos.wordpress.com/2011/09/20/%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%ac%ce%bd%ce%bf%ce%bc%ce%b7-%ce%bb%ce%b1%cf%84%ce%bf%ce%bc%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%ce%b4%cf%81%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%b7%cf%81%ce%b9%cf%8c%cf%84%ce%b7%cf%84%ce%b1-%cf%83%cf%84%ce%b1/#comments

επιστροφή

Πρόταση στο Δημοτικό Συμβούλιο στις 15/4/2014 για τη ρύθμιση της εξόρυξης στην Ικαρία

Στις 15/4/2014 έγινε ειδική σύσκεψη στο παλιό Δημαρχείο του Ευδήλου, που προκάλεσε ο γράφων, με παρόντα τον δήμαρχο Ικαρίας Χρ. Σταυρινάδη, τον γράφοντα, το Στέλιο Μαυρογιώργη, μεταλειολόγο, τον κ. Τσώλη, εργαζόμενους χτίστες πέτρας και εκπρόσωπο από το σωματείο οικοδόμων και ζήτησε από το Δήμο να συστήσει μια επιτροπή εργασίας για τον ορισμό των λατομικών περιοχών όλης της Ικαρίας και την επιτάχυνση των χρονοβόρων διαδικασιών. Οι διαθεσιμότητες υπήρξαν, θα υπήρχε και εκπρόσωπος του σωματείου Οικοδόμων, θα συμμετείχε και ο γράφων, και η επιτροπή θα ήταν άμισθη. Ο Δήμαρχος δέχτηκε και του δόθηκε η παρακάτω πρόταση που είχε διαμορφώσει ο γράφων, προκειμένου να την εγκρίνει το Δημοτικό Συμβούλιο Ικαρίας, που θα γινόταν στις Ράχες την ίδια μέρα. Το θέμα ποτέ δεν ήρθε σε εκείνο το Δημοτικό Συμβούλιο. Η δικαιολογία ήταν ότι το Δημοτικό Συμβούλιο υποχρεούται να διεκπεραιώσει μόνο τα τρέχοντα θέματα γιατί θα έληγε η θητεία του. Ηλίας Γιαννίρης

Ηλίας Γιαννίρης

15-4-2014

Βήμα 1^ο: Το Δημοτικό Συμβούλιο να ορίσει μια επιτροπή (task force) που θα οριοθετήσει τις λατομικές περιοχές και θα προωθήσει στις υπηρεσίες την πρόταση. Επίσης, θα προτείνει χώρο ή χώρους για την εναπόθεση μπάζων. Χρειάζονται ένας μεταλλειολόγος, ένας τοπογράφος, ένας εκπρόσωπος του σωματείου οικοδόμων που να σχετίζεται με το αντικείμενο, ένας εκπρόσωπος της τεχνικής υπηρεσίας του Δήμου και ενδεχομένως ένας συντονιστής, αν ο εκπρόσωπος της τεχνικής υπηρεσίας του Δήμου δεν αναλάβει αυτό το ρόλο του συντονισμού. Η επιτροπή θα συνεργαστεί στενά με το δασαρχείο και με το τμήμα περιβάλλοντος ώστε να επιταχυνθούν οι συνεννοήσεις.

Βήμα 2^ο: Το Δημοτικό Συμβούλιο βασισμένο στην απόφασή του για ορισμό των λατομικών περιοχών του νησιού δηλώνει ότι θα στηρίξει πολιτικά προς την Περιφέρεια, την Αποκεντρωμένη Διοίκηση και τις υπηρεσίες των υπουργείων τον φάκελο που θα συντάξει ο ιδιώτης για την έγκριση από την Περιφέρεια προσωρινής άδειας λατομείου, στη σημερινή θέση. Μετά την οριοθέτηση της λατομικής περιοχής με τα κριτήρια του νόμου, θα πάψει να ισχύει η προσωρινή άδεια στη συγκεκριμένη θέση, θα γίνει αποκατάσταση σύμφωνα με τις οδηγίες των υπηρεσιών και θα πρέπει να εκδοθεί από τον ιδιώτη νέα άδεια εντός της λατομικής περιοχής.

Βήμα 3^ο: Η επιτροπή αυτή θα πρέπει να παραδώσει μέσα σε διάστημα 2 μηνών ή και νωρίτερα, ολοκληρωμένη πρόταση σύμφωνα με τις προδιαγραφές με σχετικούς φακέλους για την έγκριση λατομικών περιοχών για εξόρυξη γρανίτη (ενδεχομένως και μαύρου γρανίτη), σχιστόλιθου, μαρμάρου και αδρανών υλικών. Οι λατομικές περιοχές μαρμάρου και αδρανών υλικών μπορεί να είναι ενοποιημένες σε μια περιοχή. Επομένως οι λατομικές περιοχές θα είναι από 3 έως 5. Ο χώρος ή οι χώροι εναπόθεσης μπάζων μπορούν να βρίσκονται σε εγγύτητα με τις λατομικές περιοχές για την ευνόητη προστιθέμενη αξία των υλικών.

Βήμα 4^ο: Στη συνέχεια ο δήμος ως επισπεύδων, και σε συνεργασία με την επιτροπή, θα υποβάλει στις αρμόδιες υπηρεσίες τους φακέλους για έγκριση. Η επιτροπή θα αναλάβει την διαβούλευση με τις υπηρεσίες, την παρακολούθηση, τη γρήγορη διεκπεραίωση των φακέλων και την έκδοση των σχετικών αποφάσεων.

Βήμα 5^ο: Μετά την έγκριση των λατομικών περιοχών, θα γίνει οριοθέτηση επί του εδάφους και ο Δήμος θα κάνει προκήρυξη για τους ενδιαφερόμενους επιχειρηματίες. Το ίδιο και με το χώρο ή τους χώρους εναπόθεσης μπάζων.

Το οικονομικό μέρος της επιτροπής περιλαμβάνει έξοδα (οδοιπορικά, αναλώσιμα, εκτυπώσεις κλπ) που μπορεί να αναλάβει ο Δήμος και αμοιβές. Θα ζητηθεί το χαμηλότερο δυνατό κόστος αμοιβών ή και καθόλου αμοιβή από τα μέλη της επιτροπής.

επιστροφή

Οικολογικός Άνεμος- Λατομεία: Μετεκλογικά οι υπεύθυνοι σφυρίζουν αδιάφορα

22 Ιουνίου 2014

Το θέμα του ορισμού λατομικών περιοχών σε όλα τα νησιά ο Οικολογικός Άνεμος το είχε θέσει στο Περιφερειακό Συμβούλιο από το 2011(1) με αφορμή ένα παράνομο λατομείο στη Λέσβο. Αν η Περιφέρεια είχε κινηθεί τότε, σήμερα δεν θα υπήρχε πρόβλημα γιατί θα είχαν ...οριστεί οι λατομικές περιοχές στα νησιά του Αιγαίου (χρειάζονται περίπου 2 χρόνια). Η Περιφέρεια σήμερα και η Νομαρχία παλιότερα, φέρνουν ακέραιη την ευθύνη της διατήρησης ενός συστήματος παρανομίας από τη δεκαετία του ’80, όπου οι υπηρεσίες «δεν ξέρουν τίποτα» και οι εργαζόμενοι στις παράνομες εξορύξεις είναι τελικά όμηροι και πολιτικοί πελάτες ενός συστήματος διαπλοκής.

Ειδικά για την Ικαρία, πολύ πριν την δική μας παρέμβαση (07/03/2014), υπήρχε παλιότερη καταγγελία στον εισαγγελέα Σάμου και στην Υπηρεσία Περιβάλλοντος (2) που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη, και έτσι κι αλλιώς θα ερχόταν το θέμα στην επιφάνεια. Στη δική μας παρέμβαση αναφέραμε:

«Το ζήτημα των λατομείων είχε τεθεί από τον Οικολογικό Άνεμο με δύο παρεμβάσεις τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο του 2011 (παράνομη λειτουργία λατομείων στα νησιά του Βορ Αιγαίου και θεσμοθέτηση λατομικών ζωνών) χωρίς δυστυχώς καμία ανταπόκριση από την Περιφερειακή αρχή. Αποτελεί ζητούμενο η ανάπτυξη λατομικών ζωνών στα νησιά του Βορ. Αιγαίου, ζωνών που θα απορροφήσουν την πίεση για οικοδομικά υλικά αλλά με κανόνες και χωρίς να προσβάλλεται το φυσικό περιβάλλον.» (3)

Μετά την παρέμβασή μας ενεργοποιήθηκε ο εισαγγελέας Σάμου και οι αρχές, αισθανόμενες την απειλή για τη χρόνια ολιγωρία τους κινήθηκαν και έκλεισαν το λατομείο πέτρας στο Πέζι Ικαρίας προκαλώντας σημαντική οικονομική αναστάτωση. Ταυτόχρονα, ξεσηκώθηκε όλος ο προεκλογικός μηχανισμός εκείνων που τόσα χρόνια καλύπτουν την αυθαιρεσία της εξόρυξης σε όλο το Αιγαίο, εναντίον του Οικολογικού Ανέμου, γιατί … «αυτός φταίει που έκλεισε το λατομείο στο Πέζι». Σε προεκλογικές συγκεντρώσεις ακουγόταν ότι «ο Γιαννίρης εξυπηρετεί τα συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης», ότι «υπάρχουν μονοπώλια πίσω από τον Οικολογικό Άνεμο που θέλουν να μας πάρουν τη δική μας πέτρα», ότι «οι οικολόγοι μας αναγκάζουν να χτίζουμε με τσιμέντο αντί για πέτρα», ότι «θα έρθουν εταιρείες να βγάλουν ουράνιο», ότι «οι οικολόγοι φταίνε για όλα». Το γενικό κλίμα ήταν «ψηφίστε εμάς και μαυρίστε τον Οικολογικό Άνεμο». Είναι εντυπωσιακό ότι παρ’ όλη την ένταση και τη φασαρία ΟΥΤΕ ΜΙΑ ΓΡΑΠΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΔΕΝ ΕΚΑΝΕ ΠΡΟΕΚΟΓΙΚΑ ΚΑΝΕΝΑΣ ΑΛΛΟΣ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ (στο Δήμο ή στην Περιφέρεια) ΓΙΑ ΝΑ ΤΟΠΟΘΕΤΗΘΕΙ ΣΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΗΣ ΕΞΟΡΥΞΗΣ.

Όλα έγιναν σε επίπεδο φημών και λάσπης, κάτι που συνηθίζεται και στην Ικαρία. Ο προφανής στόχος τους ήταν οι ψήφοι μας. Μάταια εμείς λέγαμε προεκλογικά (14/5): «Αν ο Οικολογικός Άνεμος είχε τέτοια πολιτική δύναμη να μπορεί να κινεί τις αρχές, ο εισαγγελέας και οι αρχές σήμερα δεν θα επέτρεπαν τις μηχανότρατες κοντά στις ακτές, την υπερβόσκηση, τις ανεμογεννήτριες, και θα είχαν λύσει το ακτοπλοϊκό, θέματα για τα οποία ο Οικολογικός Άνεμος έχει κάνει έντονες παρεμβάσεις (4)».

Τελικά, ο Οικολογικός Άνεμος κατάφερε να κρατήσει την έδρα στην Περιφέρεια (1 σύμβουλος στους 41), και οι πολιτικοί υπεύθυνοι δεν θα ξεμπερδέψουν εύκολα.

Σήμερα, ένα μήνα μετά τις εκλογές, ΟΛΟΙ σφυρίζουν αδιάφορα, και ιδιαίτερα η Περιφέρεια, αλλά και οι δυο δήμαρχοι (τόσο ο απερχόμενος όσο και ο επερχόμενος). Είναι σα να λένε όλοι «συνεχίστε την παράνομη εξόρυξη, οι εκλογές πέρασαν». Συγκεκριμένα:

Η Περιφέρεια: Προεκλογικά, στο τελευταίο περιφερειακό συμβούλιο του Απριλίου που είχε τεθεί το ζήτημα του ορισμού λατομικών περιοχών ξανά από τον Οικολογικό Άνεμο, ο αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος κ. Μάρκου μας διαβεβαίωσε ότι στο επόμενο συμβούλιο θα υπάρχει σχετική ενημέρωση και εισήγηση του για το θέμα. Δυστυχώς το θέμα δεν υπήρχε στη μετεκλογική ημερήσια διάταξη του Περιφ. Συμβουλίου της 18/6/2014. Γι αυτό επιμείναμε έστω και την ύστατη ώρα να μπει σαν έκτακτο θέμα (5). Στο Περιφερειακό Συμβούλιο ο Περιφερειάρχης δεν έθεσε το θέμα για συζήτηση, δεν έγινε καμιά εισήγηση και απλά αρκέστηκε να πει αόριστα ότι η Περιφέρεια έχει στείλει προ εξαμήνου (!) αίτημα στο Υπ. Ανάπτυξης χωρίς όμως να παρουσιάσει κάποιο έγγραφο.

Ο Δήμος: Δυστυχώς, στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Ικαρίας που θα γίνει 23 Ιουνίου 2014 δεν υπάρχει το θέμα (6). Προεκλογικά, στον γράφοντα ανέφεραν ότι είχαν κάνει κάποτε προεργασία αλλά δεν είχαν ολοκληρώσει τη διαδικασία του ορισμού λατομικών περιοχών τόσο ο πρώην δήμαρχος Ευδήλου Στ. Σταμούλος (για την περιοχή του Ευδήλου πριν το 2010) όσο και ο σημερινός Αντιπεριφερειάρχης Σάμου Θ. Παπαθεοφάνους, αναγνωρίζοντας έστω και έτσι ότι πράγματι υπάρχει πρόβλημα.

Επίσης, προεκλογικά, ο γράφων προκάλεσε στις 15/4 ειδική σύσκεψη, που έγινε στο παλιό Δημαρχείο του Ευδήλου, με παρόντα τον δήμαρχο Ικαρίας Χρ. Σταυρινάδη, ειδικούς επιστήμονες, τον κ. Τσώλη, εργαζόμενους χτίστες πέτρας και το σωματείο οικοδόμων και ζήτησε από το Δήμο να συστήσει μια επιτροπή εργασίας για τον ορισμό των λατομικών περιοχών όλης της Ικαρίας και την επιτάχυνση των χρονοβόρων διαδικασιών(7). Οι διαθεσιμότητες υπήρξαν, θα υπήρχε και εκπρόσωπος του σωματείου Οικοδόμων, θα συμμετείχε και ο γράφων, και η επιτροπή θα ήταν άμισθη. Ο Δήμαρχος δέχτηκε, αλλά μέχρι σήμερα, δυο μήνες μετά, δεν έχει υπάρξει απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου για τη σύσταση αυτής της επιτροπής ειδικού σκοπού. Είναι προφανές ότι αυτή η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου θα πρέπει να είναι ομόφωνη.

Ο Οικολογικός Άνεμος θα επιμείνει στον ορισμό λατομικών περιοχών στα νησιά του Αιγαίου προκειμένου να υπάρχουν τοπικά δομικά υλικά και παράλληλα η εξόρυξη να γίνεται με κανόνες που να σέβονται το περιβάλλον.

Πολλά μπορεί να μας πει κάποιος, κάποιοι διαφωνούν με τις θέσεις και τις δράσεις μας, αλλά κανείς δεν μπορεί να μας πει ότι κρυφτήκαμε, ότι δεν ήμασταν παρόντες. Γιατί ο Οικολογικός Άνεμος ήταν παρών εκεί που μερικοί άλλοι κρύβονταν, φοβούμενοι μικροπολιτικές ζημίες (8).

· Απαιτήσαμε να αποκατασταθούν οι ζημιές από την πλημμύρα του Οκτώβρη 2010 χωρίς αυτά τα κονδύλια να προσμετρώνται στο μερίδιο της Ικαρίας.

· Πρωτοστατήσαμε με παρέμβασή μας στο νομοσχέδιο του Καλλικράτη (2010) να μη χάσει την αυτοτέλεια και τις αρμοδιότητες το Επαρχείο Ικαρίας.

· Υποστηρίξαμε στο Περιφ. Συμβούλιο να μην απομακρυνθούν η Εφορία και το ΙΚΑ.

· Ήμασταν παρόντες στον αγώνα των πολιτών του Ευδήλου για να γίνει σωστά από την Περιφέρεια η επέκταση του λιμανιού του Ευδήλου (διορθώθηκε ο αρχικός σχεδιασμός).

· Απαιτήσαμε να μην υποβαθμιστεί το Νοσοκομείο, το Κέντρο Υγείας και τα Κέντρα Πρόληψης, να γίνεται απρόσκοπτα η μεταφορά των μαθητών, να οριστούν οι λατομικές περιοχές σε όλα τα νησιά μας, να περιληφθεί και η Ικαρία στο πρόγραμμα οδικής ασφάλειας της Περιφέρειας, να αντιμετωπιστεί η υπερβόσκηση, να γίνει κινητό σφαγείο, να αντιμετωπιστεί ορθολογικά το θέμα των αποβλήτων των ελαιοτριβείων και το ζήτημα των χωματερών, να αποτραπεί η υπεραλίευση από μηχανότρατες, να οριστούν χώροι εναπόθεσης μπάζων, να προβάλλονται από την Περιφέρεια και τα Ικαριακά προϊόντα.

· Μιλήσαμε για την ποιότητα του νερού και την ορθολογική διαχείρισή του και εναντιωθήκαμε στην ιδιωτικοποίηση που προωθείται μέσω της ΕΥΔΑΠ Νήσων.

· Πήραμε πρωτοβουλίες κατά της ιδιωτικοποίησης του νερού και πετύχαμε το περιφερειακό συμβούλιο βορείου Αιγαίου να είναι το πρώτο συμβούλιο της Ελλάδας που δήλωσε συμμετοχή στην πανευρωπαϊκή καμπάνια κατά της ιδιωτικοποίησης του νερού.

· Ήμασταν ενεργά παρόντες στον αγώνα όλων των νησιωτών μας κατά των γιγαντιαίων ανεμογεννητριών της εταιρίας Rokas-Iberdrola σε Λέσβο, Χίο, Λήμνο, και πρωτοστατήσαμε κατά της επένδυσης εταιρείας του Μυτιληναίου στην Ικαρία, χωρίς να στεκόμαστε σε στείρα καταγγελία, αλλά κάνοντας εμπεριστατωμένες προτάσεις για το ενεργειακό ζήτημα σε κάθε νησί.

· Διατυπώσαμε βιώσιμες προτάσεις για το ακτοπλοϊκό και προτείναμε τη συχνή σύνδεση της Ικαρίας με τη Χίο και τα Δωδεκάνησα σε ανταπόκριση με τις κύριες γραμμές.

· Ήμασταν δίπλα στους συνανθρώπους μας που πλήττονται από την κρίση όπως ήμασταν και παρόντες στο κίνημα αλληλεγγύης προς τους χιλιάδες μετανάστες και πρόσφυγες που φτάνουν στα νησιά μας τα τελευταία χρόνια.

· Πήραμε πρωτοβουλίες για τη στήριξη των παράκτιων ψαράδων, των κτηνοτρόφων και των αγροτών των νησιών μας, προτείνοντας ένα νέο παραγωγικό μοντέλο στήριξης της τοπικής παραγωγής, πράσινο, οικολογικό και βιώσιμο, με λαϊκές αγορές, μονάδες εκσυγχρονισμού της παραγωγής και τυποποίηση.

· Πήραμε πρωτοβουλίες για τη στήριξη του ποιοτικού, εναλλακτικού τουρισμού στα νησιά μας που να στηρίζεται στο συγκριτικό μας πλεονέκτημα που είναι το φυσικό περιβάλλον, τα μνημεία και τα μονοπάτια της Ικαρίας.

· Πήραμε πρωτοβουλίες για τη στήριξη της παιδείας στα νησιά μας, για τη στήριξη του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Μέσα σε όλα αυτά οι αρχές έκλεισαν ένα παράνομο λατομείο χωρίς να έχουν φροντίσει τόσα χρόνια (από τη δεκαετία του ’80) να ορίσουν λατομικές περιοχές, επιφέροντας βίαιη οικονομική αναστάτωση στην Ικαρία, ενώ σε άλλες παρόμοιες καταγγελίες μας από το 2011 για παράνομη εξόρυξη σε άλλα νησιά δεν είχαν κάνει το παραμικρό.

Δυστυχώς μόνο στην Ικαρία κλείνουν ελαιοτριβεία και λατομεία ενώ σε άλλα νησιά το Περιφερειακό Συμβούλιο επιτρέπει τη συνέχιση της παράνομης λειτουργίας τους (9).

Έχουμε πολλά να κάνουμε, σε κλίμα συνεργασίας, για το καλό των νησιών μας.

Για τον Οικολογικό Άνεμο

Ηλίας Γιαννίρης

τ. Περιφερειακός Σύμβουλος

(1) (Παράνομη λατομική δραστηριότητα στα νησιά του Βορείου Αιγαίου – θεσμοθέτηση λατομικών ζωνών, 20/09/2011, και Παράνομη λατομική δραστηριότητα στο νησί της Λέσβου, λατομικές ζώνες στα νησιά του Βορείου Αιγαίου, 27/06/2011)

(2) Αυτό αναφέρθηκε στη ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΙΧΑΛΗ ΜΠΑΚΑ ΜΕ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, 17/03/2014

(3) Έλεγχος λειτουργίας λατομείου εξόρυξης στην περιοχή Άγιος Ισίδωρος, Πέζι Ικαρίας, 07/03/2014

(4) Πολιτική για τις εκλογές κατά την προεκλογική περίοδο ή πολιτική για τους πολίτες όλο τον χρόνο; Του Ηλία Γιαννίρη,τέως περιφερειακού συμβούλου (εναλλαγή) και υποψήφιου αντιπεριφερειάρχη Σάμου, 14/05/2014

(5) Λατομική δραστηριότητα στο βόρειο Αιγαίο. 17/06/2014

(6) http://www.ikariamag.gr/ti-tha-syzitithei-sto-11o-dimotiko-symvoylio-ikarias

επιστροφή

Στο Περιφερειακό Συμβούλιο να εξεταστεί το ζήτημα του ορισμού λατομικών περιοχών στα νησιά μας

Μυτιλήνη, 17 Ιουνίου 2014

Με επιστολή του προς τον πρόεδρο του Περιφερειακού Συμβουλίου ο Περιφερειακός Σύμβουλος Μιχάλης Μπάκας ζητάει να εξεταστεί το ζήτημα του ορισμού λατομικών περιοχών στα νησιά μας. Στην επιστολή του ο κ Μπάκας αναφέρει ότι στο τελευταίο περιφερειακό συμβούλιο του Απριλίου που τέθηκε το ζήτημα ξανά από τον Οικολογικό Άνεμο, ο αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος κ Μάρκου μας διαβεβαίωσε ότι στο επόμενο συμβούλιο θα υπάρχει σχετική ενημέρωση και εισήγηση του για το θέμα. Δυστυχώς το θέμα δεν υπάρχει στην ημερήσια διάταξη του Περιφ. Συμβουλίου της 18/6/2014 και ως εκ τούτου ζητάμε να μπει σαν έκτακτο θέμα το ζήτημα του ορισμού των λατομικών περιοχών για όλη την περιφέρεια του Βορείου Αιγαίου.

Ο Μιχάλης Μπάκας έκανε την παρακάτω δήλωση: «Η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί σήμερα είναι ότι επικρατεί μία ασάφεια σε σχέση με τη λειτουργία των λατομείων όσον αφορά τις απαιτούμενες άδειες για τις εκτάσεις που χρησιμοποιούν, τη συχνότητα των ελέγχων ενώ ανυπέρβλητα προβλήματα δημιουργεί ο μη καθορισμός λατομικών περιοχών που δεν επιτρέπει ορθολογική διαχείριση των λατομικών δραστηριοτήτων στα νησιά μας. Για το ζήτημα μάλιστα έχει παρέμβει και η εισαγγελία Σάμου και αύριο έχω κληθεί να δώσω ένορκη κατάθεση. Από την πλευρά μας σε κάθε περίπτωση θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε το θέμα.»

Μιχάλης Μπάκας Περιφερειακός Σύμβουλος

επιστροφή

Για τα λατομεία: Πολιτική για τις εκλογές κατά την προεκλογική περίοδο ή πολιτική για τους πολίτες όλο τον χρόνο;

Του Ηλία Γιαννίρη

Τέως περιφερειακού συμβούλου (εναλλαγή) και

υποψήφιου αντιπεριφερειάρχη Σάμου

Ο Οικολογικός Άνεμος στο Βόρειο Αιγαίο συμμετέχει στις περιφερειακές εκλογές προσδοκώντας να συνεχιστεί η δουλειά που έχει γίνει τα τελευταία χρόνια στα νησιά μας από όλους μας. Πολλά μπορεί να μας πει κάποιος, κάποιοι διαφωνούν με τις θέσεις και τις δράσεις μας, αλλά κανείς δεν μπορεί να μας πει ότι κρυφτήκαμε, ότι δεν ήμασταν παρόντες. Γιατί ο Οικολογικός Άνεμος ήταν παρών εκεί που άλλοι κρύβονταν, φοβούμενοι μικροπολιτικές ζημίες.

Απαιτήσαμε να αποκατασταθούν οι ζημιές από την πλημμύρα του Οκτώβρη 2010 χωρίς αυτά τα κονδύλια να προσμετρώνται στο μερίδιο της Ικαρίας. Πρωτοστατήσαμε με παρέμβασή μας στο νομοσχέδιο του Καλλικράτη (2010) να μη χάσει την αυτοτέλεια και τις αρμοδιότητες το Επαρχείο Ικαρίας. Συμμετείχαμε στους αγώνες για … να γίνεται απρόσκοπτα η μεταφορά των μαθητών, να οριστούν οι λατομικές περιοχές σε όλα τα νησιά μας, να περιληφθεί και η Ικαρία στο πρόγραμμα οδικής ασφάλειας της Περιφέρειας, να αντιμετωπιστεί η υπερβόσκηση, να γίνει κινητό σφαγείο, να αντιμετωπιστεί ορθολογικά το θέμα των αποβλήτων των ελαιοτριβείων και το ζήτημα των χωματερών, να αποτραπεί η υπεραλίευση από μηχανότρατες, να οριστούν χώροι εναπόθεσης μπάζων, να προβάλλονται από την Περιφέρεια και τα Ικαριακά προϊόντα. Μιλήσαμε για την ποιότητα του νερού και την ορθολογική διαχείρισή του και εναντιωθήκαμε στην ιδιωτικοποίηση που προωθείται μέσω της ΕΥΔΑΠ Νήσων. … Ήμασταν ενεργά παρόντες στον αγώνα όλων των νησιωτών μας κατά της επένδυσης της εταιρίας Rokas-Iberdrola σε Λέσβο, Χίο, Λήμνο, και πρωτοστατήσαμε κατά της επένδυσης εταιρείας του Μυτιληναίου στην Ικαρία, χωρίς να στεκόμαστε σε στείρα καταγγελία, αλλά κάνοντας εμπεριστατωμένες προτάσεις για το ενεργειακό ζήτημα σε κάθε νησί. Διατυπώσαμε βιώσιμες προτάσεις για το ακτοπλοϊκό και προτείναμε τη συχνή σύνδεση της Ικαρίας με τη Χίο και τα Δωδεκάνησα σε ανταπόκριση με τις κύριες γραμμές. … Πήραμε πρωτοβουλίες για τη στήριξη της παιδείας στα νησιά μας, για τη στήριξη του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

[Δείτε τον απολογισμό μας:

http://oikoanemos.wordpress.com/2014/02/24/%ce%b1%cf%80%ce%bf%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%b9%cf%83%ce%bc%cf%8c%cf%82-36-%ce%bc%ce%b7%ce%bd%cf%8e%ce%bd-%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%bf%cf%85%cf%83%ce%af%ce%b1%cf%82-%cf%84%ce%bf%cf%85-%ce%bf%ce%b9%ce%ba%ce%bf/ ]

Δυστυχώς, σε αυτή την προεκλογική περίοδο, με αφορμή μια δική μας καταγγελία (και ενώ υπήρχαν και άλλες παλαιότερες καταγγελίες άλλων για το ίδιο θέμα), οι αρχές έκλεισαν ένα παράνομο λατομείο χωρίς να έχουν φροντίσει τόσα χρόνια (από τη δεκαετία του ’80) να ορίσουν λατομικές περιοχές, επιφέροντας βίαιη οικονομική αναστάτωση στην Ικαρία, ενώ σε άλλες παρόμοιες καταγγελίες μας από το 2011 για παράνομη εξόρυξη άλλα νησιά δεν είχαν κάνει το παραμικρό. Δυστυχώς μόνο στην Ικαρία κλείνουν ελαιοτριβεία και λατομεία ενώ σε άλλα νησιά το Περιφερειακό Συμβούλιο επιτρέπει τη συνέχιση της παράνομης λειτουργίας τους [δες: Ελαιοτριβεία: Με δύο μέτρα και δύο σταθμά βαδίζει η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου http://oikoanemos.wordpress.com/2011/12/13/%ce%b5%ce%bb%ce%b1%ce%b9%ce%bf%cf%84%cf%81%ce%b9%ce%b2%ce%b5%ce%af%ce%b1-%ce%bc%ce%b5-%ce%b4%cf%8d%ce%bf-%ce%bc%ce%ad%cf%84%cf%81%ce%b1-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%ce%b4%cf%8d%ce%bf-%cf%83%cf%84%ce%b1%ce%b8/]. Όλες οι άλλες πολιτικές δυνάμεις της Ικαρίας ισχυρίστηκαν ότι φταίει ο Οικολογικός Άνεμος, ίσως για να αντλήσουν μικροκομματικά οφέλη και να καλύψουν τις δικές τους ευθύνες.

Αν ο Οικολογικός Άνεμος είχε τέτοια πολιτική δύναμη οι αρχές σήμερα δεν θα επέτρεπαν τις μηχανότρατες κοντά στις ακτές, την υπερβόσκηση, τις ανεμογεννήτριες και θα είχαν λύσει το ακτοπλοϊκό, θέματα για τα οποία ο Οικολογικός Άνεμος έχει κάνει έντονες παρεμβάσεις.

Μάλιστα, ισχυρίζονται ότι η διαδικασία ορισμού λατομικών περιοχών για πέτρα και αδρανή απαιτεί τουλάχιστον δυο χρόνια, ομολογώντας έτσι ότι από τη δεκαετία του ’80, που υπάρχει η νομοθεσία, είχαν στη διάθεσή τους τουλάχιστον 12 (!!!) διετίες ή 6 τετραετίες για να λύσουν το πρόβλημα της παράνομης εξόρυξης αλλά δεν το έλυσαν, με αποτέλεσμα να καλύπτονται παράνομα και ανεξέλεγκτα, ή με εισαγωγές, οι ανάγκες της αγοράς. Αντί να απολογούνται που δεν υπάρχουν σήμερα λατομικές περιοχές για γρανίτη, αλλά και για σχιστόλιθο, μάρμαρο και χαλίκι, με σημαντικές θέσεις απασχόλησης για τη νεολαία μας, ρίχνουν το ανάθεμα σήμερα στον Οικολογικό Άνεμο. Έφτασαν στον προεκλογικό παροξυσμό να τον κατηγορούν μάλιστα ότι με τον ορισμό των λατομικών περιοχών ο Οικολογικός Άνεμος υπηρετεί ξένα συμφέροντα που θέλουν να αρπάξουν τον ορυκτό πλούτο του νησιού!

Εκ των υστέρων ανέφεραν ότι είχαν κάνει προεργασία αλλά δεν είχαν ολοκληρώσει τη διαδικασία του ορισμού λατομικών περιοχών τόσο ο πρώην δήμαρχος Ευδήλου (για την περιοχή του Ευδήλου) όσο και ο σημερινός Αντιπεριφερειάρχης Σάμου. Θα πρέπει όλοι μαζί να καθίσουμε, χωρίς μικροπαραταξιακές προεκλογικές σκοπιμότητες, να λύσουμε γρήγορα το ζήτημα. Μάλιστα, ο γράφων προσφέρθηκε, σε ειδική σύσκεψη με παρόντα το σημερινό δήμαρχο Ικαρίας, ειδικούς επιστήμονες και το σωματείο οικοδόμων στις 15/4, να συμμετέχει σε ομάδα εργασίας για τον ορισμό των λατομικών περιοχών όλης της Ικαρίας και την επιτάχυνση των χρονοβόρων διαδικασιών, αν αυτή η ομάδα συσταθεί από το Δήμο.

Τα πολλά λόγια είναι φτώχεια, «κάνε ένα άλμα πιο γρήγορο από την φθορά», έγραψε ο νομπελίστας ποιητής μας Οδυσσέας Ελύτης και αυτό αποτελεί το σύνθημα μας για τις εκλογές της 18^ης Μαΐου.

Έχουμε πολλά να κάνουμε, σε κλίμα συνεργασίας, για το καλό των νησιών μας. Καλούμε τους πολίτες των νησιών μας να αναγνωρίσουν το συνολικό έργο μας και να στείλουν ενισχυμένο τον Οικολογικό Άνεμο στο Περιφερειακό Συμβούλιο.

επιστροφή

Μαστιχοχώρια Χίου: «Να επανεξεταστεί η δημιουργία λατομείου»

15 Ιουλ 2014

Συντάσσεται με τη βούληση των κατοίκων των Μαστιχοχωρίων ο Αντιπεριφερειάρχης Χίου κ. Γανιάρης αναφορικά με τη δημιουργία νέας λατομικής ζώνης στο ύψωμα Πέρδικα. Θυμίζουμε ότι με επιστολή τους ο Αντιδήμαρχος Μαστιχοχωρίων και τα τοπικά συμβούλια είχαν ζητήσει την ακύρωση της προκήρυξης μίσθωσης νέου λατομείου στη Δημοτική Ενότητα Μαστιχοχωρίων. Ο κ. Γανιάρης με τη σειρά του ζητάει από το Γενικό Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου την επανεξέταση του θέματος. Αναλυτικά η επιστολή:

Αξιότιμε κύριε Γενικέ Γραμματέα

Σύμφωνα με πρόσφατη πληροφόρηση που είχαμε, είναι στις προθέσεις της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου η προκήρυξη μίσθωσης λατομικών χώρων στο ύψωμα «Περδικάς» εντός των ορίων της Δημοτικής Ενότητας Μαστιχοχωρίων Χίου.

Επισημαίνω ότι η συγκεκριμένη περιοχή αφ’ ενός αποτελεί το επίκεντρο της μαστιχοκαλλιέργειας και πόλο έλξης των επισκεπτών (Μουσείο Μαστίχας, παραδοσιακοί οικισμοί, αρχαιολογικοί χώροι) ενώ αφ’ ετέρου φιλοξενεί ήδη οχλούσες δραστηριότητες (λατομείο, ΧΥΤΑ).

Η δημιουργία νέας λατομικής ζώνης θα είχε ως αποτέλεσμα τη δυσβάσταχτη επιβάρυνση της περιοχής, αρνητικές επιπτώσεις στον τουρισμό ενώ ήδη έχει προκαλέσει την ομόθυμη αντίδραση των κατοίκων της περιοχής (έγγραφο Δ.Ε. Μαστιχοχωρίων 30709/14-7-2014).

Με αυτά τα δεδομένα εκφράζουμε την απόλυτη αντίθεσή μας στην μίσθωση νέων λατομικών χώρων στην περιοχή Μαστιχοχωρίων και σας καλώ να επανεξετάσετε το θέμα.

http://www.aplotaria.gr/latomio-perdika-ganiaris/

επιστροφή

Ενημερωτικά κείμενα - Χρήσιμες πληροφορίες

Οριστική νίκη των πολιτών στον πόλεμο κατά των πολυεθνικών για τον έλεγχο των σπόρων

11 Μαρτίου 2014

Υπερψηφίστηκε σήμερα και από την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου η τροπολογία που κατέθεσε ο ανεξάρτητος ευρωβουλευτής, Κρίτων Αρσένης, για την απόρριψη της πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που θα επέβαλε συνθήκες καθολικού μονοπωλίου των πολυεθνικών στην εμπορία των σπόρων στην ευρωπαϊκή και παγκόσμια αγορά.

Με την υπερψήφιση αυτή η νομοθεσία απορρίπτεται από το Ευρωκοινοβούλιο και υποχρεώνεται στην πράξη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να την αποσύρει.

Ο Κρίτων Αρσένης ζήτησε από το βήμα της Ολομέλειας την παραίτηση του αρμόδιου Επιτρόπου κ. Μποργκ, καθώς ο συγκεκριμένος Επίτροπος είναι υπεύθυνος όχι μόνο για την απροκάλυπτη πρόταση υπέρ των πολυεθνικών σπόρων, αλλά και για την απόρριψη της υποχρέωσης σήμανσης της μεταλλαγμένης γύρης στο μέλι, την έγκριση της καλλιέργειας μεταλλαγμένου καλαμποκιού στην Ε.Ε. και τον μετριασμό της αντικαπνιστικής νομοθεσίας υπέρ των μεγάλων πολυεθνικών του καπνού.
Σημειώνεται ότι πριν το κατηγορηματικό «όχι» της Ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο μονοπώλιο των πολυεθνικών στην εμπορία των σπόρων, προηγήθηκε η ομόφωνη καταψήφιση της νομοθεσίας από την Επιτροπή Περιβάλλοντος και η σχεδόν ομόφωνη από την Επιτροπή Γεωργίας.
Στην ουσία, η συντριπτική πλειοψηφία των Ευρωβουλευτών που υπερψήφισαν την τροπολογία του Κρίτωνα Αρσένη, «πάγωσαν» την προοπτική της άσκησης πλήρους κερδοσκοπικού ελέγχου της τροφής από τις πολυεθνικές, που θα υποχρέωνε έλληνες και ευρωπαίους αγρότες να αγοράζουν σπόρους μόνο από αυτές.

Με αφορμή τη θετική αυτή εξέλιξη, ο Κρίτων Αρσένης δήλωσε:

«Πρόκειται για μια μεγάλη νίκη της δημοκρατίας. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έστειλε ένα ηχηρό μήνυμα στις πολυεθνικές των σπόρων διασφαλίζοντας το δικαίωμα στη διατροφική ασφάλεια και την ελεύθερη πρόσβαση στην τροφή.

Αν δεν κερδίζαμε αυτήν την κρίσιμη μάχη, θα ήταν πρακτικά αδύνατο για έλληνες και ευρωπαίους αγρότες να διατηρούν και να αναπαράγουν τους σπόρους τους.

Όταν τον Δεκέμβριο του 2013 κατέθεσα την πρόταση απόρριψης της συγκεκριμένης νομοθεσίας, δεν περίμενα ότι θα υπερψηφίζονταν σήμερα από τη συντριπτική πλειοψηφία των Ευρωβουλευτών.

Οι νίκες είναι αναμφίβολα το αποτέλεσμα εντατικής δουλειάς όλων μας αλλά και προϊόν της μαζικής κινητοποίησης της κοινωνίας των πολιτών, που μέσω της αλληλογραφίας και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης κατέκλεισαν με το αίτημα της απόρριψης το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Η νίκη καταδεικνύει ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αντιδρά θετικά στο δημοκρατικό έλεγχο και πως η ευκαιρία για κάθε πολίτη να επηρεάσει την ευρωπαϊκή νομοθεσία, είναι καθημερινή.

Κάλεσα τον Επίτροπο Υγείας κ. Μποργκ να παραιτηθεί καθώς δεν μπορώ να δεχθώ ως σύμπτωση την κατάθεση της απροκάλυπτης πρόταση υπέρ των πολυεθνικών σπόρων, αλλά και την απόρριψη της υποχρέωσης σήμανσης της μεταλλαγμένης γύρης στο μέλι, την έγκριση της καλλιέργειας μεταλλαγμένου καλαμποκιού στην Ε.Ε. και τον μετριασμό της αντικαπνιστικής νομοθεσίας υπέρ των μεγάλων πολυεθνικών του καπνού, μέσα σε ένα μόλις χρόνο, από τον ίδιο Επίτροπο. Είναι προφανές ότι κάτι δεν πάει καθόλου καλά. »

Παρακολουθήστε εδώ την παρέμβαση στην Oλομέλεια: http://kritonarsenis.gr/multimedia/view/140311-plenary-seeds

ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ

Στις 6 Μαΐου 2013, μετά από πρόταση της Γενικής Επιτροπής Υγείας & Καταναλωτών (DG SANCO) και στη συνάντηση των Επιτρόπων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που ρυθμίζουν το εμπόριο σπόρων σε όλη την Ε.Ε., ψηφίζεται πρόταση εισαγωγής νέας νομοθεσίας σύμφωνα με την οποία από το 2016 κανείς δεν θα μπορεί να εμπορεύεται σπόρους στην Ε.Ε. που δεν είναι καταχωρημένοι σε εθνικούς καταλόγους.

Στις 12 Δεκεμβρίου 2013 ο ανεξάρτητος ευρωβουλευτής, Κρίτων Αρσένης, ζητεί την απόρριψη της πρότασης της Κομισιόν, με τροπολογία που κατέθεσε στην Επιτροπή Γεωργίας του Ε.Κ.

Στις 18 Δεκεμβρίου 2013 ο ανεξάρτητος ευρωβουλευτής, Κρίτων Αρσένης, ζητεί την απόρριψη της πρότασης της Κομισιόν, με τροπολογία που κατέθεσε στην Επιτροπή Περιβάλλοντος

Στις 30 Ιανουαρίου 2014 η τροπολογία υπερψηφίζεται ομόφωνα από την Επιτροπή Περιβάλλοντος του Ε.Κ..

Στις 11 Φεβρουαρίου 2014 η τροπολογία υπερψηφίζεται σχεδόν ομόφωνα και από την Επιτροπή Γεωργίας του Ε.Κ.

επιστροφή

ΕΣΠΑ: Πως μπορούν να χρηματοδοτηθούν οι δήμοι από τις Ολοκληρωμένες Χωρικές Επενδύσεις

Του Ράλλη Γκέκα

Ενδιαφέρον για την αυτοδιοίκηση είναι το http://www.localit.gr/ Από εκεί αναδημοσιεύουμε το παρακάτω άρθρο. ΗΓ

04.07.2014

Συνεχίζοντας το αφιέρωμα στο νέο ΕΣΠΑ και τη σχέση του με τους δήμους, σήμερα θα παρουσιάσουμε το χρηματοδοτικό εργαλείο των Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων (ΟΧΕ).

Οι ΟΧΕ αποτελούν ένα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο που εντάσσεται στην γενικότερη «ομπρέλα» της Ολοκληρωμένης Χωρικής Ανάπτυξης,[1] μεγαλύτερο και κάπως διαφορετικό από αυτό της Τοπικής Ανάπτυξης με Πρωτοβουλία Τοπικών Κοινοτήτων (ΤΑΠΤΟΚ)[2], που έχει ήδη παρουσιαστεί στο πλαίσιο του παρόντος αφιερώματος. Οι διαφορές τους εντοπίζονται τόσο στο αντικείμενο όσο και στο μέγεθος του προγράμματος. Τα προβλήματα όμως παραμένουν κοινά. Αοριστία, έλλειψη καθορισμού σημαντικών στοιχείων όπως το ύψος του προϋπολογισμού, απουσία της πρωτοβάθμιας ΤΑ από τη συνολική διαδικασία εκπόνησης και διαχείρισης του έργου. Παρόλα αυτά οι ΟΧΕ αποτελούν ένα ανταγωνιστικό πρόγραμμα, ίσως πιο ανταγωνιστικό και από τις ΤΑΠΤΟΚ. Για το λόγο αυτό οι δήμοι που θα ενδιαφερθούν να ενταχθούν ή καλύτερα να διεκδικήσουν, την ένταξη τους σε αυτό το χρηματοδοτικό εργαλείο, θα πρέπει από τώρα να προετοιμάζονται.

Το παρακάτω κείμενο ακολουθεί την διάρθρωση των προηγούμενων. Στην αρχή γίνεται μία συνοπτική παρουσίαση του προγράμματος, με βάση τις μέχρι τώρα ανακοινώσεις του Υπουργείου Ανάπτυξης, μετά ακολουθεί μία κριτική από την πλευρά των δήμων και κλείνει με κάποιες «αναγκαίες» κινήσεις που θα μπορούσαν σήμερα να έκαναν οι δήμοι.

Σε ποιες περιοχές απευθύνονται οι Ολοκληρωμένες Χωρικές Επενδύσεις (ΟΧΕ)

Η εφαρμογή των «Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων» προβλέπεται να πραγματοποιηθεί καταρχήν σε τρεις κατηγορίες χωρικών τύπων:

Υποπεριφερειακές περιοχές με ειδικά χαρακτηριστικά και προκλήσεις, όπου την πρωτοβουλία του σχεδιασμού αναλαμβάνει η Περιφέρεια,
Δια-περιφερειακές περιοχές με ομοιογενή χαρακτηριστικά και κοινές προκλήσεις, αλλά και προβλήματα που απαντώνται στις μειονεκτικές γεωγραφικές περιοχές του ελληνικού χώρου, όπου το σχεδιασμό αναλαμβάνει κεντρικός φορέας ή διαπεριφερειακό συντονιστικό όργανο,
Περιοχές επιρροής τομεακών παρεμβάσεων και δράσεων, οι οποίες όμως εντάσσονται σε ολοκληρωμένη τοπική στρατηγική/σχέδιο, όπου το σχεδιασμό αναλαμβάνει κεντρικός φορέας, ιδιαίτερα αν αυτές ορίζονται συγκεκριμένα στα Περιφερειακά Πλαίσια Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης ή σε τομεακά Επιχειρησιακά Προγράμματα.

Στόχοι των ΟΧΕ

Κύριοι στόχοι για την προώθηση των Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων είναι η δημιουργία κινητήρων ανάπτυξης των Περιφερειών ή κινητήρων αξιοποίησης κοινών δυνατοτήτων και αντιμετώπισης κοινών προκλήσεων πολυτομεακού χαρακτήρα σε διαπεριφερειακή κλίμακα, η αξιοποίηση τους για τη μέγιστη δυνατή μόχλευση πόρων και τη μέγιστη δυνατή αποδοτικότητα των διαθέσιμων δημόσιων πόρων σε χωρικό επίπεδο, και η σύνδεση σε ενιαίο στρατηγικό ορίζοντα, των παρεμβάσεων που είναι τοπικά αναγκαίες για την αντιμετώπιση των οξύτερων εκδηλώσεων της κρίσης και αυτών που είναι αναγκαίες για την καταπολέμηση των παραγόντων που δημιουργούν τις μακροπρόθεσμες στενώσεις.

Οι προκλήσεις που σχεδιάζεται να αντιμετωπίσουν οι ΟΧΕ

Ως κύριες προκλήσεις για τις Ολοκληρωμένες Χωρικές Επενδύσεις ορίζονται οι ακόλουθες:

Προώθηση της ανταγωνιστικότητας, της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας με τελικό στόχο την επίτευξη απασχόλησης, κοινωνικής συνοχής και διατήρησης των πόρων
Παραγωγική ανασύνταξη στις ζώνες εκτεταμένης αποδιάρθρωσης των τοπικών ή περιφερειακών παραγωγικών συστημάτων.
Εξισορρόπηση των ενδο-περιφερειακών ανισοτήτων και της μονοκεντρικότητας του ελληνικού οικονομικού και κοινωνικού χώρου, καταπολέμηση της ανοργάνωτης αστικής διάχυσης και των παραδοσιακών ανισοτήτων που σχετίζονται με τα ειδικά γεωγραφικά χαρακτηριστικά/μειονεκτήματα, αντιμετώπιση των δημογραφικών προκλήσεων και των ειδικών προκλήσεων σε ειδικές ομάδες πληθυσμού, ανάσχεση στην καταλληλότερη κλίμακα των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.

Συνέργια με τους Θεματικούς Στόχους του νέου ΕΣΠΑ

Ως Θεματικοί Στόχοι που αφορούν στην εφαρμογή των Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων, εκτός της Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης, ορίζονται κατά σειρά προτεραιότητας για την τελική επιλογή τους, οι ακόλουθοι:

v Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και του γεωργικού τομέα και του τομέα της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας

v Προστασία του περιβάλλοντος και προώθηση της αποδοτικότητας των πόρων·

v Προώθηση των βιώσιμων μεταφορών και άρση των προβλημάτων σε βασικές υποδομές δικτύων·

v Προώθηση της απασχόλησης και υποστήριξη της κινητικότητας της εργασίας,

και συνοδευτικά, κατά σειρά προτεραιότητας, οι:

v Ενίσχυση της έρευνας, της τεχνολογικής ανάπτυξης και της καινοτομίας,

v Υποστήριξη της μετάβασης προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα σε όλους τους τομείς,

v Βελτίωση της πρόσβασης, της χρήσης και της ποιότητας των τεχνολογιών των πληροφοριών και των επικοινωνιών,

v Προώθηση της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, της πρόληψης και της διαχείρισης κινδύνων.

Οι Ολοκληρωμένες Χωρικές Επενδύσεις είναι δυνατόν να επεκτείνονται σε μεγαλύτερο αριθμό Θεματικών Στόχων και Επενδυτικών Προτεραιοτήτων, ώστε να καλύπτουν εκείνους τους τύπους δράσεων που η συγκεκριμένη στρατηγική τεκμηριωμένα θα υποδεικνύει ως αναγκαίους και κατάλληλους.

Πώς θα χρηματοδοτηθούν οι ΟΧΕ

Οι Ολοκληρωμένες Χωρικές Επενδύσεις θα χρηματοδοτηθούν μέσω των ΠΕΠ και μέσω πόρων που θα διαθέσουν στις Περιφέρειες –ενδεικτικά και όχι αποκλειστικά- τα Επιχειρησιακά Προγράμματα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», «Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία».

Πως θα γίνει η επιλογή

Η επιλογή, έγκριση και χρηματοδότηση των στρατηγικών θα γίνει στο πλαίσιο διαβούλευσης περιφερειακών και εθνικών αρχών, με κριτήρια που θα αφορούν στην καταλληλότητα της στρατηγικής για κάθε Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση, στη συμβολή τους στη βέλτιστη επίτευξη των αποτελεσμάτων του Προγράμματος, στη διαχειριστική επάρκεια την τεχνική ετοιμότητα και την ικανότητα μόχλευσης πόρων του φορέα.

Ποιος θα τις διαχειριστεί

Οι ΟΧΕ θα τελούν υπό τη διαχειριστική ευθύνη της Διαχειριστικής Αρχής του ΠΕΠ, με την κατάλληλη συμμετοχή αρχών του τομεακών προγραμμάτων (στην ως άνω περίπτωση συγχρηματοδότησης) και θα τηρείται χρηματοδοτικός πίνακας, διακριτός κατά Ευρωπαϊκό Διαρθρωτικό και Επενδυτικό Ταμείο (ΕΔΕΤ).

Στην περίπτωση των ΟΧΕ επαναλαμβάνονται τα κύρια φαινόμενα που παρατηρήθηκαν και στην περίπτωση της Τοπικής Ανάπτυξης με Πρωτοβουλία Τοπικών Κοινοτήτων (ΤΑΠΤΟΚ)

Παρά το ότι οι ΟΧΕ φαίνεται να είναι μεγαλύτερες, σε μέγεθος τουλάχιστον, από τις ΤΑΠΤΟΚ, αφορούν υποπεριφερειακές ενότητες, άρα πρώτα και κύρια δήμους. Από το σχεδιασμό, την επιλογή και τη διαχείριση έχει αποκλειστεί η πρωτοβάθμια Τοπική Αυτοδιοίκηση. Στην περίπτωση των ΟΧΕ μάλιστα το γεγονός αυτό επιβαρύνεται, σε σχέση με τις ΤΑΠΤΟΚ, καθώς στη διαδικασία λήψης αποφάσεων θεσμοθετείται να παίρνουν μέρος και εκπρόσωποι των τομεακών- κεντρικών προγραμμάτων αλλά όχι των δήμων.
Είναι χαρακτηριστικό ότι μία από τις προκλήσεις των ΟΧΕ είναι η αντιμετώπιση της μονοκεντρικότητας του ελληνικού οικονομικού και κοινωνικού χώρου. Δεν είναι αξιοσημείωτο μόνο να θεωρείται ότι το κεντρικό κράτος ξέρει καλύτερα τις ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν σε κάθε περιοχή, αλλά και το ότι καλούνται να αντιμετωπίσουν την μονοκεντρικότητα, οι φορείς του συγκεντρωτισμού. Το πρόβλημα αυτό δεν εστιάζεται αποκλειστικά στις προθέσεις και τη βούληση του αιρετού προσωπικού της κεντρικής πολιτικής σκηνής, αλλά και τα συμφέροντα- ανασφάλειες της κεντρικής γραφειοκρατίας.
Στην περίπτωση των ΟΧΕ, όπως εξάλλου και στις ΤΑΠΤΟΚ, παρατηρούμε το φαινόμενο έξι μήνες μετά την επίσημη αρχή του νέου ΕΣΠΑ να μην γνωρίζουμε ούτε το συνολικό προϋπολογισμό ούτε τα προϋπολογιστικά όρια (ανώτερο ή κατώτερο ποσό) κάθε πρότασης.
Τέλος, οι ΟΧΕ θα σχεδιαστούν, επιλεγούν και διαχειριστούν κύρια από τα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα (ΠΕΠ), τα οποία ακόμα δεν έχουν εγκριθεί. Είναι λοιπόν φανερό ότι όλος αυτός ο σχεδιασμός είναι στον αέρα.

Τι πρέπει να κάνουν οι δήμοι για να προετοιμαστούν έγκαιρα.

Βασικό μέλημα της ΚΕΔΕ, ιδιαίτερα τώρα με τη νέα ηγεσία της Γενικής Γραμματείας ΕΣΠΑ, είναι η διεκδίκηση συμμετοχής των δήμων σε όλη τη διαδικασία σχεδιασμού, καθορισμού κριτηρίων επιλογής, επιλογής και διαχείρισης όλων των νέων χρηματοδοτικών εργαλείων που προορίζονται για τους δήμους άρα και των ΟΧΕ.

Όπως φάνηκε και από την περιγραφή του προγράμματος οι ΟΧΕ ως βασικό στοιχείο έχουν την προώθηση της ανταγωνιστικότητας, της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας. Για το λόγο αυτό οι δήμοι θα πρέπει, σε συνεργασία με όλους τους «παίκτες» της τοπικής ανάπτυξης, να επιλέξουν τους κλάδους εκείνους που θα μπορούσαν να αποτελέσουν την ατμομηχανή για να δημιουργήσουν νέα εισοδήματα, νέες θέσεις εργασίας σε ένα αναβαθμισμένο κοινωνικό και φυσικό περιβάλλον.

Μία επίσης βασική παράμετρος των ΟΧΕ είναι η δυνατότητα μόχλευσης κεφαλαίων. Οι δήμοι που επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν αυτό το χρηματοδοτικό εργαλείο θα πρέπει από τώρα να αναζητήσουν εναλλακτικές μορφές χρηματοδότησης, τόσο από τον ιδιωτικό τομέα όσο και από το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Στην προσέλκυση κεφαλαίων από τον ιδιωτικό τομέα σημαντικό ρόλο θα παίξουν οι ΣΔΙΤ. Θα πρέπει όμως ο δήμος να αποκαλύψει και να προτείνει επενδύσεις που ενδιαφέρουν τους ιδιώτες επενδυτές και από την αξιοποίηση των επενδύσεων αυτών, θα υπάρξει αμοιβαίο όφελος. Είναι γνωστή η κατάσταση που επικρατεί στο χρηματοπιστωτικό σύστημα της χώρας. Η πρόσβαση των δήμων σε πιστωτικά κεφάλαια είναι πολύ περιορισμένη. Για το λόγο αυτό θα πρέπει να αναζητηθούν ασφαλείς εναλλακτικές λύσεις όπως πχ η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (Ε.Τ.Επ. ή το Πράσινο Ταμείο).

Όπως τονίστηκε παραπάνω, στους βασικούς στόχους των ΟΧΕ είναι η αντιμετώπιση των οξύτερων εκδηλώσεων της κρίσης. Είναι γεγονός ότι η κρίση έχει πλήξει το σύνολο της χώρας και της οικονομίας, όχι όμως με τον ίδιο τρόπο και την ίδια ένταση. Οι διαφοροποιήσεις αυτές εκφράζονται και χωρικά. Οι δήμοι θα πρέπει να εντοπίσουν εκείνες τις περιοχές που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα οξυμένα προβλήματα (φτώχεια, ανεργία, κοινωνική περιθωριοποίηση, παραβατικές συμπεριφορές). Δεν φτάνει όμως να εντοπιστούν οι περιοχές. Επειδή το πρόγραμμα είναι ανταγωνιστικό οι δήμοι από τώρα θα πρέπει να προετοιμάζουν τα στοιχεία που θα υποστηρίζουν την επιχειρηματολογία τους. Τα στοιχεία αυτά μπορεί να είναι δευτερογενή (στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, έρευνες, μελέτες κλπ) ή όπου χρειαστεί, να παραχθούν πρωτογενή.

Τέλος, για μία ακόμη φορά επαναλαμβάνεται ότι σημαντική παράμετρος επιλογής των προτάσεων θα είναι και η διαχειριστική επάρκεια και τεχνική ετοιμότητα του δικαιούχου. Οι προϋποθέσεις για να θεωρηθεί ότι ένας δήμος έχει διαχειριστική και τεχνική επάρκεια δεν είναι ακόμα γνωστές. Είναι σχεδόν σίγουρο όμως ότι θα είναι πολύ πιο δύσκολες από το τρέχον ΕΣΠΑ. Για το λόγο αυτό οι δήμοι που νομίζουν ότι μπορούν να διεκδικήσουν επάρκεια και στο νέο ΕΣΠΑ, θα πρέπει να προετοιμάζονται από τώρα, κυρίως στον τομέα οργάνωσης και ανασύνθεσης των υπηρεσιών τους. Για τους δήμους, κυρίως μικρούς ορεινούς και νησιωτικούς, που η απόκτηση διαχειριστικής επάρκειας, προς το παρόν τουλάχιστον, δεν φαίνεται τόσο πιθανή, θα πρέπει να αναζητήσουν συμμαχίες. Η πρόταση της ΚΕΔΕ για τη δημιουργία ενός υποστηρικτικού μηχανισμού ειδικά γι αυτή την κατηγορία δήμων είναι περισσότερο από ποτέ εν ισχύ.

* Ράλλης Γκέκας, Δρ. Οικονομικών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Δείτε όλο το αφιέρωμα για το νέο ΕΣΠΑ και την Τοπική Αυτοδιοίκηση στο:

http://www.localit.gr/archives/category/%CE%B5%CF%85%CF%81%CF%8E%CF%80%CE%B7-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%84%CE%BF%CF%80%CE%B9%CE%BA%CE%AD%CF%82-%CE%B5%CE%BA%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%AD%CF%82/%CE%BD%CE%AD%CE%BF-%CE%B5%CF%83%CF%80%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%84-%CE%B1

[1] Βλέπε υπερσύνδεση

[2] Βλέπε υπερσύνδεση

Πηγή: ΝΕΟ ΕΣΠΑ: Πως μπορούν να χρηματοδοτηθούν οι δήμοι από τις Ολοκληρωμένες Χωρικές Επενδύσεις

επιστροφή

Τι σημαίνει Ερημοποίηση;

Maria José Roxo –Pedro Cortesão Casimiro –Tiago Miguel Sousa

Βρήκαμε αυτό το εκλαϊκευτικό κείμενο για την ερημοποίηση και ευχαρίστως το αναδημοσιεύουμε. Αφορά όλους μας (κυρίως αγρότες και κτηνοτρόφους), και ιδιαίτερα τη νεολαία και τους εκπαιδευτικούς, καθώς η Ικαρία και οι Φούρνοι, όπως και τα νησιά της Ελλάδας γενικότερα βρίσκονται στο κόκκινο, σε σχέση με την ερημοποίηση.

Πρόκειται για το παραδοτέο του προγράμματος DesertLinksProject, Framework 5 –European Union που εκπονήθηκε από το πανεπιστήμιο Geografia e Planeamento Regional, Faculdade de Ciências Sociais e Humanas, Universidade Nova de Lisboa. Το ίδιο το φυλλάδιο, που περιέχει και χρήσιμες εικόνες, είναι σε μορφή pdf, αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του περιοδικού μας: ερημοποίηση

Η Σύνταξη

Τι είναι ερημοποίηση;

“H υποβάθμιση της γης, στις ξηρές, ημι-ξηρες και ύφυγρές περιοχές, ως αποτέλεσμα διάφορων παραγόντων, συμπεριλαμβανομένων της κλιματικής αλλαγής και των ανθρώπινων δραστηριοτήτων".

Ορισμός Ηνωμένων Εθνών (1994)

Επομένως είναι σημαντικό να γίνει διάκρισης μεταξύ των δύο φαινομένων, και να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα για την καταπολέμηση της ερημοποίησηςκαι τον περιορισμό της επέκτασης της.

Η ερημοποίηση είναι μια προοδευτική απώλεια της γονιμότητας του εδάφους, μέσω της καταστροφής της δομής και της σύστασης του, η οποία δεν επιτρέπει ικανοποιητικές γεωργικές παραγωγές, ή την ύπαρξη βλάστησης με μεγάλη ποικιλία φυτικών ειδών.

Το φαινόμενο της ερημοποίησης, το οποίο συγχέεται λανθασμένα με την μείωση του πληθυσμού, έχει σημαντικές επιπτώσεις σε πολλές περιοχές της Χώρας. Στην πραγματικότητα αυτά τα δύο φαινόμενα μπορούν να σχετίζονται. Η απώλεια της γονιμότητας του εδάφους καταλήγει σε μείωση της παραγωγής, εγκατάλειψη της γης και μετανάστευση των ανθρώπων.

Η απώλεια του εδάφους έχει και άλλες συνέπειες, καθώς το έδαφος γίνεται ρηχό, δεν επιτρέπει την διήθηση σημαντικών ποσοτήτων νερού από τις βροχοπτώσεις. Έτσι μειώνεται το νερό στους υπόγειους υδροφορείς και στις πηγές.

Πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι περίπου 30% της Χώρας βρίσκεται σε μεγάλο κίνδυνο ερημοποίησης, ενώ ένα άλλο 35% σε μέτριο κίνδυνο. Σε μεγάλο κίνδυνο ερημοποίησης βρίσκεται κυρίως η ανατολική Στερεά, τμήμα της Θεσσαλίας, η Εύβοια, τα νησιά του Αιγαίου, η ανατολική Πελοπόννησος, και τμήμα της Μακεδονίας.

Πρόσφατες λεπτομερείς μελέτες στην Λέσβο, στα πλαίσια του ερευνητικού Ευρωπαϊκού προγράμματος MEDALUS III, έδειξαν ότι το μεγαλύτερο τμήμα της νήσου ταξινομείται στις κρίσιμες (ποσοστό 37%) ή τις ευαίσθητες (52%) περιοχές για ερημοποίηση. Οι κρίσιμες περιοχές βρίσκονται κυρίως στο δυτικό τμήμα της νήσου, και περιλαμβάνουν εδάφη αβαθή, πολύ έως πολύ ισχυρά διαβρωμένα, με υποβαθμισμένη θαμνώδη βλάστηση. Οι ευαίσθητες περιοχές είναι πολύ επιρρεπείς στην υποβάθμιση κάτω από οποιαδήποτε αλλαγή στη λεπτή ισορροπία μεταξύ κλίματος, και χρήσης γης.

Αιτίες

Υπάρχουν πολλές αιτίες που συμβάλλουν στην ερημοποίηση. Μερικές είναι φυσικές αιτίες (έντονες βροχοπτώσεις, ξηρασίες), άλλες σχετίζονται άμεσα με τις ανθρώπινες δραστηριότητες (γεωργία, βιομηχανία, κλπ).

Στην πραγματικότητα η συνύπαρξη αυτών έχει ασκήσει πολύ μεγάλη αρνητική επίδραση στους φυσικούς πόρους (έδαφος, νερό και βλάστηση). Οι γεωργικές δραστηριότητες, επειδή είναι βασισμένες στη κατεργασία του εδάφους, συμβάλλουν αποφασιστικά στην ερημοποίηση. Επομένως, μπορούν να προσδιοριστούν μια σειρά πρακτικών και δράσεων, που είναι ακατάλληλες και υποβαθμίζουν το έδαφος και το περιβάλλον.

Βοσκοτόπια

•Υπερβόσκηση –υπερβολική χρήση των ίδιων βοσκότοπων

•Μεγάλη πυκνότητα ζώων ανά περιοχή

•Εκμετάλλευση βοσκότοπων κατά τρόπο που δεν ανταποκρίνονται στις εδαφικές και κλιματικές συνθήκες.

•Συμπίεση του εδάφους από τα ζώα και ιδιαίτερα τα βοοειδή.

•Εμφάνιση διόδων που ευνοούν την απορροή του νερού και την διάβρωση.

Γεωργικές εκτάσεις

•Απομάκρυνση της φυτοκάλυψης (κοπή, κάψιμο καλαμιών)

•Λανθασμένες γεωργικές πρακτικές, όπως το πολύ βαθύ όργωμα, άροση κάθετα προς τις ισοϋψείς

•Απώλεια οργανικής ύλης με την διάβρωση

•Καταστροφή της δομής του εδάφους με τις λανθασμένες κατεργασίες (όργωμα κ.λ.π)

•Συμπίεση -χρήση βαρέων μηχανημάτων

•Αφαίρεση θρεπτικών στοιχείων (αγρανάπαυση) -μονοκαλλιέργειες (π.χ. σιτάρι, αμπελώνες), φυτά ακατάλληλα για εδαφικές και κλιματικές συνθήκες (π.χ. ηλίανθος)

•Ρύπανση με τοξικά υπολείμματα και χημικά προϊόντα (λιπάσματα, ζιζανιοκτόνα, φυτοφάρμακα).

Αρδευόμενες εκτάσεις

•Λανθασμένες γεωργικές πρακτικές, όπως υπερβολική χρήση νερού με επακόλουθη διάβρωση

•Αλάτωση -Σχηματισμός αλατούχων εδαφών εξαιτίας της χρήσης αρδευτικού νερού με μεγάλη συγκέντρωση αλάτων.

•Ανησυχητική μείωση στην ποσότητα των διαθεσίμων υδάτινων πόρων

•Απώλεια της γονιμότητας του εδάφους λόγω συνεχούς χρήσης.

Δάση

•Αποψίλωση

•Χρήση των γρήγορα αυξανόμενων εξωτικών ειδών, όπως ο ευκάλυπτος

•Πυρκαγιές.

Άλλες δραστηριότητες

•Υποδομές –αστικοποίηση και οικοδόμηση περιοχών

•Υπερβολική κατανάλωση νερού στις τουριστικές περιοχές.

Όλες αυτές οι δραστηριότητες οδηγούν στην αύξηση της διάβρωσης του εδάφους από τις βροχές. Όταν οι σταγόνες της βροχής χτυπούν το έδαφος που είναι ακάλυπτο και δεν έχει καλή δομή, τα εδαφικά τεμαχίδια αποχωρίζονται και κατόπιν εύκολα απομακρύνονται με την επιφανειακή απορροή του νερού.

Για αυτό τον λόγο, είναι συνηθισμένο το φαινόμενο να εμφανίζονται τα ποτάμια με λασπώδη πλημμυρικά νερά, κυρίως κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου (περίοδος άρωσης και σποράς), ή σε άλλες περιόδους του έτους, όταν συμπίπτουν ισχυρές βροχοπτώσεις με της γεωργικές εργασίες στο έδαφος (όπως την άνοιξη με το όργωμα των αγρών).

Συνέπειες

Οι συνέπειες της ερημοποίησης είναι πολύ σοβαρές, παρότι είναι ένα φαινόμενο που δεν εμφανίζεται όπως μια ξαφνική καταστροφή, αλλά εξελίσσεται σταθερά στον χρόνο.

Η βασική συνέπεια είναι η εγκατάλειψη της γης λόγω της απώλειας της παραγωγικότητας του εδάφους. Παρατηρείται απώλεια της ποιότητας της ζωής με επακόλουθο την μετανάστευση των ανθρώπων.

Η συγκέντρωση του πληθυσμού στα αστικά κέντρα έχει ως επακόλουθο την ανεξέλεγκτη επέκταση των πόλεων, την ανεργία, την εμφάνιση ακραίων συμπεριφορών των ανθρώπων, καθώς επίσης την ρύπανση και άλλα περιβαλλοντικά προβλήματα.

Διάφορες επιπτώσεις που προκύπτουν από την απώλεια της γονιμότητας του εδάφους είναι:

•Διακοπή της γεωργικής παραγωγής και της παραγωγικότητας

•Μείωση της παραγωγής και της αγοραστικής ικανότητας του πληθυσμού

•Απόκλιση των τιμών των προϊόντων στις τοπικές και εθνικές αγορές

•Κοινωνική, οικονομική και πολιτική αστάθεια

•Αύξηση στη διαφορά εισοδήματος μεταξύ περιοχών;

•Αύξηση των περιβαλλοντικών προβλημάτων λόγω της κακής διαχείρισης των φυσικών πόρων

•Φτώχειακαι ανεργία.

Από την άποψη των φυσικών πόρων, διάφορα ζητήματα είναι αξιοπρόσεκτα:

•Απώλεια βιοποικιλότητας (μειωμένη ποικιλία των φυτών και των ζώων)

•Απώλεια του εδάφους με την διάβρωση, η οποία έχει ως συνέπεια την μειωμένη ποσότητα νερού βροχής που διηθείται και τροφοδοτεί τα υπόγεια νερά και τις πηγές.

•Μείωση της διαθεσιμότητας γλυκού νερού, καθώς τα ποτάμια μεταφέρουν μεγάλες ποσότητες ιζημάτων και γεμίζουν τα φράγματα.

•Υποβάθμιση "Montado"

•Προοδευτική αύξηση των πιέσεων στους φυσικούς πόρους για την διατήρηση του εισοδήματος.

Συμπερασματικά θα μπορούσε να αναφερθεί ότι βρισκόμαστε μπροστά σε ένα πολύ ΣΟΒΑΡΟ (ΘΑΝΑΣΙΜΟ) φαινόμενο για το οποίο οι κυβερνήσεις και οι πληθυσμοί δεν έχουν δώσει την απαραίτητη προσοχή.

Για αυτόν τον λόγο είναι ουσιαστικό να γίνει κοινή συνείδηση ότι η ερημοποίηση υπάρχει και είναι σε εξέλιξη, και καθιστά εξαιρετικά επείγουσα την λήψη μέτρων που θα αποτρέπουν την περαιτέρω επέκτασή της.

Παρότι συντάχθηκε το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την καταπολέμηση της ερημοποίησης, αφού η Ελλάδα υπέγραψε τη Συνθήκη Ηνωμένων Εθνών για την καταπολέμηση της ερημοποίησης και της ξηρασίας, είναι στα χέρια ΤΟΥ ΚΑΘΕΝΟΣ να συνεισφέρει στην διατήρηση και προστασία των ζωτικής σημασίας φυσικών πόρων για τον άνθρωπο, όπως το ΕΔΑΦΟΣ και το ΝΕΡΟ, καθώς το ΜΕΛΛΟΝ όλων μας εξαρτάται από τις δράσεις και την συμπεριφορά μας σήμερα.

Το να είσαι ενημερωμένος είναι ένα αποφασιστικό βήμα για να συμμετέχεις στην καταπολέμηση της ερημοποίησης.

PANCD -Plano de Acção Nacional para Combate à Desertificação –Aprovado pela Resolução de Conselho de Ministros nº 69/99 de 17 de Junho

Direcção Geral dos Recursos Florestais sede do Ponto Focal da UNCCD

Desert Links

http://www.kcl.ac.uk/kis/schools/hums/geog/desertlinks/index.htm

Faculdade de Ciências Sociais e Humanas http://www.fcsh.unl.pt

Framework 5 http://www.cordis.lu/fp5/home.html

Στοιχεία για τους συγγραφείς: Maria José Roxo mj.roxo@iol.pt, Pedro Cortesão Casimiro pjcc.casimiro@sapo.pt, Tiago Sousa sousatiago@netcabo.pt

επιστροφή

Η Ελλάδα σε τροχά μεγάλης διείσδυσης Φωτοβολταϊκών

(Ελήφθη από Τάσο Κρομμύδα, 21-5-2014. Ευχαριστούμε)

Μας κόστισε βέβαια κάτι παραπάνω αλλά αξίζει να γνωρίζουμε πως με την έκρηξη των φωτοβολταϊκών το 2013 Ελλάδα ήταν παγκοσμίως:
* 2η στο μερίδιο ηλιακής ενέργειας στην τελική κατανάλωση ηλεκτρισμού
* 5η στην κατά κεφαλή εγκατεστημένη ισχύ ΦΒ
* στην πρώτη 10άδα σε ισχύ νέων εγκαταστάσεων φωτοβολταϊκών
Την ίδια χρονιά, τα ΦΒ συνεισέφεραν το 0,84% του ΑΕΠ, με το 40% να αφορά σε εγχώρια προστιθέμενη αξία....
Τα οικιακά ΦΒ σε στέγες έφτασαν τα 41.200.
Αναλυτικά στοιχεία: http://helapco.gr/wp-content/uploads/pv-stats_greece_2013_May141.pdf

επιστροφή

Net metering: Τα νέα μέτρα ενίσχυσης των μικρών φωτοβολταϊκών και ανεμογεννητριών

31 Δεκεμβρίου 2014

Ο Σύνδεσμος Εταιρειών Φωτοβολταϊκών κυκλοφόρησε ένα ενημερωτικό φυλλάδιο για τους αυτοπαραγωγούς και τη νέα νομοθεσία για το Net‐metering. Περισσότερα θα βρείτε στο www.helapco.gr ΗΓ

Τι προβλέπει το νέο θεσμικό πλαίσιο για την εφαρμογή του net‐metering

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ο συμψηφισμός παραγόμενης‐καταναλισκόμενης ενέργειας (γνωστός με τον όρο net‐metering) αποτελεί ένα από τα εργαλεία προώθησης της αυτοπαραγωγής και ιδιοκατανάλωσης με ΑΠΕ και

εφαρμόζεται σε διάφορες χώρες, κυρίως για εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών. Το net‐metering επιτρέπει στον καταναλωτή να καλύψει ένα σημαντικό μέρος των ιδιοκαταναλώσεών του, ενώ παράλληλα του δίνει τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει το δίκτυο για έμμεση αποθήκευση της πράσινης ενέργειας.

Ο όρος “net” προκύπτει από το γεγονός ότι η χρέωση/πίστωση του καταναλωτή αφορά στη διαφορά μεταξύ καταναλισκόμενης και παραγόμενης ενέργειας σε μία ορισμένη χρονική περίοδο. Η περίοδος αυτή είναι συνήθως ο εκάστοτε κύκλος καταμέτρησης και τιμολόγησης της καταναλισκόμενης ενέργειας. Αν υπάρχει περίσσεια ενέργειας, αυτή συνήθως δεν χάνεται για τον

καταναλωτή αλλά πιστώνεται λογιστικά για μια ορισμένη χρονική περίοδο (συνήθως ένα χρόνο)

οπότε και γίνεται η τελική εκκαθάριση.

ΤΙ ΠΡΟΒΛΕΠΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Με το Ν.4203/2013 (ΦΕΚ 235Α/1‐11‐2013) θεσμοθετήθηκε για πρώτη φορά η δυνατότητα των

καταναλωτών να κάνουν χρήση του net‐metering. Οι ρυθμίσεις αυτές τροποποιήθηκαν με το Ν.4254/2014 (ΦΕΚ 85Α/7‐4‐2014) και προβλέπουν τα εξής:

Άρθρο 6

Προσθήκη διατάξεων στο ν. 3468/2006

...Μετά το άρθρο 14 του ν. 3468/2006 προστίθεται άρθρο 14Α ως εξής:

Άρθρο 14Α

Εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σταθμών και σταθμών μικρών ανεμογεννητριών από Αυτοπαραγωγούς

1. Επιτρέπεται η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σταθμών και σταθμών μικρών ανεμογεννητριών από αυτοπαραγωγούς σε εγκαταστάσεις τους που συνδέονται στο Δίκτυο. Για τις περιοχές που χαρακτηρίζονται από τη ΡΑΕ ως περιοχές με κορεσμένα δίκτυα, σύμφωνα με τη διαδικασία των δύο τελευταίων εδαφίων της περίπτωσης α΄ της παρ. 5 του άρθρου 3 για την εφαρμογή του προηγούμενου εδαφίου, ο Διαχειριστής του Δικτύου μπορεί να θέτει περιορισμούς στην απορροφώμενη ισχύ για λόγους ασφάλειας της λειτουργίας του Δικτύου ή του Διασυνδεδεμένου Συστήματος. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, μετά από εισήγηση του Διαχειριστή και γνώμη της Ρ.Α.Ε, καθορίζονται το τρόπος με τον οποίο θα γίνεται ο συμψηφισμός της παραγόμενης και της καταναλισκόμενης ενέργειας και ειδικότερα οι χρεώσεις που θα περιλαμβάνονται στον συμψηφισμό, το χρονικό διάστημα εντός του οποίου θα υπολογίζεται ο συμψηφισμός της παραγόμενης ενέργειας με την καταναλισκόμενη ενέργεια στις εγκαταστάσεις του αυτοπαραγωγού που τροφοδοτεί ο σταθμός, ο τύπος, το περιεχόμενο και η διαδικασία κατάρτισης των συμβάσεων συμψηφισμού ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και κάθε ειδικότερο θέμα ή άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή των διατάξεων της παρούσας. Το πλεόνασμα ενέργειας που προκύπτει από το συμψηφισμό του προηγούμενου εδαφίου διοχετεύεται στο Δίκτυο χωρίς υποχρέωση για οποιαδήποτε αποζημίωση στον αυτοπαραγωγό. Με την ανωτέρω απόφαση μπορεί να διαφοροποιείται ο τρόπος συμψηφισμού βάσει του μεγέθους των σταθμών, του επιπέδου τάσης σύνδεσης και των ειδικότερων χαρακτηριστικών των τιμολογίων κατανάλωσης. Με την ανωτέρω απόφαση καθορίζεται και η μοναδιαία τιμή με την οποία θα υπολογίζεται η αποζημίωση για το πλεόνασμα της ενέργειας η οποία θα καταβάλλεται από τους Προμηθευτές, υπέρ του Ειδικού Λογαριασμού του άρθρου 40 του ν. 2773/1999 (ΦΕΚ Α’ 286)

2. Ειδικά για φωτοβολταϊκούς σταθμούς που εγκαθίστανται από δημόσιους φορείς στις εγκαταστάσεις τους στο πλαίσιο διευρωπαϊκών προγραμμάτων είναι δυνατή η σύνδεσή τους τόσο στο Δίκτυο όσο και στο Διασυνδεδεμένο Σύστημα. Πλεόνασμα ηλεκτρικής ενέργειας που διατίθεται στο Σύστημα ή το Δίκτυο, από τους σταθμούς του προηγούμενου εδαφίου, και μέχρι ποσοστό 20% της συνολικά παραγόμενης ενέργειας, σε ετήσια βάση, αποζημιώνεται βάσει των τιμών του πίνακα της περίπτωσης β΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 13.

Στις 30/12/2014, υπογράφηκε μια νέα υπουργική απόφαση στην οποία προβλέπονται τα εξής για την εφαρμογή του net‐metering.

Καταρτίζεται Ειδικό Πρόγραμμα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών συστημάτων από αυτοπαραγωγούς για την κάλυψη ιδίων αναγκών τους, με εφαρμογή ενεργειακού συμψηφισμού.

Η ισχύς κάθε φωτοβολταϊκού συστήματος μπορεί να ανέρχεται μέχρι 20 kWp ή μέχρι το 50% της συμφωνημένης ισχύος κατανάλωσης, (Ισχύς Φωτοβολταϊκού (kWp) ≤ 0,5*Συμφωνημένη Ισχύς Κατανάλωσης (kVA)), εφόσον η τιμή αυτή είναι μεγαλύτερη του ως άνω ορίου των 20 kWp. Ειδικά για νομικά πρόσωπα, δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, που επιδιώκουν κοινωφελείς ή άλλους δημόσιου ενδιαφέροντος σκοπούς, γενικής ή τοπικής εμβέλειας, η ανώτατη ισχύς κάθε φωτοβολταϊκού συστήματος μπορεί να ανέρχεται έως και το 100% της συμφωνημένης ισχύος κατανάλωσης.

Σε κάθε περίπτωση, η ισχύς ενός φωτοβολταϊκού συστήματος που θα εγκατασταθεί στο πλαίσιο του Προγράμματος στο Διασυνδεδεμένο Σύστημα και Δίκτυο δεν μπορεί να υπερβαίνει το ανώτατο όριο της παρ. 1 του άρθρου 14Α του ν. 3468/2006 (500 kWp), όπως εκάστοτε ισχύει.

Ειδικά στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά, η ισχύς των συστημάτων που εγκαθίστανται στο πλαίσιο

του Προγράμματος μπορεί να ανέρχεται μέχρι 10 kWp, και ειδικά για την Κρήτη μέχρι 20 kWp, ή μέχρι το 50% της συμφωνημένης ισχύος κατανάλωσης (Ισχύς Φωτοβολταϊκού (kWp) ≤

0,5*Συμφωνημένη Ισχύς Κατανάλωσης (kVA)), εφόσον η τιμή αυτή είναι μεγαλύτερη του ως άνω

ορίου των 10 kWp ή των 20 kWp. Ειδικά για νομικά πρόσωπα, δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, που

επιδιώκουν κοινωφελείς ή άλλους δημόσιου ενδιαφέροντος σκοπούς, γενικής ή τοπικής εμβέλειας,

η ανώτατη ισχύς κάθε φωτοβολταϊκού συστήματος μπορεί να ανέρχεται έως και το 100% της συμφωνημένης ισχύος κατανάλωσης. Σε κάθε περίπτωση, η ισχύς ενός φωτοβολταϊκού συστήματος που θα εγκατασταθεί στο πλαίσιο του Προγράμματος στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά δεν μπορεί να υπερβαίνει το ανώτατο όριο των 50 kWp για την Κρήτη και των 20 kWp για τα λοιπά Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά. Η ισχύς των φωτοβολταϊκών συστημάτων της παρούσας που θα εγκατασταθεί σε κάθε ηλεκτρικό σύστημα των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών, θα προσμετράται στο εκάστοτε ισχύον περιθώριο ισχύος για φωτοβολταϊκούς σταθμούς του συστήματος αυτού, σύμφωνα με τις σχετικές αποφάσεις της ΡΑΕ.

Ως ενεργειακός συμψηφισμός νοείται ο συμψηφισμός της παραγόμενης από το φωτοβολταϊκό σύστημα ενέργειας με την καταναλισκόμενη ενέργεια στις εγκαταστάσεις του αυτοπαραγωγού, ο

οποίος διενεργείται σε ετήσια βάση.

Το Πρόγραμμα αφορά σε σταθερά φωτοβολταϊκά συστήματα τα οποία εγκαθίστανται στον ίδιο ή όμορο χώρο με τις εγκαταστάσεις κατανάλωσης τις οποίες τροφοδοτούν και οι οποίες συνδέονται στο Δίκτυο. Τα φωτοβολταϊκά συστήματα μπορεί να εγκαθίστανται επί κτιρίων ή επί εδάφους ή άλλων κατασκευών, περιλαμβανομένων και αυτών του πρωτογενούς τομέα, σύμφωνα με την κείμενη πολεοδομική νομοθεσία.

Δικαίωμα ένταξης στο Πρόγραμμα έχουν φυσικά πρόσωπα (επιτηδευματίες ή μη) ή νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου τα οποία είτε έχουν στην κυριότητά τους τον χώρο στον

οποίο εγκαθίσταται το φωτοβολταϊκό σύστημα είτε έχουν τη νόμιμη χρήση αυτού (π.χ. μέσω

μίσθωσης, δωρεάν παραχώρησης κλπ) και έχουν διασφαλίσει την έγγραφη συναίνεση του ιδιοκτήτη του χώρου.

Στην περίπτωση φωτοβολταϊκού συστήματος σε κοινόχρηστο ή κοινόκτητο χώρο κτιρίου, επιτρέπεται η εγκατάσταση ενός ή περισσοτέρων συστημάτων. Δικαίωμα ένταξης στο Πρόγραμμα έχουν οι κύριοι οριζόντιων ιδιοκτησιών ή οι έχοντες τη νόμιμη χρήση αυτών μετά από παραχώρηση της χρήσης του κοινόχρηστου ή κοινόκτητου χώρου ή μέρους αυτού από τους λοιπούς συνιδιοκτήτες. Προϋπόθεση αποτελεί η συμφωνία των συνιδιοκτητών που αποδεικνύεται με πρακτικό απόφασης της γενικής συνέλευσης ή με άλλη έγγραφη συμφωνία των συνιδιοκτητών του κτιρίου, σύμφωνα με τα οικεία καταστατικά ή άλλα δεσμευτικά συμφωνητικά, βάσει των διατάξεων του Αστικού Κώδικα. Σε περίπτωση μη ύπαρξης τέτοιων συμφωνητικών, απαιτείται η συναίνεση του συνόλου των συνιδιοκτητών. Επιτρέπεται η παραχώρηση χρήσης χώρου για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκού συστήματος, μετά από έγγραφη συμφωνία του κυρίου του χώρου αυτού, σε κύριο ή τον έχοντα νόμιμη χρήση οριζόντιας ιδιοκτησίας του κτιρίου όπου βρίσκεται ο χώρος.

Κάθε φωτοβολταϊκό σύστημα αντιστοιχίζεται αποκλειστικά με έναν μετρητή κατανάλωσης.

Η Σύμβαση Ενεργειακού Συμψηφισμού συνάπτεται μεταξύ του αυτοπαραγωγού και του Προμηθευτή με τον οποίο έχει συμβληθεί ο αυτοπαραγωγός για την προμήθεια ηλεκτρικού ρεύματος στην εγκατάσταση κατανάλωσής του, για είκοσι πέντε (25) έτη, με έναρξη ισχύος την

ημερομηνία ενεργοποίησης της σύνδεσης του φωτοβολταϊκού συστήματος. Για την σύναψη Σύμβασης Συμψηφισμού πρέπει να έχει προηγηθεί Σύμβαση Σύνδεσης για το φωτοβολταϊκό σύστημα με τον Διαχειριστή του Δικτύου καθώς και πλήρης εξόφληση των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας του οικείου Προμηθευτή ή ένταξη σε καθεστώς ρύθμισης οφειλών προς τον οικείο Προμηθευτή. Προϋπόθεση για την ενεργοποίηση του φωτοβολταϊκού συστήματος είναι η ύπαρξη ενεργού παροχής κατανάλωσης στον χώρο όπου το σύστημα εγκαθίσταται, επ’ ονόματι του αυτοπαραγωγού.

Στην περίπτωση που ο αυτοπαραγωγός αλλάξει Προμηθευτή για την ηλεκτροδότηση των καταναλώσεών του, λήγει αυτοδικαίως η Σύμβαση Συμψηφισμού και συνάπτεται νέα Σύμβαση Συμψηφισμού για το υπολειπόμενο εκ των είκοσι πέντε (25) ετών διάστημα μεταξύ του αυτοπαραγωγού και του νέου Προμηθευτή. Σε περίπτωση μεταβίβασης της σχετικής ιδιοκτησίας του χώρου όπου βρίσκεται εγκατεστημένο το φωτοβολταϊκό σύστημα, ο νέος κύριος του χώρου υπεισέρχεται αυτοδίκαια στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του μεταβιβάζοντος που απορρέουν από τη Σύμβαση Συμψηφισμού.

Σε περίπτωση που καταναλωτής έχει τη νόμιμη χρήση του χώρου στον οποίο γίνεται η κατανάλωση, αλλά ιδιοκτήτης του φωτοβολταϊκού συστήματος είναι ο κύριος του χώρου αυτού, είναι επιτρεπτή η σύναψη Σύμβασης Συμψηφισμού είτε με τον κύριο, είτε με τον έχοντα τη νόμιμη χρήση του χώρου αυτού. Προϋπόθεση για τη σύναψη της Σύμβασης Συμψηφισμού είναι η ύπαρξη ενεργού παροχής κατανάλωσης επ’ ονόματι του αυτοπαραγωγού. Σε περίπτωση σύνδεσης με την κοινόχρηστη παροχή του κτιρίου, η Σύμβαση Συμψηφισμού συνάπτεται με εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπο των ιδιοκτητών των οριζόντιων ιδιοκτησιών επ’ ονόματι του οποίου θα πρέπει να είναι και η κοινόχρηστη παροχή κατανάλωσης. Για τη σύναψη Σύμβασης Συμψηφισμού με τον καταναλωτή που έχει τη νόμιμη χρήση του χώρου απαιτείται σχετική έγγραφη συμφωνία του κυρίου του χώρου και του φωτοβολταϊκού συστήματος, με τον νόμιμο χρήστη του χώρου για την παραχώρηση της χρήσης του φωτοβολταϊκού συστήματος. Σε περίπτωση που συναφθεί Σύμβαση Συμψηφισμού κατά τα ανωτέρω και μεταβληθεί το πρόσωπο που έχει τη νόμιμη χρήση του χώρου, τροποποιείται η Σύμβαση Συμψηφισμού, για το υπολειπόμενο διάστημα των 25 ετών, ως προς το πρόσωπο που μεταβάλλεται και επ’ ονόματι του οποίου είναι πλέον η παροχή κατανάλωσης.

Σε περίπτωση που στο τιμολόγιο κατανάλωσης του αντισυμβαλλόμενου αυτοπαραγωγού προβλέπεται κλιμακούμενη χρέωση, στο ανταγωνιστικό σκέλος του, ο συμψηφισμός πραγματοποιείται με τρόπο που να προκύπτουν οι χαμηλότερες χρεώσεις για τον αυτοπαραγωγό.

Σε ότι αφορά στις ρυθμιζόμενες χρεώσεις των αυτοπαραγωγών με ενεργειακό συμψηφισμό, η νομοθεσία (με τροπολογία που ψηφίστηκε τον Δεκέμβριο του 2014) προβλέπει ότι οι αυτοπαραγωγοί θα επιβαρύνονται μόνο με χρέωση ΥΚΩ για το σύνολο της ενέργειας που καταναλώνουν (είτε αυτή προέρχεται από το Δίκτυο είτε την παράγουν οι ίδιοι) και απαλλάσσονται από τη χρέωση ΕΤΜΕΑΡ για το τμήμα της ενέργειας που παράγουν οι ίδιοι.

Με βάση τα παραπάνω και τα τρέχοντα τιμολόγια της ΔΕΗ για διάφορες κατηγορίες καταναλωτών, ο συμψηφισμός θα γίνεται, για μεν τον οικιακό καταναλωτή περίπου στα 0,185 €/kWh (περιλαμβανομένου του ΦΠΑ), για δε τον εμπορικό καταναλωτή στα 0,120‐0,165 €/kWh.

επιστροφή

Βραχυκυκλώνει την ενεργειακή αυτονομία το υπ. Περιβάλλοντος

Το άρθρο αυτό είναι παλιότερο της θεσμοθέτησης του net metering που περιγάφτηκε στο προηγούμενο δημοσίευμα. Ωστόσο, είναι επαρκές, μαζί με το επόμενο άρθρο, για να θέσει τον προβληματισμό για το πώς θα πρέπει να εφαρμοστεί η νομοθεσία για τους αυτοπαραγωγούς ενέργειας από μικρές ΑΠΕ. Το βέβαιο είναι ότι δεν πρέπει να πληρώνουν ΕΤΜΕΑΡ, που είναι ένα τέλος για τη χρηματοδότηση των ΑΠΕ, αφού οι αυτοπαραγωγοί ήδη χρησιμοποιούν ΑΠΕ. Ηλίας Γιανίρης

Του Φίλη Καϊταντζή, Ελευθεροτυπία

9/8/2014

Φραγμό, περιορισμούς και εμπόδια στην ενεργειακή αυτονομία-ιδιοκατανάλωση νοικοκυριών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων θέτει επί της ουσίας το σχέδιο υπουργικής απόφασης για την αυτοπαραγωγή καθαρής ενέργειας, που είναι σε διαβούλευση.

Αν και η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας για ιδιοκατανάλωση έπρεπε να έχει «ελευθερωθεί» και να «περπατάει» στη χώρα μας, συμβάλλοντας στη μείωση των εξόδων, την αποδοτικότητα και την εξοικονόμηση ενέργειας, εξακολουθεί να είναι άπιαστο όνειρο.

Η αυτοπαραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας θα έπρεπε να είναι η τάση που υπερισχύει, καθώς η αγορά ενέργειας είναι ακριβή και τα (ελκυστικά) feed-in-tariffs δεν υφίστανται, με αποτέλεσμα η ηλιακή ενέργεια για ιδιοκατανάλωση να είναι συμφερότερη από εκείνη που αγοράζεται από το δίκτυο.

Ωστόσο, με το σχέδιο της υπουργικής απόφασης για αυτοπαραγωγή, που η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) έχει θέσει σε διαβούλευση έως τις 29 του μήνα, ανατρέπεται η υποτιθέμενη επιδίωξη (λόγω συγκεκριμένων διατάξεων που προβλέπει το ΥΠΕΚΑ): «Να μπορούν δηλαδή οι πολίτες να εξυπηρετούν τα νοικοκυριά τους από την ενέργεια που θα παράγουν και θα καταναλώνουν οι ίδιοι».

Η κάλυψη των ενεργειακών αναγκών ενός σπιτιού με φωτοβολταϊκά είναι δύσκολη έως αδύνατη και οι λόγοι πολλοί. Το ίδιο ισχύει και για τις βιοτεχνίες, τις μικρές επιχειρήσεις και τη βιομηχανία.

Προσφάτως αναλύθηκαν με επιχειρήματα από το ελληνικό γραφείο της Greenpeace γιατί συμβαίνει αυτό.

Συγκεκριμένα: Εκτιμάται ότι όσοι επιλέξουν να ακολουθήσουν την αυτοπαραγωγή θα κάνουν απόσβεση σε χρονικό διάστημα μεγαλύτερο της δεκαετίας. Οι αυτοπαραγωγοί επιβαρύνονται για το σύνολο της κατανάλωσής τους με ΕΤΜΕΑΡ (Ειδικό Τέλος Μείωσης Εκπομπής Αερίων Ρύπων -θερμοκηπίου) και ΥΚΩ (Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας). Οσοι παράγουν και καταναλώνουν την ενέργεια οι ίδιοι μέσω της αυτοπαραγωγής χρεώνονται με ΕΤΜΕΑΡ για την καθαρή ενέργεια που παράγουν και όχι μόνο, όπως θα ήταν σωστό και λογικό, για όση περίσσεια χρειάζονταν να απορροφήσουν από το δίκτυο!

Ετσι έχουμε το ευτράπελο: Το υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής να βάζει τον αυτοπαραγωγό να πληρώνει ΕΤΜΕΑΡ για καθαρή ενέργεια, που είναι αυτονόητο ότι συμβάλλει στη μείωση των θερμοκηπιακών ρύπων!

Το ίδιο συμβαίνει και με τις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) που επιβαρύνονται οι καταναλωτές για το αυξημένο κόστος ηλεκτροπαραγωγής από πετρέλαιο στα μη διασυνδεδεμένα νησιά. Οι αυτοπαραγωγοί, βάσει του σχεδίου της υπουργικής απόφασης, στα μη διασυνδεδεμένα νησιά επιβαρύνονται για το σύνολο (όπως με το ΕΤΜΕΑΡ) της κατανάλωσής τους και όχι μόνο από αυτό που απορροφούν από το δίκτυο.

Στα μη διασυνδεδεμένα νησιά του Αιγαίου ισχύει το πιο χαμηλό πλαφόν των 5 kw (πλην της Κρήτης, με ανώτατο όριο τα 10 kw στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων).

Με τη ρύθμιση αυτή, εκτός του ότι προκαλούνται ανισότητες, πλήττεται και μεγάλο μέρος της τουριστικής βιομηχανίας που θα μπορούσε να επενδύσει σε παραγωγή καθαρής ενέργειας. (Το κόστος για την ηλεκτροδότηση των νησιών μας το πληρώνουμε τελικά όλοι μέσω των λογαριασμών της ΔΕΗ)

Τα αντικίνητρα είναι πολλά. Απαιτείται, για να αλλάξει το τοπίο της αυτοπαραγωγής, να γίνουν σημαντικές βελτιώσεις στο σχέδιο της υπουργικής απόφασης: «Εισαγωγή μεγαλύτερου πλαφόν (kw) για επιχειρήσεις, άρση των περιορισμών στα μη διασυνδεδεμένα νησιά όπου επιτρέπεται και χρέωση ΥΚΩ και ΕΤΜΕΑΡ μόνο για την ενέργεια που απορροφάται από το δίκτυο».

Χρειάζεται επίσης χαμηλότερο κόστος για την αγορά φωτοβολταϊκών και μικρών ανεμογεννητριών, ώστε τα νοικοκυριά και οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις να μπορούν να επενδύσουν στην αυτοπαραγωγή.

Σε αντίθεση με τις Βιομηχανικά Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΒΑΠΕ) η αυτοπαραγωγή στα σπίτια με έξυπνα συστήματα διαχείρισης είναι ωφέλιμη.

Αυτοπαραγωγή και net-metering

Ο συμψηφισμός ενέργειας (net-metering) που προέρχεται από τις ΑΠΕ (Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας -περισσότερο με φωτοβολταϊκά) με εκείνη που καταναλώνεται είναι κάτι σαν θεσμός σε πολλές χώρες.

Αυτό, αν ειδωθεί υπό το πρίσμα της αυτοπαραγωγής και ότι έχει σημειωθεί αφ' ενός μία μείωση στον εξοπλισμό για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών και αφ' ετέρου αύξηση στα τιμολόγια της ΔΕΗ, μπορεί να δημιουργήσει μια τάση για ανάπτυξη της ιδιοκατανάλωσης και στην Ελλάδα.

Υπενθυμίζεται ότι με το συμψηφισμό επιτρέπεται στον καταναλωτή να συνδέσει στο δίκτυο το φωτοβολταϊκό σύστημα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ώστε να εκμεταλλεύεται ο ίδιος την ενέργεια που παράγει. Και σε δεύτερη φάση του δικτύου αν χρειάζεται.

http://energiakoiergazomenoidei.blogspot.gr/2014/08/blog-post_11.html

επιστροφή

Οικιακά φωτοβολταϊκά: 7 “εξωτικά” χρηματοδοτικά εργαλεία

20 Φεβρουαρίου 2015

Είστε ιδιοκτήτης κατοικίας και θέλετε να εγκαταστήσετε φωτοβολταϊκά στη στέγη σας για να μειώσετε τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος και να συμβάλλετε στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Εάν ζείτε στην Ελλάδα ατυχήσατε. Το θεσμικό πλαίσιο είναι θολό, ποτέ δεν ξέρεις εάν οι συμβάσεις που υπογράφεις πρόκειται να τηρηθούν και οι τράπεζες δανείζουν το σχεδόν χρεωκοπημένο Δημόσιο αντί για τους ιδιώτες.

Όμως σε άλλες περιοχές του κόσμου ο ήλιος λάμπει για τα φωτοβολταϊκά και τα χρηματοδοτικά εργαλεία είναι πολλά και ποικίλα. Ας δούμε λοιπόν ποια είναι η εμπειρία από τις ΗΠΑ όπως την αποτυπώνει στην Huffington Post ο Τζέηκ Ρόζμαριν, διευθύνων σύμβουλος της Eco Branding.

—Οι συνήθεις μέθοδοι

Κάποτε, ο ιδιοκτήτης μιας κατοικίας κατέβαλε το κόστος για τον εξοπλισμό και την εγκατάσταση και στη συνέχεια είτε εισέπραττε χρήματα με βάση τις εγγυημένες τιμές πώλησης στο δίκτυο είτε κέρδιζε από τους μειωμένους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος (στις περιπτώσεις συμψηφισμού).

Σε περίπτωση έλλειψης ιδίων κεφαλαίων υπήρχε πάντα η τραπεζική χρηματοδότηση.

Ωστόσο, η μεγάλη πλειονότητα των ιδιοκτητών κατοικιών δεν διαθέτουν τα απαραίτητα κεφάλαια για να αγοράσουν και να εγκαταστήσουν οικιακό φωτοβολταϊκό σύστημα. Τα νέα, σύνθετα χρηματοδοτικά εργαλεία συνέβαλαν στην μετατόπιση του τρόπου απόκτησης από την εξαγορά στη χρηματοδοτική μίσθωση. Ειδικότερα, στις ΗΠΑ, από 11% χρηματοδοτικές μισθώσεις και 89% αγορές το 2008 φτάσαμε σε 70% χρηματοδοτικές μισθώσεις και 30% αγορές το 2013.

Στο ίδιο διάστημα οι εγκαταστάσεις οικιακών ηλιακών συστημάτων αυξήθηκαν κατά 250%.

—Ορολογία της χρηματοδότησης των φωτοβολταϊκών

Συμφωνία Αγοράς Ενέργειας (Power Purchase Agreement -PPA): Ένα τρίτο μέρος κατέχει και συντηρεί το φωτοβολταϊκό και όχι ο ιδιοκτήτης της κατοικίας. Ο ιδιοκτήτης πληρώνει μόνο για την ηλιακή ενέργεια που καταναλώνει. Οι σχετικές φορολογικές ελαφρύνσεις ισχύουν μόνο για το τρίτο μέρος-κάτοχο του φωτοβολταϊκού.

Ηλιακή χρηματοδοτική μίσθωση: Στο λεγόμενο και ηλιακό λήζινγκ ιδιοκτήτης του συστήματος είναι ένα τρίτο μέρος. Ο ιδιοκτήτης της κατοικίας πληρώνει ένα σταθερό μηνιαίο μίσθωμα με μικρή ή μηδενική προκαταβολή.

Ηλιακό δάνειο: Δάνειο ειδικά για την απόκτηση ηλιακού συστήματος το οποίο περνά στην κατοχή του ιδιοκτήτη της κατοικίας με την αποπληρωμή του δανείου. Ο ιδιοκτήτης της κατοικίας καταβάλλει μηνιαίες δόσεις αποπληρωμής του δανείου μαζί με τον λογαριασμό του ηλεκτρικού ρεύματος.

Καθαρή Ενέργεια με Βάση την Αξία της Ιδιοκτησίας (Property Assessed Clean Energy-PACE): Η τοπική κυβέρνηση παρέχει δάνειο και ο ιδιοκτήτης το αποπληρώνει μέσω του φόρου ακίνητης περιουσίας.

Φορολογικές Ελαφρύνσεις Ηλιακών Επενδύσεων (Solar Investment Tax Credit-ITC): Φοροελαφρύνσεις 30% στον κεντρικό (ομοσπονδιακό φόρο) για τα ηλιακά συστήματα, οι οποίες αυτή τη στιγμή ισχύουν μέχρι το τέλος του 2016. Τις φοροελαφρύνσεις εισπράττει ο ιδιοκτήτης του φωτοβολταϊκού.

Ενεργειακός συμψηφισμός (Net-Metering): Πρόσφατα θεσμοθετήθηκε και στην Ελλάδα. Οι ιδιοκτήτες των φωτοβολταϊκών συστημάτων πωλούν κατόπιν εκκαθάρισης το πλεόνασμα της ενέργειας που παράγουν (δηλαδή την ενέργεια που δεν έχουν καταναλώσει οι ίδιοι) στον κεντρικό πάροχο ηλεκτρικής ενέργειας (πχ στη ΔΕΗ).

Πιστοποιητικά Ηλιακής Ανανεώσιμης Ενέργειας (Solar Renewable Energy Credits-SRECs): Πάροχοι ηλεκτρικής ενέργειας αγοράζουν πιστοποιητικά παραγωγής ηλιακής ενέργειας με σκοπό να καλύψουν τις υποχρεώσεις τους για “καθαρή” ηλεκτροπαραγωγή από ΑΠΕ. Οι “πιστώσεις” αυτές παράγονται από τα οικιακά φωτοβολταϊκά και ο ιδιοκτήτης του εισπράττει το έσοδο από τον πάροχο.

Στην Ελλάδα δεν ισχύουν οι παραπάνω τρόποι χρηματοδότησης ενός φωτοβολταϊκού συστήματος, πλην του ενεργειακού συμψηφισμού. Όταν αποφασίσουμε ως χώρα να επενδύσουμε σοβαρά στην αποκεντρωμένη ηλεκτροπαραγωγή τα ξαναλέμε.

econews

επιστροφή

Οικονομία και στην εξοχή με ενεργειακή αυτονομία

του Μιχαήλ Νικ. Πέτσιου

18/7/2014

Η πτώση της τιμής των Φ/Β πλαισίων, η βελτίωση της ποιότητάς τους και η αξιοπιστία της αντοχής των αντιστροφέων καθιστούν πλέον τα αυτόνομα συστήματα ηλεκτροδότησης ιδανικά για εξοχική κατοικία.

Η Ελλάδα είναι η χώρα του ηλίου, του ανέμου και του παρατεταμένου καλοκαιριού, ενώ καταλαμβάνει μία από τις πρώτες παγκοσμίως θέσεις σε αναλογία ιδιόκτητων εξοχικών κατοικιών ανά κάτοικο. Αρκεί να αναφερθεί ότι σε περιοχές όπως η Πελοπόννησος, το Αιγαίο και η Εύβοια το ποσοστό των εξοχικών ξεπερνάει σε ποσοστό το 30% επί του συνόλου των κατοικιών (χωρίς να λαμβάνονται υπόψη αυθαίρετα, τροχόσπιτα, τροχοβίλες).

Η οικονομική κρίση που διήλθε η χώρα μας την τελευταία πενταετία, είχε ως συνέπεια την κατακόρυφη μείωση των εισοδημάτων της πλειοψηφίας του Ελληνικού πληθυσμού και επηρέασε σημαντικά τους ιδιοκτήτες εξοχικών κατοικιών, οι οποίοι βρίσκονται διαρκώς σε μία αναζήτηση μείωσης του κόστους κτήσης και συντήρησης της πιο αγαπημένης ίσως εγγραφής στο Ε9 κάθε Ελληνικής αστικής και μεσοαστικής οικογένειας.

Μεγάλο μέρος του κόστους διατήρησης ενός εξοχικού σπιτιού αποτελεί το κόστος ηλεκτροδότησης, είτε μέσω των λογαριασμών της ΔΕΗ (ανούσια πάγια για χειμερινούς μήνες, κατάργηση φθηνού οικιακού τιμολογίου για 0-800kWh από 1ης Ιουλίου 2014), είτε με γεννήτριες υγρών καυσίμων (αυξημένο κόστος, υπερβολικός θόρυβος, συνεχείς βλάβες, επιβλαβείς εκπομπές αερίων καύσης), είτε από παρακείμενα κτίρια (δυσανάλογη υποχρέωση στον γείτονα, υπερβολικές«χρεώσεις»-αξιώσεις εν γένει…).

Μέχρι σήμερα ήταν ευρέως γνωστό, και όχι αδίκως, ότι τα αυτόνομα φωτοβολταϊκά συστήματα ηλεκτροδότησης είναι ιδανικά για κτίρια, τα οποία είτε λόγω μεγάλης απόστασης από το δημόσιο δίκτυο, και κατά συνέπεια αυξημένου κόστους, είτε για λόγους νομιμότητας, δεν ήταν δυνατό να συνδεθούν με τη ΔΕΗ.

Επίσης η επικρατούσα άποψη ήθελε τα συστήματα αυτά ακριβά, αναξιόπιστα και μειωμένης δυνατότητας παροχής ηλεκτρικής ισχύος και ενέργειας.

Την τελευταία τετραετία τα παραπάνω δεδομένα άλλαξαν ραγδαία. Η τεράστια πτώση της τιμής των φωτοβολταϊκών πλαισίων (αρκεί να σημειωθεί ότι πριν λίγα χρόνια ένα φωτοβολταϊκό πλαίσιο ισχύος 250W κόστιζε 800 ενώ σήμερα κοστίζει κάτω από200), η βελτίωση της ποιότητας και του χρόνου «ζωής» των συσσωρευτών(μπαταρίες), καθώς και η αξιοθαύμαστη αύξηση της αξιοπιστίας και της αντοχής των αντιστροφέων (inverter) κατέστησαν τα αυτόνομα συστήματα όχι μόνο αξιόπιστη αλλά και οικονομικά αποδοτική επιλογή για ένα εξοχικό (και όχι μόνο) στην Ελλάδα.

Πώς λειτουργεί ένα αυτόνομο σύστημα ηλεκτροδότησης

Ένα αυτόνομο σύστημα ηλεκτροδότησης με φωτοβολταϊκά και ανεμογεννήτρια αποτελείται κυρίως από τα παρακάτω επιμέρους υποσυστήματα:

α. Φωτοβολταϊκά Πλαίσια,

β. Ανεμογεννήτρια (προαιρετικά),

γ. Ρυθμιστή ή Ελεγκτή Φόρτισης (controller),

δ. Αντιστροφέα ή Μετατροπέα Τάσης (inverter),

ε. Συστοιχία Συσσωρευτών και

στ. Γεννήτρια (Η/Ζ) ηλεκτρικού ρεύματος (προαιρετικά).

Σε γενικές γραμμές ένα αυτόνομο σύστημα ηλεκτροδότησης λαμβάνει ενέργεια από τον ήλιο και τον άνεμο (κάποιες φορές όταν χρειάζεται και από γεννήτρια υγρών καυσίμων), την οποία δίνει στο χρήστη σε κατάλληλη μορφή (εναλλασσόμενο ρεύμα) όποτε ο χρήστης το χρειάζεται, ενώ την περίσσεια την αποθηκεύει σε συσσωρευτές (DCcoupling ή την στέλνει απευθείας στο φορτίο – ACcoupling) για τις στιγμές εκείνες που δεν υπάρχει ηλιοφάνεια ή άνεμος.

Αναλυτικότερα, τα φωτοβολταϊκά και η ανεμογεννήτρια αναλαμβάνουν την μετατροπή της ηλιακής ακτινοβολίας και της αιολικής ενέργειας αντίστοιχα σε ηλεκτρική (τάση-ρεύμα).

Ως γνωστόν τα φωτοβολταικά πλαίσια τοποθετούνται με νότιο προσανατολισμό και κλίση ανάλογα με την εποχή ενδιαφέροντος (αν θέλουμε θερινή λειτουργία επιλέγουμε μικρές κλίσεις 10-20 μοίρες ως προς τον ορίζοντα, για χειμερινή λειτουργία επιλέγουμε κλίση πάνω από 35 μοίρες ενώ για ετήσια χρήση περίπου 25-30 μοίρες).

Χαρακτηριστικό μέγεθος των φωτοβολταικων πλαισίων είναι η ισχύς τους (πλέον χρησιμοποιούνται σχετικά μεγάλα πλαίσια ισχύος πάνω από 240Watts) και η ονομαστική τάση τους (συνήθως 24V).

Συνθήκες τοποθέτησης

Η ανεμογεννήτρια επιλέγεται μόνο όταν απαιτείται αυξημένη ενέργεια κυρίως τις νυχτερινές ώρες ή τον χειμώνα όταν τα φωτοβολταϊκά πλαίσια υπολειτουργούν (μειωμένη ηλιοφάνεια σε χρόνο και ένταση). Πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στα ανεμολογικά δεδομένα (αιολικό δυναμικό) της περιοχής, καθώς το κόστος ανά εγκατεστημένο Watt μίας ανεμογεννήτριας (απαιτείται δικός της ελεγκτή φόρτισης αλλά και ιστός στήριξης) μπορεί να υπερβαίνει το τετραπλάσιο του κόστους ενός φωτοβολταικού.

Χαρακτηριστικά μεγέθη είναι η ισχύς και η τάση εξόδου προς τις μπαταρίες.

Η σωστή διαχείριση της παραγόμενης ενέργειας από τα φωτοβολταϊκά και την ανεμογεννήτρια σε συνδυασμό με τον έλεγχο της διαδικασίας φόρτισης-εκφόρτισης των συσσωρευτών γίνεται από τον ρυθμιστή φόρτισης.

Ο ρυθμιστής φόρτισης ελέγχει το επίπεδο φόρτισης των μπαταριών και αποφασίζει αν θα τους διοχετεύσει ενέργεια ή όχι. Διακρίνονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες τους PWM (PulseWidthModulation), οι οποίοι είναι πλέον ξεπερασμένοι καθώς δεν κάνουν «έξυπνη» διαχείριση της ενέργειας και τους MPPT (MaximumPowerPointTracking), οι οποίοι συχνά λέγονται «έξυπνοι» και σε πολλές περιπτώσεις δίνουν ακόμη και 30% περισσότερη ενέργεια από τους πρώτους.

Χαρακτηριστικό μέγεθος των ελεγκτών φόρτισης είναι το ρεύμα λειτουργίας τους, το οποίο καθορίζει πόση ισχύ φωτοβολταϊκών πλαισίων μπορεί να διαχειριστεί ο φορτιστής για συγκεκριμένη τάση της συστοιχίας συσσωρευτών.

Συσσωρευτές και αντιστροφέας

Το πιο σημαντικό ίσως υποσύστημα ενός αυτόνομου συστήματος ηλεκτροδότησης είναι η συστοιχία συσσωρευτών. Οι συσσωρευτές αποθηκεύουν την ενέργεια, όταν αυτή περισσεύει, και την αποδίδουν ακόμη και όταν δεν υπάρχει ήλιος ή άνεμος. Διακρίνονται κυρίως σε ανοικτού και κλειστού τύπου. Οι πρώτες έχουν το μειονέκτημα ότι χρειάζονται συμπλήρωση υγρών κάθε 4 με 6 μήνες, αλλά πλεονεκτούν στον αυξημένο χρόνο «ζωής» (πάνω από 1500 κύκλους ζωής για 50% βάθος εκφόρτισης) που έχουν, ενώ οι δεύτερες δεν χρειάζονται συντήρηση αλλά έχουν μικρότερο χρόνο «ζωής» (κάτω από 800 κύκλους για 50% βάθος εκφόρτισης).

Στα εξοχικά συστήματα εξαιτίας της μακροχρόνιας απουσίας αλλά και του μικρού αριθμού ετήσιων φορτίσεων-εκφορτίσεων (τυπικά κάτω από 100 το χρόνο) συνήθως επιλέγονται μπαταρίες κλειστού τύπου. Επίσης δεν έχουν οσμή υδρογόνου, δεν είναι εύφλεκτες και μπορούν να τοποθετηθούν ακόμη και σε μικρό χώρο με ελλιπή αερισμό. Χαρακτηριστικά μεγέθη της μπαταρίας είναι η τάση, η χωρητικότητα και οι κύκλοι φόρτισης-εκφόρτισης σε συγκεκριμένο βάθος εκφόρτισης. Η τάση της συστοιχίας συσσωρευτών επιλέγεται ανάλογα με την ισχύ του φωτοβολταϊκού (24V για συστήματα κάτω από 2kWp και 48v για μεγαλύτερα συστήματα).

Τέλος, ο αντιστροφέας ή μετατροπέας τάσης είναι η μονάδα που μετατρέπει την συνεχή τάση της μπαταρίας (12VDC, 24VDC, 48VDC) σε εναλλασσόμενη (230VAC, 50Hz) με τη βοήθεια συνήθως ενός μετασχηματιστή. Διακρίνονται σε τροποποιημένου και καθαρού ημιτόνου, με τους πρώτους να έχουν εγκαταλειφθεί πλέον, λόγω της αναξιόπιστης λειτουργίας τους και της φθοράς που προκαλούν στα τροφοδοτούμενα φορτία.

Χαρακτηριστικό μέγεθος του αντιστροφέα πέρα από την τάση εισόδου από τις μπαταρίες είναι η ονομαστική του ισχύς, η οποία καθορίζει την ισχύ των φορτίων που μπορεί να τροφοδοτήσει ταυτόχρονα. Συνήθως επιλέγεται αντιστροφέας-φορτιστής (inverter/charger),ώστε να υπάρχει δυνατότητα φόρτισης των μπαταριών με τη βοήθεια γεννήτριας.

4 Xαρακτηριστικά Παραδείγματα

Στη συνέχεια παρουσιάζονται τέσσερα χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτόνομων φωτοβολταϊκών για εξοχικά σπίτια, με τις δυνατότητες τροφοδότησης που έχουν, καθώς και το κόστος τους μαζί με την εγκατάσταση. Στα παραδείγματα θεωρούμε σαν δεδομένο την ύπαρξη ηλιακού θερμοσίφωνα και κουζίνας υγραερίου (στα 3 πρώτα παραδείγματα που δεν «σηκώνουν» ηλεκτρική κουζίνα).

Δείτε τα 4 παραδείγματα και το κόστος λειτουργίας. Πατήστε στα παρακάτω link για τα αναλυτικά στοιχεία.

» ΕΙΣΑΓΩΓΗ

» 1. Μικρό Εξοχικό (τροχόσπιτο-τροχοβίλα)

» 2. Ενισχυμένο Σύστημα για Εξοχικό (με κλιματιστικό)

» 3. Πλήρες Σύστημα για Εξοχικό (με κλιματιστικό και πλυντήριο)

» 4. Ενισχυμένο Πλήρες Σύστημα για Εξοχικό (με φούρνο)

» Κόστος Λειτουργίας

Άρθρο του κ. Μιχαήλ Νικ. Πέτσιου, Διδάκτωρος ΕΜΠ, Διπλ. Ηλεκτρολόγου Μηχανικού ΕΜΠ, Γενικού Δ/ντή της MP-Energy Solutions

http://www.mp-energy.gr/

Πηγή: http://www.4green.gr/data/fotovoltaika/news/preview_news/101646.asp

Κόστος Λειτουργίας

Ημερομηνία δημοσίευσης: 18/7/2014

Σε όλες τις περιπτώσεις η χειμερινή λειτουργία του συστήματος δεν αποκλείεται, απλά θα πρέπει να υπολογίζεται σχεδόν ο μισός χρόνος λειτουργίας, καθώς η ενέργεια που λαμβάνουμε από τα φωτοβολταϊκά είναι η μισή. Για λειτουργία του συστήματος κατά τη διάρκεια ενός σαββατοκύριακο το χειμώνα, η τροφοδότηση μπορεί να γίνει από τους συσσωρευτές χωρίς περιορισμούς (εν συνεχεία ακολουθούν 5 μέρες που δίνουν το χρονικό περιθώριο ακόμη και ο αδύναμος χειμερινός ήλιος να φορτίσει τις μπαταρίες και να τις βρούμε πλήρως φορτισμένες την επόμενη Παρασκευή βράδυ).

Στις περιπτώσεις που η σημασία της χειμερινής λειτουργίας είναι μεγάλη μπορεί να εξεταστεί και η προσθήκη ανεμογεννήτριας. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι μία μικρή ανεμογεννήτρια των 200Watts μπορεί να δώσει 1-2kWh ημερησίως και κοστίζει λίγο κάτω από 1.000 ευρώ+ ΦΠΑ με ιστό, ελεγκτή και τοποθέτηση. Τα παραπάνω συστήματα περιλαμβάνουν υλικά εξαιρετικής ποιότητας και αξιοπιστίας, ενώ είναι πλήρως επεκτάσιμα (δυνατότητα παραλληλισμού αντιστροφέων, προσθήκη πλαισίων ή ανεμογεννήτριας, προσθήκη μπαταριών ανά πάσα στιγμή). Η συντήρηση που απαιτείται συνίσταται κυρίως στη σύσφιξη των συνδέσμων των βάσεων στήριξης, καθώς και των ακροδεκτών των πόλων κάθε μπαταρίας. Επίσης, χρειάζεται σχετικά τακτικός καθαρισμός των φωτοβολταϊκών πλαισίων, καθώς και των διόδων αερισμού του αντιστροφέα και του ελεγκτή φόρτισης. Ο αναμενόμενος χρόνος ζωής των μπαταριών των ανωτέρω συστημάτων, για θερινή κυρίως χρήση, είναι τουλάχιστον 8 με 10 χρόνια.

Με καθαρά οικονομικούς όρους ο μέσος χρόνος απόσβεσης μίας τέτοιας εγκατάστασης κυμαίνεται από 6 έως 9 χρόνια ανάλογα με τη χρήση του εξοχικού και τον τρόπο ηλεκτροδότησης με τον οποίο συγκρίνεται (αρκεί να αναφερθεί ότι έχουμε συναντήσει περιπτώσεις που για απλή χρήση φωτισμού-ψυγείου-τηλεόρασης ξοδεύουν 10-20 ημερησίως για βενζίνη σε γεννήτρια – χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο κόπος και το κόστος προμήθειας βενζίνης, το κόστος βλαβών, ο αφόρητος θόρυβος που στην εξοχή γίνεται εντονότερος…).

Από τα παραπάνω παραδείγματα είναι φανερό ότι η ηλεκτρική αυτονομία με φωτοβολταϊκά και ανεμογεννήτρια για εξοχικό είναι εφικτή και μάλιστα σε αρκετά προσιτό κόστος, με διαβαθμίσεις ανάλογα με τις απαιτήσεις και τις οικονομικές δυνατότητες του ενδιαφερόμενου. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να γίνεται εξατομικευμένη μελέτη από έμπειρο μηχανικό των αναγκών του χρήστη και προσαρμογή στις απαιτήσεις και τον τρόπο χρήσης του συστήματος.

επιστροφή

Η κλιματική αλλαγή τροφοδοτεί δασικές διαταραχές, δείχνει μελέτη

(μετάφραση: Ηλίας Γιαννίρης)

4 Αυγ. 2014

Περίληψη:

Η αλλαγή του κλίματος αλλάζει ήδη το περιβάλλον, λένε οι ειδικοί. Μακρόβια οικοσυστήματα, όπως τα δάση είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στις συγκριτικά ραγδαίες αλλαγές του κλιματικού συστήματος. Μια νέα διεθνής μελέτη δείχνει ότι η βλάβη από τον άνεμο, τα σκαθάρια του κορμού των δέντρων, και τις πυρκαγιές έχει αυξηθεί δραματικά στα δάση της Ευρώπης τα τελευταία χρόνια.

Κείμενο

"Διαταραχές όπως η πτώση δέντρων από αέρα, και οι δασικές πυρκαγιές αποτελούν μέρος της φυσικής δυναμικής των δασικών οικοσυστημάτων, και δεν είναι, ως εκ τούτου, μια καταστροφή για το οικοσύστημα ως τέτοιο. Ωστόσο, αυτές οι διαταραχές έχουν ενταθεί σημαντικά κατά τις τελευταίες δεκαετίες, κάτι το οποίο αποτελεί πρόκληση ολοένα και περισσότερο για την αειφόρο διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων" λέει ο Ρούπερτ Seidl, (BOKU –Βιέννη), ο κύριος ερευνητής της μελέτης.

Οι συγγραφείς δείχνουν ότι η ζημία που προκαλείται από τη διαταραχή των δασών αυξάνεται συνεχώς τα τελευταία 40 χρόνια στην Ευρώπη, φθάνοντας τα 56 εκατομμύρια κυβικά μέτρα ξυλείας ανά έτος την περίοδο 2002 – 2010.

Αναλύσεις σεναρίων για τις επόμενες δεκαετίες δείχνουν επίσης μια συνέχιση της τάσης αυτής. Η μελέτη εκτιμά ότι οι δασικές διαταραχές θα αυξήσουν τη ζημιά κατά άλλο ένα εκατομμύριο κυβικά μέτρα ξυλείας κάθε χρόνο για τα επόμενα 20 χρόνια. Η αύξηση αυτή ισοδυναμεί με αποθηκευμένο όγκο ξυλείας σε μια δασική περιοχή που αντιστοιχεί σε 7.000 γήπεδα ποδοσφαίρου. Οι επιστήμονες αναγνώρισαν την κλιματική αλλαγή ως την κύρια κινητήρια δύναμη πίσω από την αύξηση αυτή. Αν υποτεθεί ότι θα υπάρχουν σταθερές κλιματολογικές συνθήκες τότε οι προσομοιώσεις τους δείχνουν ότι δεν θα υπάρξει σημαντική αύξηση των διαταραχών στο δάσος πάνω από τα σημερινά επίπεδα. Οι ζημιές από δασικές πυρκαγιές εκτιμάται ότι θα αυξηθούν ιδιαίτερα στην Ιβηρική χερσόνησο, ενώ οι ζημιές από τα σκαθάρια των κορμών θα αυξηθούν πιο έντονα στην περιοχή των Άλπεων. Οι ζημιές από αέρα θα πλήξουν κυρίως την Κεντρική και Δυτική Ευρώπη.

Οι αυξημένες διαταραχές ενισχύουν την κλιματική αλλαγή

Υπάρχει ισχυρή ανάδραση από τις δασικές διαταραχές στο κλιματικό σύστημα. Επί του παρόντος, τα δάση της Ευρώπης μετριάζουν την κλιματική αλλαγή λόγω της απορρόφησης μεγάλων ποσοτήτων του θερμοκηπιακού αερίου του διοξειδίου του άνθρακα. Ωστόσο, η απώλεια άνθρακα από την αύξηση της θνησιμότητας των δέντρων και από τις προαναφερθείσες διαταραχές θα μπορούσε να μειώσει αυτή την πρόσληψη και να αντιστρέψει τις θετικές επιπτώσεις της διαχείρισης των δασών που έχουν ως στόχο τη μείωση της κλιματικής αλλαγής. Επομένως, με τη σειρά τους οι δασικές διαταραχές μπορούν να ενισχύσουν περισσότερο την κλιματική αλλαγή. Σε αυτό το πλαίσιο, προσαρμοσμένες στρατηγικές διαχείρισης, όπως η αύξηση της βιοποικιλότητας και η βελτιστοποιημένη εξειδίκευση των παρεμβάσεων σε δάση της Ευρώπης, μπορούν να θωρακίσουν αυτές τις απώλειες άνθρακα και να υποστηρίξουν τη δασική λειτουργία του μετριασμού της κλιματικής αλλαγής. Η διαχείριση των δασών της Ευρώπης θα πρέπει ως εκ τούτου να προσαρμοστεί στις μεταβαλλόμενες διαταραχές, προκειμένου να διατηρηθούν τα οφέλη των δασών και να συνεχίσουν να παρέχονται οι στο σύνολό τους οι οικοσυστημικές υπηρεσίες στην κοινωνία, καταλήγει η μελέτη.

Πηγή παρουσίασης:

Η παραπάνω παρουσίαση βασίζεται σε υλικό που παρέχεται από το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Δασών: http://www.sciencedaily.com/releases/2014/08/140804065942.htm

Πηγή δημοσίευσης:

Rupert Seidl, Mart-Jan Schelhaas, Werner Rammer, Pieter Johannes Verkerk. Increasing forest disturbances in Europe and their impact on carbon storage. Nature Climate Change, 2014; DOI: 10.1038/nclimate2318

επιστροφή

Σημαντική νίκη: Η προηγούμενη κυβέρνηση απέσυρε το νομοσχέδιο που προωθούσε για τον αιγιαλό

Ωστόσο, είναι χρήσιμες κάποιες πληροφορίες για τις αντιδράσεις που σημειώθηκαν ενάντια σε αυτό το νομοσχέδιο που οδήγησαν στην απόσυρσή του.

Το νομοσχέδιο για τους αιγιαλούς είναι ανεπίδεκτο οποιασδήποτε βελτίωσης και πρέπει να αποσυρθεί, γιατί όλη του η φιλοσοφία καταστρατηγεί θεμελιώδεις συνταγματικές αρχές.

· Επιτρέπει στα οικονομικά συμφέροντα την ανοικοδόμηση ακτών και αιγιαλών

· Καταργεί ουσιαστικά την ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών στις παραλίες.

· Καταστρέφει ανεπανόρθωτα το τοπίο, το περιβάλλον και τις αρχαιότητες.

· Παραχωρεί λίμνες, θάλασσες, νησίδες, υφάλους και σκοπέλους.

· Νομιμοποιεί αυθαίρετα ξενοδοχεία.

· Αφαιρεί κάθε προοπτική για μακρόπνοη οικονομική ανάκαμψη του λαού και βιώσιμη ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών. Ο τουρισμός υψηλών ποιοτικών προδιαγραφών θα εγκαταλείψει την Ελλάδα, όπως εγκατέλειψε και την Ισπανία.

· Οδηγεί σε μια τεράστια περιβαλλοντική και πολιτιστική καταστροφή

Οι φωνές κατά του νομοσχεδίου πληθαίνουν, ενώ συνεχίζουν να συγκεντρώνονται υπογραφές. Έως τις 17/7/14 το Ψήφισμα για την απόσυρση του Νομοσχεδίου για τον Αιγιαλό έχουν υπογράψει 202 φορείς και οργανώσεις και πολλοί πολίτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Το πανελλήνιο δίκτυο ΑΚΤΕΣ ΩΡΑ ΜΗΔΕΝ, πέρα και πάνω από κομματικές προτιμήσεις όπως προαναφέρθηκε, συνεχίζει σειρά δράσεων και εκδηλώσεων σε όλη την Ελλάδα και έρχεται σε επαφή και με το εξωτερικό, για την ενημέρωση και κινητοποίηση των πολιτών, ελλήνων και ξένων, με σύνθημα τη σωτηρία των αιγιαλών από την ασύδοτη ανοικοδόμηση και την προάσπιση του δικαιώματος της ελεύθερης πρόσβασης όλων σε παραλίες και ακτές. Αυτή τη στιγμή σε όλη τη χώρα λαμβάνουν χώρα δράσεις και εκδηλώσεις από τοπικούς φορείς με την υποστήριξη του Δικτύου.

Το σημείο επαφής και ενημέρωσης είναι το http://aktesora0.wordpress.com.

επιστροφή

Η προηγούμενη Βουλή ψήφισε δασοκτόνο νόμο

Τετάρτη, 06 Αυγούστου 2014

Μια ημέρα κοινοβουλευτικής ντροπής η Τρίτη 5 Αυγούστου, καθώς με πολιτική ευθύνη του ΥΠΕΚΑ και προσωπική ευθύνη των 50 βουλευτών που είπαν «ναι», υπερψηφίστηκε τελικά το χειρότερο από τα άρθρα του αντιδασικού σχεδίου νόμου «Περιβαλλοντική αναβάθμιση και ιδιωτική πολεοδόμηση – Οικοδομικοί Συνεταιρισμοί - Εγκαταλελειμμένοι οικισμοί και Βιώσιμη ανάπτυξη».

Παρά τους περί του αντιθέτου ισχυρισμούς του Αναπλ. Υπουργού Περιβάλλοντος, Νίκου Ταγαρά, το άρθρο 36 προβλέπει σωρεία από νέες χρήσεις και περαιτέρω διευκόλυνση ισχυουσών χρήσεων σε δασικές και αναδασωτέες εκτάσεις (όπως εκχερσώσεις, διανοίξεις δρόμων, εγκαταστάσεις ενέργειας, σύνθετα τουριστικά καταλύματα, κ.α.). Επίσης, επιτρέπονται πλέον επιβαρυντικές χρήσεις και για τα πάρκα και άλση σε πόλεις. Η ανυπολόγιστη συνολική επιβάρυνση για τον δασικό πλούτο της χώρας θα είναι μη αναστρέψιμη.

Εκτός από δασοκτόνο, το σχέδιο νόμου που ψηφίστηκε στο σύνολό του την περασμένη Πέμπτη (με εξαίρεση το επονείδιστο άρθρο 36, το οποίο ψηφίστηκε σε ονομαστική ψηφοφορία χθες), είναι ένα νέο μνημείο κακής νομοθέτησης, ανασφάλειας δικαίου και περιφρόνησης κάθε έννοιας κράτους δικαίου. Με την αποδοχή σωρείας τροπολογιών της τελευταίας στιγμής, τη συνεχιζόμενη νομιμοποίηση αυθαιρέτων, την αγνόηση όλων των σχετικών αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας και τη σωρεία ασαφειών και φωτογραφικών ρυθμίσεων, ο νέος νόμος που ψήφισε η πλειοψηφία του Β’ Τμήματος Διακοπών της Βουλής αποτελεί ντροπή για την Ελληνική Δημοκρατία.

Σύμφωνα με τις περιβαλλοντικές οργανώσεις MEDASSET, Greenpeace, Καλλιστώ, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, Αρκτούρος, Αρχέλων, MΟm, ΑΝΙΜΑ, Δίκτυο Μεσόγειος SOS και WWF Ελλάς, η κρίση δεν μπορεί πλέον να χρησιμοποιείται σαν δικαιολογία για περιβαλλοντικά καταστροφικές πολιτικές, στο όνομα μιας χαώδους, μακροπρόθεσμα μη βιώσιμης και σαφώς αμφισβητήσιμης με οικονομικούς όρους «ανάπτυξης». Ο φυσικός πλούτος της χώρας απειλείται από την κυβερνητική πολιτική με συνέπεια την περαιτέρω υποβάθμιση της ζωής των πολιτών. Το περιβάλλον πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κεφάλαιο για διατήρηση και ως πεδίο ανάπτυξης μιας πραγματικά βιώσιμης οικονομίας και όχι ως αναλώσιμος πόρος.

Δείτε εδώ τους βουλευτές που ψήφισαν τον δασοκτόνο νόμο

Μεταξύ τους οι Βογιατζής Γεωργίου Παύλος (βουλευτής Λέσβου), Γεωργιάδης Άδωνις, Κάρμαντζης Γεωργίου Σταμάτιος (Βουλευτής Χίου) της ΝΔ και οι Δήμας Βίκτωρος Πύρρος, Κεδίκογλου Αγγέλου Συμεών, Μανιάτης Ιωάννης, Σκανδαλίδης Γεωργίου Κωνσταντίνος του ΠΑΣΟΚ.  

Περισσότερες πληροφορίες: Ιάσονας Κάντας, Υπεύθυνος Γραφείου Τύπου WWF Ελλάς, τηλ: 210 33 14 893, κιν: 697 185 9632, i.kantas@wwf.gr

επιστροφή

Με νόμο της προηγούμενης Κυβέρνησης ΝΔ-ΠΑΣΟΚ καταργείται το τεκμήριο του δημοσίου για τα δάση

Αποχαρακτηρίζοντας χιλιάδες στρέμματα Δασικών και αναδασωτέων εκτάσεων σε όλη την Επικράτεια

Μηνυτήρια Αναφορά, κατά παντός υπευθύνου, για το θέμα του κωλύματος των Βουλευτών και δη του Προέδρου της Βουλής, στην ψήφιση του Νόμου για τα Δάση, κατέθεσε, σήμερα, 8 Σεπτεμβρίου 2014, η Ομάδα Κοινωνικής Εγρήγορσης (ΟΚΕ), με το εξής περιεχόμενο:

“Κύριε Εισαγγελέα, στις 5 Αυγούστου 2014, συνέβη ένα μεγάλο περιβαλλοντικό και ηθικό ατόπημα, στην Βουλή των Ελλήνων, σε βάρος του Ελληνικού Δασικού μας πλούτου, με την ψήφιση του Νομοσχεδίου «Περιβαλλοντική Αναβάθμιση & Ιδιωτική Πολεοδόμηση-Βιώσιμη Ανάπτυξη-Ρυθμίσεις Δασικής Νομοθεσίας», που ψηφίστηκε στο Β΄Θερινό τμήμα της Βουλής και ήδη αποτελεί Νόμο του Κράτους. Οι ρυθμίσεις του συγκεκριμένου Νόμου, αφορούν, έμμεσα, άνω των 200.000 (διακοσίων χιλιάδων), περίπου, στρεμμάτων Δασών και Δασικών εκτάσεων όλης της Χώρας και άμεσα, άνω των 30.000 (τριάντα χιλιάδων), περίπου και έχουν να κάνουν, με εικονικές οροθεσίες Δασών, Δασικών και Αναδασωτέων εκτάσεων, σε καθορισμούς ορίων οικισμών, που φέρονται ότι προϋφίστανται του 1923. Με τις εν λόγω ρυθμίσεις, ενάντια στο πνεύμα και στις κρίσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, καταργείται, κατ' ουσίαν, το τεκμήριο του Δημοσίου, με τρόπο, που το σκάνδαλο του Βατοπεδίου, μπροστά τους, ωχριά, αφού αποχαρακτηρίζονται Δάση και Δασικές εκτάσεις, σε πολύ ευρεία κλίμακα, σε όλη την Επικράτεια.

Το Σ.τ.Ε. έχει κρίνει τις συστάσεις, πολλών εξ αυτών των οικισμών, που φέρονται ότι προϋφίστανται του 1923, σαν ανυπόστατες πράξεις, αφού αυτοί έχουν συσταθεί μεταπολεμικά (μετά το 1940), παρ' όλα αυτά, όμως, αυτοί οικοπεδοποιήθηκαν και οικοπεδοποιούνται ακόμη αλλά έχουν χτιστεί μόνο, ως προς το 1/3, ενώ, με αυτές τις ρυθμίσεις, χαρίζουν στα οργανωμένα συμφέροντα και τα υπόλοιπα 2/3.

Στις 4-8-2014 με την υπ' αριθ. πρωτ. Βουλής 2417 αίτησή μας, προς τον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων του εφιστούσαμε την προσοχή, καθώς οι εν λόγω διατάξεις ήσαν χαριστικές, υπέρ τρίτων και θα έπρεπε να ερωτηθεί το Σώμα, εάν υπήρχαν Βουλευτές είτε αυτοί είτε πρόσωπα του αμέσου περιβάλλοντός τους, που απεκόμιζαν ωφέλη από αυτές και να κληθούν να δηλώσουν, εάν έχουν κώλυμα προς τούτο.

Οι συγκεκριμένοι εκπρόσωποι του Ελληνικού...

http://ixnilatis.org/perivalon/42-2011-09-23-19-51-56/209-2014-09-09-03-17-31.html

επιστροφή

17 νομπελίστες οικονομολόγοι κατακεραυνώνουν τη Μέρκελ!

“Δεν έχει αντιληφθεί τη σοβαρότητα της κατάστασης”, “έχει τους λάθος οικονομικούς συμβούλους”, παρατηρούν οι γκουρού της οικονομίας

Η πρόσφατη συνάντηση των νομπελιστών οικονομολόγων στο Λιντάου της Γερμανίας κατέδειξε με θεαματικό τρόπο το χάσμα που χωρίζει την καγκελάριο Μέρκελ από τους “γκουρού” της παγκόσμιας οικονομικής έρευνας.

“Φαίνεται πως η Μέρκελ δεν έχει αντιληφθεί τη σοβαρότητα της κατάστασης”, παρατηρεί ο Έντμουντ Φελπς, κάτοχος του Νόμπελ Οικονομίας 2006. Ο καθηγητής Μακροοικονομίας στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια δε μασάει τα λόγια του όταν αναφέρεται στη διαχείριση της “ευρωκρίσης” από τη Γερμανίδα καγκελάριο. Και δεν είναι ο μόνος. Μπορεί οι 17 νομπελίστες οικονομολόγοι που έδωσαν το “παρών” στην 5η Συνάντηση του Λιντάου να διαφωνούν σχεδόν σε όλα τα μεγάλα οικονομικά θέματα, σε ένα, ωστόσο, συμφωνούν: στην κριτική τους προς την Άνγκελα Μέρκελ.

Οι επικριτές της καγκελαρίου δεν περιορίζονται στον κύκλο των κεϋνσιανιστών. Συντηρητικοί, οπαδοί της Θεωρίας των Παιγνίων, ακόμη και φιλελεύθεροι οικονομολόγοι εκφράζουν τη διαφωνία τους στην πολιτική της λιτότητας που η καγκελάριος έχει επιβάλει στην Ευρωζώνη. “Με συλλογική απόρριψη αντιμετωπίζει η ελίτ της παγκόσμιας οικονομικής έρευνας τις προτάσεις της Γερμανίδας καγκελαρίου για την επίλυση της κρίσης του ευρώ”, παρατηρεί η Welt am Sonntag.

“Η μετωπική επίθεση των σημαντικότερων εγκεφάλων κατά της γερμανικής πολιτικής καταδεικνύει όχι μόνο πόσο διευρύνθηκε το χάσμα μεταξύ πολιτικής και οικονομίας –κυρίως όσον αφορά θέματα όπως η ‘ευρωκρίση’, αλλά καθιστά επίσης σαφές πόσο δύσκολο είναι για τη Γερμανία να επιβάλει τις ορθόδοξες οικονομικοπολιτικές της απόψεις στην Ευρώπη”, επισημαίνει ο Χόλγκερ Σέπιτς στην κυριακάτικη εφημερίδα. Ο οικονομικός συντάκτης της γερμανικής συντηρητικής εφημερίδας αναφέρει επίσης ότι “οι οικονομολόγοι αναμένουν πως η Μέρκελ θα πρέπει να αναθεωρήσει κι άλλες γερμανικές θέσεις εάν δεν θέλει να θέσει σε κίνδυνο το ευρώ”.

“Η Μέρκελ ακολουθεί στην Ευρώπη μια εντελώς εσφαλμένη πολιτική. Η πορεία λιτότητας που έχει επιβάλει θα οδηγήσει την Ευρωζώνη σε βαθιά ύφεση”, εκτιμά ο νομπελίστας οικονομολόγος Έρικ Μάσκιν που διδάσκει στο Χάρβαρντ.

Η ίδια η καγκελάριος, κατά την εναρκτήρια ομιλία της στην συνάντηση, στην οποία συμμετείχαν και 450 νέοι οικονομολόγοι, υπεραμύνθηκε της πολιτικής της, τονίζοντας ότι τα ‘κατασκευαστικά σφάλματα’ του οικονομικού και νομισματικού συστήματος θα πρέπει να αρθούν με την επιβολή αυστηρότερων κυρώσεων σε βάρος εκείνων που υπερχρεώνονται και οι οποίοι αρνούνται να προωθήσουν τις δέουσες μεταρρυθμίσεις. Απευθυνόμενη προς τη Γαλλία και την Ιταλία, χωρίς όμως να τις κατονομάσει, η Άνγκελα Μέρκελ έθεσε ρητορικά το ερώτημα “εάν θα πρέπει κανείς να υπερχρεώνεται προκειμένου να επιτύχει τον στόχο της ανάπτυξης”. Την εν λόγω επισήμανση της καγκελαρίου εξέλαβαν μάλλον ως πρόκληση οι νομπελίστες, έχοντας προφανώς κατά νου τα απογοητευτικά για την Ευρωζώνη οικονομικά στοιχεία του δεύτερου τριμήνου του 2014.

“Δεν είχα ιδιαίτερα θετική άποψη για το ευρώ και εξεπλάγην όταν διαπίστωσα πόσο ισχυρή είναι η πολιτική βούληση για το κοινό νόμισμα, ωστόσο, εφόσον έχετε ταχθεί υπέρ του ευρώ θα πρέπει να κάνετε και κάτι υπέρ αυτού”, λέει ο Λαρς-Πέτερ Χάνσεν, νομπελίστας Οικονομικών για το 2013. Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Σικάγο, αναφέρεται στην οικονομική στασιμότητα και για την υπέρβασή της προτείνει επενδύσεις στην εκπαίδευση και στις υποδομές. “Το να απειλείς μια χώρα που ήδη έχει καταρρεύσει με περαιτέρω κυρώσεις δεν το βρίσκω τόσο καλή ιδέα”, λέει ο Χάνσεν αναφερόμενος στα μέτρα αντιμετώπισης των υπερχρεωμένων χωρών της Ευρωζώνης.

Το ίδιο επικριτικός έναντι της καγκελαρίου είναι και ο Τζέιμς Μίρλες, καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ. Ο κάτοχος του Νόμπελ Οικονομίας 1996 εκτιμά ότι η Μέρκελ δέχεται “εσφαλμένες συμβουλές”. Η Μέρκελ “έχει ήδη αντιληφθεί ότι το ευρώ έχει κατασκευαστικά ελαττώματα, αλλά από αυτή τη διαπίστωση εξάγει εσφαλμένα συμπεράσματα”, επισημαίνει ο Σκωτσέζος οικονομολόγος, εκτιμώντας ότι το ευρώ δεν έχει πολλές πιθανότητες επιβίωσης. Ο Μίρλες παραπέμπει στη “δραματικά” υψηλή ανεργία στις χώρες-μέλη της Ευρωζώνης, η οποία απειλεί να τινάξει στον αέρα το κοινό νόμισμα. “Το κόστος για τη διατήρηση του ευρώ είναι υψηλό και θα πρέπει να είναι κανείς διατεθειμένος να το αναλάβει”, λέει ο Σκωτσέζος νομπελίστας.

Την άποψη του Τζέιμς Μίρλες για οικονομικό επιτελείο της καγκελαρίου συμμερίζεται, τέλος, και ο Έρικ Μάσκιν. “Ένα είναι βέβαιο, η Μέρκελ έχει τους λάθος οικονομικούς συμβούλους”, υποστηρίζει ο Αμερικανός οικονομολόγος.

Πηγή: Deutsche Welle

http://ecoleft.gr/2014/08/17-%ce%bd%ce%bf%ce%bc%cf%80%ce%b5%ce%bb%ce%af%cf%83%cf%84%ce%b5%cf%82-%ce%bf%ce%b9%ce%ba%ce%bf%ce%bd%ce%bf%ce%bc%ce%bf%ce%bb%cf%8c%ce%b3%ce%bf%ce%b9-%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%b1%ce%ba%ce%b5%cf%81%ce%b1/#article

επιστροφή

Ο Πράσινος Μάρξ- The Green Marx (στα αγγλικά)

Date Published: 03/02/2015

Authors for this article: Anna van Dijk

Was Marx an environmental activist before the term even existed?
According to John Bellamy Foster and Paul Burkett, he was. They claim the work of Karl Marx offers an insight into the relationship between the current ecological crisis and the historical crisis of capitalism.

It is a question that has preoccupied many thinkers in recent decades: did Marx’s work consider the possibility of an ecological crisis such as the one we currently face? For a long time it was thought that Marx attributed no role to nature (read: the ecological environment external to man). It was claimed that his focus was solely on human nature. Now, however, sociologists believe that Marx did indeed have a life-long concern for nature. The pressing question now is whether Marx was able to develop an understanding of the dialectic between human society and nature. Understanding this dialectic is crucial if we wish to understand the ecological crisis facing capitalist society. The question is therefore: did Marx’s political-philosophical theory pay any heed to nature and its potentially finite resources?

Man at the centre

Many ecologists and sociologists believe that Marx made mistakes in this respect. Their main criticism is that Marx’s vision was ‘Promethean’. The mythical Greek hero Prometheus was bent on obtaining the fire that would help humanity to survive. In a similar vein, the critics say, Marx’s work is pervaded with an excessive trust in industry and technology and fails to consider the way in which they disrupt and deplete the natural world. They believe that Marx linked man’s development, under both the capitalist and the communist system, to ever-stronger control over nature and unlimited use of natural resources.

Even some neomarxists agree with this criticism. These ‘social ecologists’ resolve the problem by predicting that the assumption of power by the worker classes will ensure that even previously dangerous technologies such as nuclear energy will ultimately become safe: once it is channelled safely, clean nuclear energy will be possible. They therefore believe that Marx’s faith in technological progress is entirely justified; there are simply a few practical obstacles to overcome.

This interpretation is not really convincing. After all, it has never been proven that we are indeed capable of generating enough food and fuel, safely and sustainably, for the entire global population. A theory that pays no heed to the possibility of finite natural resources cannot be convincing. Should we then just accept that we cannot take Marx too seriously when it comes to ecology?

Not if it is up to the sociologist John Bellamy Foster and the economist Paul Burkett. Long before Foster wrote his groundbreaking work Marx’s Ecology: Materialism and Nature in the early 21st century, both authors were aiming to show that Marx and Engels were deeply concerned about the impact on nature of industry and technology. Foster’s book focuses mainly on the intellectual history of the works written by both the younger and the older Marx, whereas Burkett emphasises a close reading of Marx’s texts. In his well-known book Marx and Nature: A Red and Green Perspective, Burkett shows that Marx’s work makes numerous references to the importance of nature and its conservation.

However, and this is a crucial point, Foster and Burkett stress that Marx’s vision of the relationship between man and nature is essentially different from that of many modern green political and social theories. Indeed, in contrast to what some believe, Foster asserts that Marx would have none of the ‘idolatry of nature’ that we see in the philosopher Schelling for example. The latter’s approach is strikingly similar to the currently fashionable philosophy of ‘deep ecology’ which is founded on the principle that living organisms have an inherent value distinct from their importance to man. On that basis, our entire natural environment would have an inalienable right to life. Many green thinkers embrace this principle to some extent and advocate new collective ecological values that we can use as a society to determine what our approach to nature should be. They believe it is time to place not man but nature at the centre.

Dialectic growth

For Marx, however, the origins of the ecological problem lie much deeper: in man’s alienation from nature. Foster and Burkett highlight a common fault among critics of Marx, namely that they see the material and social as separate in Marx’s theory. In that case nature, for Marx, would be entirely separate from man’s sociohistorical development and could indeed, as deep ecologists advocate, be assigned separate values. But, according to Foster and Burkett, Marx’s historical materialism (the dialectic premise that our successive systems of production determine the course of history) is, for Marx, closely interconnected with the ecological history of the earth.

This is best explained on the basis of the criticism of Marx’s ecological vision. Many critics point out that Marx’s assertions appear to be consistent with the Promethean interpretation. In Das Kapital for example, Marx says that the historical task of capital is to develop the productive forces of social labour, and that it thereby creates the material conditions for higher means of production. For Marx, capitalism is in that sense progressive – the emergence of the capitalist system is a necessary step in order to abolish the ‘limits imposed on natural and social human development’ in the pre-capitalist era. According to Marx, therefore, capitalism rightly places great importance on ever-increasing production and material growth. So does this mean that Marx himself described this capitalist tendency towards unlimited material growth as intrinsically positive?

According to Foster and Burkett, it is important here not to lose sight of Marx’s historical-dialectic approach. Marx saw capitalism as a step towards the next goal: socialism and ultimately communism. This step has an antithetical form: on the one hand the capitalist system eliminates the pre-capitalist limits on human development, but it does so by means of its exploitative, alienating production system. And it is precisely this production system that in turn leads ultimately to the disappearance of the need for exploitative class relations. This contradiction is evidently confusing for critics, because what Marx saw as a necessary and hence positive characteristic of capitalism (its exploitative production system) is also the characteristic that needs to be overcome and so cannot inherently be viewed as positive. When Marx describes capitalism and the accompanying drive towards technological progress as progressive and positive, it is only in its role as a necessary transition to the communist system. Consequently, according to Burkett, we should not confuse the material values within capitalism that Marx describes as positive with the ecological values that he himself saw as moral.

For Marx, ecological sustainability is connected with what Foster famously calls the ‘metabolic rift’: the gulf of alienation between man and the earth. In Marx’s vision, the metabolic relation with nature is essential to man’s survival and welfare. Labour is the essence of this metabolic relation, because labour is the process by which, in Marx’s own terms, we remold the ‘raw materials’ produced by the ‘great workshop of nature’ for our own survival and benefit.

Marx describes the character of this human labour, and hence the human relationship with nature, as ‘limited and conditional’. This character, which – according to Marx – limits man’s development as a natural and social being, is generally ‘exploitative, anarchistic and uncertain’, within all currently existing production systems. Capitalism merely reproduces this character, and aggravates it by its extreme social separation of workers and their production system.

The good news, according to Marx, is that man’s generally ‘exploitative character’ can be overcome: ultimately, capitalism creates the material conditions for a ‘new and higher synthesis’ – a union of agriculture and industry. Yet in order to achieve this higher synthesis, it will be necessary for the workers in the new society (socialism and ultimately communism) to do what the bourgeoisie cannot do: govern the human metabolism with nature in a rational way. The post-revolutionary society of ‘the free association of producers’ will have this ability. They govern their relationship with nature through collective control, not using the blind power of the bourgeoisie’s market relations.

Marx as ally

This does mean that the socialist society of free and associated workers will be faced with fundamental and lasting challenges. According to Marx, a sustainable relationship with the earth will not follow automatically from the transition to socialism; socialism will merely provide a basis on which man, no longer hindered by the drive towards industrial overproduction, will have to take further steps, for example to abolish the division of labour and population between town on the one hand and country on the other. Steps will also have to be taken to repair soil contamination, and in the same way, according to Foster, Marx linked topics such as deforestation, climate change, environmental pollution and overpopulation to the ‘metabolic rift’.

Marx therefore treated the capitalist forces of production (alienated from nature) as qualitatively different from the communist forces of production (not alienated from nature), in contrast to what is often believed. The ecological crisis is part of the historical crisis of the capitalist system and, even though Marx himself did not explicitly link the two crises, Foster and Burkett believe that against that background we can indeed see the potential role of ecological conflicts in the transition from capitalism to communism.

In summary, if we wish to resolve the ecological crisis, we need to start by transcending the capitalist system of production. If we want an harmonious, sustainable relationship with nature, we need to change the alienating, exploitative social and material circumstances, not individual moral values. This interpretation of Marx becomes all the more plausible on reading the clear analyses presented by Foster and Burkett. Marx’s approach offers original, useful insights into the causes of the environmental crisis under capitalism, the relationship between ecological struggle and class struggle, and the preconditions for healthy, sustainable co-evolution of man and nature. Marx, according to Foster and Burkett, was nothing else but an early ally of modern environmental activists.

References

John Bellamy Foster, Marx’s Ecology: Materialism and Nature, Monthly Review Press, U.S. 2000.

Paul Burkett, Marx and Nature: A Red and Green Perspective, St. Martin’s Press, New York 1999.

http://www.greeneuropeanjournal.eu/green-marx/

επιστροφή

Τα Πράσινα και Αριστερά κόμματα θα πρέπει να ξαναδιαβάσουν το Μάρξ

Green and Left-wing parties should re-read Marx

Date Published: 27/01/2015

Authors for this article: Erica Meijers

Inequality is back on the agenda. French economist Thomas Piketty has drawn attention to it again with his book Capital in the Twenty-First Century, and that is a good thing. Green and Left-wing parties are drooling over the book, but I have heard few suggestions as to how we should fundamentally tackle that inequality. To do that, we need an idea from a completely different world.

Most of today’s left-wing parties in Europe have either become too reconciled to the modern world or are clinging too hard to disappearing ways to conceive such an idea for themselves. The impressive volume of factual material that Piketty has amassed is of no help either.

What we need is a deeper analysis of the circumstances in which we live. It is time for a renewal of left-wing thinking, which can best be achieved by going back to the source: the works of Karl Marx. The parties of the left will need to reinterpret the current economic and political order if they ultimately wish to change it. They would therefore do well to re-read Karl Marx’s Das Kapital (Capital: Critique of Political Economy). Twenty-five years after the fall of the Berlin Wall, it should be possible to take a fresh look at Marx’s work, unaffected by the geopolitical and ideological battles of the Cold War.

The left can allow themselves to be guided in this by a new generation of European economists and philosophers who are re-reading Marx, mainly in order to fathom the logic of the current global economy. It may take some getting used to, however, seeing the use of a word like ‘capitalism’ not immediately as political flag-waving but simply as a description of an economic order in which capital is the organising principle: all value is expressed in money or relates to it in one way or another.

Marx explained clearly that capitalism can survive only if the economy continues to grow. We are continually finding new ways to make this possible, such as trading in financial products, divorced from actual production. This was one of the reasons for the 2008 crisis that we are still struggling to emerge from.

Marx was one of the first thinkers to analyse the nature of the recurring crises in capitalism, and his observations remain relevant today. Consider, for example, his famous theory of the ‘fetishism of commodities’, which states that the relationships between workers and employees that lead to a product appear to be objective characteristics of that product. Products generated by social relationships wrongly appear to be natural and objective. Take the clothing industry, for example: we know exactly how much a pair of jeans costs and where it is cheapest, but which of us still aware of who produced their new jeans, and under what conditions?

This in fact applies to the economy as a whole: it appears objective and unchanging; it is simply there and is a major determining factor in our lives. Marx helps us to understand that the economy is actually a man-made system. It became what it is today under the influence of historical conditions, and will therefore continue to change. That in itself is enough reason for left-wing and green parties to read Marx. It reminds them that the current order can and will change, and that they should not see it as a natural system to which we must adapt. By reading Marx, they will hopefully find the vital courage they need to imagine a world other than one which is defined by money, growth and an economy that repeatedly leads to crisis.

This article was previously published in the online version of a Dutch newspaper, de Volkskrant and on the website of De Helling, the quarterly journal of the Political Foundation of the Dutch Green party, GroenLinks. De Helling’s Winter edition offers a platform to a new generation of Marx.

http://www.greeneuropeanjournal.eu/green-left-wing-parties-re-read-marx/

επιστροφή

Πώς καταγγέλλουμε τη ρύπανση και τις παραβάσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας;

5 Νοεμβρίου 2014

Η Ελλάδα διαθέτει επαρκή και αρκετά αυστηρή νομοθεσία για την προστασία του περιβάλλοντος. Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι η νομοθεσία αυτή σε σημαντικό βαθμό δεν τηρείται. Ο σεβασμός του περιβάλλοντος και η παραγωγή ενός πλαισίου αποτελεσματικής περιβαλλοντικής νομοθεσίας αποτελεί μία δύσκολη και μακρόχρονη διαδικασία η οποία αντανακλά το επίπεδο πολιτισμού που έχει επιτύχει μία χώρα.

Η εθνική περιβαλλοντική νομοθεσία προέρχεται στο μεγαλύτερο τμήμα της από την αντίστοιχη ευρωπαϊκή, η οποία απαιτεί για την εφαρμογή της αποτελεσματικό μηχανισμό διοίκησης και υπεύθυνη περιβαλλοντική συμπεριφορά από τις επιχειρήσεις.

Σταδιακά αναπτύχθηκαν οι μηχανισμοί ελέγχου, αυξήθηκε η αποτελεσματικότητα των ελέγχων, καθώς και η τεκμηρίωση των περιστατικών υποβάθμισης του περιβάλλοντος, και αναδείχθηκαν σημαντικότατα περιβαλλοντικά προβλήματα, τα οποία επί σειρά ετών υπήρχαν και διογκώνονταν χωρίς να λαμβάνονται συστηματικά μέτρα από την πολιτεία.

Πολλά από τα προβλήματα αυτά αντιμετωπίζονται συστηματικά με τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων, στη βάση ειδικών ολοκληρωμένων προγραμμάτων, η εφαρμογή των οποίων θα συμβάλει στην συμμόρφωση με την περιβαλλοντική νομοθεσία.

Εν τούτοις η αποτελεσματική αντιμετώπιση της υποβάθμισης, της ρύπανσης ή της μόλυνσης του περιβάλλοντος στη χώρα μας απαιτεί συστηματική και μακροπρόθεσμη προσπάθεια για να λυθούν προβλήματα που έχουν συσσωρευτεί και για να βελτιωθούν νοοτροπίες που έχουν παγιωθεί επί σειρά ετών.

Ειδικότερα σχετικά με το πρόβλημα της διαχείρισης των αποβλήτων, λόγω των αυξημένων περιβαλλοντικών ελέγχων που διεξάγονται τα τελευταία έτη, πολλές δραστηριότητες, προκειμένου να τηρήσουν τις απαιτήσεις της νομοθεσίας αναθέτουν σε ιδιωτικές επιχειρήσεις τη διαχείριση των αποβλήτων τους, μετακυλώντας εν μέρει το ζήτημα της συμμόρφωσης, σε ιδιωτικές επιχειρήσεις, οι οποίες, σε ορισμένες περιπτώσεις δεν εφαρμόζουν αποδεκτές μεθόδους διαχείρισης αποβλήτων.

Σημαντικός επιβαρυντικός για το περιβάλλον παράγοντας είναι ο ελλιπής χωρικός σχεδιασμός με τον καθορισμό χρήσεων γης. Συνεπεία αυτής της έλλειψης κατά την αδειοδότησή της κάθε δραστηριότητα αντιμετωπίζει ένα δαιδαλώδες πλαίσιο απαγορεύσεων ή επιτρεπόμενων χρήσεων, και μεγάλο αριθμό απαιτούμενων μελετών και αδειών, ενώ συχνά παρατηρείται το φαινόμενο η διοίκηση να επιβάλλει ασαφείς ή και ανομοιογενείς περιβαλλοντικούς όρους σε ομοειδείς δραστηριότητες. Η κατάσταση αυτή αφενός μεν καθιστά πιο δύσκολο τον περιβαλλοντικό έλεγχο, αφετέρου δε η επιβολή των προβλεπόμενων από την νομοθεσία κυρώσεων δεν εξασφαλίζει την αρχή της ισονομίας.

Για παράδειγμα πολλές βιομηχανικές δραστηριότητες βρίσκονται διάσπαρτες και μη χωροθετημένες σε οργανωμένες βιομηχανικές περιοχές. Έτσι ο έλεγχός τους είναι δυσκολότερος, ο εντοπισμός του σημείου εκροής των υγρών αποβλήτων γίνεται συχνά αντικείμενο ειδικής έρευνας από τους επιθεωρητές περιβάλλοντος, ενώ παράλληλα διευκολύνονται παράνομες συμπεριφορές όπως η μεταφορά και η ανεξέλεγκτη απόρριψη στερεών ή υγρών αποβλήτων σε σημεία της υπαίθρου. Αποτέλεσμα των ανωτέρω πρακτικών είναι η μείωση της άσκησης αποτελεσματικών ελέγχων από τους περιβαλλοντικούς ελεγκτές και παράλληλα η δυσκολία να ελεγχθεί η ποιότητα των διάσπαρτων επιβαρυμένων αποδεκτών.

Όπως όλοι αντιλαμβανόμαστε και όπως προκύπτει από την ανωτέρω ανάλυση είναι αναγκαία η βελτίωση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, όχι αναγκαία προς το αυστηρότερο, αλλά προς το αποτελεσματικότερο, με τρόπο δηλαδή ώστε να γίνει απλούστερη, σαφέστερη, δικαιότερη και πιο αποτελεσματικά εφαρμόσιμη.

Ο οδηγός που ακολουθεί αποτελεί ένα βοήθημα στον αγώνα του κάθε πολίτη για την ποιότητα της ζωής του και για την διεκδίκηση του σεβασμού στην υγεία του και στο περιβάλλον του.

1. ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ

Το δικαίωμα στην περιβαλλοντική πληροφόρηση πηγάζει τόσο από την Διεθνή Σύμβαση του Άαρχους των Ηνωμένων Εθνών, όσο και από τις Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2003/4/ΕΚ και 2003/35/ΕΚ, ειδικότερα δε για την ποιότητα των νερών πηγάζει και από την Οδηγία 2000/60/ΕΚ. Η Σύμβαση του Άαρχους υπεγράφη από την Ευρωπαϊκή Ένωση στις 25/06/1998 και περιλαμβάνει τρεις πυλώνες:

την ελεύθερη πρόσβαση του κοινού στην περιβαλλοντική πληροφόρηση,
την έκφραση της γνώμης του κοινού πριν την αδειοδότηση μεγάλων έργων με επιπτώσεις στο περιβάλλον και
την πρόσβαση του κοινού στη δικαιοσύνη για θέματα περιβάλλοντος.

Σύμφωνα με το ελληνικό δίκαιο το δικαίωμα στην περιβαλλοντική πληροφόρηση κατοχυρώνεται με τις ακόλουθες διατάξεις:

α) Ν. 3422/2005 για την Περιβαλλοντική Πληροφόρηση, ο οποίος κυρώνει τη Σύμβαση του Άαρχους.

β) Ν. 3199/2003 για την προστασία και διαχείριση των υδάτων, που εναρμονίζει το εθνικό δίκαιο με την Οδηγία 2000/60/ΕΚ της Ε. Ένωσης

γ) Κοινή Υπουργική Απόφαση Η.Π. 11764/653/2006 που εναρμονίζει το εθνικό δίκαιο με την Οδηγία 2003/4/ΕΚ «για την πρόσβαση του κοινού σε περιβαλλοντικές πληροφορίες »,

δ) Προεδρικό Διάταγμα 148/2009 για την αποκατάσταση της περιβαλλοντικής ζημία.

ε) Κοινή Υπουργική Απόφαση Η.Π.37111/2021/2003, η οποία εκδόθηκε σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 2 του Ν. 3010/2002 και την Οδηγία 2003/35/ΕΚ, για τον καθορισμό του τρόπου ενημέρωσης και συμμετοχής του κοινού κατά τη διαδικασία έγκρισης περιβαλλοντικών όρων των έργων και δραστηριοτήτων.

2. ΑΡΜΟΔΙΟΙ ΦΟΡΕΙΣ

Όταν ο πολίτης διαπιστώσει ότι σε κάποιον ποταμό ή σε λίμνη συντελείται ρύπανση μπορεί να απευθυνθεί στους εξής αρμόδιους φορείς:

Α. ΕΘΝΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ

Υπουργείο Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Ειδική Γραμματεία Υδάτων

Σύμφωνα με την Οδηγία 2000/60/ΕΚ και το Ν. 3199/2003 άρθρο 5 παρ. 1, 4 “Η προστασία και διαχείριση κάθε λεκάνης απορροής ποταμού ανήκει στην Περιφέρεια στα διοικητικά όρια της οποίας εκτείνεται”. Σε κάθε Περιφερειακή ενότητα έχει συσταθεί από την εφαρμογή του προγράμματος «Καλλικράτης» Τμήμα Περιβάλλοντος και Υδροοικονομίας μέσω της οποίας ασκούνται οι αρμοδιότητες της Περιφερειακής Ενότητας για την προστασία και τη διαχείριση των υδάτων.

Η Ειδική Γραμματεία Υδάτων έχει την αρμοδιότητα κατάρτισης των προγραμμάτων προστασίας και διαχείρισης των υδατικών πόρων της χώρας και του συντονισμού των υπηρεσιών και κρατικών φορέων για κάθε ζήτημα που αφορά στην προστασία και διαχείριση των υδάτων.

Οι αρμοδιότητες της Ειδικής Γραμματείας Υδάτων περιλαμβάνουν: το συντονισμό της διαχείρισης και προστασίας των υδατικών πόρων, την εφαρμογή της Οδηγίας Πλαίσιο για τα Νερά, την παρακολούθηση της ποιότητας και ποσότητας των υδάτων, τη νιτρορύπανση γεωργικής προέλευσης, τη διαχείριση των λυμάτων και την επαναχρησιμοποίησή τους, την εφαρμογή της Οδηγίας για τις πλημμύρες, τις ακτές κολύμβησης και τις γαλάζιες σημαίες, την εφαρμογή της Οδηγίας για τη θαλάσσια στρατηγική και τα διεθνή, διακρατικά και Μεσογειακά θέματα νερού (άρθρο 5 παρ. 5 στ. Στ΄ Ν. 3199/2003). Προς επίτευξη των σκοπών αυτών με την Ειδική Γραμματεία Υδάτων συνεργάζονται οι ακόλουθες υπηρεσίες.

Κλιμάκια Ελέγχου Ποιότητας Περιβάλλοντος (ΚΕΠΠΕ).

Τα ΚΕΠΠΕ συστήνονται στις Περιφερειακές Ενότητες, με την συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Είναι επιφορτισμένα με τον έλεγχο της τήρησης των περιβαλλοντικών όρων και την εν γένει εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Διενεργούν αυτοψίες, συντάσουν σχετικές εκθέσεις και εισηγούνται την επιβολή κυρώσεων.

· Ειδική Γραμματεία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΕΓΕΠΕ)

Η ΕΓΕΠΕ συστάθηκε με τον Νόμο 3818/2010 ως ενιαίος διοικητικός τομέας με αρμοδιότητα την επίβλεψη και το συντονισμό των αρμόδιων υπηρεσιών, σε κεντρικό, και περιφερειακό επίπεδο και επίπεδο Ο.Τ.Α. με σκοπό τη διασφάλιση της εφαρμογής της νομοθεσίας για θέματα περιβάλλοντος και ενέργειας. Η ΕΓΕΠΕ είναι επίσης αρμόδια για την εφαρμογή του Π.Δ/τος 148/2009 για την περιβαλλοντική ευθύνη και την πρόληψη και αποκατάσταση της περιβαλλοντικής ζημίας. Η αρμοδιότητα αυτή ασκείται από το Συντονιστικό Γραφείο Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών (ΣΥΓΑΠΕΖ).

Στην ΕΓΕΠΕ υπάγεται η Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος (ΕΥΕΠ), που συστάθηκε με τις διατάξεις του άρθρου 9 του Νόμου 2947/2001 (ΦΕΚ 228/Α/ 2001), σε εφαρμογή του άρθρου 6 του Νόμου 1650/86 (ΦΕΚ 160/Α/86) και γενικότερων δεσμεύσεων που απορρέουν από την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία (Σύσταση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αριθ. 2001/331/ΕΚ), με στόχο την υποστήριξη των υφιστάμενων μηχανισμών ελέγχου και την αποτελεσματική προστασία του περιβάλλοντος.

Κύρια αρμοδιότητα της Ε.Υ.Ε.Π. είναι ο έλεγχος και η παρακολούθηση της εφαρμογής της κείμενης περιβαλλοντικής νομοθεσίας και της τήρησης των περιβαλλοντικών όρων που επιβάλλονται για την πραγματοποίηση έργων και δραστηριοτήτων του Δημόσιου, του ευρύτερου δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα.

Η Ε.Υ.Ε.Π. συγκροτήθηκε με το Π.Δ. 165/2003, ΦΕΚ 137/Α/ 2003, με το οποίο καθορίστηκαν η διοικητική οργάνωση, η διάρθρωση και η στελέχωση της. Λειτουργεί από τις αρχές του 2004. Αποτελείται από τη Γενική Επιθεώρηση και από δύο Τομείς, Νοτίου και Βορείου Ελλάδας, με έδρα την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη αντίστοιχα, έκαστος εκ των οποίων αποτελείτο από τέσσερα Τμήματα με καθορισμένες αρμοδιότητες.

Ο Τομέας Νοτίου Ελλάδος περιλαμβάνει τις περιφέρειες Αττικής, Στερεάς Ελλάδος, Πελοποννήσου, Κρήτης, Νοτίου Αιγαίου, Ιονίου και Δυτικής Ελλάδος.

Ο Τομέας Βορείου Ελλάδος περιλαμβάνει τις περιφέρειες Κεντρικής Μακεδονίας, Θεσσαλίας, Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης Δυτικής Μακεδονίας, Ηπείρου και Βορείου Αιγαίου.

Τα τμήματα είναι επιφορτισμένα με τις ακόλουθες αρμοδιότητες:

ΤΜΗΜΑ Α:

Έλεγχος τήρησης της περιβαλλοντικής νομοθεσίας , των περιβαλλοντικών όρων και των μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΜΠΕ) σε δημόσια έργα, σε ΧΥΤΑ καθώς και σε λοιπές δημόσιες υποδομές και τουριστικές εγκαταστάσεις.

ΤΜΗΜΑ Β:

Έλεγχος τήρησης της περιβαλλοντικής νομοθεσίας , των περιβαλλοντικών όρων και των μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΜΠΕ) σε Βιομηχανίες, εξορυκτικές δραστηριότητες, κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις , υδατοκαλλιέργειες και άλλες δραστηριότητες

ΤΜΗΜΑ Γ:

Έλεγχος κάθε δραστηριότητας που μπορεί να συνεπάγεται καταστροφές του δασικού πλούτου και του περιβάλλοντος εν γένει , καταπατήσεις δημόσιων εκτάσεων , ανέγερση και συντήρηση αυθαίρετων κατασκευών οπουδήποτε και ιδιαίτερα σε προστατευόμενες περιοχές , επεμβάσεις σε ρέματα , καθώς και επεμβάσεις στον αιγιαλό και την παραλία.

ΤΜΗΜΑ Δ:

Διοίκηση, οικονομική διαχείριση, νομική υποστήριξη, μηχανοργάνωση, σχεδιασμός, τεχνική υποστήριξη καθώς και οργάνωση και συντήρηση εργαστηρίων του τομέα.

Σε συνεργασία με την ως άνω Ειδική Υπηρεσία Επιθεώρησης Περιβάλλοντος λειτουργεί και η Ειδική Γραμματεία Υδάτων, η οποία υλοποιεί και επιβλέπει την εφαρμογή της Οδηγίας για τα νερά, 2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.

Με βάση το άρθρο 38 του Νόμου 3710/2008, ΦΕΚ 216/Α/2008, οι επιθεωρητές περιβάλλοντος απέκτησαν το δικαίωμα της αναζήτησης και πρόσβασης σε πληροφορίες και στοιχεία φακέλων, τα οποία κρίνονται απαραίτητα για την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους, από υπηρεσίες που ασχολούνται με την εξεταζόμενη υπόθεση, όπως ορίζεται στην παρ. 4α του άρθρου 5 του N. 3074/2002.

Η διαδικασία των επιθεωρήσεων που ακολουθείται από τους επιθεωρητές περιβάλλοντος, ορίζεται στο άρθρο 9 του Νόμου 2947/2001, ΦΕΚ 228/Α/2001, σύμφωνα με το οποίο σε κάθε έλεγχο, συντάσσεται από το κλιμάκιο επιθεωρητών έκθεση αυτοψίας και εν συνεχεία, εφόσον διαπιστωθεί παράβαση, συντάσσεται έκθεση ελέγχου, με αναλυτική περιγραφή των ευρημάτων και προσδιορισμό των παραβάσεων, που επιδίδεται στον παραβάτη, ο οποίος ταυτόχρονα καλείται σε απολογία. Για την απολογία του παραβάτη, η οποία συνήθως γίνεται με κατάθεση απολογητικού υπομνήματος, τάσσεται προθεσμία που δεν μπορεί να είναι μικρότερη από πέντε εργάσιμες ημέρες από την επίδοση της πρόσκλησης.

Σε συνέχεια της υποβολής της απολογίας ή της άπρακτης παρόδου της προθεσμίας που τάχθηκε για την υποβολή της, συντάσσεται αιτιολογημένη πράξη βεβαίωσης ή μη της παράβασης, αντίγραφο της οποίας αποστέλλεται στην αρχή που χορήγησε στον παραβάτη την άδεια κατασκευής ή λειτουργίας του έργου ή έναρξης της δραστηριότητας ή, κατά περίπτωση την ανανέωση αυτών. Αντίγραφο της ίδιας πράξης διαβιβάζεται επίσης και στον αρμόδιο εισαγγελέα πλημμελειοδικών για τυχόν αξιόποινες πράξεις.

Σε περίπτωση που διαπιστώνεται ρύπανση ή υποβάθμιση του περιβάλλοντος ή άλλη παράβαση από τις προβλεπόμενες στο άρθρο 30 του Ν. 1650/1986, ΦΕΚ160/Α/1986, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, η Ε.Υ.Ε.Π. εισηγείται την επιβολή προστίμου στον Υπουργό ΠΕΚΑ.

Αποκεντρωμένη Διοίκηση:

Περιφερειακή Ενότητα, Τμήμα Περιβάλλοντος και Υδροοικονομίας, στα διοικητικά όρια της οποίας ανήκει η περιοχή, όπου βρίσκεται ο αποδέκτης ο οποίος ρυπαίνεται.

Συνήγορος του Πολίτη

Ο Συνήγορος του Πολίτη αποτελεί ανεξάρτητη αρχή (άρθρο 103 παρ. 9 Συντ.), που ερευνά ατομικές διοικητικές πράξεις ή παραλείψεις, ή υλικές ενέργειες οργάνων των δημόσιων υπηρεσιών οι οποίες παραβιάζουν δικαιώματα, ή προσβάλλουν νόμιμα συμφέροντα φυσικών ή νομικών προσώπων.

Με τα θέματα παραβίασης της περιβαλλοντικής νομοθεσίας ασχολείται ο ένας από τους πέντε κύκλους δραστηριοτήτων του Συνηγόρου, ο κύκλος “Ποιότητα Ζωής”.

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΜΟΔΙΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΑΘΗΝΑΣ ΚΑΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Τηλέφωνα και Διευθύνσεις :

Υπουργείο Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής,

Ειδική Γραμματεία Επιθεώρησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Μεσογείων 119

ΤΚ 101 92 Αθήνα

Τηλ: 210 697 4714, 210 697 4730, 2106974707

Φαξ: 210 696 9708

Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος

Κηφισίας 1-3

115 23 Αθήνα

Τηλ: 210 870 1800

Φαξ: 210 870 1883

Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος Τμήμα Βορείου Ελλάδος

Αδριανουπόλεως 24

Τηλ: 2310 483 223

Φαξ: 2310 483 247

e-mail: epbe@otenet.gr

Ειδική Γραμματεία Υδάτων

Μ. Ιατρίδου 2 & Λεωφ. Κηφισίας

115 26 Αθήνα

Τηλ: 210 693 1250 – 1

Φαξ: 210 699 4355, 210 699 4357

e-mail: info.egy@prv.ypeka.gr

Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας – Θράκης

Καθ. Ρωσίδη 11

546 55 Θεσσαλονίκη

Τηλ: 2313 309449

Περιφερειακή Ενότητα, Τμήμα Περιβάλλοντος και Υδροοικονομίας

Μοναστηρίου 12

546 29 Θεσσαλονίκη

Τηλ: 2313325562

Φαξ: 2310 422201

e-mail: tperiv@pkm.gov.gr

Συνήγορος του Πολίτη

Χατζηγιάννη Μέξη 5

115 28 Αθήνα

Τηλ: 2131 306600

Φαξ: 210 7292129

Β. ΦΟΡΕΙΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Κάθε πολίτης έχει δικαίωμα υποβολής καταγγελίας προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ώστε αυτή να διενεργήσει έλεγχο τήρησης της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Σε περίπτωση αρνητικού πορίσματος, το Κράτος-παραβάτης παραπέμπεται Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) και εαν δεν συμμορφωθεί, σταματώντας να παραβιάζει την νομοθεσία, επιβάλλονται οικονομικές κυρώσεις σύμφωνα με το άρθρο 260 ΣΛΕΕ.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Κάθε πολίτης της Ε. Ένωσης έχει δικαίωμα σύμφωνα με τα άρθρα 227 ΣΛΕΕ και 44 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκή Ένωσης, καθώς και κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που κατοικεί ή έχει την καταστατική του έδρα σε κράτος μέλος, να υποβάλλει, ατομικά ή από κοινού με άλλους πολίτες ή πρόσωπα, αναφορά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για θέμα που υπάγεται στους τομείς δραστηριοτήτων της Ένωσης και το οποίο τους αφορά άμεσα. Η αναφορά αποστέλλεται στον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και την εξετάζει η Επιτροπή Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Ο πολίτης μπορεί να υποβάλλει αναφορά προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με δύο τρόπους.

1. Ηλεκτρονικά.

Συμπληρώνοντας το ηλεκτρονικό έντυπο αναφοράς στον διαδικτυακό ιστότοπο:

https://www.secure.europarl.europa.eu/aboutparliament/el/petition.html

Με το ταχυδρομείο.

3. ΣΧΕΔΙΑ – ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΑ

ΣΧΕΔΙΟ 1: ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΠΑΡΟΧΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΡΥΠΑΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ

Λαμβάνοντας υπόψιν:

Α) το Νόμο 3422/2005, με τον οποίο κυρώνεται η Σύμβαση του Άαρχους που υπεγράφη στις 25 Ιουνίου 1998, όπουστο προοίμιό του αναφέρει: “Αναγνωρίζοντας ότι κάθε άτομο έχει το δικαίωμα να ζει σε περιβάλλον κατάλληλο για την υγεία και την ευημερία του, καθώς και το καθήκον, τόσο μεμονωμένα, όσο και σε συνεργασία με άλλους, να προστατεύει και να βελτιώνει το περιβάλλον για να ωφελούνται οι παρούσες και μέλλουσες γενεές».

Εκτιμώντας ότι, προκειμένου να ασκήσουν αυτό το δικαίωμα και να εκπληρώσουν αυτό το καθήκον, οι πολίτες πρέπει να διαθέτουν πρόσβαση στις πληροφορίες, να δικαιούνται να συμμετέχουν στη λήψη αποφάσεων και να έχουν πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα και αναγνωρίζοντας, επ’ αυτού, ότι οι πολίτες ενδέχεται να χρειάζονται συνδρομή για να ασκήσουν τα δικαιώματα τους.

Αναγνωρίζοντας ότι, στο πεδίο του περιβάλλοντος, η ευρύτερη πρόσβαση σε πληροφορίες και η συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων βελτιώνει την ποιότητα και την εφαρμογή των αποφάσεων, συμβάλλει στην ευαισθητοποίηση του κοινού για περιβαλλοντικά ζητήματα, δίδει στο κοινό την ευκαιρία να εκφράσει τις ανησυχίες του και επιτρέπει στις δημόσιες αρχές να λαμβάνουν δεόντως υπόψη τις ανησυχίες αυτές.” και στο άρθρο 4 παρ. 1συνεχίζει: “Κάθε Μέρος εξασφαλίζει ότι υπό τους όρους των ακολούθων παραγράφων του παρόντος άρθρου οι δημόσιες αρχές, ανταποκρινόμενες σε αίτημα για περιβαλλοντικές πληροφορίες, διαθέτουν τις εν λόγω πληροφορίες στο κοινό, εντός του πλαισίου της εθνικής νομοθεσίας, συμπεριλαμβανομένων, εφόσον ζητούνται και υπό τους όρους της κατωτέρω υποπαραγράφου (β), αντιγράφων των πραγματικών εγγράφων που περιέχουν ή περιλαμβάνουν τις πληροφορίες αυτές:

(α) Χωρίς να πρέπει να δηλωθεί η ύπαρξη συμφέροντος·

(β) Υπό την ζητούμενη μορφή”

Β) τα προοίμια των Οδηγιών 2003/35/ΕΚ και 2003/4/ΕΚ στα οποία ορίζεται ότι “οι διατάξεις του κοινοτικού δικαίου πρέπει να συμβαδίζουν προς τη σύμβαση (του Άαρχους) ενόψη της σύναψής της από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα” και ότι “είναι είναι απαραίτητο να εξασφαλισθεί ότι οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο έχει δικαίωμα πρόσβασης στις περιβαλλοντικές πληροφορίες που κατέχονται από τις δημόσιες αρχές ή για λογαριασμό των δημόσιων αρχών, χωρίς να υποχρεούται να επικαλεσθεί οποιοδήποτε σχετικό συμφέρον”.

Γ) το άρθρο 3 παρ. 1 της ΚΥΑ υπ’ αριθμόν 11764/653/2006, η οποία ενσωματώνει την Οδηγία 2003/4/ΕΚ: “Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο έχει δικαίωμα ύστερα από γραπτή αίτησή του στις δημόσιες αρχές να λαμβάνει γνώση ή /και να ζητά τη χορήγηση πληροφοριών σχετικά με το περιβάλλον χωρίς να επικαλείται την ύπαρξη εννόμου συμφέροντος”.

Με δεδομένο ότι από τις ως άνω διατάξεις διεθνούς, κοινοτικού και εθνικού δικαίου πηγάζει το δικαίωμα μου ως πολίτη να λαμβάνω περιβαλλοντική πληροφόρηση από τη Διοίκηση ζητώ να λάβω γνώση ως προς την ποιότητα των υδάτων στην περιοχή ………………………. .

ΣΧΕΔΙΟ 2: ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Του/Της………………………………..του………………. και της …………………, κάτοικος………………………., οδός………………………………, αριθμός……..,

ΣΑΣ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΩ ΚΑΙ ΚΑΤ’

Πηγή ecocity http://www.econews.gr/2014/11/05/perivallon-kataggelies-118568/

επιστροφή

Θαλάσσια ρύπανση: 93 περιστατικά μέσα στο 2010

20/5/2014

Σαράντα περιστατικά αφορούσαν ρύπανση από λύματα, 23 από απόβλητα, 29 από πετρελαιοειδή και 1 από απορρίμματα.

«Πρωταθλητές» στη θαλάσσια ρύπανση για το 2010, αποδεικνύονται οι εγκαταστάσεις στεριάς, σε σχέση με τα πλοία, σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα η Διεύθυνση Προστασίας Θαλασσίου Περιβάλλοντος του Λιμενικού Σώματος.

Οι λιμενικές αρχές κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν συνολικά 93 περιστατικά θαλάσσιας ρύπανσης, εκ των οποίων 65 αφορούσαν εγκαταστάσεις στεριάς και 33 από πλοία.

Η μόλυνση του περιβάλλοντος από τα πλοία μπορεί να οφείλονται σε ηθελημένη απόρριψη σεντινονέρων, πετρελαιοειδών καταλοίπων, υπερχείλιση καυσίμων, λυμάτων και απορριμμάτων.

Την ίδια στιγμή τα αίτια της ρύπανσης απ τις εγκαταστάσεις στεριάς οφείλονται από διυλιστήρια πετρελαίου, εταιρείες αποθήκευσης, διακίνησης και εμπορίας πετρελαίου, ναυπηγεία, επισκευαστικές βάσεις πλοίων, χερσαίες ευκολίες υποδοχής καταλοίπων, διαλυτήρια πλοίων, λιμενικές εγκαταστάσεις, εγκαταστάσεις ιχθυοκαλλιεργειών, ξενοδοχείων, εστιατορίων, οικίες, εγκαταστάσεις αφαλάτωσης, βιομηχανίες και βιοτεχνίες και κάθε είδους επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες στη θάλασσα ή σε παράκτιους χώρους.

Επίσης, επιβλήθηκαν πρόστιμα σε 110 υποθέσεις από τα Κεντρικά Λιμεναρχεία, 43 από τα Λιμεναρχεία και 20 από τα υπολιμεναρχεία.

Εξάλλου, οι διοικητικές κυρώσεις που επιβλήθηκαν και σε πλοία και σε εγκαταστάσεις, βάσει του προεδρικού διατάγματος 55/98 που αφορά τη θαλάσσια ρύπανση, ήταν 119 περιστατικά, ενώ είχαμε 43 υποθέσεις παραβάσεων της Διεθνούς Συνθήκης Marpol 73/78 που αφορά τις διοικητικές κυρώσεις σε πλοία για τον εξοπλισμό τους όσον αφορά την πρόληψη της ρύπανσης.

Τέλος, σύμφωνα με τα στοιχεία, τα επιβληθέντα πρόστιμα σε πλοία και εγκαταστάσεις στεριάς το 2010 ανέρχονται στο ποσό των 645.555 χιλιάδων ευρώ, πολύ χαμηλότερα από το 2009 που ήταν 1.762.459.

Το 2008 και το 2007 τα διοικητικά πρόστιμα ήταν, επίσης, πολύ αυξημένα 5.056.150 ευρώ και 3.314.632ευρώ αντίστοιχα, καθώς σε αυτά προστίθενται και τα ποσά που είχαν επιβληθεί στους υπευθύνους του ναυαγίου του κρουαζεροπλοίου Sea Diamond.

Πηγή Newsbomb

επιστροφή

2 χρήσιμες εκδόσεις: TTIP και «Ο νόμος του Σπόρου»- Κατεβάστε τις δωρεάν και ενημερωθείτε

- Το ένα λέγεται Διατλαντική Εταιρική Σχέση Εμπορίου και Επενδύσεων (TTIP)(γραμμένο από τον John Hilary, γενικό διευθυντή του War on Want, που εξηγεί με συντομία τι είναι το TTIP και πώς θα επηρεάσει, αν εφαρμοστεί, τις ζωές όλων μας), διατίθεται δωρεάν από το Ίδρυμα Ρόζα Λούξεμπουργκ, σε 7 γλώσσες.

-Το άλλο είναι Ο νόμος του Σπόρου, του Ιδρύματος Navdanya της Vandana Shiva

(Η συλλογική μετάφραση και επιμέλεια στα ελληνικά είναι μια πρωτοβουλία των:

Ηλιόσποροι - www.iliosporoi.net, Πελίτι - www.peliti.gr, BiotechWatch - www.biotechwatch.gr)

Μπορείτε να τα κατεβάσετε και από την πηγή τους:

http://rosalux.gr/sites/default/files/publications/john_hilary_-_ttip.pdf

http://biotechwatch.gr/sites/default/files/tmp/O%20Nomos%20tou%20Sporou_Navdanya_Vandana%20Shiva%20%5Biliosporoi%2C%20peliti%2C%20biotechwatch%202013%5D.pdf

Ελήφθη από https://lists.espiv.net/cgi-bin/mailman/listinfo/dryades Ευχαριστούμε.

επιστροφή

Αποχαρακτηρισμός δασικών εκτάσεων με διαδικασίες-εξπρές

Με ταχείες διαδικασίες για τον χαρακτηρισμό μιας έκτασης ως δασικής ή μη καθιερώνει το υπουργείο Περιβάλλοντος, καθώς σε διάστημα μόλις 10 ημερών θα κρίνεται αν μια έκταση είναι δασική ή όχι, ενώ η απόφαση του δασάρχη θα αναρτάται online. Οι πολίτες θα μπορούν να την δουν με ένα κλικ στην ιστοσελίδα του ΥΠΕΚΑ.

Στόχος του υπουργείου Περιβάλλοντος είναι να χτυπηθεί η διαφθορά και η λειτουργία παραμάγαζων μέσα στα δασαρχεία, ενώ σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του υπουργείου, εκδίδονται γύρω στις 20.000 πράξεις χαρακτηρισμού τον χρόνο και για να για να βγει η κάθε μια χρειάζεται πάνω από ένας χρόνος. Σε περίπτωση δε, που υπάρξει διαφωνία και η υπόθεση οδηγηθεί στα δικαστήρια μπορεί να χρειαστεί έως και μια δεκαετία. Στο ΥΠΕΚΑ υποστηρίζουν ότι η κατάσταση που επικρατεί μοιάζει με κουβάρι: πολύπλοκη νομοθεσία και διαφορετικές υπηρεσίες υπεύθυνες για την ίδια περιοχή, οι οποίες σε αρκετές περιπτώσεις δεν μπορούν να συνεννοηθούν μεταξύ τους. Ετσι, δίνεται η δυνατότητα σε κάποιους να χρησιμοποιούν αλχημείες για να πετύχουν τους στόχους τους.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της εφημερίδας «Τα Νέα», τις επόμενες μέρες θα αρχίσουν να δημοσιεύονται για πρώτη φορά στην Ελλάδα στη διαδικτυακή πύλη του ΥΠΕΚΑ όλες οι πράξεις χαρακτηρισμού μαζί με τα τοπογραφικά διαγράμματα και τυχόν άλλες αποφάσεις ανώτερων οργάνων προκειμένου να γνωρίζουν όλοι οι ενδιαφερόμενοι τον χαρακτήρα μιας έκτασης. Θα ακολουθεί η δημοσιοποίηση πάλι online, καθώς και των όποιων αντιρρήσεων σε διάστημα ενός μήνα.

Σημειωτέον ότι στις αναρτήσεις θα αναφέρονται τα πλήρη στοιχεία των ενδιαφερομένων με δεδομένα από το Taxisnet. Μελλοντικός στόχος είναι όλες οι πληροφορίες να αξιοποιούνται από το υπουργείο Οικονομικών. Οι πράξεις χαρακτηρισμού θα εξακολουθούν να γίνονται μέχρις ότου ολοκληρωθούν οι δασικοί χάρτες από το Κτηματολόγιο έως το 2020.

Το ισχύον καθεστώς για τις αναδασώσεις

Σύμφωνα με τα νέα δεδομένα, πλέον σε τρεις μήνες εκδίδεται απόφαση του γενικού γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης για άρση/ανάκληση της απόφασης κήρυξης μιας έκτασης ως αναδασωτέας. Αν μια δασική έκταση έχει αλλάξει νόμιμα χρήση δεν κηρύσσεται πλέον αναδασωτέα. Υπάρχει και πρόβλεψη για ανάκληση όλων των σχετικών αποφάσεων που έχουν εκδοθεί μέχρι σήμερα. Τέλος, για όσες επεμβάσεις επιτρέπεται πλέον να γίνονται σε αναδασωτέες εκτάσεις δεν απαιτείται απόφαση για άρση της αναδάσωσης.

Πηγή: http://www.iefimerida.gr/node/170576#ixzz3DYUYX7oB

επιστροφή

Ποιοι Έλληνες βουλευτές ψήφισαν υπέρ των γενετικά τροποποιημένων στο ευρωπαϊκό κοινοβούλιο;

Υπέρ της εισόδου της καλλιέργειας γενετικά τροποποιημένων οργανισμών στα ευρωπαϊκά εδάφη ψήφισαν ΝΔ, ΕΛΙΑ (του ΠΑΣΟΚ) και το ΠΟΤΑΜΙ (Γραμματικάκης, Κύρκος)!!! Το ΚΚΕ απουσίαζε! Τώρα, ας θυμηθούμε ότι η "Ευρώπη Οικολογία" κατεβαίνει με το Ποτάμι στις Βουλευτικές Εκλογές και ότι το Ποτάμι θέλει να γίνει τρίτο κόμμα για να είναι ρυθμιστής. Έτσι θα ρυθμίζει;

Αποτελέσματα ψηφοφορίας των 21 Ελλήνων Ευρωβουλευτών (13/1/2015).
http://www.votewatch.eu/en/term8-possibility-for-the-member-states-to-restrict-or-prohibit-the-cultivation-of-gmos-draft-legislative-.html

Υπέρ: Νίκος Ανδρουλάκης (ΠΑΣΟΚ), Γιώργος Γραμματικάκης (Ποτάμι), Μιλτιάδης Κύρκος (Ποτάμι), Γιώργος Κύρτσος (Ν.Δ), Μανώλης Κεφαλογιάννης (ΝΔ).

Κατά: Χρήστος Χρυσόγονος ( ΣΥΡΙΖΑ), Μανώλης Γλέζος ( ΣΥΡΙΖΑ), Δημήτρης Παπαδημούλης (ΣΥΡΙΖΑ), Κωνσταντίνα Κούνεβα (ΣΥΡΙΖΑ), Σοφία Σακοράφα (ΣΥΡΙΖΑ), ), Γιώργος Κατρούγκαλος (ΣΥΡΙΖΑ), Νότης Μαριάς (ΑΝΕΛ), Λάμπρος Φουντούλης (Χρυσή Αυγή), Λευτέρης Συναδινός (Χρυσή Αυγή), Γιώργος Επιτήδειος (Χρυσή Αυγή).

Απόντες και απούσες οι Μαρία Σπυράκη (ΝΔ), Ελίζα Βόζεμπεργκ (ΝΔ), Εύα Καϊλή, Κώστας Παπαδάκης (ΚΚΕ) και οι Σωτήρης Ζαριανόπουλος και Θεόδωρος Ζαγοράκης (ΝΔ).

επιστροφή

«Βαλκανική Ορθοδοξία»; Η σημασία του κολλυβαδικού κινήματος για τη διαμόρφωση συλλογικής ταυτότητας στη νοτιοανατολική Ευρώπη

Ιωάννης Ζελεπός

Εισαγωγή¹

Η σημασία του κολλυβαδικού κινήματος για τη διαμόρφωση συλλογικής ταυτότητας στη νοτιοανατολική Ευρώπη δεν περιορίζεται στην στενή έννοια του «κολλυβαδισμού», δηλαδή στην έριδα μεταξύ μοναχών του Αγίου Όρους περί μνημοσύνων – η οποία άλλωστε από καθαρά νομική άποψη έχασε την έντασή της στις αρχές του 19ου αιώνα ² - αλλά αφορά γενικότερα τις ιδεολογικές αντιπαραθέσεις που προέκυψαν στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από τα μέσα του 18ου αιώνα έως την Ελληνική Επανάσταση. Το κολλυβαδικό κίνημα, επειδή ήταν περισσότερο σύμπτωμα παρά αιτία αυτών των αντιπαραθέσεων, χρησιμεύει ως αφετηρία για την ανίχνευση ενός φαινομένου, το οποίο μπορεί να χαρακτηρισθεί ως διαδικασία ιδεολογικής επιστράτευσης που έλαβε χώρα εκείνη την εποχή και συνέβαλε ταυτόχρονα στη διαμόρφωση της λεγόμενης «Βαλκανικής Ορθοδοξίας»³ - αν και ίσως θα ταίριαζε καλύτερα ο όρος «Οθωμανική Ορθοδοξία» - ενός φαινομένου, που λειτουργούσε και εξακολουθεί να λειτουργεί ως σημανμτικότατο σημείο αναφοράς συλλογικών ταυτοτήτων στην περιοχή αυτή.

Υπόθεση εργασίας

Η «Ορθοδοξία», τόσο με την «θεσμική», όσο και με την «νοοτροπιακή» έννοια του όρου, χαρακτηρίζεται συχνά, και δικαιολογημένα κατά κανόνα, ως κατ’ εξοχήν παράγοντας συντηρητισμού - αν όχι και οπισθοδρόμισης και σκοταδισμού - στην νεότερη ιστορία, κάτι που αφενός τεκμηριώνεται με πολλά ιστορικά παραδείγματα και αποτυπώνεται επίσης στην ευρύτερη κοινή αντίληψη, η οποία χρησιμοποιεί το επίθετο «ορθόδοξος» μάλιστα και ως συνώνυμο του «συντηρητικός», αφετέρου όμως εκφράζει οπωσδήποτε και την αυτοσυνείδηση των ιδίων των εκπροσώπων της Ορθοδοξίας. Όσον αφορά την νεότερη ιστορία της νοτιοανατολικής Ευρώπης, ο κοινωνικός και πολιτικός ρόλος της Ορθόδοξης Εκκλησίας φαίνεται ξεκάθαρος και ταιριάζει κάλλιστα στο εξής ερμηνευτικό σχήμα που συναντάται και συχνά στη σχετική έρευνα: Ως συντηρητικός θεσμός συνέβαλε αφενός σημαντικά (μ.α. και βάσει των εξαιρετικών προνομίων που της είχαν παραχωρηθεί μετά την Άλωση) στην κατοχύρωση ενός πολιτικού καθεστώτος που χαρακτηρίζεται από γενική στασιμότητα, και αφετέρου αποτέλεσε σημαντικό εμπόδιο για την πρόσληψη και διάδοση προοδευτικών ιδεών και προτύπων σην επικράτεια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Αυτόν τον «αναχαιτιστικό» ρόλο συνέχισε να παίζει και στην μεταοθωμανική περίοδο των εθνικών κρατών, έτσι ώστε η «καθυστέρηση» ή ο «ελλειματικός εκσυγχρονισμός», που χαρακτηρίζει γενικώς τις κοινωνίες της νοτιοανατολικής Ευρώπης μέχρι σήμερα, μπορεί σίγουρα ως έναν βαθμό να αναχθεί στον παράγοντα «Ορθοδοξία».⁴ Αυτό φαίνεται εξαιρετικά πειστικό στη περίπτωση των φυσικών επιστημών. Από το παράδειγμα λογίων σαν τον Ιώσηπο Μοισιόδακα ή τον Βενιαμίν Λέσβιο και τα προβλήματα που είχαν να αντιμετωπίσουν⁵, μπορεί να πει κανείς, ότι η σκοταδιστική αντίδραση του ορθόδοξου κλήρου προσφέρει κατά κάποιον τρόπο ένα φόντο, μπροστά στο οποίο οι μορφές των διαφωτιστών και οι αγώνες τους διακρίνονται σαφέστερα και «φωτεινότερα» - καμμιά φορά ίσως «φωτεινότερα» μάλιστα απ’ ό,τι ήταν πραγματικά.

Και σ’ αυτό το σημείο ακριβώς φαίνεται ένα πρόβλημα του εν λόγω ερμηνευτικού σχήματος, δηλαδή η μονοδιάστατη τάση που εμπεριέχει⁶. Η ανεπάρκειά του δεν γίνεται τόσο αντιληπτή στο θέμα των φυσικών επιστημών, επειδή στην αρνητική στάση απέναντί τους ο ορθόδοξος κλήρος κρατούσε σχεδόν ενιαία γραμμή και εμφανίζεται κατά κάποιον τρόπο «μονολιθικός».
Η μεγάλη πρόκληση που συνδέεται κατά κανόνα με το σύνθημα «διαφωτισμός» δεν περιοριζόταν όμως στα οπωσδήποτε σημαντικά ζητήματα του ηλιοκεντρισμού, της πληθώρας των κόσμων κ.α., αλλά είχε ολικό χαρακτήρα. Με τους προβληματισμούς που προκαλούσε γενικότερα στο κοινωνικό αλλά και πολιτικό πεδίο οδήγησε σε κάτι που μπορεί να ονομασθεί χωρίς υπερβολή κρίση συνείδησης και ταυτότητας. Και σ’ αυτό το πεδίο η στάση της Ορθοδοξίας ήταν κάθε άλλο από ενιαία. Αντιθέτως, η Εκκλησία στο σύνολό της κλονίστηκε η ίδια από την κρίση και αντέδρασε με ποικιλόμορφο τρόπο, συμμετέχοντας ταυτόχρονα στην διαδικασία διαμόρφωσης συλλογικών συνειδήσεων⁷, αλλά επίσης με διάφορους τρόπους και στην πολιτικοποίηση της κοινωνίας.

Αυτή η διαδικασία ανήκει μεν οπωσδήποτε στο ευρύτερο πλαίσιο της «πρόσληψης της δύσης», δεν μπορεί όμως να ενταχθεί ικανοποιητικά στο διπολικό σχήμα της «προόδου» και της «οπισθοδρόμησης», το οποίο υπονοείται συχνά όταν γίνεται λόγος για πρόσληψη.

Βαλκανική Ορθοδοξία

Ένα καλό παράδειγμα για την ανεπάρκεια του διπολικού σχήματος είναι το κίνημα των «Αναβαπτιστών» ή τα λεγόμενα «Αυξεντιανά», που απασχόλησαν την Εκκλησία της Κ/πολης επί πατριαρχείας του Κυρίλλου Ε’ κατά τα μέσα της δεκαετίας του 1750. Τότε, με αφορμή την επιθυμία ορισμένου αριθμού ρωμαιοκαθολικών κατοίκων της Πόλης να προσχωρήσουν στην Ορθοδοξία, προέκυψε το ερώτημα, εάν αυτοί έπρεπε να βαπτισθούν εκ νέου. Ο Πατριάρχης απεφάσισε να ζητήσει τον αναβαπτισμό των «Λατίνων» και προκάλεσε με αυτήν την καινοτομία σφοδρές αντιδράσεις από μια μερίδα του ορθόδοξου κλήρου, η οποία στηλίτευσε τον Κύριλλο και τους οπαδούς του, που είχαν όμως ευρύτερο λαϊκό στήριγμα, ως «Αναβαπτιστές».⁸ Στην παράταξη αυτή των «Αναβαπτιστών» (ή «Κυριλλιτών») διακρίνεται σίγουρα μια έντονα αντιδυτική τάση, η οποία έλκει τα πρότυπα της από την βυζαντινή εποχή, δεν μπορεί όμως να χαρακτηρισθεί εύκολα ως απλώς «παραδοσιακή» ή «οπισθοδρομική», εάν υπολογίσει κανείς, ότι ο ίδιος Κύριλλος λίγα χρόνια νωρίτερα, το 1749, είχε ιδρύσει την Αθωνιάδα Σχολή, ότι υποστηρίχθηκε, όπως φαίνεται, από την ανερχόμενη τάξη εμπόρων (ιδίως από την Χίο)⁹, και ότι ουσιαστικά αυτός προσπάθησε να ανατρέψει την συνηθισμένη πράξη, προκαλώντας έτσι την αντίδραση των συντηρητικών κληρικών. Γι’ αυτόν τον λόγο το κίνημα των «Αναβαπτιστών» πρέπει να ερμηνευθεί περισσότερο στα επίκαιρα χρονικά και γεωγραφικά συμφραζόμενά του, δηλαδή ως προσπάθεια οροθέτησης και επιστράτευσης της ορθόδοξης ταυτότητας με ένα καινούργιο ανταγωνιστικό πνεύμα.

Η ανεπάρκεια του ερμηνευτικού σχήματος «πρόοδος - αντίδραση» γίνεται παρομοίως αισθητή και στο κίνημα των κολλυβάδων, το ξεκίνημα του οποίου (1754) συμπίπτει χρονικά με τα «Αυξεντιανά», με τα οποία φαίνεται να συνδέεται και ιδεολογικά, δεδομένου ότι και οι «κολλυβάδες» υιοθέτησαν τις απόψεις περί «Αναβαπτισμού».¹⁰ Προσπαθώντας να χαρακτηρίσει κανείς τη φυσιογνωμία του κολλυβαδικού κινήματος, το οποίο συγκροτείται αρχικά στο Άγιον Όρος, αλλά επεκτείνεται στη συνέχεια στον ορθόδοξο χώρο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, θα κατέληγε στο συμπέρασμα, ότι επρόκειτο για ένα αμάλγαμα, στο οποίο συνυπήρχαν στοιχεία οπισθοδρομικά έως και σκοταδιστικά (π.χ. ο μυστικισμός, η σημασία της «νοεράς προσευχής» όπως και η επιχειρηματολογική ισχύ που προσγράφεται στα «θαύματα»), με στοιχεία αναμφισβήτητα προοδευτικά – ας αναφερθεί εδώ ενδεικτικά μόνο η συστηματική χρήση της δημώδους γλώσσας.
Πρωτού επιχειρηθεί όμως μια σκιαγράφιση του «ιδεολογικού προφίλ» των κολλυβάδων είναι σκόπιμη μια σύντομη αναφορά στα γεγονότα. Ως γνωστό η έριδα ξέσπασε ανάμεσα σε Αγιορείτες μοναχούς για το ζήτημα, εάν η τέλεση μνημοσύνων επιτρεπόταν να γίνεται και τις Κυριακές, κάτι το οποίο θεωρήθηκε από μία ομάδα μοναχών – δικαιολογημένα ή όχι¹¹ - ως απαράδεκτη απόκλιση από τις ιερές παραδόσεις της Εκκλησίας. Η αντιπαράθεση μεταξύ υποστηριχθών των κυριακάτικων μνημοσύνων και των «κολλυβιστών» ή «κολλυβάδων», όπως τους ονόμασαν χλευαστικά οι πρώτοι, απέκτησε γρήγορα τέτοιες διαστάσεις, ώστε να προκαλέσει στην δεκαετία του 1770 διαδοχικές επεμβάσεις των εκκλησιαστικών αρχών (1772, 1773) και τελικά την επίσημη, αν και προσωρινή, καταδίκη των κολλυβάδων ως «ταραχοποιών» από το Οικουμενικό Πατριαρχείο το 1776.¹² Σ’ αυτήν την φάση όμως η διαμάχη δεν περιοριζόταν πλέον μόνο στα μνημόσυνα, αλλά επεκτεινόταν σε θέματα ευρύτερης εμβέλειας, τα οποία δεν αφορούσαν μόνο τους Αγιορείτες, αλλά την Ορθόδοξη Εκκλησία γενικά και κυρίως τον λαό. Έτσι οι κολλυβάδες λ.χ. υποστήριζαν την συνεχή μετάληψη, το αίτημα δηλαδή να κοινωνούν οι ορθόδοξοι χριστιανοί πολύ συχνότερα απ’ ό,τι ήταν συνηθισμένο τότε (τρεις φορές το χρόνο), και μάλιστα όσο συχνά τους το επέτρεπαν οι πνευματικές προετοιμασίες τους. Το ουσιαστικό κίνητρο εδώ ήταν βέβαια η προώθηση της ορθόδοξης θρησκείας στην καθημερινή ζωή των πιστών, κάτι που συνδεόταν με το γενικό αίτημα της «ανανέωσης» της πίστης μέσω της «επιστροφής στις ρίζες» της Ορθοδοξίας. Το πρόγραμμα αυτό δεν έμεινε στο στάδιο των «ευσεβών πόθων», άλλα το κίνημα ανέπτυξε συστηματικές ενέργειες για την πρακτική εφαρμογή του. Σ’ αυτές τις ενέργειες ανήκουν αφενός διδασκαλίες και κηρύγματα με αποδέκτη τον ορθόδοξο πληθυσμό της υπαίθρου, αφετέρου η ίδρυση μοναστηριών κυρίως στη περιοχή του Αιγαίου Πελάγους. Αυτές οι δραστηριότητες «προπαγανδιστικού» χαρακτήρα εντάθηκαν σημαντικά, όταν μετά την καταδίκη τους από το Οικουμενικό Πατριαρχείο το 1776 πολλοί κολλυβάδες εγκατέλειψαν το Άγιο Όρος και περιφέρονταν στις επαρχίες της Ευρωπαϊκής Τουρκίας.¹³ Προφανώς αυτές οι δραστηριότητες ήταν συντονισμένες - και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία γιατί δείχνει έναν ανάλογο βαθμό εσωτερικής συνοχής και οργάνωσης του κινήματος (μολονότι το «κολλυβαδικό δίκτυο» προς στιγμήν φαίνεται μόνο αποσπασματικά από τις πηγές και η αποκατάστασή του παραμένει αντικείμενο μελλοντικών ερευνών σε προσωπογραφικό επίπεδο). Φαίνεται επίσης ότι κατάφεραν να προσεταιριστούν οπαδούς και υποστηριχθές στον ορθόδοξο κλήρο, αλλά και στον λαό, κάτι που επέτρεψε π.χ. στον Αθανάσιο Πάριο, ηγετική μορφή των κολλυβάδων και από τους λίγους που αναφέρονται ονομαστά στην Πατριαρχική καταδίκη του 1776, να αποκατασταθεί επίσημα μερικά χρόνια αργότερα (1783) και να αποκτήσει μεγάλη επιρροή μέσα στην Ορθόδοξη Εκκλησία κατά τις επόμενες δεκαετίες και μέχρι τον θάνατό του (1813).¹⁴ Το γεγονός ότι η αρχική έριδα περί μνημοσύνων εκτονώθηκε από τις αρχές του 19ου αιώνα (βλ. υποσημείωση 2 - η πατριαρχική απάφαση του 1819 αφήνει το ζήτημα ουσιαστικά ανοικτό), δείχνει μάλλον, ότι οι κολλυβάδες είχαν πετύχει να αναγνωρισθούν μέσα στα πλαίσια της Εκκλησίας και να διεκδικήσουν επίσημο λόγο. Αυτή η επιτυχία οφείλετο κυρίως σε ένα άλλο πεδίο δράσης, όπου οι ενέργειες των κολλυβάδων ήταν εξίσου συντονισμένες και αποδείχθηκαν μάλιστα εξαιρετικά αποτελεσματικές: Στη συγγραφή και δημοσίευση βιβλίων.

Ας αναφερθεί ενδεικτικά μόνον, ότι ο Νικόδημος Αγιορείτης, κορυφαίος εκπρόσωπος του κινήματος, θεωρείται και σήμερα ως ένας από τους σημαντικότερους ορθοδόξους θεολόγους (και μάλιστα ο σημαντικότερος¹⁵) όλης της Τουρκοκρατίας, κάτι που στηρίζεται μεταξύ άλλων και από το εντυπωσιακό μέγεθος της συγγραφικής του παραγωγής.

Τα έργα του Νικοδήμου Αγιορείτη, όπως και τα άλλα κολλυβαδικά κείμενα, δεν πρέπει να εκληφθούν ως δημιουργήματα προσωπικών θεολογικών (ή και φιλοσοφικών) ανησυχιών μεμονομένου ατόμου. Αντιθέτως γράφθηκαν κατόπιν συζητήσεων και παραγγελιών, και ανήκουν στα πλαίσια μιας συστηματικής εκδοτικής πολιτικής που ακολουθούσε συγκεκριμένες σκοπιμότητες, η οποίες εμφανίζουν και τα ιδεολογηκά χαρακτηριστικά του κολλυβαδικού κινήματος.¹⁶ Για την συστηματική χρήση της δημώδους γλώσσας, ένα από τα θέματα που προκάλεσαν σφοδρές αντιδράσεις από τους αντιπάλους τους, έγινε ήδη λόγος παραπάνω. Από άποψη περιεχομένων – θέμα συνυφασμένο με εκείνο της γλώσσας - τα κείμενα αυτά χαρακτηρίζονται από μια η ροπή τόσο προς την διαπαιδαγώγηση, όσο και προς τη θέσπιση κανόνων. Εμφανίζεται μία «νομοθετική» τάση, που οδήγησε σε έργα όπως το «Πηδάλιον», βασικό κανονιστικό έργο μέχρι σήμερα που καθορίζει πολλά ζητήματα κυρίως της καθημερινότητας των πιστών, όπως το «Εξομολογητάριον», τον «Συναξαριστή», αλλά και το «Νέον Μαρτυρολόγιον», για το οποίο θα γίνει λόγος παρακάτω.

Φαινομενικά αυτά τα κείμενα παρουσιάζονται - όπως εκλαμβάνονται και συχνά - ως «παραδοσιακά» με την έννοια ότι σ’ αυτά είτε συλλέχθηκαν και εκδόθηκαν απλώς πατερικές ή άλλες θεολογικές πηγές, είτε αναπαράγεται το «γνήσιο» και «ανόθευτο» πνεύμα της Ορθοδοξίας. Αυτό είναι μεν ευνόητο, γιατί μόνον έτσι μπορούσαν (και μπορούν) να πετύχουν τον σκοπό τους, δηλαδή να αναλάβουν τον κανονιστικό ρόλο που διεκδικούσαν – αντίκειται όμως στην πραγματικότητα, γιατί μ’ αυτόν τον τρόπο επικαλύπτονται οι συγκεκριμένες κοινωνικές και ιδεολογικές συνθήκες, κάτω από τις οποίες γράφθηκαν και εμποδίζεται επομένως η ιστορική ανάγνωσή τους. Στην πραγματικότητα τα έργα αυτά αποτελούν σε αρκετά μεγάλο βαθμό καινούργιες, και μάλιστα δημιουργικές συνθέσεις, οι οποίες εμφανίζουν, εκτός από σύγχρονους γλωσσικούς τύπους, ιδέες και αντιλήψεις που δεν εξάγονται από την «παράδοση» - αφού και η «παράδοση» είναι μια έννοια ουσιαστικά υποκειμενική και ρευστή - αλλά ανήκουν στα συμφραζόμενα της εποχής του 18ου αιώνα.

Είναι αδύνατον φυσικά να εξαντληθεί το θέμα στα πλαίσια αυτής της ανακοίνωσης και έτσι θα αναφερθούν μόνο σύντομα δύο παραδείγματα, τα οποία δείχνουν απόψεις που βρίσκονται κατά κάποιον τρόπο σε αντίθετες άκρες του φάσματος κολλυβαδικής ιδεολογίας, το θέμα της κοινωνικής συνείδησης αφενός, και το θέμα των Νεομαρτύρων αφετέρου:

Ο Νικόδημος στην «Ομολογία πίστεως», που έγραψε το 1807¹⁷, δύο χρόνια πριν τον θανατό του, και στην οποία επιχειρεί μια γενική απολογία των κολλυβάδων, αφιερώνει ένα ολόκληρο κεφάλαιο στο θέμα της εργασίας.¹⁸ Σε αυτό, υπερασπιζόμενος απένταντι σε έναν φανταστικό κατήγορο των κολλυβάδων (σελ. 58: «Πώς λοιπόν εσύ, όποιος και αν ήσαι, αδίκως και ψευδώς κατηγορής ημάς...»), υποστηρίζει την προφανώς κάθε άλλο από αυτονόητη άποψη, ότι η εργασία και ιδίως η χειρονακτική εργασία αποτελεί ένα αγαθό, ενισχύοντας την επιχειρηματολογία του με αναφορά στο παράδειγμα του Χριστού (σελ. 62) ... «τί θαυμαστόν είναι, εάν εκαταδέχθη να δουλέυη τέχνην, η οποία τίμια και ένδοξος;», και σημειώνει (σελ. 63): «Έπειτα, εσείς είσθε, οπού νομίζετε κακώς και σφαλερώς το εργόχειρον και την τέχνην, πως είναι ατιμία και εξευτελισμός. Δια τούτου και πολλοί από εσάς, όντες πρότερον τεχνίται, ή ράπται, ή λεπτουργοί, ύστερον αφ’ ού πλουτήσετε, παραιτείτε την τέχνην σας, δια τι την νομίζετε ως ατιμίαν, και ζήτε πλέον αργοί και ανωφελείς εις τον κόσμον τούτον, και ούτε δια τον εαυτόν σας είσθε χρήσιμοι, ούτε δια τους άλλους.»¹⁹

Παρατήρηση 1η: Ο συγγραφέας απευθύνεται σε ένα κοινό που φαίνεται να θεωρεί κυρίως την χειρονακτική, αλλά στη συνέχεια και γενικότερα την εργασία ως «ατιμία και εξευτελισμό» και την αποφεύγει κατά το δυνατόν.²⁰ Παρατήρηση 2η: Ενώ αναφέρεται ο Χριστός ως παράδειγμα στην αρχή, το βασικό επιχείρημα υπέρ της εργασίας δεν στηρίζεται σε θεολογικές, και ούτε καν σε «υπερβατικές», κατηγορίες, αλλά στο κριτήριο της χρησιμότητας «εις τον κόσμον τούτον», εκλαμβάνεται δηλαδή ως απαραίτητη προσφορά του ατόμου στην κοινωνία που ανήκει.
Χωρίς βέβαια να επιτρέπονται γενικεύσεις, και μάλιστα από ένα τόσο μικρό απόσπασμα (που ωστόσο βρίσκεται σε ένα πολύ σημαντικό κείμενο κολλυβαδικού προγραμματισμού), διακρίνεται εδώ ένα στοιχείο κοινωνικής συνείδησης που δύσκολα μπορεί να εξαχθεί από οποιαδήποτε «παραδοσιακή νοοτροπία» - ακριβώς γι’ αυτό άλλωστε ο συγγραφέας θεωρεί ανάγκη την αναφορά στο θέμα - αλλά αναλογούν σε αντιλήψεις που είχαν διαμορφωθεί και διαμορφώνονταν ακόμα εκείνη την εποχή στην Δυτική Ευρώπη και χαρακτηρίζονται ως «προοδευτικές».²¹

Το δεύτερο παράδειγμα αφορά τους νεομάρτυρες, ένα θέμα που είχε μεγάλη σημασία για την όλη επιχειρηματολογία, αλλά όπως φαίνεται και την πρακτική πολιτική του κολλυβαδικού κινήματος. Αυτό δεν φαίνεται μόνο από τις σχετικές εκδόσεις - αναφέρθηκε ήδη το «Νέον Μαρτυρολόγιον» του Νικοδήμου, προστίθεται εδώ το «Νέον Λειμωνάριον» του Αθανασίου Παρίου - αλλά και στην έμφαση, με την οποία τόνιζαν σ’ αυτά τη σημασία των νέων μαρτύρων²² και διεκδικούσαν την επίσημη αναγνώρισή τους από την Εκκλησία.²³ Κεντρικό επιχείρημα ήταν σ’ αυτό, ότι οι νεομάρτυρες αποδείκνυαν την ανωτερότητα της Ανατολικής Εκκλησίας απέναντι στους «άλλους» - είτε αυτό εννοούσε αλλόδοξους, είτε αλλόπιστους, είτε άπιστους - κάτι που εκμεταλλευόταν και προπαγανδιστικά.²⁴ Στο προοίμιο του «Νέου Μαρτυρολογίου» ο Νικόδημος δεν επαινεί μόνο τους νεομάρτυρες, αλλά προπαγανδίζει και με απροκάλυπτο τρόπο το μαρτύριο ως ιδανικό (σελ. 19): «Ανδρίζεσθε λοιπόν αδελφοί, και κραταιούσθω η καρδία σας εις τον αγώνα του Μαρτυρίου: μη σας νικήση η προσπάθεια και αγάπη γονέων, αδελφών, συγγενών, γυναικός, τέκνων, και υπαρχόντων», και (σελ. 21) «αίματα πωλείτε, και ουρανούς αγοράζετε: ή πρώτον ή ύστερον εσείς είναι ανάγκη φυσική, δια να αποθάνετε: λοιπόν κάμετε την ανάγκην ταύτην φιλοτιμίαν...», δίνοντας μάλιστα συγκεκριμένες οδηγίες σε «υποψηφίους» νεομάρτυρες^.25

Πώς ταιριάζει ο ακραίος φονταμενταλισμός που εκδηλώνεται εδώ με τις παραπάνω παρατηρήσεις περί διαμόρφωσης κοινωνικής συνείδησης και εργασιακής ηθικής;

Παρά την φαινομενική αντιφατικότητα τους, οι τάσεις αυτές προέρχονται από το ίδιο ιδεολογικό περιβάλλον, στην συγκεκριμένη περίπτωση μάλιστα από τον ίδιο συγγραφέα, και έχουν έναν κοινό παρονομαστή, γιατί και οι δύο αποτελούν προσπάθειες αντίδρασης στην σύγχρονη πραγματικότητα, η οποία εκλαμβάνεται προφανώς ως προβληματική. Αυτό δείχνει αφενός μια ανεπτυγμένη συνείδηση κρίσης, αφετέρου όμως και της συλλογικής ταυτότητας των ορθοδόξων χριστιανών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ταυτότητας δηλαδή, που δεν βασιζόταν μόνο στον παράγοντα της θρησκείας και στη σύλληψη της «ορθόδοξης οικουμένης», αλλά ούτε (ακόμα) και στην στενότερη και μεταγενέστερη σύλληψη του έθνους.²⁶Αυτή η ταυτότητα ήταν το κεντρικό σημείο αναφοράς των κολλυβαδικών δραστηριοτήτων, οι οποίες αφενός αποσκοπούσαν στη θέσπιση ή και αναδιοργάνωσή της, αφετέρου στην επιστράτευσή της με πνεύμα μαχητικό και ανταγωνιστικό²⁷ απέναντι σε προκλήσεις που εκλαμβάνονταν κυρίως ως εξωτερικές απειλές. Μ’ αυτόν τον τρόπο το κολλυβαδικό κίνημα δεν συνέβαλε μόνο στην διαμόρφωση ενός νοοτροπιακού και πολιτισμικού συμπλέγματος που δικαιλογημένα μπορεί να ονομασθεί «Βαλκανική» ή «Οθωμανική Ορθοδοξία», αλλά και στην πολιτικοποίηση αυτής - η ανάπτυξη κοινωνικής συνείδησης και μαχητικού πνεύματος αποτελεί απαραίτητο «συστατικό» για κάθε πολιτική επανάσταση.

[1] Η ανακοίνωση αποτελεί παρουσίαση μιας μεγαλύτερης μελέτης σε εξέλιξη.

2 Κωνσταντίνος Ακριβόπουλος, Το Κολλυβαδικό Κίνημα. Η τελευταία Φιλοκαλική Αναγέννηση, ΤΕΡΤΙΟΣ, Θεσσαλονίκη, 2001, σελ. 131-133με αναφορά στις σχετικές αποφάσεις το 1807 και το 1819.

[3] Βλ. π.χ. Paschalis M. Kitromilides, „Balkan Mentality“: History, Legend, Imagination, Association Internationale d ´ Etudes du Sud - Est Europeen Comite National Grec des Etudes Du Sud - Est Europeen , Septieme Congres International d ´ Etudes Du Sud - Est Europeen ( Thessalonique , 29 ao û t – 4 septembre 1994). Rapports, σελ. 441-467, στη σελ. 456 ο όρος «Balkan Orthodoxy».

[4] Αυτή η προσέγγιση φαίνεται άλλωστε βασιμότερη από τις σχετικές προτάσεις των βαλκανικών εθνικών ιστοριογραφιών, που σχεδόν ανεξαιρέτως παραπέμπουν στον παράγοντα του «Τουρκικού Ζυγού» για την «εξήγηση» του ότι ο υποτιθέμενος προοδευτικός (και μ’ αυτήν την έννοια «δυτικός») χαρακτήρας των εν λόγω εθνών δεν μπορούσε επί αιώνες να εκδηλωθεί κλπ.

[5] Βλ. ενδεικτικά Πασχάλη Μ. Κιτρομηλίδη, Ιώσηπος Μοισιόδαξ. Οι συντεταγμένες της βαλκανικής σκέψης τον 18ο αιώνα, ΜΙΕΤ, Αθήνα 1985, Vasilios Makrides, Die religi öse Kritik am kopernikanischen Weltbild in Griechenland zwischen 1794 und 1821. Aspekte griechisch -orthodoxer Apologetik angesichts naturwissenschaftlicher Fortschritte, Tübinger Beiträge zur Religionswissenschaft 2, Peter Lang, Frankfurt a.M., 1995, και επίσης Dimitris Dialetis / Kostas Gavroglou / Manolis Patiniotis, The Sciences in the Greek Speaking Regions during the 17th and 18th Centuries. The process of appropriation and the dynamics of reception and resistance, Kostas Gavroglou (ed.), The Sciences in the European Periphery during the Enlightenment. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht (κ.α.) 1999, σελ. 41-71.

[6] Το μονοδιάστατο σχήμα (διαφωτισμός -σκοταδισμός, πρόοδος-οπισθοδρόμηση κλπ.) είναι γενικώς χαρακτηριστικό για την αντιμετώπιση της ΝΑ-Ευρώπης ως «μέσου χώρου» μεταξύ «εκσυγχρονισμού» και «παράδοσης» ή «Δύσης» και «Ανατολής», η φυσιογνωμία του οποίου αναλύεται συχνά με σχηματικές κατηγορίες της «αποπασματικής» (ή και «ελαττωματικής») παρουσίας» της πρώτης, με αποτέλεσμα να μένουν υποανάπτυχτες οποιεσδήποτε «ενδογενείς» κατηγορίες ανάλυσης. Βλ. Maria Todorova, Imagining the Balkans, New York (κ.α.) 1997, και σχετικά Holm Sundhaussen, Der Balkan: ein Plädoyer für Differenz, Geschichte und Gesellschaft 29 (2003), σελ. 642-658, επίσης, για το παράδειγμα της γερμανικής ιστοριογραφίας Dietmar Müller, Southeastern Europe as a Historical Meso-region: Constructing Space in Twentieth-Century German Historiography, European Review of History - Revue europ é enne d ´ Histoire, Vol 10, No. 2, 2003, σελ. 393-408. Σημειωτέον, ότι αυτό το σχήμα λειτουργεί τελείως αυτόνομα από την πραγματική αξιολόγηση των προτύπων «εκσυγχρονισμός» και «Δύση», άσχετα δηλαδή εάν αυτά εκλαμβάνονται θετικά ως πρότυπα και στόχοι κοινωνικής εξέλιξης ή αντιθέτως ως απειλή «παραδοσιακών» ταυτοτήτων που βασίζονται συνήθως σε ρομαντικές προβολές ενός εξιδανικευμένου παρελθόντος.

[7] Ας αναφερθεί ως ενδεικτικό μόνο μεγάλη ποσοτική υπεροχή θρησκευτικών περιεχομένων απέναντι σε άλλα θέματα στην βιβλιοπαραγωγή εκείνης την εποχής, βλ. Φ. Ηλιού, Προσθήκες στην Ελληνική Βιβλιογραφία Α. Τα βιβλιογραφικά κατάλοιπα του E . Legrand και του H . Pernot (1515-1799), Νεοελληνικές Έρευνες Διογένης, Αθήνα 1973, και ο ίδιος, Ελληνική Βιβλιογραφία 1800-1863. Προσθήκες –Συμπληρώσεις, Τατράδια εργασίας 4, Αθήνα 1983.

[8] Ευάγγελος Σκουβαράς, Στηλιτευτικά κείμενα του ΙΗ’ αιώνος (κατά των αναβαπτιστών), BNJ 20/1970, σελ. 50-227, όπου δημοσιεύονται αποσπάσματα στηλιτευτικών κειμένων από τις δύο παρατάξεις, τα οποία είναι πολυάριθμα και συμπεριλαμβάνουν πραγματείες σε πεζό λόγο, ριμάδες και μάλιστα κωμωδίες, κάτι που δείχνει τις διαστάσεις που είχε αποκτήσει το ζήτημα εντός και εκτός κλήρου. Αξιοσημείωτο ότι οι «Αναβαπτιστές» κατηγορήθηκαν από τους αντίπαλούς τους μ.α. ότι «... ποτίζωσι τους ορθοδόξους χριαστιανούς το δειλητήριον ( sic ) της καλβινικής αιρέσεως...» (Σκουβαράς, σελ. 121).

[9] Δημήτρης Γ. Αποστολόπουλος, Κοινωνικές διενέξεις και Διαφωτισμός στα μέσα του 18ου αιώνα. Η πρώτη αμφισβήτηση της κυριαρχίας των Φαναριωτών, Δημήτρης Γ. Αποστολόπουλος, Για τους Φαναριώτες. Δοκιμές ερμηνείας & Μικρά αναλυτικά, ΕΙΕ / ΚΝΕ 85, Αθήνα 2003, σελ. 31-44.

[10] Βλ. Ιωάννη Κ. Τουμπαράκη, Νικόδημος και Χρύσανθος Αιτωλός, Επετηρίς Εταιρείας Κυκλαδικών Μελετών, τομ. 16, 1996-2000. Πρακτικά Συμποσίου «Νικοδήμου του Αγιορείτου του Ναξίου πνευματική μαρτυρία» Νάξος 8-11 Ιουλίου 1993, Αθήνα 2000, σελ. 218-238. Σύμφωνα με τον συγγραφέα (σελ. 227) υπήρχε και μια τουλάχιστον έμμεση προσωπική σύνδεση: συμπατριώτης και συμμαθητής του «Αναβαπτιστή» Χριστοφόρου Αιτωλού ήταν ο Χρύσανθος Αιτωλός (αδερφός του Κοσμά Αιτωλού), ο οποίος φαίνεται να υπήρξε για ένα μικρό χρονικό διάστημα δάσκαλος του Νικοδήμου Αγιορείτη στη Νάξο, πρωτού αυτός αναχωρήσει για το Άγιο Όρος (1775). Βλ. ωστόσο Βασίλειο Μακρίδη, Η φυγή του Ευγενίου Βούλγαρη από την Αθωνιάδα: Μία μαρτυρία του Αθ. Πάριου στις αρχές του 19ου αί., το ιστορικό πλαίσιο και η σημασία της. Μέρος δεύτερο, Ίστωρ 10, σελ. 147, υποσημείωση 32, που αναφέρει, ότι ο Αθανάσιος Πάριος θεωρούσε προσωπικά τον Κύριλλο Ε’ αντίπαλο των κολλυβάδων, κάτι που δεν αντίκειται όμως αναγκαστικά στην υπόθεση της ιδεολογικής συγγένειας των δύο κινημάτων. Για τον Χρύσανθο Αιτωλό βλ. και Βασίλη Σφυροέρα, Χρύσανθος ο Αιτωλός, Επετηρίς του Μεσαιωνικού Αρχείου, τομ. 6, 1956, σελ. 130-155, ο οποίος αποκλείει το ενδεχόμενο μαθητείας του Νικοδήμο στον Χρύσανθο, στηρίζοντας αυτήν την άποψη όμως μόνο στο ανεπαρκές επιχείρημα, ότι ο τελευταίος έφτασε στη Νάξο το ίδιο έτος που ο πρώτος αναχώρησε στο Άγιον Όρος. Για το ζήτημα του αναβαπτισμού, που απασχολεί και σήμερα την Ορθόδοξη Εκκλησία βλ. Γεώργιο Μεταλληνό, «Ομολογώ εν βάπτισμα», ΤΗΝΟΣ, Αθήνα, 1996.

[11] Πάντως ο Μανουήλ Γεδεών, Ετεροδιδασκαλίαι εν τη Εκκλησία Κωνστανινουπόλεως μετά την Άλωσιν, Εκκλησισατική Αλήθεια, έτος Γ’, τόμος 4ος /1882-1883, σελ. 595-598 και 671-673, και Ο Άθως. Μνημεία της Αγιορείτικης ιστορίας, Εκκλησιαστική Αλήθεια, έτος Ε’, τόμος 6ος /1884-1885, σελ. 318-319, τοπθετείται σ’ αυτό το ζήτημα ξεκάθαρα εναντίον των κολλυβάδων.

[12] Τα σχετικά κείμενα εκδόθηκαν από τον Philipp Meyer, Die Haupturkunden f ür die Geschichte der Athoskl öster, Λειψία 1894, σελ. 229-242.

[13] Η παρουσία περιφερομένων ρασοφόρων στην ύπαιθρο φαίνεται να απέκτησε μεγάλες διαστάσεις στις τελευταίες δύο δεκαετίες του 18ου αιώνα, κάτι που προβλημάτιζε το Οικουμενικό Πατριαρχείο ιδίως σε περιόδους πολεμικών συγκρούσεων όπως στον ρωσσοτουρκικό πολέμο στα 1787-1792 και κατά τη γαλλική εκστρατεία στην Ανατολική Μεσόγειο στα 1798. Αυτό τεκμηριώνεται από σχετικές πατριαρχικές εγκυκλίους και απανταχούσες της εποχής, στις οποίες γίνεται συχνά λόγος για άτομα «εν σχήματι καλογήρων» που προσπαθούν να παραπλανήσουν τον λαό ή μάλιστα εργάζονται και ως πράκτορες των εχθρών του Σουλτάνου. Βλ. Λέανδρο Βρανούση, Άγνωστα πατριωτικά φυλλάδια και ανέκδοτα κείμενα της εποχής του Ρήγα και του Κοραή. Η φιλογαλλική και η αντιγαλλική προπαγάνδα, Επετηρίς του Μεσαιωνικού Αρχείου 15-16 (1965-1966), Ακαδημία Αθηνών, Αθήνα 1997, σελ. 125-329, (εδώ σελ. 202-205). Ενδέχεται φυσικά να χρησιμοποιήθηκαν πραγματικά τέτοιου είδους πράκτορες από τους Ρώσσους (ή ακόμα και τους Γάλλους), αλλά πιθανό είναι επίσης να υπήρξαν και άτομα που δρούσαν αυτόνομα, ανάμεσα στα οποία, και στις δυο περιπτώσεις, ενδέχεται να ήταν και διωκόμενοι από το Άγιο Όρος κολλυβάδες. Ούτως ή άλλως το βασικό πρόβλημα του Πατριαρχείου ήταν ότι δεν μπορούσε να ελέγξει αυτές τις δραστηριότητες.

[14] Για τη ζωή και το έργο του Αθανασίου Παρίου βλ. μ.α. Βρανούση, αυτόθ., σελ. 252-274, επίσης Δημήτριο Β. Οικονομίδη, Αθανάσιος ο Πάριος (1721-1813), Επετηρίς Εταιρείας Κυκλαδικών Μελετών, τομ. Α’ , 1961, σελ. 347-422, Κ. Ι. Δυοβουνιώτη, Ανέκδοτα έργα του Αθανασίου Παρίου, Θεολογία 16 (1938), σελ. 137-152 και Κ. Θ. Δημαρά, Αθανάσιος Πάριος. Ανέκδοτα κείμενα, Ο Ερανιστής, 5/27-28 (1967), σελ. 57-63.

[15] Βλ. π.χ. Gerhard Podskalsky, Griechische Theologie in der Zeit der Türkenherrschaft (1453-1821). Die Orthodoxie im Spannungsfeld der nachreformatorischen Konfessionen des Westens, München 1988, σελ. 377-382.

[16] Ένα καλό παράδειγμα για την λειτουργία του κολλυβαδικού δικτύου είναι το «Συμβουλευτικόν Εγχειρίδιον» (Βιέννη 1801), το οποίο συντάχθηκε (ή μάλλον αντιγράφθηκε, βλ. παρακάτω) από τον Νικόδημο Αγιορείτη στο ερημονήσι της Σκυροπούλας, όπου αυτός είχε μεταβεί το 1782, σύμφωνα με τον βιογράφο του Θεόκλητο Διονυσιάτη, Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης. Ο βίος και τα έργα του 1749-1809, Παπαδημητρίου, Αθήνα 2001 (4η έκδοση), σελ. 146-147, κυρίως για να εξασκηθεί στην νοερά προσευχή, πολύ πιθανό όμως και για να συντάξει ανενόχλητα το βιβλίο. Ο Διονυσιάτης (σελ. 147-163) αναφέρει επίσης, ότι σ’ αυτήν την εργασία τον υποστήριζε ο Ιερόθεος, τότε Μητροπολίτης Ευρίπου (και πρώτος ξάδελφος του Νικοδήμου), προμηθεύοντάς τον από την σχετικά κοντινή Εύβοια με χαρτί και μελάνι, αλλά και με τρόφημα. Σε αντίθεση με τον ισχυρισμό του Διονυσιάτη (σελ. 154) το «Συμβουλευτικόν Εγχειρίδιον» δεν ήταν «δημιουργία εκ του μηδενός», αλλά βασίζεται σε ένα χειρόγραφο του Εμμανουήλ Ρωμανίτη από το πρώτο μισό του 18ου αιώνα με τίτλο «Ηθική Φιλοσοφία», το οποίο βρισκόταν στην Πάτμο και κοινοποιήθηκε στον Νικόδημο από τον Μακάριο Νοταρά, ηγετική μορφή των κολλυβάδων και οργανωτή της εκδοτικής πολιτικής τους. Βλ. για τα πρότυπα Εμμανουήλ Ν. Φραγκίσκο, «Αόρατος Πόλεμος» (1796) «Γυμνάσματα Πνευματικά» (1800). Η πατρότητα των «μεταφράσεων» του Νικοδήμου Αγιορείτη, Ο Ερανιστής 19/1993, σελ. 102-135, και (ο ίδιος) Το ζήτημα της γλωσσομάθειας του Νικοδήμου Αγιορείτη, Ο Ερανιστής 23/2001, σελ. 173-190. Για τη σημασία του «Συμβουλευτικού Εγχειριδίου» εκτός από τα καθαρά θεολογικά του συμφραζόμενα βλ. Virgil Cândea, William Harvey, Anthime Gazis et les débuts de la science Roumaine moderne, Balkan Studies, 5/1964 σελ. 77-88 (ιδίως σελ. 81-87) και Ίλια Χατζηπαναγιώτη-Sangmeister, Ιωάννης Καρατζάς ο Κύπριος και Αθανάσιος Ψαλίδας, ή ο Έρωτας και τα αποτελέσματά του στη Νεοελληνική λογοτεχνία του Διαφωτισμού, Επετηρίδα του Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών, ΧΧΧΙ, Λευκωσία 2005, σελ. 249-284 (ιδίως σελ.278-280).

[17] Εκδόθηκε το 1819 στη Βενετία υπό τον τίτλο «Ομολογία Πίστεως ήτοι απολογία δικαιότατη κατά των, όσοι αμαθώς και κακοβούλως ετόλμησαν παρεξηγείν και διαβάλλειν Παραδόσεις τινάς της αγίας εκκλησίας και άλλα τινά των περί πίστεως υγιή και ορθόδοξα φρονήματα του αοιδήμου Διδασκάλου Νικοδήμου του Αγιορείτη».

[18] Αυτόθ., σελ. 57-68: «Ότι ο Κύριος ημών εδούλευε την Τεκτονικήν Τέχνην».

[19] Γράφει επίσης με κάποια δόση ειρωνείας (αυτοθ. σελ. 64), ότι οι κατήγοροί τους κακώς πιστεύουν μάλλον, ότι ο Χριστός δεν ενσαρκώθηκε για να δουλέψει, «...αλλά να σηκώνεται το πρωί από την κλίνην, να στολίζεται, να πηγαίνει εις το παζάρι, δια να μανθάνει ειδήσεις από τας Γαζέτας περί των Βασιλείων του κόσμου. δια να ερωτά τί κάμνει ο ένας κι ο άλλος.».

[20] Αυτό γίνεται σαφές στην πρόταση «ύστερον αφ’ού πλουτήσετε, παραιτείτε την τέχνην σας, δια τι την νομίζετε ως ατιμίαν, και ζήτε πλέον αργοί και ανωφελείς...», η οποία ταυτόχρονα προσφέρει ενδείξεις για το κοινό στο οποίο απευθύνεται ο συγγραφέας, αφού διαφαίνονται εδώ έμμεσα οι κοινωνικά ανερχόμενες ομάδες ορθοδόξων χριστιανών στα αστικά κέντρα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (πβλ. υποσημείωση 19, «... να πηγαίνει εις το παζάρι, δια να μανθάνει ειδήσεις από τας Γαζέτας...») που θα μπορούσαν ενεδεχομένως να ταυτιστούν ή να συσχετισθούν με τους εμπόρους. Ενώ δεν αποκλείεται η ερμηνεία ότι ο Νικόδημος τίθεται γενικώς εναντίον του εμπορίου, θεωρώντας το ως μη-εργασία, φαίνεται ωστόσο να έχει υπ’ όψιν του περισσότερο την μορφή του εισοδηματία παρά του εμπόρου («ζήτε πλέον αργοί και ανωφελείς»). Ούτως ή άλλως όμως αυτό έχει μόνο δευτερεύουσα σημασία για το κεντρικό μήνυμά του, δηλαδή την προβολή του ιδανικού της εργασίας με το επιχείρημα της κοινωνικής ωφελιμότητας.

[21] Βλ. το κλασικό έργο του Max Weber, Die protestantische Ethik und der Geist des Kapitalismus. Vollst ändige Ausgabe . (επιμ. Dirk Kaesler), Μόναχο 2004, σελ. 139-202 (Die Berufsethik des asketischen Protestantismus, ιδίως σελ. 197-202).

[22] Ισχυρό ενδεικτικό για αυτό είναι μ.α. η ολοφάνερη προσπάθεια του Νικοδήμου στο «Νέον Μαρτυρολόγιον» (1η έκδοση Βενετία 1799 - εδώ χρησιμοποιείται η 4η έκδοση, Αστήρ, Αθήνα 1993) να παρουσιάσει έναν όσο το δυνατό μεγαλύτερο αριθμό νεομαρτύρων, τον οποίο άλλωστε υπερβάλλει, μιλώντας π.χ. για «ένα ολόκληρον σύνεφον από νέους μάρτυρας» (σελ. 22), ενώ τα μαρτύρια που αναφέρει από την Άλωση μέχρι το 1794 δεν υπερβαίνουν τα 85. Σε μερικά από αυτά (βλ π.χ. σελ. 62, 74, 94, 106, 108, 115) τα στοιχεία που αναφέρονται είναι ελάχιστα και ενίοτε περιορίζονται μόνο στο όνομα του νεομάρτυρα και την ημερομηνία του μαρτυρίου του. Αυτό σίγουρα δεν οφείλεται σε λακωνισμό ή σε λόγους εξοικονόμησης χώρου, αλλά προφανώς στην έλλειψη περισσοτέρων πληροφοριών, κάτι που γεννά το ερώτημα, εάν και πώς ελέγχθηκαν οι αναφερόμενες περιπτώσεις πριν την καταχώρησή τους. Για το κείμενο βλ. και Βασίλη Σφυρόερα, Το «Νέον Μαρτυρολόγιον» του Νικοδήμου Αγιορείτη (Επισημάνσεις από μια νέα ανάγνωση), Επετηρίς Εταιρείας Κυκλαδικών Μελετών, τομ. 16, 1996-2000. Πρακτικά Συμποσίου «Νικοδήμου του Αγιορείτου του Ναξίου πνευματική μαρτυρία» Νάξος 8-11 Ιουλίου 1993, Αθήνα 2000, σελ. 336-359.

[23] Βλ. Φίλιππο Ηλιού, Πόθος μαρτυρίου: από τις βεβαιότητες στην αμφισβήτηση του Μ. Γεδεών. Συμβολή στην ιστορία των νεομαρτύρων, Ιστορικά.12/23 (1995), σελ. 267-284 και Γιώργο Τζεδόπουλο, Εθνική ομολογία και συμβολική στην Ελλάδα του 19ου αιώνα. Οι εθνομάρτυρες, ΜΝΗΜΩΝ 24 (2002), σελ. 107-143. Ο Ηλιού (σελ. 276-277) τονίζει ότι η επίσημη εκκλησία δεν επιδοκίμαζε ή υποκινούσε μαρτύρια, που βέβαια επιβάρυναν τις σχέσεις της με την κρατική εξουσία, αλλά ούτε και τα αποδοκίμαζε λόγω της δημοφιλίας των νεομαρτύρων. Σημειώνει επίσης (σελ. 274 και υποσημ. 19), ότι «στα χρόνια των κολλυβάδων, η Χίος, επίσης, αναδεικνύεται σε κέντρο εκκόλαψης νεομαρτύρων» και ότι «... πρόσωπα, όπως ο Μακάριος Νοταράς, στη Χίο... μοιάζει να έχουν ειδικευθεί στην προπαρασκευή και την ενθάρρυνση αυτών...». Την ίδια εποχή βρισκόταν και ένας άλλος ηγέτης του κολλυβαδικού κινήματος στη Χίο, ο Αθανάσιος Πάριος (από το 1786 μέχρι τον θάνατό του το 1813), κάτι που επιτρέπει – σε συνδυασμό με τις προφανείς προπαγανδιστικές χρήσεις του φαινομένου που παρατηρούνται στις πηγές (βλ. παρακάτω, υποσημ. 24) - την υπόθεση ότι η «παραγωγή» νεομαρτύρων αποτελούσε μάλιστα μέρος μίας συστηματικής πολιτικής των κολλυβάδων.

[24] Βλ. το προοίμιο του «Νέου Μαρτυρολογίου», (σελ. 10) όπου ο Νικόδημος αναφέρει πέντε λόγους γιατί «... ευδόκησεν ο Θεός να γίνωνται ούτοι οι νέοι Μάρτυρες εις τους τωρινούς καιρούς», που είναι 1ον ο «ανακαινισμός όλης της Ορθοδόξου πίστεως», 2ον «διά να μένουν αναπολόγητοι την ημέρα της Κρίσεως οι αλλόπιστοι», 3ον η «δόξα μεν και καύχημα της Ανατολικής Εκκλησίας, έλεγχος δε και καταισχύνη των ετεροδόξων», 4ον το «παράδειγμα υπομονής εις όλους τους Ορθοδόξους Χριστιανούς οπού τυραννιούνται υποκάτω εις τον βαρύν ζυγόν της αιχμαλωσίας» και 5ον «θάρρος, και παρακίνησις εις το να μιμηθούν». Προπαγανδιστικές χρήσεις των νεομαρτύρων βρίσκονται επίσης στον «Έλεγχο του ψευδοταλανισμού της Ελλάδος», κείμενο που συντάχθηκε γύρω στα 1797 ανώνυμα μεν, αλλά πιθανότατα από τον Αθανάσιο Πάριο (βλ. Αθανάσιο Θ. Φωτόπουλο, «Έλεγχος του ψευδοταλανισμού της Ελλάδος». Ορθόδοξη απάντηση στη δυτική πρόκληση περί τα τέλη του ΙΗ’ αιώνα», ΜΝΗΜΟΣΥΝΗ, τομ. 11/1988-1990, σελ. 302-364 - σελ. 308 για την πατρότητα του κειμένου), όπου ο συγγραφέας στηρίζει την επιχειρηματολογία περί ανωτερότητας της «Ελλάδος» απέναντι στη «Δύση» με αναφορά στην ισχυρότερη πίστη των Ορθοδόξων, η οποία εκδηλώνεται (σελ. 333) «Όχι μόνον με ψαλμούς και υμνωδίας... αλλά και με αίματα μαρτυρικά, οπού συχνά και αλλεπάλληλα χύνονται και τώρα εις τας πονηράς μας ημέρας...», και στο «Αλεξίκακον Φάρμακον» του Αθανασίου Παρίου (εκδόθηκε το 1818 στη Λειψία), όπου προς το τέλος του κειμένου ο συγγραφέας αναφέρει (σελ. 71) ως «μαρτύριον προς αισχύνην των μισοχρίστων θνητοψύχων Βολτεριστών» το μαρτύριο ενός νέου («Κρής το γένος, Ιωάννης το όνομα») στο Κουσαντασί το 1811.

[25] Αυτόθ., σελ. 19, (Να πηγαίνουν πρώτα σε έναν πνευματικό, να προετοιμασθούν πνευματικά, να κοινωνήσουν, και) «ύστερα από όλα ταύτα, να σηκωθήτε να υπάγετε εις τον τόπον εκείνον οπού ηρνήθητε τον Χριστόν πρότερον... και να ομολογήσετε την πίστην του Χριστού, και εν τη ομολογία ταύτη να χύσετε το αίμα σας, και να αποθάνετε.». Σημειωτέον ότι εδώ ο Νικόδημος τίθεται ανοιχτά και συνειδητά εκτός νομοθεσίας της επίσημης Εκκλησίας, τονίζοντας ότι η απλή επιστροφή του αρνησιθρήσκου (σελ. 19) «διά μετανοίας, και ικανοποιήσεως, οπού διορίζουν οι θείοι κανόνες» δεν αρκεί, διότι (αυτόθ.) «η μετάνοιά σας όμως αύτη δεν είναι τελεία, και ολοκάρδιος, αλλά ατελής, μερική και κολοβή...».

[26] Οι σχετικές πηγές πρόσφερουν πολυποίκιλες και συχνά αντιφατικές μεταξύ τους ενδείξεις (όπως είναι στη φύση των πραγμάτων) και δεν επιτρέπουν σχηματικές γενικεύσεις. Από την πολυφωνία διακρίνονται ωστόσο τάσεις. Έτσι π.χ. ο Αθανάσιος Πάριος στον «Νέο Ραψάκη» (βλ. Λέανδρο Βρανούση, Άγνωστα πατριωτικά φυλλάδια..., σελ. 305-329) μιλάει για το «γένος των Ορθοδόξων Χριστιανών» (σελ. 328, εκεί επίσης: «Αδελφοί, ημείς λεγόμεθα Χριστιανοί Ορθόδοξοι»), ενώ από τα συμφραζόμενα γίνεται σαφές ότι εννοεί αποκλειστικά τους ορθοδόξους υπηκόους της Οθωμανικής Αυτοκράτοριας, θέτοντας έτσι εκτός π.χ. τους Ρώσσους, οι οποίοι γενικώς παρουσιάζονται στις σχετικές πηγές συχνά ως «ομόθρησκοι» μεν, αλλά ταυτόχρονα και ως ξεχωριστό «γένος», βλ. π.χ. το «Πηδάλιον», σελ. 279 (υποσημείωση 2 της ερμηνείας του ξστ’ Κανώνος της στ’ Οικουμενικής Συνόδου), όπου οι Χριστιανοί της «Μοσχοβίας» αναφέρονται ως παράδειγμα ευλαβείας, «...την οποίαν πρέπει να μιμηθούν και οι εδικοί μας Χριαστιανοί.». Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει για αυτό το ζήτημα η ερμηνεία της Αποκάλυψης του Κυρίλλου του Πατρέως (έκδοση αποσπασμάτων του χειρογράφου από τα κατάλοιπα του Κ. Δυοβουνιώτη (+), Θεολογία, τομ. 22/1951, σελ. 446-462, 568-576, τομ. 24/1953, σελ. 345-358, 504-519, τομ. 25, σελ. 47-57, τομ. 26, σελ. 441-444, 541-547, τομ. 27/1956, σελ. 23-31, 181-195, 357-366) όπου όχι μόνο οι Ρώσσοι φαίνεται να τίθενται εκτός κύκλου των «ημετέρων», αλλά και οι Σέρβοι, αφού έχουν αποκτήσει την πολιτική τους αυτονομία (βλ. τομ. 27, σελ. 360-361 – αυτό το μέρος του κειμένου γράφτηκε φυσικά μετά το 1815). Φαίνεται λοιπόν ότι η σύλληψη του «γένους» (συν-)καθορίζεται σε σημαντικό βαθμό από τον παράγοντα της πολιτικής κυριαρχίας των οθωμανών.

[27] Ως παράδειγμα για αυτό μπορεί να αναφερθεί το μοτίβο του «Στρατιώτη του Χριστού», που προβάλλεται έντονα στα κολλυβαδικά κείμενα (αν και δεν πρόκειται για κολλυβαδική εφεύρεση), βλ. π.χ. το προοίμιο στον «Αόρατο Πόλεμο» του Νικοδήμου Αγιορείτη, αλλά και πάλι τον «Νέο Ραψάκη» του Αθανασίου Παρίου (αυτόθ., σελ. 328-329). Ενδιαφέρον στο τελευταίο ότι, ενώ το κείμενο αποσκοπεί στην διάθλαση επαναστατικών διαθέσεων, ο συγγραφέας στην επιχειρηματολογία του προβάλλει το λεξιλόγιο και την «λογική» του πολέμου. Δεν ενατιούται δηλαδή στην ιδέα του αγώνα, αλλά στους τρόπους και στόχους του.

Πηγή: Ευρωπαϊκή Εταιρεία Νεοελληνικών Σπουδών

Γ΄ συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Νεοελληνικών Σπουδών

http://www.eens-congress.eu/?main__page=1&main__lang=de&eensCongress_cmd=showPaper&eensCongress_id=90

Σημείωση του συγγραφέα: Το ίδιο κείμενο δημοσιεύτηκε και σε έντυπη μορφή στο: «Ο ελληνικός κόσμος ανάμεσα στην εποχή του Διαφωτισμού και στον εικοστό αιώνα (Πρακτικά του 3ου Συνεδρίου της ΕΕΝΣ, Βουκουρέστι, 2-4 Ιουνίου 2006)», Ελληνικά Γράμματα, τομ. 1^ος, Αθήνα 2007, σελ. 511-523.

Επίσης, ο συγγραφέας ενημερώνει ότι έχει συγγράψει στα γερμανικά μονογραφία για τους Κολλυβάδες που δημοσιεύτηκε το 2012 στα γερμανικά (τα σχετικά στοιχεία εδώ: http://www.harrassowitz-verlag.de/title_4263.ahtml).

επιστροφή

O Ν. Καζαντζάκης τελικά δεν αφορίστηκε- Δεν υπέγραψε τότε ο Οικουμενικός Πατριάρχης

18 Φεβ 2014

Ο Νίκος Καζαντζάκης επίσημα δεν αφορίστηκε ποτέ. Κι αυτό γιατί το τυπικό της διαδικασίας του αφορισμού απαιτούσε μετά την λήψη της απόφασης από την Ιερά Σύνοδο να υπάρξει και υπογραφή του Οικουμενικού πατριάρχη. Και ο Αθηναγόρας σαν είδε το αίτημα οργίστηκε. Το καταχώνιασε στο συρτάρι του και δεν το υπέγραψε. Παρά το γεγονός ότι την ίδια εποχή ο Πάπας με το γνωστό του "αλάθητο" δεν φέρθηκε ανάλογα. Ο "Τελευταίος Πειρασμός" μπήκε στο Index Librorum Prohibitorum του Βατικανού.

Διαβάστε Περισσότερα στο: http://www.ekriti.gr/article/i-alitheia-gia-mi-aforismo-toy-kazantzaki-kai-episimo-eggrafo#ixzz3RL8p4soV

(Ευχαριστούμε το φίλο Βασίλη Παντελάδη για την επισήμανση)

επιστροφή

Βρέθηκαν γιγαντιαίοι Σκελετοί στην Ινδία !

Δείτε αυτό το εντυπωσιακό εύρημα στο https://www.youtube.com/watch?v=qIl_tPtXoWI (Ανέβηκε στις 22 Ιαν 2012). Οι σκελετοί αυτοί έχουν πολύ μεγάλο μέγεθος. Μόνο το κεφάλι είναι όσο μισό μπόι σημερινού ανθρώπου.

Ερωτήματα του περιοδικού μας:

Ποιοι έκαναν τα Δρακόσπιτα στην Όχη

Ποιοι έκαναν τα Κυκλώπεια τείχη σε διάφορα σημεία της Ελλάδας;

Τι ήταν ο υπερφυσικός ανθρώπινος σκελετός που είχε βρεθεί στο Φουντουλάτο του Καραβοστάμου Ικαρίας;

επιστροφή

Προτεινόμενα

Δυο τρόποι για να καλλιεργήσετε τα δικά σας μανιτάρια

Τα μανιτάρια έχουν πολλές πρωτεϊνες και γιαυτό αξίζουν. Το βασικό για να τα παράγουμε είναι να δημιουργήσουμε συνθήκες φθινοπώρου, ή να είναι φθινόπωρο (και μάλιστα προχωρημένο).

Σας διαβεβαιώνω ότι είναι εύκολο να καλλιεργήσετε δικά σας μανιτάρια. Το ευκολότερο είναι να αγοράσετε ένα έτοιμο μανιταροπακέτο αχύρου για πρώτη φορά. Μετά, μπορείτε να το επαναχρησιμοποιήσετε για νέα παραγωγή όπως λένε οι οδηγίες στον 2^ο τρόπο.

Η δική μου φετινή παραγωγή ήταν πολύ καλή από το μανιταροπακέτο που αγόρασα.

ΒΑΣΙΚΗ ΟΔΗΓΙΑ: Μην χρησιμοποιήσετε μεταλλικό μαχαίρι όταν κόβετε μανιτάρια, είτε στη φύση είτε στην παραγωγή σας. Νεκρώνεται όλος ο μίσχος. Προτιμώτερο είναι να αποκόβετε το μανιτάρι στρίβοντάς το. ΗΓ

επιστροφή

1ος τρόπος: Οδηγίες καλλιέργειας πλευρώτους στο σπίτι με υπόστρωμα από καφέ

Υλικά:

2-3 κιλά κατακάθι καφέ (ελληνικού, εσπρέσο ή φίλτρου) - Μπορούμε να προμηθευτούμε αρκετό κατακάθι από κάποια καφετέρια (Στη Θεσσαλονίκη τα Starbucks το διανέμουν δωρεάν)
λίγο άχυρο, ροκανίδι ή στέλεχος καλαμποκιού
3 κουταλιές της σούπας οικοδομικό γύψο
δοχείο εκκόλαψης (το κουβαδάκι από ποπ κορν είναι ιδανικό)

μυκήλιο πλευρώτους (σπόρος)

μπορούμε να βρούμε μυκήλιο πλευρώτους:

1. Σε φυτώρια & γεωπονικά μαγαζιά (τα περισσότερα έχουν αποξηραμένο σπόρο). Σε αυτήν την περίπτωση ο σπόρος υπολογίζουμε να βγαίνει γύρω στο 10% σε σχέση με τον όγκο του καφέ.

2. Επίσης μπορούμε να παραγγείλουμε φρέσκο σπόρο από κάποιον παραγωγό πλευρώτους ή να τον παραγγείλουμε από το διαδίκτυο. Σε αυτήν την περίπτωση ο σπόρος υπολογίζουμε να βγαίνει γύρω στο 5% σε σχέση με τον όγκο του καφέ.

3. Εναλλακτικά μπορούμε να πάρουμε μια ποσότητα(υπολογίζουμε να βγαίνει γύρω στο 15% σε σχέση με τον όγκο του καφέ) μολυσμένο άχυρο από υπόστρωμα πλευρώτους και να το χρησιμοποιήσουμε σαν σπόρο - αυτή είναι και η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε στις φωτογραφίες και που γενικά προτείνεται ως η πιο εύκολη, αποδοτική και φθηνή.

Εκτέλεση: Βάζουμε το κατακάθι σε ένα δοχείο και προσθέτουμε μια κουταλιά της σούπας οικοδομικό γύψο για κάθε κιλό καφέ (αυτό γίνεται για να ρυθμίσουμε το ph του υποστρώματος) . Μπορούμε να προσθέσουμε λίγο ψιλοκομμένο άχυρο λίγο ροκανίδι από πλατύφυλλα ή ακόμα καλύτερα 2-3 στελέχη καλαμποκιού σε φέτες. (αυτά τα υλικά θα επιτρέψουν στο υπόστρωμα μας να μην είναι τόσο συμπαγές και πυκνό και έτσι ο μύκητας θα εξαπλωθεί πιο γρήγορα) Προσθέτουμε κάποια ποσότητα νερού ώστε το μείγμα να μην είναι στεγνό. Ανακατεύουμε με προσοχή και το βράζουμε για περίπου μισή ώρα. Έπειτα αφήνουμε το μείγμα να κρυώσει και να στραγγίξει. Όταν έρθει σε θερμοκρασία δωματίου και σε ποσοστό υγρασίας γύρω στο 70% (αν το σφίξουμε μια χούφτα καφέ στο χέρι μας να στάζουν λίγες σταγόνες) είναι έτοιμο για την σπορά. - Ανακατεύουμε με καθαρά χέρια τον σπόρο με τον καφέ και τον τοποθετούμε στο δοχείο της εκκόλαψης όπου και θα τον αφήσουμε σφραγισμένο ως το τέλος της συγκομιδής.

Επώαση: Σκοπός της επώασης είναι να απλωθεί το μυκήλιο σε όλο το υπόστρωμα. Στο στάδιο αυτό η θερμοκρασία του υποστρώματος πρέπει να διατηρείται περίπου στους 25 °C. Έχει βρεθεί ότι επιτυγχάνονται καλύτερα αποτελέσματα όταν η επώαση γίνεται στο σκοτάδι. Ο χρόνος επώασης μπορεί να κυμαίνεται από 20 μέχρι 40 ημέρες ανάλογα με το είδος του σπόρου και τις συνθήκες επώασης.

Συγκομιδή: Σε ένα μήνα περίπου από την σπορά θα αρχίσουν να εμφανίζονται τα πρώτα μανιτάρια. Μαζέψτε τα όταν φτάσουν σε επιθυμητό επίπεδο ή όταν δεν μεγαλώνουν άλλο. Μαζέψτε όλα από την μία τρύπα μονομιάς τραβώντας τα απότομα από το σημείο που φυτρώνουν. Μην χρησιμοποιήσετε μαχαίρι, από το ίδιο σημείο θα ξαναφυτρώσουν μετά από καιρό αφού επαναλάβετε τα ίδια στάδια. Όταν σταματήσει να παράγει μανιτάρια, μην το πετάξετε, αλλά ανακυκλώστε το περιεχόμενο ενσωματώνοντάς το στο χώμα για λίπασμα.

Εμπνευστήκαμε την ιδέα από το Γαλλικό πείραμα που περιγράφεται σε αυτό το pdf, μπορείτε να βρείτε εικόνες από το συγκεκρίμενο πείραμα εδώ.

http://www.alekati.gr/%CF%80%CF%89%CF%82_%CE%BD%CE%B1_%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AC%CE%B3%CE%B5%CF%84%CE%B5_%CF%80%CE%BB%CE%B5%CF%85%CF%81%CF%8E%CF%84%CE%BF%CF%85%CF%82_%CF%83%CF%84%CE%BF_%CF%83%CF%80%CE%AF%CF%84%CE%B9_%CF%83%CE%B1%CF%82_%CE%BC%CE%B5_%CE%B5%CE%BB%CE%AC%CF%87%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF_%CE%BA%CF%8C%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%82

Διάβασε επίσης: Καλλιέργεια μανιταριών σε καφέ

Δείτε επίσης: https://www.youtube.com/watch?v=9sIZUNh0HA4

επιστροφή

2ος τρόπος: Οδηγίες καλλιέργειας πλευρώτους στο σπίτι με υπόστρωμα από άχυρο

Υλικά

(Απαραίτητα)
1) 500γρ άχυρο, Αν υπάρχει άνθρωπος να στο χρεώσει θέλω αυτόγραφο του.
2) κατσαρόλα 10 λίτρων περίπου ( την συνηθισμένη ).
3) 50γρ μυκήλιο πλευρώτους ( σπόροι μανιταριών ) 150 γρ 15ε
4) μια νάιλον σακούλα η νάιλον τσουβαλάκι. 1ε το κιλό
Σημείωση: για αρχή σε συμφέρει να πάρεις έτυμο kit γιατί θα σου κοστίσει όσο και το μικκύλιο στην δεύτερη σπορά θα έχει μικκύλιο από την πρώτη. Θα το αναλύσω πιο κάτω.

(Προαιρετικά)
1) 100γρ κοπριά αλόγου. Εβδομάδας το πολύ. δωρεάν σε στάβλους.
2) 100γρ δημητριακά. 0,50ε σε μαγαζί ξηρών καρπών
3) 100γρ κατακάθι καφέ. Από μηχανή εσπρέσο. Δωρεάν σε καφετέριες
Σημείωση : τα προαιρετικά υλικά τα βάζεις για να βγάλεις ακόμα καλύτερη ποιότητα αλλά αν το κάνεις σωστά θα έχεις καλής ποιότητας και μόνο με τα απαραίτητα. Εγώ προσωπικά προτιμώ ένα μίγμα 100γρ και από τα τρία υλικά.

Διαδικασία
Το κυριότερο... Πλένουμε τα χέρια μας και την σακούλα πολύ καλά.

Βάζουμε το άχυρο στην κατσαρόλα και προσθέτουμε νερό (πάνω από την μέση). Το αφήνουμε 10 λεπτά αφού το νερό αρχίσει να κοχλάζει (θέμα αποστείρωσης). Το κατεβάζουμε από την φωτιά και περιμένουμε μέχρι να κρυώσει. Τέλος βάζουμε στην σακούλα μια στρώση άχυρο (2-3 εκατοστά) και θα την καλύψουμε με μια στρώση μικκύλιο επαναλαμβάνοντας μέχρι να τελειώσει το μίγμα μας. Το πιέζουμε όλο αυτό με τα χέρια μας όσο δυνατά μπορούμε και δένουμε την σακούλα. Τέλος με ένα κατσαβίδι ανοίγουμε τρύπες γύρο της.

Τοποθέτηση.
Βρες ένα φετινό σημείο στο σπίτι που να μην έχει απευθείας επαφή με τον ήλιο και η θερμοκρασία του να είναι 10 με 20 βαθμοί, κάτω από τους 10 και πάνω από τους 20 δεν θα δεις κανένα αποτέλεσμα και η ιδανικότερη θερμοκρασία είναι 15-17. θα του ρίχνεις μια ματιά την μέρα και αν δεις ότι θέλει νερό (κάτι που σημαίνει ότι το παράκανες με τις τρυπούλες) κατάβρεξε με ένα ψεκαστήρα. Τώρα το πότε θα πάρεις μανιτάρια έχει να κάνει με το περιβάλλον που μεγαλώνουν. Από μια εβδομάδα (κάτι που θα πει ότι είσαι μάγος και περνάς στο επόμενο level) ως και τρις εβδομάδες (σε αυτήν την περίπτωση οι περισσότερες πιθανότητες είναι να βγουν μανιτάρια κατώτερης ποιότητας αλλά εξίσου φαγώσιμα εγώ θα τα κρατούσα για να βγάλω μικκύλιο)

Πως θα μαζέψω μικκύλιο.

Το μικκύλιο είναι σπόροι μανιταριών σε νερό και δημητριακά. Εσύ απλά βαλε τον σπόρο που θα πάρεις στα βρασμένα άχυρα όταν θα έχουν κρυώσει. Ο σπόρος του μανιταριού είναι κάτι ανάμεσα σε σκόνη και σε καπνό για αυτό σε καμία περίπτωση δεν αφήνουμε τα μανιτάρια να βγάλουν σπόρους μέσα στο σπίτι. Το πρόβλημα με τον ανοιχτό χώρο είναι ότι φτάνει ένα <<φου>> για να τους στείλει στο ανάθεμα αλλά και για αυτό σου έχω την λύση. Η συνταγή που σου έδωσα πιο πάνω είναι για να βγάλεις 5-6 καλές τηγανιές η μια καλή ποσότητα μικκύλιου, κατά την γνώμη μου πουλιέται γρηγορότερα θα το αναλύσω στα tip. Αυτό που πρέπει να κάνεις όταν πια θα έχεις πάρει την δεύτερη σοδιά (3 σοδιές θα σου δώσει περίπου αλλά σου έχω και tip για να πάρεις 5) βαλε την σακούλα πάνω σε ένα ταψί στεγνό (αν είναι δυνατόν) και με ένα μεγαλύτερο (από την σακούλα σου) νάιλον τσουβάλι σκεπάσετε την σακούλα (μίγμα) και το ταψί μέχρι να πέσουν οι σπόροι (μη βιαστείς γιατί τα αποτελέσματα θα σε ενθουσιάσουν). Με προσοχή μετά βαλε τους σπόρους σε ένα σακουλάκι (το νου σου στους ανέμους). Μετά βγάλε το μίγμα από την σακούλα (για να σε σεβαστεί το περιβάλλον πρέπει πρώτα να το σεβαστείς εσύ κανόνας) και ρίξε το περιεχόμενο σε κανένα δεντράκι που έχεις παραμελήσει τελευταία.

Μεγαλύτερη παραγωγή.

Αν θες να βγάλεις χρήματα από τα μανιτάρια πρέπει να παίξεις με μεγαλύτερα μίγματα. Πάρε ένα δέμα άχυρου βαλε όλα τα άχυρα σε μεγάλους κουβάδες νερού η σκάφες. Ανανέωσε το νερό κάθε μέρα (για να ξεπλυθούν όσο γίνεται) για μια εβδομάδα. Η βράσε τα άχυρα ανά 500γρ όπως κάναμε και στην αρχή για να αποστειρώσεις όλα τα άχυρα που είναι και το καλύτερο. Αφού κρυώσει και στραγγίξει καλά θα το βάλεις σε ένα μια κούτα του θα την έχεις μονώσει εξωτερικά με νάιλον και μονωτική ταινία για να είναι σταθερό. Μια δεύτερη λύση είναι να χρησιμοποίησες τελάρα από φελιζολ και τέλος υπάρχουν τα ξύλινα αλλά εκεί σου είναι απαραίτητη η κοπριά αλόγου. Μετά ρίχνεις 450 γρ (τρις συσκευασίες εμπορίου αν θες ρίξε και 500γρ καλύτερα θα είναι). Και όλη την επιφάνια την σκεπάζεις με νάιλον (χωρίς να ακουμπήσει στο μίγμα). Δηλαδή μιλάμε για κάτι που θα σου στοιχίσει 50ε περίπου (για καλά υλικά) η 20ε για ένα kit καλής ποιότητας. Και για αυτό σου είπα ότι την πρώτη σοδιά πρέπει να την βγάλεις με kit και να μαζέψεις το δικό σου μικκύλιο.

Εμπόριο
Η ποσότητα που θα πάρεις είναι 50-100 κιλά την εβδομάδα 150-300 κιλά στις τρις σοδιές 200-400 στις 5 ( θα στο αναλύσω στα tip ). οπότε η αυτοσχέδιο το κάνεις η έτυμο θα βγάλεις κέρδος αρκεί να ξέρεις να το πουλήσεις την ίδια μέρα που θα το μαζέψεις. Θα σου έλεγα να πας σε ένα μανάβικο με το τελάρο σου και πες του μανάβη : κράτα το και πούλα το φτηνότερα από τους άλλους αν πουληθεί πάρε με ένα τηλέφωνο να έρθω να πάρω το μισό κέρδος και να σου φέρω άλλα, αν δεν πουληθούν πάρε με ένα τηλέφωνο να έρθω να τα φάμε. Βέβαια εγώ ζω και στην επαρχία που όλα αυτά είναι εφικτά. Έχουμε 5 μανάβικα και ψωνίζω και από τα πέντε γιατί όλοι είναι φίλοι μου. Στις πόλεις θα μπλέξετε η με τιμολόγια... Η με παραγωγούς που πας απευθείας και του λες πόσα δίνεις για αυτά για να τα μετά πουλήσει και να ξανά μεταπουληθούν (θλίψη και μιζέρια σε πολύ χαμηλές τιμές). Με τους σπόρους τώρα των μανιταριών (μικκύλιο, πιστεύω ότι αυτό τώρα είναι κατανοητό) τα πράγματα είναι ευκολότερα και συμφέρει περισσότερο από το να πουλήσεις 150 κιλά σε έναν παραγωγό. Το e-bay είναι μια καλή λύση για να πουλήσεις αρκεί να πιάσεις όλες τις καταλήξεις: .com .gr και πάει λέγοντας. Αν θες να πεις ότι πουλάς στην παγκόσμια αγορά. Τώρα με το amazon δεν ξέρω τι παίζει αλλά αν έχεις χρόνο κοίταξε το.

Tip
1) Αν θες να βγάλει περισσότερες σοδιές τότε: στον πάτο βαλε δέκα εκατοστά μείγμα (χωρίς σπόρους). Και άστο απότιστο μέχρι να σου δώσει την πρώτη σοδιά (με λιγότερες τρύπες θα κρατήσει υγρασία για μια δυο εβδομάδες που θέλουν να βγουν οι σπόροι), μόλις την μαζέψεις βύθισε τον πάτο του μίγματος σε 3 εκατοστά νερό για μισή ώρα (ελπίζω να μη χεριάζεται να σου εξηγήσω ότι ο πάτος σε αυτήν την περίπτωση θέλει τρύπες). Θα βγουν περισσότερες σοδιές αλλά μικρότερου βάρους.

2) Τα πάντα πρέπει να είναι καλά αποστερημένα και πλυμένα και ιδικά τα χέρια μας αν θέλουμε καλύτερη ποιότητα.

3) Για να σου στοιχήσει λιγότερο προτίμησε έτυμο kit και μετά την δεύτερη συγκομιδή πάρε τους σπόρους. Οι σπόροι από το πρώτο θα σου φτάσουν για να φτιάξεις 2 με 3 αυτοσχέδια kit.

4) Αν θες να βγάλεις χρήματα από τα μανιτάρια και δεις ότι δεν το έχεις με τις γρήγορες παραγγελίες και τα πρωινά ξυπνήματα άρχισε να πουλάς μικκύλιο σε φυτώρια και σε σελίδες όπως το ebay.

5) Καλό θα είναι να προστατέψεις τα μανιτάρια από τον αέρα (αν μπορείς)

6) Για να σε σεβαστεί το περιβάλλον πρέπει πρώτα να το σεβαστείς εσύ

υ.ο. Για ακόμα μεγαλύτερες παραγωγές έχω δει μια πολύ έξυπνη μέθοδο με ξύλο η οποία δεν έχει κυκλοφορήσει στο διαδίκτυο γιατί είναι σε πειραματικό στάδιο. και είναι πολύ παραγωγικότερη από την μέθοδο σάντουιτς και με απίστευτες αντοχές στον χρόνο. Περιμένω περισσότερες πληροφορίες και θα το αναλύσουμε στην συνέχεια αν δούμε ότι συνεχίζει να εξελίσσεται καλά..
Κείμενο Εμμανουήλ, Βασικές πληροφορίες Φυτώρια Αντεμισαρη

http://world-look.blogspot.gr/2012/11/kit.html

επιστροφή

Το ντοκιματνέρ οι "Σταγώνες" αναρτήθηκε ελεύθερα στο διαδίκτυο

07.05.14

Ανεβαίνουν οι Σταγώνες, το ντοκιμαντέρ της Νέλλης Ψαρρού για την ιδιωτικοποίηση του νερού στην Ελλάδα, στο διαδίκτυο την Τρίτη 13 Μαΐου μέσα από την ιστοσελίδα www.stagonesdoc.gr και www.waterdrops.gr . Στο πλαίσιο αυτό, κάνουμε έναν απολογισμό της μέχρι τώρα πορείας αυτής της προσπάθειας και αναρτούμε το επίσημο τρέιλερ του ντοκιμαντέρ. ΣΤΗΡΙΞΤΕ, ΕΝΙΣΧΥΣΤΕ, ΔΙΑΔΩΣΤΕ.

επιστροφή

Ενημερωτικό υλικό για τη βιολογική γεωργία

Στην επίσημη ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης http://ec.europa.eu/agriculture/organic/indexen.htm υπάρχει ενημερωτικό εκπαιδευτικό υλικό για τη βιολογική καλλιέργεια, το οποίο εξειδικεύεται ανάλογα με την ηλικιακή ομάδα στην οποία απευθύνεται.

επιστροφή

Η συνάντηση ΜΑΤΑΡΟΑ στην Ικαρία τώρα σε βιβλίο: "Διάλογοι ενάντια στην Κρίση, για τα Κοινά" (επιμ.Μαρία Μπαρέλη-Γαγλία, Αργυρώ Φάκαρη) των εκδόσεων ελεύθερες πτήσεις, 2014

Το βιβλίο αυτό αναφέρεται στους αγώνες που δίνονται καθημερινά ενάντια στην καταστρατήγηση εργατικών και πολιτικών δικαιωμάτων, ενάντια στις ιδιωτικοποιήσεις των φυσικών και δημόσιων αγαθών και υπηρεσιών σε χώρες της Μεσογείου και ακόμα παραπέρα· με δυο λόγια, ενάντια στις περιφράξεις/εγκλεισμούς των κοινών.

Για όλα αυτά γράφουν ερευνητές, που ήρθαν πέρυσι τον Ιούλιο στην Ικαρία για το σεμινάριο Ματαρόα" και μίλησαν σε κάποια από τις δημόσιες συνεδρίες του. Γι΄αυτά γράφουν και συμπολίτες μας, μέλη συλλογικοτήτων και συλλογικότητες, εντός και εκτός Ικαρίας, που κλήθηκαν να κάνουν απόκριση στις ομιλίες αυτές.

Ανάμεσα στις ιστορίες για τις οποίες διαβάζουμε στους «Διαλόγους» είναι ο αγώνας για την Υγεία στο νησί μας, που είναι άρρηκτα δεμένος με την πορεία της Επιτροπής Αγώνα για την Υγεία (Σωτήρης Λέγγας) και για το πώς το αγαθό Παιδεία παύει να είναι Κοινό αγαθό με τις μεταρρυθμίσεις για το «Νέο Σχολείο» (Αργυρώ Φάκαρη). Διαβάζουμε για την εμπειρία των ιδιωτικοποιήσεων των νερών στην Ευρώπη (Δημ.Ζήκος, Παν/μιο Humboldt του Βερολίνου), και ως απόκριση στην ομιλία αυτή κατατίθεται η πολιτισμική εμπειρία και γνώση που αφορά στη διαχείριση των νερών σε χωριά της Ικαρίας (Μαίρη Πάστη).

επιστροφή

Προτεινόμενο βιβλίο: Οικολογία και αριστερά

Παρουσίαση: Σταυρακάκης Γιάννης

01.06.2014

Γιώργος Καλλής, Νίκος Νικήσιανης, Γ. Π. Στάμου, Τάσος Χοβαρδάς, Σπύρος Ψαρούδας, Οικολογία και Αριστερά: Για τη σχέση της φύσης με την κοινωνία στην κρίση και μετά, επιμ. Τάσος Χοβαρδάς, Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς - Εκδόσεις Νήσος, Αθήνα, 2014.

Η νέα έκδοση του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς και των Εκδόσεων Νήσος συγκεντρώνει κείμενα που παρουσιάστηκαν αρχικά σε μια σειρά ιδιαίτερα επιτυχημένων εκδηλώσεων διαλόγου που πραγματοποιήθηκαν στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης έναν χρόνο πριν. Στο επίκεντρό τους τίθενται οι θεματικές της ανάπτυξης / αποανάπτυξης, της εννοιολόγησης της αρμονίας και της ισορροπίας στην οικολογία, αλλά και εν γένει των θεωρητικών και παραδειγματικών διαστάσεων της διαλεκτικής σχέσης μεταξύ ανθρώπου και φύσης. Όλες τους θεματικές που - καθώς προσεγγίζονται με σύγχρονο, ενημερωμένο και αναστοχαστικό τρόπο - μας δίνουν επιχειρήματα που παρεμβαίνουν καίρια στο ζήτημα των σχέσεων φύσης και κοινωνίας, ανανεώνοντας τον διάλογο οικολογίας και αριστεράς πέρα από παρωχημένα κλισέ.

Τα δύο πρώτα κείμενα του βιβλίου θέτουν του όρους μιας αναγκαίας συζήτησης μεταξύ μιας οικοαριστερής οπτικής και του ανερχόμενου επιχειρήματος της αποανάπτυξης. Ο Τάσος Χοβαρδάς και ο Γιώργος Καλλής επισημαίνουν, αρχικά, τα σημεία σύγκλισης αποανάπτυξης και αριστεράς: Και οι δύο στοχεύουν τον καπιταλισμό, στοχεύουν την «ανάπτυξη» όταν αυτή ταυτίζεται με την καπιταλιστική συσσώρευση. Στο προγραμματικό επίπεδο, μάλιστα, κοινές θέσεις αποανάπτυξης και αριστεράς αποτελούν η αναδιανομή του πλούτου, η καθιέρωση ενός βασικού εισοδήματος, η μείωση του χρόνου εργασίας, η υποστήριξη μορφών κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας.

Ωστόσο, στο σημείο αυτό αναδύονται και οι διαφοροποιήσεις. Έτσι, ο Τάσος Χοβαρδάς προχωρά σε μια κριτική επισκόπηση του πεδίου της αποανάπτυξης αναφορικά με την έννοια των «φυσικών ορίων», στην οποία αυτή εν πολλοίς εδράζεται. Για την οικοαριστερά, η έννοια του φυσικού πόρου προκύπτει από την ένταξη των πόρων στην παραγωγική διαδικασία μέσα σε μια συγκεκριμένη διάταξη παραγωγικών δυνάμεων και σχέσεων παραγωγής. Όπως υποστηρίζει ο Χοβαρδάς, μόνο μέσα από την έννοια του τρόπου παραγωγής μπορεί κανείς να αναφερθεί στην έννοια του ορίου, το οποίο δεν μπορεί να αποδοθεί στη φύση αλλά στον τρόπο παραγωγής. Θα έλεγε κανείς ότι η αίσθηση των «ορίων» προϋποθέτει την οικονομική, κοινωνική, πολιτική και ηθική επένδυση του «φυσικού». Έτσι, η κριτική στην αποανάπτυξη είναι ότι απο-πλαισιοποιεί και υποστασιοποιεί την έννοια του πόρου και του ορίου. Απομονώνοντας τες από τους καθορισμούς τους μέσα σε έναν δεδομένο τρόπο παραγωγής, καθιστά τις έννοιες αυτές υπεριστορικές, δηλαδή, ανεξάρτητες από τα κοινωνικά και πολιτικο-ιδεολογικά τους συμφραζόμενα.

Ο Γιώργος Καλλής υπεραμύνεται της έννοιας των ορίων στον βαθμό που αυτή συνδυάζει οντολογική ισχύ και πολιτική χρησιμότητα. Η έννοια των ορίων μας υπενθυμίζει ότι υπάρχει μία φυσική πραγματικότητα, η οποία μας περιορίζει. Στην ίδια γραμμή επιχειρηματολογίας, ο αυτοπεριορισμός αναμένεται να αποτελέσει κεντρικό ζήτημα για μια κοινωνία ισότητας και ευημερίας που θα ζει καλά με λίγα για να υπερβεί τις σημερινές ανισότητες. Ο Καλλής τοποθετεί τις θεωρητικές ρίζες αυτών των ιδεών της αποανάπτυξης στον μετα-μαρξιστικό οικοσοσιαλισμό των Γκορζ, Καστοριάδη και Ελύλ, τον κοινοτικό οικοαναρχισμό των Ίλιτς και Μπούκσιν, την πολιτική φιλοσοφία της Χάνα Άρεντ, την οικονομική ανθρωπολογία των Μος και Πολάνι και την κριτική της εμπορευματοποίησης, αλλά και την κριτική της ανάπτυξης στον τρίτο κόσμο από την οποία προέρχεται και ο Σερζ Λατούς, βασικός εισηγητής του επιχειρήματος της αποανάπτυξης. Στο πλαίσιο αυτό, η αποανάπτυξη μας καλεί να καθαιρέσουμε την αύξηση του εισοδήματος και του ΑΕΠ από συλλογικές αξίες και κεντρικούς στόχους των δημόσιων πολιτικών. Στρέφεται στην αυτοοργάνωση της κοινωνίας και τη συνεταιριστικοποίηση της οικονομίας από τα κάτω, σε πολιτικές οι οποίες θα ανοίξουν τον χώρο για την ανάδυση της κοινωνικής, αλληλέγγυας οικονομίας, μειώνοντας την επικράτεια του κεφαλαίου, της συσσώρευσης και της ανάπτυξης.

Από τη μεριά του, ο Νίκος Νικήσιανης οργανώνει την παρέμβασή του γύρω από το εξής ερώτημα, που διευρύνει το πεδίο της συζήτησης πέρα από το status της αποανάπτυξης και στην κατεύθυνση της ίδιας της (ιδεολογικής) υπόστασης του «φυσικού» στην οικολογία: Που οφείλεται η ισχύς μιας σειράς οικολογικών όρων, όπως η ποικιλότητα, η ισορροπία, ο σεβασμός των φυσικών νόμων, με μία λέξη η «αρμονία» της φύσης; Οι έννοιες αυτές αποτυπώνουν αντικειμενικές ιδιότητες της ίδιας της φύσης, όπως ισχυρίζεται ο κυρίαρχος περιβαλλοντισμός, ή πρόκειται για ιδέες τις οποίες η οικολογία προβάλλει, παρά ανακαλύπτει, στη φύση; Ο Νικήσιανης υποστηρίζει ότι η οικολογία ως επιστήμη βρίσκεται μπροστά σε δύο δρόμους: Από τη μία, στον δαρβινικό δρόμο των σχέσεων - μαχών, των διαρκών ανατροπών, της ενδεχομενικότητας, της αστάθμητης και αυτόνομης εξέλιξης σε όλα τα επίπεδα. Από την άλλη, στον δρόμο των ελέγχων, των ορίων, της σταθερότητας, της τάξης και της αρμονίας. Στο πλαίσιο αυτό, ο Νικήσιανης ανατρέχει στην διαδικασία μέσω της οποίας, ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1960, η οικολογία μετατρέπεται σε μία διαχειριστική πρακτική που θέτει ως στόχο της την εκτίμηση της αντοχής των οικοσυστημάτων απέναντι στις ανθρωπογενείς διαταραχές. Το ρεύμα αυτό απομακρύνει την οικολογία από το δαρβινικό πλαίσιο και την υποτάσσει σε κριτήρια που συνδέονται με τη νευτώνεια φυσική (ποσοτικοποίηση) ή την αστική πολιτική οικονομία (ορθή διαχείριση), παρά με την εξελικτική βιολογία.

Ο Γιώργος Στάμου συνεχίζει την κριτική διερέυνηση της ιδεολογικής λειτουργίας οικολογικών λογικών, καθώς επικεντρώνεται στην αρνητικότητα οργανωτικών εννοιών για το πεδίο της οικολογίας, όπως η βιοποικιλότητα και το οικοσύστημα. Για παράδειγμα, ο βασικός μηχανισμός που διέπει την οργάνωση της βιοκοινότητας είναι ο ανταγωνισμός: Η βιολογική φύση εφοδιάζει κάθε είδος με μια ευρεία γκάμα ιδιοτήτων που του επιτρέπουν να επιβιώνει και να αναπαράγεται σε μεγάλο εύρος συνθηκών και να αποικίζει ευρύ φάσμα ενδιαιτημάτων (θεμελιώδης οικοθέση). Ωστόσο, σε πραγματικές συνθήκες, το είδος διαβιώνει υπό την πίεση του διαειδικού ανταγωνισμού οπότε εγκαταλείπει μέρος των δυνατοτήτων του και περιορίζεται σε στενότερα όρια (πραγματοποιούμενη οικοθέση). Με βάση αυτή την επιχειρηματολογία αρνητικού τύπου, το συμπέρασμα είναι ότι οι οργανισμοί οδηγούνται σε ένα είδος διαμερισμού των περιορισμένων φυσικών διαθέσιμων και τελικά στη συνύπαρξη των ειδών και τη βιοποικιλότητα, προκειμένου να αποφύγουν τις συνέπειες του ανταγωνισμού.

Έτσι, η συνύπαρξη των ειδών στο πλαίσιο της βιοκοινότητας εμπλέκει α) την ιδέα του διαμερισμού των πόρων ανάλογα με την ανταγωνιστική ισχύ του κάθε είδους (σε χρόνο παρόντα ή παρελθόντα), β) τη φυσική επιλογή ως τον υλικό μηχανισμό που υπόκειται των φαινομένων, και γ) μια ιδεολογική, μετωνυμική διαδικασία που ταυτίζεται με τον χωρίς όρους ανταγωνισμό. Για τον Γιώργο Στάμου, οι αναλογίες με τον αρνητικό τρόπο διαπραγμάτευσης εννοιών, όπως εκείνη της ελευθερίας, που επιχειρεί ο φιλελευθερισμός είναι, στο σημείο αυτό, πρόδηλες.

Αν τα πρώτα τέσσερα κείμενα του τόμου εξετάζουν κριτικά το πεδίο των σχέσεων ανθρώπου-φύσης και των στερεοτυπικών εννοιών που το σημαδεύουν ιδεολογικά (ανάπτυξη, όρια, αρμονία, κ.λπ.), το πέμπτο κείμενο της συλλογής επιχειρεί να ανασυνθέσει το πεδίο γύρω από την έννοια των «κοινών». Έτσι, ο Σπύρος Ψαρούδας υποστηρίζει ότι η διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών και της φύσης μπορεί να ενταχθεί στην ευρύτερη συζήτηση για τα «κοινά» και τη σημασία τους στη διατήρηση της φύσης και στην αναπαραγωγή της κοινωνικής ζωής, αλλά και στην υπέρβαση του κυρίαρχου, καπιταλιστικού παραγωγικού και καταναλωτικού μοντέλου. Δεν πρόκειται φυσικά για μια απο-ιδεολογικοποιημένη πρόταση, ούτε και είναι η μοναδική πρόταση διαθέσιμη. Σε κάθε περίπτωση, όμως, συνιστά έναυσμα για γόνιμο διάλογο και οφείλει να συζητηθεί στο πλαίσιο μιας κριτικής αποτίμησης της θεωρητικής παράδοσης από την οποία προέρχεται.

Σύμφωνα με την οπτική που αναπτύσσεται, για να νοηματοδοτήσουμε τα «κοινά» πρέπει να εξετάσουμε ταυτόχρονα τρία στοιχεία: Καταρχάς, τα «κοινά» περιλαμβάνουν κοινούς πόρους που γίνονται αντιληπτοί ως μη εμπορευματικά μέσα για την εκπλήρωση αναγκών των ανθρώπων. Κατά δεύτερο λόγο, τα «κοινά» δημιουργούνται και διατηρούνται από κοινότητες, που μοιράζονται κοινούς πόρους και καθορίζουν οι ίδιες τους κανόνες σύμφωνα με τους οποίους παρέχεται πρόσβαση και χρήση σε αυτούς. Τέλος, ο ορισμός των «κοινών» περιλαμβάνει την κοινωνική διαδικασία που τα δημιουργεί και τα αναπαράγει. Για τον Ψαρούδα, η διαχείριση της φύσης πρέπει να προστατευτεί τόσο από την ατομική όσο και από την κρατική ιδιοκτησία. Η ανάπτυξη δομών κοινωνικής οικονομίας ταιριάζει καλύτερα στον χαρακτήρα των «κοινών» που προσδιορίζουν την ιδιαίτερη σημασία των προστατευόμενων περιοχών. Ακόμη, για να είναι συμβατή με την προστασία των φυσικών και πολιτιστικών κοινών, η ανάπτυξη παραγωγικών δραστηριοτήτων εντός προστατευόμενων περιοχών πρέπει να ελέγχεται από αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς, στους οποίους θα συμμετέχουν ενεργά και αδιαμεσολάβητα οι πολίτες και, πρωτίστως, οι κάτοικοι και οι χρήστες των προστατευόμενων περιοχών.

Τα κείμενα της έκδοσης συνθέτουν έναν αυθεντικό διάλογο πάνω σε κρίσιμα ζητήματα. Εκπροσωπούν διαφορετικές απόψεις, υπηρετούν διακριτές οπτικές και καταλήγουν σε μια ποικιλία προτάσεων: εννοιολογικών, θεωρητικών, αναλυτικών και προγραμματικών. Καθώς ξεπερνούν τα «απλοϊκά» στερεότυπα - που αναπαράγονται συχνά και στο πλαίσιο της αριστεράς - και εμπλέκονται σε μια διαρκή κριτική διερώτηση, καθώς συμπυκνώνουν τη συνεπή ερευνητική ενασχόληση μερικών από τους σημαντικότερους ερευνητές τούτου του χώρου (παλαιότερων και νεότερων), προσφέρουν νέες αφορμές για τον αναστοχασμό γύρω από τα περιβαλλοντικά θέματα σε μια εποχή όπου το αυθεντικό ενδιαφέρον για την οικολογία φαίνεται να υποχωρεί. Σίγουρα αξίζει να διαβαστούν και να συζητηθούν ευρύτερα!

Πηγή: http://www.avgi.gr/article/2812973/oikologia-kai-aristera

επιστροφή

Προτεινόμενο βιβλίο: Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΗΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ

Δημοσιεύουμε πληροφορίες για αυτό το βιβλίο ως τιμή στη μνήμη του συγγραφέα Όλιβερ Ράκχαμ, που πέθανε στις 12/2/2015, αλλά και γιατί μπορεί να αποτελέσει έμπνευση για τη συγγραφή ενός αντίστοιχου βιβλίου και για άλλα νησιά. Μετά τη βιβλιοπαρουσίαση και τα περιεχόμενα ακολουθεί και μια περιγραφή για την προσωπικότητα και το έργο του Όλιβερ Ράκχαμ. ΗΓ

Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΗΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ, των RACKHAM O., MOODY J.

Μετάφραση: Κώστας Σμπόνιας

24x17 εκ., σελ. 412, σκληρόδετο

Έτος έκδοσης: 2004, Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης

"The making of Cretan Landscape", 1996

Περιγραφή

H Kρήτη είναι ένα εντυπωσιακό νησί, μια μικρογραφία ηπείρου, με απόκρημνα βουνά, δεκάδες φαράγγια, μοναδικά φυτά, και ένα χαρακτηριστικό τοπίο με ελαιώνες, αμπέλια και κοπάδια αιγοπροβάτων^. η Κρήτη είναι επίσης το νησί των εξαφανισμένων ζώων και των χαμένων πολιτισμών. Όσο πολυτάραχη είναι η ιστορία του νησιού και πλούσια η αρχαιολογική κληρονομιά του, τόσο ποικίλο είναι και το τοπίο του.

Για πρώτη φορά ένα βιβλίο επιχειρεί να βοηθήσει τον επισκέπτη και τον μελετητή της Κρήτης να κατανοήσει πώς διαμορφώθηκαν τα ιδιαίτερα και ασυνήθιστα χαρακτηριστικά του νησιού, που βλέπουμε σήμερα, μέσα από συνεχείς αλλαγές στη διάρκεια των αιώνων, τόσο πριν από την ανθρώπινη παρουσία όσο και ως αποτέλεσμα ανθρωπογενών παραγόντων. H Jennifer Moody και ο Oliver Rackham εξηγούν τον σχηματισμό και την οικολογία των πανέμορφων βουνών και ακτών της Κρήτης και τις επεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον, αλλά επισημαίνουν και τις σύγχρονες απειλές της φυσικής ομορφιάς του νησιού.

Tο βιβλίο βασίζεται σε μεγάλη κλίμακα επιστημονικών δεδομένων ― επιτόπιες παρατηρήσεις των συγγραφέων και τις πληροφορίες που δίνουν τα αρχαιολογικά δεδομένα, οι αρχαιολογικές και μεσαιωνικές πηγές, τα τοπωνύμια, τα κτίσματα, ακόμη και οι αυξητικοί δακτύλιοι των δέντρων. Η ελληνική μετάφραση συμπληρώνεται με εκτενή βιβλιογραφία και πρόσθετες σημειώσεις.

Το βιβλίο τιμήθηκε το 1997 με το βραβείο Runcimann.

Αυτά είναι τα τριάντα βιβλία που (νομίζω πως) ο κάθε καλλιεργημένος άνθρωπος θα έπρεπε να έχει διαβάσει. Όχι μόνο επειδή είναι τα καλύτερα - αλλά επειδή είχαν μεγάλη επιρροή και καθόρισαν την πορεία του ευρωπαϊκού πολιτισμού.

Η επιλογή έγινε από την Ευρώπη, εκτός Ελλάδας. Στην Ευρωπαϊκή λογοτεχνία συγκαταλέγω και την Αμερικάνικη - μια και είναι η ίδια κουλτούρα.

Φυσικά ο αριθμός τριάντα είναι αυθαίρετος - έκοψα μεγάλους ποιητές όπως τους Βιγιόν, Ντον, Χέλντερλιν, Πούσκιν, Μπωντλαίρ, Ρίλκε, Μπρεχτ και Λόρκα, φιλοσόφους όπως τους Καρτέσιο, Σπινόζα, Καντ, Σοπενάουερ και Νίτσε (οι δύο τελευταίοι είναι και σπουδαίοι λογοτέχνες) τις αδελφές Μπροντέ, τον Στερν και τον Γκόγκολ...

Επίσης, μια και μιλάμε για λογοτεχνία, δεν αναφέρω σημαντικά βιβλία επιστημονικού λόγου που άλλαξαν την σκέψη της ανθρωπότητας όπως: "Ο Πλούτος των Εθνών" του Άνταμ Σμιθ, "Το Κεφάλαιο" του Μαρξ, "Η Καταγωγή των Ειδών" του Δαρβίνου και η "Ερμηνεία των Ονείρων" του Φρόυντ. Μη με ρωτήσετε για ελληνικές μεταφράσεις.

Όσα έργα γράφτηκαν Αγγλικά, Γαλλικά ή Γερμανικά, τα έχω διαβάσει στο πρωτότυπο. Για τις γλώσσες που δεν γνώριζα (π.χ. Ρώσικα, Ισπανικά) είχα πάλι ξενόγλωσσες μεταφράσεις. Εκτός από τον Ντοστογέφσκυ όπου διάβασα τις μεταφράσεις του Άρη Αλεξάνδρου.

Για την Θεία Κωμωδία καλή ελληνική μετάφραση δεν υπάρχει

Πηγή: Από το μπλογκ του Νίκου Δήμου doncat.blogspot.com

Δημοσιεύτηκε στο Thessaloniki Arts and Culture http://www.thessalonikiartsandculture.gr Φεβρουαρίου 23, 2015

επιστροφή

Αλιευτικά πλοία- τέρατα – ΠΑΡΕ ΘΕΣΗ

Η Greenpeace ξεκίνησε μια καμπάνια κατά των γιγαντιαίων αλιευτικών και καλεί να ψηφίσουμε στο http://www.e-activist.com/ea-action/broadcast.record.message.click.do?ea.url.id=309270&ea.campaigner.email=JKExxg8jUEviNdIEa7QulyXNyLukEdmxanIkY7du0EE=&ea.campaigner.id=u0hqWmznfana3xEzZ4tJzA==&ea_broadcast_target_id=0

Αυτά τα αλιευτικά σαρώνουν και καταστρέφουν τα πάντα στο πέρασμά τους: πληθυσμούς ψαριών, δελφίνια, καρχαρίες, θαλάσσιες χελώνες και μαζί με αυτά δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας μικρών, παράκτιων ψαράδων.

Ανάμεσα σε αυτά τα πλοία-τέρατα, βρίσκεται και μία τεράστια πελαγική μηχανότρατα ελληνικών συμφερόντων, μήκους 114 μέτρων. Έχει συντελέσει στην υπεραλίευση της θαλάσσιας περιοχής της Χιλής, οδηγώντας χιλιάδες ντόπιους ψαράδες στην ανεργία.

Ζήτα από τον αρμόδιο Υπουργό, κ. Καρασμάνη, να δράσει άμεσα για να αποσυρθούν τα πλοία-τέρατα από τις θάλασσες και να πάρει τα απαραίτητα μέτρα στη χώρα μας για να προστατεύσει την ελληνική αλιεία.

Τα πλοία αυτά δεν καταστρέφουν μόνο το περιβάλλον, αλλά και τους ανθρώπους στην Ελλάδα και σε όλο τον κόσμο, που ζουν από τη θάλασσα και για αυτό την αγαπούν και τη σέβονται, ψαρεύοντας με βιώσιμο τρόπο.

Είναι απλό: πρέπει να αφήσουμε το ψάρεμα μόνο στους ψαράδες χαμηλής έντασης. Αυτό είναι το δίκαιο για ΟΛΟΥΣ και ο υπουργός μας έχει μεγάλη ευθύνη σε αυτό.

Σχόλιο της σύνταξης: Στην αρχή του φετινού καλοκαιριού τα καλαμάρια (θράψαλα) στη Βόρεια Ικαρία ήταν πολλά αλλά μικρά. Οι παράκτιοι αλιείς περίμεναν να μεγαλώσουν. Ξαφνικά, τον Αύγουστο, τα καλαμάρια λιγόστεψαν. Οι «καλαμαράδες» στην καλύτερη περίπτωση έπιαναν μέχρι 3-5 καλαμάρια. Είχε προηγηθεί το εντατικό ψάρεμά τους από μηχανότρατες. Μάλιστα, υπάρχουν μαρτυρίες και για ένα μεγάλο σύγχρονο αλιευτικό που μια νύχτα βρέθηκε στα ανοιχτά του Άρη Ποταμού και με ειδικά φώτα προσέλκυσε τα καλαμάρια και με «ρουφήχτρα» τα ψάρεψε.

Σε κάθε περίπτωση, η υπεραλίευση των καλαμαριών από λίγους στέρησε από τους πολλούς παράκτιους ψαράδες της Ικαρίας τη δυνατότητα να ταϊσουν τις οικογένειές τους, αλλά και να απολαύσουν τη νυκτερινή πελαγίσια Ικαρία.

Υπάρχει και μια άλλη διάσταση. Ξέρουμε ότι στα ανοιχτά μεταξύ Ικαρίας και Χίου υπάρχουν σε μεγάλη πυκνότητα κητοειδή και μεγάλα θηλαστικά (φάλαινες, δελφίνια). Ο λόγος που βρίσκονται εκεί είναι η τροφή τους, που είναι κυρίως τα καλαμάρια. Η υπεραλίευση των καλαμαριών είναι ένα τεράστιο πλήγμα για τη βιοποικιλότητα της θάλασσάς μας, που συνεχώς φτωχαίνει. Πρέπει όλοι να αντιδράσουμε στο ψάρεμα μεγάλης έντασης.

επιστροφή

Περιβαλλοντικές εξελίξεις σε όλο τον κόσμο

(εκθέσεις, ειδήσεις, καμπάνιες, καλά παραδείγματα κλπ)

Ο οικοσύντροφος Τάσος Κρομμύδας μας ενημερώνει για τις περιβαλλοντικές εξελίξεις σε όλο τον κόσμο (εκθέσεις, ειδήσεις, καμπάνιες, καλά παραδείγματα κλπ). Τον ευχαριστούμε. Η σύνταξη

1. Εκθέσεις - ειδήσεις

· Έκθεση του ΟΟΣΑ με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας: Το 2010 στην Ελλάδα είχαμε 8346 πρόωρους θανάτους λόγω ατμοσφαιρικής ρύπανσης που αντιστοιχούν σε κόστος ευκαιρίας για την ελληνική οικονομία ύψους 23,6 δις$. Για όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ οι πρόωροι θάνατοι εκτιμώνται σε 3,5 εκατομμύρια με κόστος 1,7 τρις, για το 50% του οποίου ευθύνονται οι οδικές μεταφορές.

· Η Ελλάδα μπορεί να αποκτήσει έσοδα 2,5 δις το χρόνο με μεταρρύθμιση του Ευρ. Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπής.

· Συγκροτήθηκε το παγκόσμιο Πράσινο Κλιματικό Ταμείο το οποίο θα διαχειρίζεται τα 100 δις$ το χρόνο που έχουν υποσχεθεί να δίνουν ετησίως από το 2020 οι πλούσιες χώρες. Η Ελλάδα θα πρέπει να δίνει περίπου μισό δις$ το χρόνο.

· Ανανεωμένη η ιστοσελίδα http://greennewdeal.eu/ του Ευρωπαϊκού Πράσινου Ινστιτούτου με βασικά επιχειρήματα, καλές πρακτικές και εκδόσεις γύρω από 8 θεματικές ενότητες.

· WWF: κριτική στο «Αναπτυξιακό Πρότυπο Ελλάδα 2021».

· Σύμφωνα με το Ερευνητικό Κέντρο της Κομισιόν, μια υπερθέρμανση του πλανήτη κατά 3,5^oC θα οδηγήσει σε ετήσιο κόστος 190 δις για την ΕΕ ή 1,8% του ΑΕΠ. Οι επιπτώσεις θα είναι εντονότερες στη Νότια Ευρώπη με ετήσιες απώλειες 74 δις ή 3% του ΑΕΠ.

· Νέοι στόχοι ανακύκλωσης από την Κομισιόν: Το 2030 θα πρέπει να ανακυκλώνεται/ επαναχρησιμοποιείται το 70% των αστικών αποβλήτων και ειδικότερα για τις συσκευασίες το 80%. Από το 2025 θα απαγορεύεται η ταφή ανακυκλώσιμων ή κομποστοποιήσιμων υλικών.

· Ο Μάιος 2014 ήταν ο θερμότερος παγκοσμίως Μάιος που έχει καταγραφεί ποτέ. Ο Ιούνιος 2014 ήταν ο θερμότερος Ιούνιος που έχει καταγραφεί ποτέ.

· Στα 137 δις ευρώ ανέβηκε η εκτίμηση για το κόστος αποξήλωσης-καθαρισμού των πυρηνικών σταθμών της Βρετανίας.

· Η κυβέρνηση της Δανίας ανακοίνωσε πως στη χώρα η αιολική ενέργεια είναι ήδη η φτηνότερη τεχνολογία ηλεκτροπαραγωγής. Το 2016 το κόστος της αναμένεται να είναι το μισό σε σχέση με εκείνα θερμικών σταθμών.

· ΔΕΗ Πορτογαλίας: η αιολική ενέργεια είναι η φτηνότερη μορφή ηλεκτροπαραγωγής που διαθέτουμε.

· Έκθεση του Λευκού Οίκου: γλιτώνουμε χρήματα αν δράσουμε τώρα για το κλίμα. Κάθε δεκαετία καθυστέρησης ανάληψης δράσεων θα κάνει τις απαιτούμενες δράσεις 40% ακριβότερες.

· Πώς θα επηρεάσει η κλιματική αλλαγή 11 τομείς ανθρώπινης δραστηριότητας – ενημερωτικά σημειώματα με βάση την έκθεση του IPCC.

· ΔΝΤ: Η ενσωμάτωση στις τιμές ενέργειας του πραγματικού τους κόστος θα μειώσει κατά 63% τους πρόωρους θανάτους λόγω ατμοσφαιρικής ρύπανσης, κατά 23% τις παγκόμσιες εκπομπές CO2 και θα δημιουργήσει κρατικά έσοδα της τάξης του 2,6% του παγκόσμιου ΑΕΠ.

· Η ετήσια έκθεση Η Κατάσταση του Κλίματος το 2013 με τη συμμετοχή 425 επιστημόνων από 57 χώρες.

· Η παραγωγή βοδινού κρέατος απαιτεί 28 φορές περισσότερη γη και 11 φορές περισσότερο νερό σε σχέση με το χοιρινό ή τα πουλερικά και προκαλεί 5 φορές περισσότερες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.

· Ακραία καιρικά φαινόμενα έχουν προκαλέσει 2 εκατομμύρια θανάτους και 2,4 τρις$ σε ζημιές την περίοδο 1970-2012, ΄συμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Μετεωρολογίας.

· Υπεραλιεύεται το 91% των ιχθυαποθεμάτων της Μεσογείου.

· Τα πλαστικά απορρίμματα προκαλούν ζημιές ύψους 13 δις$ το χρόνο στα θαλάσσια οικοσυστήματα.

· Εκτιμήσεις για την άνοδο της στάθμης των ευρωπαϊκών θαλασσών.

· Εφαρμόζοντας το πλαίσιο των Πλανητικών Ορίων για τον υπολογισμό του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της Ευρώπης.

2. Καλά νέα και παραδείγματα

· · Βραβεία οικολογικής καινοτομίας 2014. Στους νικητές περιλαμβάνεται ελληνική επιχείρηση που παράγει μπρικέτες από απόβλητα ελαιοτριβείων

· «Πράσινες θέσεις εργασίας – Μια βιώσιμη διέξοδος από την κρίση» - μια έκδοση στα ελληνικά από την Ομάδα των Πράσινων στο Ευρωκοινοβούλιο.

· 100 περιοχές στη Γερμανία και την Ευρώπη που έχουν υιοθετήσει σχέδια δράσης για μετάβαση σε 100% ΑΠΕ.

· Το να είσαι ιδιοκτήτης της δικής σου μικρο-μονάδας ηλεκτροπαραγωγής δεν είναι και τόσο τρελή ιδέα τελικά..

· Ανοίγει ο δρόμος για πλωτές ανεμογεννήτριες εμπορικής κλίμακας

· 10 από τις πιο καινοτόμες λύσεις βιωσιμότητας σε πόλεις του κόσμου.

· Οι κάτοικοι του Βερολίνου απέρριψαν με 65% το σχέδιο του Δήμου για δόμηση του 20% του παλιού Αεροδρομίου Tempelhof συνολικής έκτασης 3 χιλιάδων στρεμμάτων.

· Πρωτοβουλίες σε μέρη του κόσμου για τη μείωση χρήσης της πλαστικής σακούλας. Πάνω από 20 εκατομμύρια Αμερικανοί ζουν σε Δήμους όπου οι πλαστικές σακούλες είτε απαγορεύονται είτε κοστίζουν.

· Το να μετακομίσεις σε περιοχή με καλή πρόσβαση σε χώρους πρασίνου έχει σημαντική και μόνιμη θετική επίπτωση στην ψυχολογική υγεία.

· Συστήματα ενοικίασης κοινόχρηστων ποδηλάτων με 1200 ποδήλατα υπάρχουν ήδη σε 19 Δήμους της χώρας ενώ το παράδειγμα ετοιμάζονται να ακολουθήσουν άλλοι 20 Δήμοι.

· Το Ελσίνκι σχεδιάζει να μετασχηματίσει τις μαζικές συγκοινωνίες του αξιοποιώντας σύγχρονες τεχνολογίες ώστε σε 10 χρόνια οι κάτοικοί του να μην έχουν λόγο να κατέχουν αυτοκίνητο.

· Η Ινδία σχεδιάζει να φυτέψει 2 δισεκατομμύρια δέντρα κατά μήκος των αυτοκινητοδρόμων της δημιουργώντας παράλληλα 300 χιλιάδες θέσεις εργασίας.

3. Διάφορα

· Πανευρωπαϊκή καμπάνια συλλογής υπογραφών ενάντια στην TTIP ξεκινά το Σεπτέμβριο 2014.

· 400 χιλιάδες έργα του Metropolitan Museum of Art διαθέσιμα online σε υψηλή ευκρίνεια.

· Μαγευτικά ταξίδια με ελικόπτερο πάνω από τις ακτές της χώρας.

επιστροφή

Προτεινόμενη ηλεκτρονική βιβλιοθήκη: WWF

Στο www.wwf.gr/library θα βρείτε μια καλή βιβλιοθήκη για τα παρακάτω θέματα:

(19-11-2014)

επιστροφή

ΕΛΣΤΑΤ: Διαδραστικός χάρτης της Ελλάδας με βασικά χαρακτηριστικά μόνιμου πληθυσμού έως επίπεδο Δήμου

Δείτε το στο: http://www.statistics.gr/portal/page/portal/ESYE/PAGE-interactive-census-map

Επίσης, ένα πολύ ενδιαφέρον infographic: http://interweaveagency.gr/demographics-greece/

επιστροφή

Οι σωλήνες νερού μπορούν να παράγουν …ηλεκτρισμό!

Στο Πόρτλαντ οι κάτοικοι παράγουν τη δική τους ενέργεια με τη ροή των σωληνώσεων του πόσιμου νερού. Είναι απλό. Προσαρμόζεται μια μικρή έλικα μέσα στον κεντρικό σωλήνα ύδρευσης, που καθώς ρέει το νερό αυτή περιστρέφεται. Έξω από το σωλήνα ο άξονας της περιστροφής τροφοδοτεί μια ηλεκτρογεννήτρια. Κατά μήκος του σωλήνα μπορούν να τοποθετηθούν μεγάλος αριθμός τέτοιων γεννητριών. Δείτε τη διάταξη στην παρακάτω σύνδεση

Portland’s water pipes are the city’s newest source of clean energy

Επίσης υπάρχει και το smart city της IBM που δεν είναι παρά ένα ψηφιακό σύστημα διαχείρισης ύδατος και ηλεκτρισμού.

επιστροφή

Βουλή: Πώς να βρίσκετε ερωτήσεις βουλευτών που έχουν κατατεθεί και απαντήσεις

Ένα χρήσιμο εργαλείο για να παρακολουθεί κανείς ερωτήσεις στη Βουλή και τις αντίστοιχες απαντήσεις Βουλή των Ελλήνων / Κοινοβουλευτικός Έλεγχος

επιστροφή

Κατεβάστε 2.500 ταινίες και 100 ντοκιμαντέρ!

2.500 δωρεάν ταινίες μας προσφέρει το Films for Action.

Η εναλλακτική κοινότητα πληροφόρησης Films for Action μας προσφέρει τη δυνατότητα να δούμε περισσότερες από 2.500 ταινίες, ντοκιμαντέρ και κινηματικά βίντεο εντελώς δωρεάν.

Μπορείτε να διαλέξετε ταινίες ανάμεσα σε δεκάδες κατηγορίες (ακτιβισμός, δικαιώματα, περιβάλλον, τροφή, υγεία, παγκοσμιοποίηση κ.ο.κ.) ή ακόμα και να προσθέσετε εσείς οι ίδιοι το δικό σας βιντεάκι.
Μια μοναδική συλλογή με ντοκιμαντέρ και φιλμ που όλοι πρέπει να δούμε!
Βρείτε ολόκληρο το υλικό συγκεντρωμένο εδώ.

(Από Γρηγόρη Μαλτέζο. Ευχαριστούμε. )

«Σας στέλνω μια συλλογή με 100 ντοκιμαντέρ για ενεργούς πολίτες και ανοιχτά μυαλά, το ένα καλύτερο από το άλλο.
Αν κάποιος έχει τους συνδέσμους για κάποιο ή κάποια από αυτά με ελληνικούς υπότιτλους τον παρακαλώ να μου τους στείλει. Είναι για καλό σκοπό, κερδοσκοπικό, να τους προωθήσουμε στα χιλιόπουλα, τα παιδιά της χιλιετίας, τα δίλιτρα, αυτά που γεννήθηκαν γύρω στο 2000 από αυτά που κλέψαμε ότι απολαύσαμε εμείς που γεννηθήκαμε τον προηγούμενο αιώνα...

http://www.filmsforaction.org/top-100-documentaries/»

Με φιλικούς χαιρετισμούς Χρυσόστομος Φουντούλης

Σ.τ.σ. ευχαριστούμε φίλε Χρυσόστομε

επιστροφή

166 ντοκιμαντέρ που αξίζει να δείτε. Εδώ δωρεάν!

Πολύ ενδιαφέροντα. Ξεχωρίσαμε τα:

59. Ancient Knowledge (2012)

89. Culture in Decline – Episode 4: War on Nature (2013)

100. Blue Gold: World Water Wars (2008)

117. Real Estate 4 Ransom: Why Does Land Cost the Earth? (2012)
118. Vanishing of the Bees (2009)

141. True History of Marijuana

155. The Great Culling: Our Water

163. The Shock Doctrine

http://www.enallaktikos.gr/ar4409el_166-ntokimanter-poy-aksizei-na-deite-edw-dwrean.html

επιστροφή

Κατεβάστε δωρεάν 15 βιβλία του Κορνήλιου Καστοριάδη

Αποκτήστε δωρεάν εδώ και διαβάστε τα σημαντικότερα έργα του μεγάλου Έλληνα στοχαστή

Κορνήλιος Καστοριάδης-Η φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας

Κορνήλιος Καστοριάδης-Σπάνιο υλικό και συνεντεύξεις

Κορνήλιος Καστοριάδης-Είμαστε υπεύθυνοι για την ιστορία μας
Κορνήλιος Καστοριάδης-Ελληνική Δημοκρατία

Κορνήλιος Καστοριάδης-Κον Μπεντίτ-Από την οικολογία στην αυτονομία

Κορνήλιος Καστοριάδης-Τα σταυροδρόμα του λαβυρίνθου

Κορνήλιος Καστοριάδης-Η άνοδος της ασημαντότητας

Κορνήλιος Καστοριάδης-Θρυμματισμένος κόσμος

Κορνήλιος Καστοριάδης: Η Κοινωνική Μεταβολή ως Δημιουργία

Κορνήλιος Καστοριάδης - Εκφραστικά μέσα της ποιήσεως

10 συνεντεύξεις του Κορνήλιου Καστοριάδη

Κορνήλιος Καστοριάδης – Η άνοδος της ασημαντότητας

Αφιέρωµα στον Κορνήλιο Καστοριάδη

Κορνήλιος Καστοριάδης – Αυτοδιαχείριση και Ιεραρχία .pdf

http://www.enallaktikos.gr/ar5903el_katevaste-dwrean-15-vivlia-toy-kornilioy-kastoriadi-edw.html

επιστροφή

Παρατηρητήριο ΤΑΙΠΕΔ - Διαδραστικός χάρτης. Πολύ χρήσιμο εργαλείο από την Ορνιθολογική:

Δείτε το στο http://www.ornithologiki.gr/page_cn.php?aID=1673

http://files.ornithologiki.gr/docs/TAIPED/map.html

επιστροφή

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑΣ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ

Η παρακάτω καταγραφή περνάει καθημερινά από μπροστά μας όταν βλέπουμε τηλεόραση. Ενημερωθείτε. ΗΓ

Ad hominem: Επίθεση στον άνθρωπο και όχι στα επιχειρήματά του

Ad nauseam: Επανάληψη του ίδιου επιχειρήματος ("μέχρι ναυτίας") σε μορφή σλόγκαν μέχρι να γίνει πιστευτό. Λειτουργεί καλύτερα οτάν τα μέσα ενημέρωσης είναι περιορισμένα και ελεγχόμενα.

Επίκληση αυθεντιών: Όταν διάφοροι "ειδικοί" υποστηρίζουν αυτό που η προπαγάνδα θέλει να αποδείξει ως την μόνη αλήθεια

Χρήση φόβου: Εδραίωση αισθημάτων αγωνίας και πανικού στον γενικό πληθυσμό συνήθως με την επίκληση ενός ανώτερου εξωτερικού μεγάλου κινδύνου

Χρήση στερεότυπων και προκαταλήψεων: Εκμετάλλευση προκαταλήψεων του κοινού- στόχου για επίταση των φόβων και αντιπαθειών τους συνήθως με χρήση αναπόδεικτων συσχετισμών. π.χ. ΌΛΟΙ οι δημόσιοι υπάλληλοι είναι τεμπέληδες, ΟΛΟΙ οι μετανάστες είναι παράνομοι.

Πολύ Μεγάλα Ψέματα: Το ψέμα είναι τόσο μεγάλο και παράλογο ώστε αυτός που το ακούει να συμπεράνει ότι αποκλείται να λέγεται ένα τόσο μεγάλο ψέμα σε όλο τον κόσμο τόσο ξεδιάντροπα, ώστε τελικά να το πιστέψει.

Μονόδρομος: Αφού όλοι το κάνουν, κάντο κι εσύ ως την μόνη δυνατή πιθανότητα επιτυχίας (χρήση ψυχολογίας της μάζας)

Άσπρο-Μαύρο: "Αν δεν είσαι μαζί μας, είσαι εχθρός μας".

Ο Απλός Άνθρωπος: Η θέση της προπαγάνδας παρουσιάζεται ως η θέση του απλού ανθρώπου ώστε ο τελευταίος να νιώσει ασφάλεια και να ταυτιστεί με αυτήν.

Δαιμονοποίηση της Αντίθετης Άποψης: Οι έχοντες άλλη άποψη εμφανίζονται ως τρελοί ή κακοί

Παραπληροφόρηση: Παραποίηση Στοιχείων, Μοντάζ Φωτογραφιών, Μοντάζ Ομιλιών και Δηλώσεων, Τεχνητό κλίμα ευφορίας: Επιβραβεύσεις από ξένες εξουσίες κλπ.

Αποκοπή Φράσεων: Επιλεκτική χρήση φράσεων του αντιπάλου για την αλλοίωση του νοήματος και της πρόθεσης τους

Ύψωμα Σημαίας: Επίκληση πατριωτισμού ακόμη και για ενέργειες τελείως παράλογες ή άσχετες με την έννοια του πατριωτισμού

Αστραφτερές Γενικεύσεις: Όμορφα λόγια με κενό ουσίας και περιεχομένου

Μισή Αλήθεια: Απόκρυψη της πλήρους εικόνας, π.χ. ποσοστιαία μείωση ελλείμματος χωρίς παράλληλη αναφορά στην ανεργία ή στο χρέος

Επιτηδευμένες Γενικότητες: Χρήση ασαφών στόχων ώστε να αποφευχθεί η ευθύνη σε περίπτωση αθέτησης

Ευφημισμοί και Δυσφημισμοί: χρήση "ταμπέλας". π.χ. χρήση της λέξης φιλελεύθερος (ποιός δεν είναι φίλος της ελευθερίας;!) ως ευφημισμός για να υποδηλώσει κάτι πολύ διαφορετικό από αυτό που είναι η "φιλελεύθερη" πολιτική ή π.χ. χρήση της λέξης συντηρητικός για να αποδειχτεί οπισθοδρομισμός κ.α.

Φορτισμένες Λέξεις: Λέξεις που σημαίνουν κάτι πολύ περισσότερο από αυτό που μπορεί να είναι π.χ. απλές αλλαγές ονομάζονται μεταρρυθμίσεις

Αρνητικοί Χαρακτηρισμοί: Χρήση χαρακτηρισμών που εμπεριέχουν λογικό σφάλμα αλλά δημιουργούν συνειρμούς που ευνοούν αυτό που η προπαγάνδα θέλει να αποδείξει.

Υπεραπλούστευση: Χρήση γενικεύσεων για την περιγραφή περίπλοκων κοινωνικοοικονομικών προβλημάτων

Εκλογίκευση: Χρήση ασαφών και ευχάριστων φράσεων για την την εκλογίκευση παράλογων φαινομένων

Λογική Πλάνη: Χρήση αδιαμφισβήτητης αλήθειας που ωστόσο είναι άσχετη με το προκείμενο

Επανάληψη: Χρήση ίδιας φράσης κάνοντας "πλύση εγκεφάλου" ώστε να αδυνατεί ο εγκέφαλος να σκεφτεί κάτι διαφορετικό. Συνήθως συνδέεται με την χρήση σλόγκαν.

Συνειρμική Μεταφορά: Χρήση συμβόλων, φράσεων με θετικό συνειρμό, π.χ. ανάπτυξη που είναι εκ φύσεων κάτι θετικό, για την αποδοχή δυσμενών μέτρων

Υπόνοια: Σε συνδυασμό με την προηγούμενη τεχνική, αφήνεται να εννοηθεί ότι η ανάπτυξη θα είναι για το καλό των πολιτών, κάτι που θα ήταν αδύνατον να γίνει αποδεκτό αν γινόταν σαφής εξήγηση του τι ακριβώς σημαίνει ανάπτυξη και ποιους θα ωφελήσει.

Ramnousia.com

επιστροφή

Ειδήσεις από τη γειτονιά μας

Πληροφορίες για το Σχέδιο Διαχείρισης υδατικών πόρων του Υδατικού Διαμερίσματος Νήσων Αιγαίου

Τόπος ανάρτησης των κυριότερων στοιχείων του Σχεδίου Διαχείρισης των υδατικών πόρων του Υδατικού Διαμερίσματος Νήσων Αιγαίου

Αναρτώνται τα κυριότερα στοιχεία του Προσχεδίου Διαχείρισης ώστε να μπορέσετε να στείλετε απόψεις για την οριστική διαμόρφωση του Σχεδίου Διαχείρισης του Υδατικού Διαμερίσματος
Ειδικότερα παρέχονται:

΄- Το Προσχέδιο Διαχείρισης των υδατικών πόρων του Υδατικού Διαμερίσματος Νήσων Αιγαίου

Το παρόν Προσχέδιο Διαχείρισης υδατικών πόρων περιλαμβάνει τα σημαντικότερα ζητήματα διαχείρισης των υδατικών πόρων του Υδατικού Διαμερίσματος Νήσων Αιγαίου.
Το Προσχέδιο Διαχείρισης υδατικών πόρων του ΥΔ Νήσων Αιγαίου θα το βρείτε εδώ

Παραρτήματα:

1. Κατάλογος προγραμματιζόμενων και νέων έργων/δραστηριοτήτων αξιοποίησης υδατικών πόρων

2. Πίνακας με υφιστάμενες και προγραμματιζόμενες μονάδες αφαλάτωσης στο ΥΔ Νήσων Αιγαίου

- Περίληψη της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ)
Η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων εντοπίζει, περιγράφει και αξιολογεί σε στρατηγικό επίπεδο τις επιπτώσεις στο περιβάλλον από την εφαρμογή των Σχεδίων Διαχείρισης σε κάθε Υδατικό Διαμέρισμα, αναλύοντας τη σκοπιμότητα των Σχεδίων Διαχείρισης και αξιολογώντας εναλλακτικά σενάρια λύσεων στα ζητήματα διαχείρισης νερού. Η αναγκαιότητα υποβολής των διαχειριστικών σχεδίων νερών στη διαδικασία της Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης (ΣΠΕ) προκύπτει από σχετική Οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2001/42/ΕΚ), η οποία ενσωματώθηκε στο εθνικό δίκαιο το 2006. Για πρώτη φορά τα Σχέδια Διαχείρισης υδατικών πόρων αξιολογούνται περιβαλλοντικά σε στρατηγικό επίπεδο, διαμορφώνοντας τις αναγκαίες συνθήκες για φιλικότερο προς το περιβάλλον σχεδιασμό σε πρώιμο στάδιο.
Η περίληψη της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων θα αναρτηθεί σε επόμενο στάδιο

Πληροφορίες, ερωτήσεις, αποστολή απόψεων:

Ειδική Γραμματεία Υδάτων, Μ. Ιατρίδου 2 & Λεωφ. Κηφισίας, ΤΚ 115 26Αθήνα, τηλ: 2106931272
2106931250, Fax: 2106994355, Ε-mail: info.egy@prv.ypeka.gr

Πηγή: http://wfd.ypeka.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=151&Itemid=1

επιστροφή

Σύσκεψη στην Περιφέρεια Αττικής για την Βιντζότρατα

Με αφορμή την αναστάτωση που έχει προκληθεί από τις αρχές του χρόνου σε όλη την Ελλάδα, από την ιδιότυπη, αμφιλεγόμενη αδειοδότηση της αλιείας με βιντζότρατα σε ρηχά νερά, η οποία προεκλογικά βαφτίστηκε ως «επιστημονική έρευνα», την Παρασκευή 6/2, έγινε για το θέμα αυτό σύσκεψη- συζήτηση στην Εποπτεία Αλιείας της Περιφέρειας Αττικής.
Η συζήτηση επικεντρώθηκε στην αιτιολόγηση αυτής της αμφιλεγόμενης υπουργικής απόφασης (άλλη μία καινοτομία της χώρας μας μέσα από τις πολιτικές της προηγούμενης κυβέρνησης), καθώς από την αρχή του 2015 οι 267 ελληνικές βιντζότρατες ψαρεύουν στο σύνολο της χώρας, επαναφέροντας ουσιαστικά σε ισχύ βασιλικό διάταγμα του 1966 και καταργώντας την ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Η υπ. απόφαση επικαλείται «επιστημονικούς λόγους», αλλά θα πραγματοποιείται χωρίς την παρουσία επιστημόνων, με μοναδική υποχρέωση των συγκεκριμένων ψαράδων τη συμπλήρωση ενός εντύπου καταγραφής!!! Η απόφαση του πρώην υπουργού αναφέρει βέβαια ότι «το αλίευμα πρέπει να περιορίζεται στην απολύτως απαραίτητη ποσότητα και να χρησιμοποιείται αποκλειστικά για τις ανάγκες της αλιευτικής έρευνας», αλλά αυτό γίνεται χωρίς την παρουσία επιστημόνων που θα συγκεντρώσουν τα δεδομένα και θα τεκμηριώσουν την έρευνα!

Όπως τονίστηκε άλλωστε στη σύσκεψη, βάση της υπ. απόφασης για την πειραματική αλιεία, τα συγκεκριμένα αλιεύματα δεν θα έπρεπε να πωλούνται, παρόλα αυτά όμως διακινούνται κανονικά στη ελληνική αγορά. Από τα αλιεύματα λοιπόν που πωλούνται παράνομα είναι αυτονόητο ότι ο κάθε αλιέας έχει το ελεύθερο να περιγράψει την ψαριά του κατά το δοκούν, και όχι με βάση τα πραγματικά στοιχεία.

Το παράδοξο είναι ότι τα αναξιόπιστα στοιχεία που θα συλλέξουν οι ψαράδες, μαζί με δεδομένα που συλλέχθηκαν στις αρχές 2000, θα αποτελέσουν τη βάση νέας επιστημονικής μελέτης για τη διαχείριση του αλιευτικού εργαλείου της βιντζότρατας. Μία μελέτη που δεν συμβαδίζει με τα ευρωπαϊκά δεδομένα και τα δεδομένα καμίας πολιτισμένης χώρας. Αναπόφευκτα θα απορριφθεί από τις ευρωπαϊκές αρχές, οδηγώντας και στην οριστική κατάργηση του αλιευτικού εργαλείου της βιντζότρατας (και όχι στην βελτίωση του συγκεκριμένου τρόπου αλιείας , που θα έπρεπε να ήταν ο στόχος της μελέτης).

Στη σύσκεψη συμμετείχαν εκπρόσωποι της Περιφέρειας, του Λιμεναρχείου Πειραιά, επιστήμονας από το ΕΛΚΕΘΕ, το Αρχιπέλαγος και εκπρόσωποι φορέων των παράκτιων αλιέων από πολλές περιοχές της Ελλάδας (Ευβοϊκός, Κυκλάδες, αν. Αιγαίο κλπ), καθώς και αλιείς βιντζότρατας.

Η συζήτηση ήταν έντονη και φορτισμένη, καθώς οι παράκτιοι αλιείς νιώθουν μεγάλη αγανάκτηση με τα πεπραγμένα της προηγούμενης κυβέρνησης, αλλά και το ρόλο που παίζουν οι εκάστοτε μελέτες και μελετητές, που επί χρόνια στηρίζουν τα συμφέροντα συγκεκριμένων συντεχνιών, και όχι τη βιωσιμότητα της αλιείας και το δημόσιο συμφέρον. Είναι γεγονός άλλωστε ότι οι αλιείς αισθάνονται ιδιαίτερα ευάλωτοι, καθώς με την σκόπιμη κατάργηση των συλλογικών τους οργάνων, δεν μπορούν πλέον να αντιδρούν συλλογικά και οργανωμένα και να υπερασπίζονται τα συμφέροντα της αλιείας και του κλάδου τους.

Υπέρμαχος αυτής της σκανδαλώδους «επιστημονικής έρευνας» παρουσιάστηκε ο κ. Καβαδδάς, ιχθυολόγος από το ΕΛΚΕΘΕ. Μίας έρευνας η οποία με τον τρόπο που σχεδιάστηκε και υλοποιείται, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο τα τελευταία χρόνια εκτελούνται κατά παραγγελία έρευνες από ανθρώπους που κρύβονται πίσω από δημόσια ιδρύματα, εξυπηρετώντας συμφέροντα συντεχνιών και όχι το δημόσιο συμφέρον.

Έπειτα από 2 ώρες επίμονων ερωτήσεων, τόσο από πλευράς των αλιέων όσο και από πλευράς του Αρχιπελάγους, η προσπάθεια του κ. Καβαδδά να καλύψει με επιστημονικοφανή λόγο, τα κενά, τα ερωτηματικά και το σκανδαλώδη σχεδιασμό αυτής της έρευνας, έπεσαν στο κενό. Βέβαια τόσο η συγκεκριμένη «έρευνα» όσο και η σχετική υπουργική απόφαση, είναι αποτέλεσμα της συνέργειας πολλών, που μέσα από τις θεσμικές τους θέσεις εδώ και δεκαετίες έχουν συμβάλει τα μέγιστα στο άδειασμα των θαλασσών μας και στην αποδόμηση της μικρής παράκτιας αλιείας.

Το Αρχιπέλαγος, βρίσκεται σε διαδικασία ενημέρωσης με τεκμηριωμένα στοιχεία των νέων αρμόδιων υπουργών, για όλη αυτή την κατάσταση, πάντα σε στενή συνεργασία με δεκάδες αλιευτικούς φορείς ανά την Ελλάδα, ευχόμενοι ότι δεν θα υιοθετήσουν τα κακώς κείμενα και τις πρακτικές του παρελθόντος.

Σε όλο αυτό το θέατρο του παραλόγου, που για άλλη μία φορά συμβάλει στην εξάντληση των αλιευτικών μας πόρων, το Αρχιπέλαγος έχει μόνο στόχο να υπερασπιστεί τη βιωσιμότητα της ελληνικής αλιείας και των θαλασσών μας.

Αυτό που δεν πρέπει να ξεχνάμε είναι ότι οι αλιευτικοί μας πόροι είναι κοινό κτήμα όλων μας. Από αυτούς εξαρτάται η διατροφή μας, το μέλλον της αλιείας μας, αλλά και η επιβίωση της μοναδικής βιοποικιλότητας των θαλασσών μας.

Θοδωρής Τσιμπίδης

Διευθυντής – Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας

επιστροφή

Ανάστατοι οι εκπρόσωποι των παράκτιων αλιευτικών φορέων από κάθε γωνιά της Ελλάδας συγκεντρώθηκαν νωρίς εχθές το πρωί στη Γενική Διεύθυνση Βιώσιμης Αλιείας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης. Αφήνοντας τα καΐκια και τις δουλειές τους, ταξίδεψαν με κάθε μέσο για να παρευρεθούν στη συνάντηση με το Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου και τη Διεύθυνση Αλιείας. Η συνάντηση είχε θέμα την πρόταση του υπουργείου για την επαναφορά της δυνατότητας αλιείας με μηχανότρατα σε ελάχιστη απόσταση ενός ναυτικού μιλίου από τη στεριά, ενάντια στην ευρωπαϊκή και ελληνική νομοθεσία.

Η συζήτηση ήταν έντονη και φορτισμένη, καθώς λίγες μέρες πριν από τις εκλογές το υπουργείο επιλέγει για μία ακόμα φορά να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα της βιομηχανικής αλιείας. Η απορία όλων ήταν το γιατί το υπουργείο επιλέγει να αγνοεί τις πολυάριθμες εκκλήσεις και προτάσεις από τους αλιείς ανά την Ελλάδα για τη λήψη μέτρων που θα αναστρέψουν τη συνεχιζόμενη μείωση των αλιευτικών αποθεμάτων.

Η νέα πρόταση του υπουργείου για την επαναφορά της αλιείας στο ένα ναυτικό μίλι από τη στεριά, εξυπηρετεί ουσιαστικά τους 300 πλοιοκτήτες της βιομηχανικής αλιείας. Βασίζεται δε σε ένα άκρως αμφιλεγόμενο διαχειριστικό σχέδιο για την αλιεία με μηχανότρατα, το οποίο ουσιαστικά επιχειρεί να καταργήσει την ευρωπαϊκή και την ελληνική νομοθεσία.

Ο Διευθυντής του Αρχιπελάγους, Θοδωρής Τσιμπίδης, παρευρέθηκε στη συνάντηση εκπροσωπώντας τους αλιευτικούς συλλόγους Λειψών και Λέρου, δεδομένου ότι το υπουργείο είχε φροντίσει επιμελώς η συνάντηση να αφορά μόνο αλιευτικούς συλλόγους. Οι εκπρόσωποι των ψαράδων από όλη την Ελλάδα, δήλωσαν ότι η σκόπιμη υποβάθμιση της ελληνικής αλιείας δεν μπορεί να συνεχιστεί. Απορίες επίσης εκφράστηκαν για τα πεπραγμένα του υπουργείου, αλλά και για τις πραγματικές προθέσεις της απερχόμενης πολιτικής ηγεσίας σχετικά με την αλιεία. Για πολλοστή φορά, τα μόνα θέματα που προσπαθούν να διευθετήσουν, είναι οι υποθέσεις της βιομηχανικής αλιείας, η οποία φέρει τη μεγαλύτερη ευθύνη για την αφαίμαξη των αλιευτικών μας πόρων και την καταστροφή των παραγωγικών θαλάσσιων οικοσυστημάτων.

Οι εκπρόσωποι των αλιευτικών φορέων και το Αρχιπέλαγος, δηλώσαμε από κοινού ότι είμαστε αποφασισμένοι να δοθεί ένα τέλος σε αυτές τις καταστροφικές πρακτικές και πολιτικές. Η κατάσταση της ελληνικής αλιείας είναι δραματική και πολλά αποθέματα πλησιάζουν τα όρια τις κατάρρευσης, ενώ η αλιεία κινδυνεύει να γίνει μη βιώσιμο επάγγελμα καθώς οι θάλασσες μας αδειάζουν. Η παράνομη και καταστροφική αλιεία είναι ανεξέλεγκτη σε κάθε σημείο των θαλασσών μας. Το υπουργείο όμως επιλέγει να αγνοεί τα μέτρα, τις πολιτικές και τους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς που μπορούν να στηρίξουν την ανάκαμψη των αλιευτικών μας πόρων. Αυτές οι καταστροφικές νοοτροπίες και πολιτικές δεν μπορεί να είναι πλέον αποδεκτές, όπως δήλωσε το σύνολο των αλιέων που είναι ενάντια στην προσπάθεια του υπουργείου να επαναφέρει τη δυνατότητα αλιείας με μηχανότρατα στο ένα ναυτικό μίλι από τη στεριά.

Οι αλιείς και το Αρχιπέλαγος δήλωσαν ότι θα αντιταχθούν με κάθε νόμιμο μέσο στην πιθανή εφαρμογή αυτού του μέτρου. Απαιτούν από την απερχόμενη ηγεσία του υπουργείου να απέχει από οποιαδήποτε απόφαση τελευταίας στιγμής πριν τις εκλογές, που εξυπηρετεί μικροσυμφέροντα και όχι τη βιωσιμότητα της αλιείας.

Αναστασία Μήλιου

Διευθύντρια Έρευνας στο Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος»

(ελήφθη 21-1-2015)

επιστροφή

Κοινή Πρωτοβουλία ενάντια στην ιδιωτικοποίηση των Περιφερειακών Αεροδρομίων-

Τα Περιφερειακά Αεροδρόμια ανήκουν στο λαό. Δεν αποτελούν λεία του ΤΑΙΠΕΔ

Μας έστειλαν την παρακάτω εξαιρετική πρωτοβουλία, που πήρε η Περιφ. Ιονίων Νήσων. Δεν υπογράφουν οι Περιφέρειες Βορείου και Νοτίου Αιγαίου, Δήμοι και φορείς των νησιών του Αιγαίου γιατί μάλλον θα βρίσκονται στη δεύτερη ομάδα ιδιωτικοποίησης. Η Κυβέρνηση ξέρει τι κάνει. Για να μην τους έχει όλους μαζί διαμαρτυρόμενους προωθεί την ιδιωτικοποίηση κατά ομάδες αεροδρομίων. Οι Περιφέρειες, οι Δήμοι και οι φορείς του Αιγαίου θα πρέπει να εκφράσουν την αλληλεγγύη τους στις περιοχές που πλήττονται: Στο Ιόνιο, τη Θεσσαλονίκη, τα Χανιά, την Καβάλα και την Αιτωλοακαρνανία. Αύριο, που θα ζητάμε και εμείς υποστήριξη, θα μας το ανταποδώσουν. –η σύνταξη

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ

ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ

Email : pin@pin.gov.gr

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Κοινή Πρωτοβουλία ενάντια στην ιδιωτικοποίηση των Περιφερειακών Αεροδρομίων

Διαμαρτυρία Δευτέρα 20-10-14 στις 11:00 έξω από το ΤΑΙΠΕΔ και Κοινή Συνέντευξη Τύπου 13:30 στην αίθουσα της Ε.Σ.Η.Ε.Α.

Οι αγώνες της κοινωνίας ενάντια στην αδικαιολόγητη και επιζήμια για την ελληνική οικονομία αποκρατικοποίηση των Περιφερειακών Κρατικών Αερολιμένων, δημιούργησε την ανάγκη του συντονισμού των δράσεων των τοπικών φορέων και συλλογικοτήτων. Από τη Θεσσαλονίκη, την Κέρκυρα, την Κεφαλλονιά, τη Ζάκυνθο, τα Χανιά, την Καβάλα και το Άκτιο (την πρώτη ομάδα ιδιωτικοποίησης) όλοι μαζί ενώνουμε τη φωνή μας απέναντι σε ό,τι προσβάλει την αξιοπρέπεια του ελληνικού λαού, απέναντι σε ό,τι υποθηκεύει το μέλλον των επόμενων γενεών.

· Τα Περιφερειακά Αεροδρόμια ανήκουν στο λαό. Δεν αποτελούν λεία του ΤΑΙΠΕΔ και των επίδοξων επενδυτών.

· Τα Περιφερειακά Αεροδρόμια, είναι απόλυτα κερδοφόρες και βιώσιμες επιχειρήσεις υπό δημόσιο έλεγχο και διοίκηση, ενισχύουν σημαντικά τον κρατικό προϋπολογισμό, δεν επιβαρύνουν τον Έλληνα φορολογούμενο και έχουν άμεσες δυνατότητες αύξησης της αποδοτικότητας - κερδοφορίας τους.

· Τα Περιφερειακά Αεροδρόμια είναι καίριες αναπτυξιακές υποδομές του ελληνικού κράτους και η ιδιωτικοποίησή τους, όχι μόνο θα επιφέρει δυσμενείς επιπτώσεις στις τοπικές μικροοικονομίες, αλλά θα δημιουργήσει κενό σε ζητήματα εθνικής ασφάλειας.

· Τα Περιφερειακά Αεροδρόμια ανήκουν στα ιδιόχρηστα πράγματα. Το ξεπούλημά τους είναι αντικείμενο στην αρχή της λαϊκής κυριαρχίας, αντιτιθέμενο στην εθνική ασφάλεια και την αρχή της αναλογικότητας.

Θεωρούμε θεσμική και ηθική υποχρέωσή μας, να υπερασπιστούμε τη δημόσια περιουσία του ελληνικού κράτους, να υπερασπιστούμε συνολικά την ακεραιότητα των κοινόχρηστων αναπαλλοτρίωτων πραγμάτων αυτής της πολιτείας. Ζητούμε να ακυρωθούν άμεσα οι δρομολογούμενες αποκρατικοποιήσεις των Περιφερειακών Κρατικών Αερολιμένων και επιφυλασσόμαστε να ασκήσουμε κάθε νόμιμο δικαίωμα ως Έλληνες πολίτες για το σκοπό αυτό. Η “Κοινή Πρωτοβουλία ενάντια στην ιδιωτικοποίηση των Περιφερειακών Αεροδρομίων” διαρκώς διευρύνεται, ήδη οργανώνει συλλαλητήρια σε όλη την Ελλάδα και συγκεντρώνει τα ψηφίσματα και τις υπογραφές των πολιτών. Η επιζήμια ιδιωτικοποίηση των Αεροδρομίων, που προκλητικά αγνοεί τη βούληση της συντριπτικής πλειοψηφίας του ελληνικού λαού, δεν θα περάσει.

Η κοινή πρωτοβουλία τοπικών φορέων και συλλογικοτήτων, θα δώσει Συνέντευξη Τύπου την Δευτέρα 13:30 στην αίθουσα της Ε.Σ.Η.Ε.Α. (Ακαδημίας 20, 3ος όροφος) και στις 11:00 θα πραγματοποιήσει διαμαρτυρία έξω από το κτίριο που στεγάζεται το ΤΑΙΠΕΔ (Κολοκοτρώνη 1 κ' Σταδίου). Θα δημιουργηθεί Επιτροπή για το συντονισμό των δικαστικών αγώνων της πρωτοβουλίας.

Πρόσωπα, θεσμικοί φορείς και συλλογικότητες,

της “Κοινής Πρωτοβουλίας ενάντια στην ιδιωτικοποίηση των Περιφερειακών Αεροδρομίων”

Περιφερειάρχης Ιονίων Νήσων Θεόδωρος Γαλιατσάτος
Περιφερειακή Ενότητα Χανίων
Δήμος Χανίων
Δήμος Αποκορώνου
Δήμος Καντάνου - Σελίνου
Δήμος Κισσάμου

· Δήμος Πλατανιά

· Δήμος Σφακίων

· Δήμος Γαύδου

Δήμαρχος Κέρκυρας Κώστας Νικολούζος
Δήμαρχος Λευκάδας Κώστας Δρακονταειδής
resis ΤΑΙΠΕΔ Θεσσαλονίκης
Αντιπεριφερειάρχης Κέρκυρας Νικολέττα Πανδή
Αντιπεριφερειάρχης Κεφαλλονιάς Παναγής Δρακουλόγκωνας
Αντιπεριφερειάρχης Λευκάδος Θεόδωρος Χαλικιάς
Αντιπεριφερειάρχης Ζακύνθου Ελευθέριος Νιοτόπουλος
Θεματικός Αντιπεριφερειάρχης ΠΙΝ Αλέκος Μιχαλάς
Θεματικός Αντιπεριφερειάρχης ΠΙΝ Διονύσης Στραβοράβδης
Θεματικός Αντιπεριφερειάρχης ΠΙΝ Διονύσης Τσούκας
Θεματικός Αντιπεριφερειάρχης ΠΙΝ Γιάννης Φοντάνας
Θεματικός Αντιπεριφερειάρχης ΠΙΝ Σπύρος Γαλιατσάτος
Θεματικός Αντιπεριφερειάρχης ΠΙΝ Αγγελική Παπαδάτου
Αντιδήμαρχος Κέρκυρας Γιώργος Ραιδεστινός
Περιφ. Σύμβ. Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης Μορφίδης Κώστας
Περιφ. Σύμβ. Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης Λασκαρίδης Παντελής
Περιφ. Σύμβ. Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης Τουρτούρης Σπύρος
Έπαρχος Ιθάκης Τσιντίλας Σπύρος
Δημοτικός Σύμβουλος Καβάλας Βέρρος Αριστείδης
Δημοτικός Σύμβουλος Καβάλας Ιωαννίδης Ηλίας
Δημοτικός Σύμβουλος Καβάλας Σωτηριάδης Σωτήρης
Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Νέστου Αμπεριάδης Περικλής
Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Παγγαίου Μπόνος Θεόδωρος
Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Θάσου Παπαφιλίππου Βασίλης
Πρόεδρος ΟΣΥΠΑ, Βασίλης Αλεβιζόπουλος
Σωματείο υπάλληλων ΥΠΑ Κέρκυρας

· Σύλλογος Υπαλλήλων Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας Χανίων

Εργατικό Κέντρο Κέρκυρας
Εργατικό Κέντρο Πρέβεζας

· Εργατικό Κέντρο Χανίων

· Δικηγορικός Σύλλογος Ν. Χανίων

Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας - Τμήμα Κέρκυρας
Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας - Τμήμα Κεφαλλονιάς

· Τεχνικό Επιμελητήριο Τμήμα Δυτ. Κρήτης

· Επιμελητήριο Χανίων

· Οικονομικό Επιμελητήριο Δυτ. Κρήτης

Εμπορικό Επιμελητήριο Κέρκυρας
Οικονομικό Επιμελητήριο Κέρκυρας
Εμποροεπαγγελματικός Σύλλογος Αργοστολίου

· Ομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών και Εμπόρων Ν. Χανίων

· Εμπορικός Σύλλογος Χανίων

· Νέος Εμπορικός Σύλλογος Κισσάμου

· Σύλλογος Καταστηματαρχών - Επιχειρηματιών Πλατανιά «Ο Ιάρδανος»

Ομοσπονδία Τουριστικών Καταλυμάτων & Ενοικιαζόμενων Δωματίων Κέρκυρας
Σύνδεσμος των εν Ελλάδι Ταξιδιωτικών Πρακτόρων (HATTA) Κέρκυρας

· Ένωση Ξενοδόχων Ν. Χανίων

· Ομοσπονδία Ενοικιαζομένων Δωματίων – Διαμερισμάτων Ν. Χανίων «ΑΠΤΕΡΑ»

· Ένωση Τουριστικών Καταλυμάτων Ν. Χανίων

· Σύνδεσμος Τουριστικών Γραφείων Δυτ. Κρήτης

Υπεραστικό ΚΤΕΛ Κέρκυρας
Αστικό ΚΤΕΛ Κέρκυρας

· Αστικό ΚΤΕΛ Χανίων

· Υπεραστικό ΚΤΕΛ Χανίων – Ρεθύμνης

· Σύνδεσμος Ιδιοκτητών ΤΑΧΙ Χανίων

· Σύλλογος Τουριστικών Λεωφορείων Ν. Χανίων

· Ένωση Ιδιοκτητών Γραφείων Ενοικιάσεων Αυτοκινήτων

Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Κέρκυρας
Πρωτοβουλία ενάντια στην εκποίηση των Αλυκών Λευκίμμης
Κίνημα ενάντια στην εκποίηση του Ερημίτη Κασσιώπης Κέρκυρας
Σύλλογος Προστασίας Υλαϊκού Λιμένα Κέρκυρας
Πρωτοβουλία Πολιτών Κεφαλλονιάς

· Ένωση Βενζινοπωλών Ν. Χανίων

· Σύλλογος Εστίασης

· Σύνδεσμος Επιχειρηματιών Διανομής Τροφίμων και Ποτών Ν. Χανίων

· Σύλλογος Λογιστών Ν. Χανίων

Βουλευτής Κέρκυρας, Στέφανος Σαμοΐλης
Βουλευτής Κεφαλλονιάς Αφροδίτη Θεοπεφτάτου
Βουλευτής Ζακύνθου Σταύρος Κοντονής
Βουλευτής Χανίων Γιώργος Σταθάκης
Βουλευτής Ρεθύμνου Ανδρέας Ξανθός
Βουλευτής Αιτ/νίας Τριανταφύλλου Μαρία
Βουλευτής Αιτ/νίας Βαρεμένος Γιώργος
Βουλευτής Πρέβεζας Κώστας Μπάρκας
Βουλευτής Θεσσαλονίκης Αμανατίδου Λίτσα
Βουλευτής Θεσσαλονίκης Αμανατίδης Γιάννης
Βουλευτής Θεσσαλονίκης Γαϊτάνη Ιωάννα
Βουλευτής Θεσσαλονίκης Κουράκης Τάσος
Βουλευτής Θεσσαλονίκης Χαραλαμπίδου Δέσποινα
Βουλευτής Δράμας Καραγιαννίδης Χρήστος

επιστροφή

Τα ‘Greenfields’ του ΤΑΙΠΕΔ

Του Κώστα Παπακωνσταντίνου

11 Ιουνίου 2014

Ένα πολύ σημαντικό άρθρο για τους μικρούς βιότοπους των νησιών και της ηπειρωτικής χώρας που απειλούνται με χτίσιμο από το ΤΑΙΠΕΔ, από τον νεοεκλεγέντα Δημοτικό Σύμβουλο Αιγιαλείας Κώστα Παπακωνσταντίνου και τέως Περιφερειακό Σύμβουλο Δυτικής Ελλάδας. Η θέση των τοπικών κοινωνιών και των δημάρχων δεν είναι βέβαιο ότι δεν βρίσκεται στο ίδιο μήκος κύματος με το ΤΑΙΠΕΔ και την τροικανή πολιτική του ξεπουλήματος. Το ανησυχητικό είναι ότι αύριο το ΤΑΙΠΕΔ μπορεί να προκηρύξει την εκποίηση και άλλων τέτοιων περιοχών και μικρών βιότοπων, όπως στην Ικαρία τα δικά μας Λιβάδι, Μεσαχτή, Γιαλισκάρι, Δράκανο, κλπ. Τάζουν βέβαια θέσεις εργασίας για τα μπετά που θα πέσουν στις παραλίες και θέσεις για καμαριέρες στα ξενοδοχεία που θα χτίσουν. Εκεί θα δούμε τη θέση του νεοεκλεγέντος δημάρχου (ΚΚΕ) και του τοπικού εργολαβικού λόμπι αλλά και της ίδιας της τοπικής κοινωνίας. Η.Γ.

Τρεις κατηγορίες ακινήτων του δημοσίου προς εκποίηση εμφανίζονται στους καταλόγους του ΤΑΙΠΕΔ: greenfields, income producing και operational buildings. Από αυτές, η πρώτη δημιουργεί ιδιαίτερες ανησυχίες. Διότι, σε αντίθεση με τις άλλες δύο κατηγορίες που αφορούν σε εκποίηση καθαρά εμπορικής περιουσίας (συνήθως κτήρια ή τουριστικές μονάδες) και όπου η «αξιοποίηση» δεν θα αλλάξει τη χρήση των «ακινήτων» (τα κτήρια παραμένουν κτήρια, τα ξενοδοχεία παραμένουν ξενοδοχεία κ.ό.κ.), η εκποίηση «χωραφιών» θα επιφέρει καταστροφική αλλαγή χρήσης σε δεκάδες χιλιάδες στρέμματα φυσικών περιοχών.

Ποια είναι αυτά τα «χωράφια»; Δεν θα διακινδυνεύσω συνολική τεχνική περιγραφή διότι το θέμα είναι πολύ σοβαρό και οι περιβαλλοντικές οργανώσεις πρέπει να κάνουν μια συνολική εμπεριστατωμένη ανάλυση. Με μια, όμως, ματιά στα pdf’s του ΤΑΙΠΕΔ, μπορούν να χωριστούν (κάπως αυθαίρετα, με βάση κυρίως τις οικολογικές επιπτώσεις και χωρίς, πάντα, σαφή όρια μεταξύ τους) σε τέσσερεις κατηγορίες:

Κάποια greenfields είναι «απλά» οικόπεδα μέσα σε ήδη δομημένες περιοχές (π.χ. μια σειρά από οικόπεδα στο Δήμο Θερμαϊκού). Το ίδιο το ΤΑΙΠΕΔ τα προτείνει για ανέγερση ιδιωτικών κατοικιών και δεν φαίνεται ο προορισμός τους να ήταν κάτι διαφορετικό (με εξαίρεση τυχόν πολεοδομικούς περιορισμούς).

Άλλα greenfields είναι κοινόχρηστοι χώροι με μεγάλη κοινωνική αξία. Τέτοια, για παράδειγμα, είναι η περιοχή «Μάτι» στην Άβυθο κοντά στο Αίγιο. Πλημμυρίζει από κόσμο το καλοκαίρι, καθώς βρίσκεται δίπλα στην πιο δημοφιλή παραλία. Η ιδιωτικοποίηση και η «αξιοποίηση» που προτείνει το ΤΑΙΠΕΔ για εμπορική εκμετάλλευση θα σημάνει απώλεια αυτής της λειτουργίας για την τοπική κοινωνία.

Μέχρι εδώ δεν απειλούνται περιοχές με ιδιαίτερη οικολογική αξία. Αυτό συμβαίνει στις επόμενες δύο κατηγορίες:

Η πιο σοβαρή κατηγορία από πλευράς οικολογικού status είναι τα greenfields που βρίσκονται εντός περιοχών του δικτύου Natura-2000. Άλλα βρίσκονται σε Εθνικά Πάρκα και περιοχές ramsar, όπως εκείνα στις παραλίες από Νέστο μέχρι Φανάρι, στο Κίτρος της Πιερίας, η Αλυκή Λεχαινών, άλλα σε διεθνούς σημασίας περιοχές όπως η παραλία της Γιάλοβας στη Μεσσηνία και οι θίνες στον Ίσσο στην Κέρκυρα και άλλα σε μικρότερες περιοχές «Natura» όπως η Αλυκή Αιγίου και το έλος Αγίου Μάμα στη Χαλκιδική. Οι περισσότερες είναι εκτάσεις μέσα ή δίπλα σε παραλίες και υγρότοπους (αλίπεδα, θίνες, αμμώδεις ζώνες, στεγνές κοίτες, λιμνοθάλασσες) και είναι είτε σημαντικοί οικότοποι ή ενδιαιτήματα σπανίων ειδών πανίδας – ιδίως για το φώλιασμα προστατευόμενων ειδών πουλιών. Αν εφαρμοστούν οι προτάσεις του ίδιου του ΤΑΙΠΕΔ για την «αξιοποίηση» αυτών των περιοχών (εδώ συνήθως πρόκειται για παραθεριστικές κατοικίες, κάμπινγκ, ξενοδοχεία, γκολφ κ.λπ.), τότε θα έχουμε απώλεια των φυσικών χαρακτηριστικών αυτών των περιοχών. Πιο ακραίο παράδειγμα, ίσως, είναι η παραλία στον Ίσσο της Κέρκυρας, όπου 1.800 στρέμματα από τους καλύτερους αμμόλοφους της Μεσογείου (δίπλα στη λιμνοθάλασσα Κορισσίων) προτείνονται για παραθεριστικές κατοικίες, ξενοδοχείο και γκολφ! Δεν αναφέρω άλλα εξοργιστικά παραδείγματα (π.χ. περιοχή «Φωνή της Αμερικής» στο Νέστο, παραλία Γιάλοβας στην Πύλο) για να μην υποβαθμίσω τη σημασία των υπολοίπων.

Αναπόφευκτα καταλήγει κανείς στο συμπέρασμα ότι, προκειμένου να μπορέσουν οι ιδιώτες αγοραστές να «αξιοποιήσουν» αυτά τα «ακίνητα» με τον τρόπο που προτείνει το ΤΑΙΠΕΔ, θα πρέπει, στις περισσότερες περιπτώσεις, να «παρακαμφθεί» η κείμενη εθνική και ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία, αφού καταστρέφεται το ίδιο το προστατευταίο αντικείμενο και, σε ορισμένες περιοχές, ακόμη και οικότοποι προτεραιότητας (όπως λιμνοθάλασσες και αμμόλοφοι), τους οποίους εξαιρεί από εκποίηση ακόμη και αυτός ο εφαρμοστικός νόμος! Το ίδιο το ΤΑΙΠΕΔ παραδέχεται ότι σε αυτές τις περιοχές υπάρχουν περιβαλλοντικοί, δασικοί ή άλλοι νομικοί περιορισμοί («restrictions») που καταγράφονται σε κάθε παρουσίαση ακινήτου. Το αντιμετωπίζει, όμως, σαν να πρόκειται για διαδικαστικό πρόβλημα, όχι σαν αποτρεπτικό για επένδυση παράγοντα, που θα οδηγήσει σε ακύρωση των προτεινόμενων μορφών αξιοποίησης αν εφαρμοστεί η νομοθεσία. Είναι προφανές, ότι εδώ το ΤΑΙΠΕΔ είτε παραπλανεί συνειδητά τους επενδυτές ή γνωρίζει ότι το «εμπόδιο» της νομικής προστασίας αυτών των περιοχών θα «παρακαμφθεί» με κάποιον τρόπο... Η τελευταία κατηγορία greenfields είναι εκείνη που με στεναχωρεί περισσότερο. Πρόκειται για φυσικές περιοχές που δεν περιλαμβάνονται στο δίκτυο Natura-2000. Σε αντίθεση με τις προηγούμενες, που διαθέτουν διεθνή νομικά εχέγγυα ενάντια στην αλλαγή χρήσης, αυτές είχαν ως κύρια προστασία τους το ότι ήσαν δημόσια κτήματα.

Πρόκειται κυρίως για μικρούς υγρότοπους στα νησιά (εκβολές ρεμάτων, εποχιακά τέλματα, παλιές μικρές αλυκές, εκτάσεις με βούρλα κ.λπ.) και άλλα παράκτια οικοσυστήματα (υπολείμματα θινών και μεσογειακής βλάστησης, δασάκια, παλιά χωράφια κ.λπ.) σε πολλά νησιά (Κρήτη, Ρόδος, Άνδρος, Σύρος, Ζάκυνθος κ.ά) και στα ηπειρωτικά (Αργολίδα, Ηλεία, Χαλκιδική κ.ά.).

Μολονότι ο καθένας από μόνος του δεν είναι διεθνούς αξίας, στο σύνολό τους αποτελούν ένα πολύτιμο δίκτυο βιοτόπων για την άγρια ζωή. Επιπλέον – ιδίως στα νησιά - πρόκειται για τα τελευταία απομεινάρια φυσικών περιοχών (και βασικών λειτουργιών των οικοσυστημάτων) μέσα σε έντονα δομημένες περιοχές.

Η απώλειά αυτών των περιοχών θα είναι τρομερό χτύπημα στην ελληνική φύση διότι αυτές οι περιοχές είναι πολλές (πάνω από 50 εκτίμησα με μια πρόχειρη ματιά) και, λόγω του μικρού τους μεγέθους, οι περισσότερες θα καταστραφούν ολοκληρωτικά από τις προτεινόμενες από το ΤΑΙΠΕΔ μορφές επένδυσης. Μιλάμε για εξαφάνιση από το χάρτη!

Τα υγροτοπάκια στα νησιά προστατεύονται σε κάποιο βαθμό με προεδρικό διάταγμα – αποτέλεσμα μιας εξαιρετικής δουλειάς από το WWF Ελλάς. Μερικά είχαν ως επιπλέον προστασία το ότι θεωρούντο δασικά ή αιγιαλός και -όπως και με την προηγούμενη κατηγορία- η αξιοποίησή τους θα απαιτήσει ξανά παράκαμψη της εθνικής νομοθεσίας. Πάντως, σε αντίθεση με την προηγούμενη κατηγορία, αυτά τα μικρά βιοτοπάκια θα πάνε «άκλαυτα», αφού συνήθως ούτε οι ντόπιοι ενδιαφέρονταν γι αυτά.

Η αλήθεια είναι ότι αρκετές από τις φυσικές περιοχές είναι ήδη υποβαθμισμένες από μπαζώματα, καταπατήσεις, σκουπίδια, λαθροθηρία, διέλευση οχημάτων κ.λπ. Για κάποιους, αυτό αποτελεί επιχείρημα υπέρ της ιδιωτικοποίησης, «για να μπει μια τάξη». Ακόμη, όμως, και στη χειρότερή τους κατάσταση, αυτές παραμένουν φυσικές περιοχές «εν λειτουργία», οι οποίες, μάλιστα, μπορούν εύκολα να αποκατασταθούν. Η αξιοποίηση που προτείνει το ΤΑΙΠΕΔ σημαίνει οριστική αλλαγή χρήσης και ταφόπλακα στις βασικές φυσικές λειτουργίες όπως ο εμπλουτισμός του υδροφόρου ορίζοντα, η φιλοξενία άγριας πανίδας κ.λπ.

Συνολικά, έχουμε μια μεγάλης κλίμακας επίθεση σε φυσικές περιοχές. Πρέπει να καταλάβουμε ότι ο περιβαλλοντικός κίνδυνος δεν είναι «παράπλευρη απώλεια» που θα μπορούσε να περιοριστεί – για παράδειγμα με μια προσεκτική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και αυστηρούς περιβαλλοντικούς όρους. Η εκμετάλλευση που προτείνει το ΤΑΙΠΕΔ σημαίνει οριστική καταστροφή πολλών δεκάδων περιοχών.

Εκτός από συνολική τεχνική αποτίμηση της κατάστασης, ο αγώνας ενάντια στο ξεπούλημα της δημόσιας γης πρέπει να περιλαμβάνει και:

- Ενημέρωση για την εντελώς ξεχωριστή περίπτωση των greenfields

- Ενημέρωση των υποψήφιων επενδυτών ότι αυτές οι περιοχές είναι πολύ σημαντικές και ότι τα «restrictions» που αναφέρει το ΤΑΙΠΕΔ είναι, τελικά, πολύ σοβαρά

Πηγή: http://petrovouni.blogspot.gr/2014/06/greenfields.html

Μετά τη δημσιοποίηση του παραπάνω κειμένου, υπήρξαν παρατηρήσεις που εμπλουτίζουν το περιεχόμενο του. Παρουσιάζουμε δυο από αυτές:

1.Η Χριστίνα Ευθυμιάτου, ενημέρωσε το συγγραφέα του άρθρου με πρόσθετες πληροφορίες για τις Κυκλάδες. Έγραψε: «Ας μη ξεχνάμε και τις Κυκλάδες: Σχετικό υλικό:

http://ecoanemos.wordpress.com/2013/07/02/%CE%B1%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AC%CE%B4%CE%B5%CE%BA%CF%84%CE%BF-%CE%BD%CE%B1-%CE%B5%CE%BA%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CE%B8%CE%BF%CF%8D%CE%BD-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%BD%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%B1%CF%83/

http://ecoanemos.wordpress.com/2013/09/19/%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%83%CF%86%CF%85%CE%B3%CE%AE-%CF%83%CF%84%CE%BF-%CF%83%CF%85%CE%BC%CE%B2%CE%BF%CF%8D%CE%BB%CE%B9%CE%BF-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B5%CF%80%CE%B9%CE%BA%CF%81%CE%B1%CF%84%CE%B5%CE%AF/.

2.Στο ίδιο μήκος κύματος ο ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ ΚΑΛΛΙΒΡΟΥΣΗΣ έκανε ειδική αναφορά για την Άνδρο:

«Επιπρόσθετα στις αναφορές και τις αιτιάσεις περι των απαράδεκτων πρακτικών του ΤΑΙΠΕΔ, και ορμώμενος απο τον ιδιαίτερα νευραλγικό χώρο των Κυκλάδων - τόσο για την καίρια συμμετοχή του Δημόσιου χαρακτήρα του Αιγιαλού στους κύριους τομείς του Τουρισμού , του Περιβάλλοντος, της Βιοποικολότητας και των Τοπικών Ιδιοκτησιών αλλά και στην Εθνική Ασφάλεια των Ακτογραμμών του Αιγαίου - έχω και εγώ να καταγράψω αντιφατικές - τουλαχιστον- αλλά σημαντικές Παρεκκλίσεις της Νομοθεσίας , που έχουν προκαλέσει στο παρελθόν και προσωπικές μου παρεμβάσεις και σχολιασμό στα Social Media / Internet.

Εντελώς επιγραμματικά αναφέρω για την Άνδρο:

- ένταξη των παραλιών στο Ατένη στην λίστα των υπο παραχώρηση του ΤΑΙΠΕΔ (μοναδικού κάλλους όμορες παραλίες με φυσικές αμμοθίνες και καταφύγιο μεταναστευτικών σμηνών πτηνών)

- εξαιρετική Ρύπανση ακτής Αποθήκες - όρμου Σκέλι και Στρόφιλα απο την κατάρρευση παρανομου Δημοτικού σκουπιδότοπου (απο 35 ετίας), τον Φεβρουάριο 2011, που όμως δεν έχει βρεθεί εναλλακτική λυση και παραμένει ως χώρος συγκέντρωσης και δεματοποίησης - με έντονο κίνδυνο νεώτερης Ρύπανσης

- απαράδεκτος χαρακτηρισμός βραχώδους ακτής ως εκ των (5) κορυφαίων σε ρύπανση Ελληνικών Ακτών (από πρόσφατη έρευνα) στην Καμάρα - Χώρα Άνδρου, όπου κολυμπούν για χρόνια δεκάδες οικογένειες, ενώ αποσιωπούνται - "θάβονται" τα ρυπαντικά στοιχεία της κυριας παραλίας κολύμβησης της Χώρας

- αυτής στο Νειμπορειό και δίπλα στις εγκατάστάσεις του Ν.Ο.Ανδρου

- πληθώρα ακτών όπου εκβάλλουν παράνομα αποχετεύσεις οικιών και συγκροτημάτων χωρίς να ελέγχονται απο την Νομοθεσία και τον Δήμο και να υποχρεούνται σε καλής λειτουργίας μοναδα Βιολογ. Καθαρισμού

- έντονα και τακτικά περιστατικά Ρύπανσης των βόρειων ακτών του νησιου - προς τον Δίαυλο- διεθνή ύδατα του Κάβο ντ'Όρο - απο ανεξέλεγχτες απορρίψεις πετρελαιοειδών και χημικών καθαριστικών απο διερχόμενα πλοία, χωρίς Έλεγχο απο την Ακτοφυλακή/ Λ.Σ. και Αποζημίωση των ρυπαινόντων

- πρόσφατη "απόπειρα" του απερχόμενου Δημάρχου κου Ι. Γλυνού, με την συνεργασία της Μ.Κ.Ο. ΔΑΦΝΗ, για ενιαίο κηρυγμένο Πρότυπο Περιβαλλοντικό Πάρκο, σε ολόκληρην την έκταση του νησιού με απαράδεκτες δεσμεύσεις και ουσιαστική εγκαθίδρυση Απόλυτης Εξουσίας- Διαχείρισης απο την Μ.Κ.Ο και ΟΧΙ το Δημοτικό Συμβούλιο !!!

- παλαιότερη απόπειρα του Υπ. Οικονομικών να "επαναφέρει υπο Δημόσια ιδιοκτησία και νομή" έκταση άνω των 10.500 στρεμμάτων (μεταξύ Γαυρίου και Μπατσίου, συμπεριλαμβάνοντας και μερη ακτών και παραλίας) διεκδικώντας δήμευση των ήδη αναπτυγμένων ιδιοκτησιών στο σύνολο τους, χωρίς Πλάνο διάθεσης στους πραγματικούς γαιοκτήμονες

ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ ΚΑΛΛΙΒΡΟΥΣΗΣ - Αρχιτεκτων Μηχ. / κατοικος Άνδρου & μελος των ΟΙΚΟΛΟΓΩΝ ΠΡΑΣΙΝΩΝ και του ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΑΝΕΜΟΥ στο ΝΟΤΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

επιστροφή

Η εκποίηση των Υποδομών και των Υπηρεσιών Δημοσίου Συμφέροντος

Η εφαρμογή της «ρήτρας νησιωτικότητας» είναι πλέον κατεπείγουσα ανάγκη

Γιάννης Σπιλάνης, Υποψήφιος Περιφερειάρχης Β. Αιγαίου, Συνδυασμός «Συμβόλαιο Ζωής με το Αιγαίο»

17 Μαρτίου 2014

Η κατασκευή, η οργάνωση και η λειτουργία των υποδομών και υπηρεσιών δημοσίου συμφέροντος (όπως είναι πχ. οι θαλάσσιες και αεροπορικές μεταφορές, η ενέργεια, η ύδρευση, υγεία, οι τηλεπικοινωνίες, τα μέσα ενημέρωσης κλπ) είχαν στη χώρα μας όλα τα χαρακτηριστικά της λειτουργίας του κράτους: χαμηλό επίπεδο υπηρεσιών και υψηλό κόστος λειτουργίας που διαχέονταν στο κοινωνικό σύνολο μέσα από τον κρατικό προϋπολογισμό. Αποτέλεσμα αυτού ήταν η δυσαρέσκεια των πολιτών για τις υπηρεσίες που απολάμβαναν, ενώ πολλές φορές λειτουργούσαν ανασταλτικά στην ανάπτυξη των επιχειρήσεων. Δεν υπάρχει ούτε ένας πολίτης σ’ αυτή τη χώρα που να μην έχει αγανακτήσει, έστω μια φορά στη ζωή του, γι’ αυτές τις υπηρεσίες.

Τα παραπάνω είναι συνέπειες του πως δομήθηκε και λειτούργησε το κράτος πρακτικά από τη σύσταση του: αδιαφάνεια στη λειτουργία, απαράδεκτη συμπεριφορά προς τους πολίτες, διαπλοκή, συναλλαγή, διαφθορά, πελατειακές σχέσεις με υπερβολικούς διορισμούς, ανάθεση της διοίκησης τους σε αποτυχημένους κομματικούς φίλους με διατεταγμένη υπηρεσία. Τα συμπτώματα αυτά είχαν ιδιαίτερα ενταθεί κατά την πρόσφατη περίοδο όπου η κρατική λειτουργία είχε παραλύσει κάτω από τον κομματικό εναγκαλισμό και τον ανταγωνισμό των διαφόρων ομάδων, για να επικρατήσουν των άλλων στον έλεγχο λειτουργίας των δομών αυτών, συχνά αποκλειστικά για προσωπικό συμφέρον. Τα παραδείγματα πολλά και ο καθένας μας έχει ανάλογη εμπειρία.

Με βάση τα παραπάνω, η αναδιοργάνωση της λειτουργίας των φορέων αυτών ήταν και παραμένει επιτακτική, ενώ η δημιουργία συνθηκών ανταγωνισμού στη θέση του κρατικού μονοπωλίου, όπου αυτό είναι εφικτό, είναι ευπρόσδεκτη. Σε πολλές περιπτώσεις, η ανάθεση της λειτουργίας σε κοινωνικούς φορείς (π.χ. στη Γαλλία η λειτουργία λιμανιών και αεροδρομίων από τα Επιμελητήρια) ή ακόμη και απελευθέρωση της παροχής των υπηρεσιών (π.χ. τηλεπικοινωνίες στην Ελλάδα) λειτούργησε θετικά, ειδικά στις άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης - όπου εφαρμόζονται οι κανόνες δημόσιας λογοδοσίας και κοινωνικού ελέγχου - με βάση την ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία, ανεξάρτητα αν ο πάροχος της υπηρεσίας είναι ιδιώτης ή το κράτος. Σε άλλες περιπτώσεις (π.χ. ύδρευση, σιδηροδρομικές υπηρεσίες) διαπιστώθηκε ότι η εκποίηση των δημόσιων υπηρεσιών είχε αρνητικά αποτελέσματα τόσο στην ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών όσο και στο κόστος τους, με αποτέλεσμα κυβερνήσεις και αυτοδιοίκηση να αναλαμβάνουν και πάλι τη λειτουργία τους.

Η επιμονή της Κυβέρνησης για εκποίηση όλων των υπηρεσιών αλλά και των δημόσιων υποδομών (λιμάνια, μαρίνες, αεροδρόμια ακόμη και … παραλίες) σε ιδιώτες με οποιοδήποτε τίμημα - αφού συχνά δεν εμφανίζεται παρά ένας ενδιαφερόμενος μετά από πολλές προσκλήσεις και «χαλάρωση» των όρων του διαγωνισμού - όχι μόνο δεν εξασφαλίζει το δημόσιο συμφέρον μακροχρόνια, αλλά ούτε καν τα βραχυχρόνια προσδοκώμενα ταμειακά οφέλη για την αντιμετώπιση του δημόσιου χρέους. Η πολιτική αυτή πρέπει να αναθεωρηθεί άμεσα και να βρεθούν λύσεις μέσα από συναίνεση των ενδιαφερόμενων μερών (π.χ. τοπικοί φορείς, επαγγελματίες) και πάντα με μοναδικό στόχο την προστασία του δημόσιου συμφέροντος.

Ειδικά στο νησιωτικό χώρο, όπου λόγω του μικρού μεγέθους και της απομόνωσης των νησιών το κόστος κατασκευής, συντήρησης και λειτουργίας των υπηρεσιών δημόσιου συμφέροντος είναι υψηλό και δεν υπάρχουν συνθήκες λειτουργίας ανταγωνισμού, η όλη προσπάθεια εκποίησης και μάλιστα με διαδικασίες του κατεπείγοντος, προμηνύει αρνητικές συνέπειες, που θα λειτουργήσουν αθροιστικά στις επιπτώσεις της κρίσης, δημιουργώντας συνθήκες αποκλεισμού των νησιωτών και των νησιωτικών επιχειρήσεων από αυτές τις ζωτικές υπηρεσίες.

Οι νησιώτες δεν είμαστε πολίτες 2ης κατηγορίας και επομένως Ευρωπαϊκή Ένωση και Ελλάδα οφείλουν να βρουν τώρα τους χρηματοδοτικούς και οργανωτικούς μηχανισμούς, ώστε να μας παρέχουν υπηρεσίες σε ποιότητα και τιμή ανάλογες με αυτές στην ηπειρωτική χώρα. Είναι ο μοναδικός τρόπος ώστε τα νησιά να είναι ελκυστικά για εγκατάσταση ανθρώπων και επιχειρήσεων.

Η εφαρμογή της «ρήτρας νησιωτικότητας» έχει πάρει τη μορφή του κατεπείγοντος. Το προβλέπουν η Συνθήκη της Λισσαβόνας και το Ελληνικό Σύνταγμα. Το θεσμικό πλαίσιο ετοιμάστηκε. Αυτό που λείπει είναι η πολιτική βούληση. Ε μ ε ί ς την έχουμε.

επιστροφή

Αιολική διάβρωση σε νησιά Αιγαίου, Ανατολική Κρήτη και Θερμαϊκό –Η Ικαρία στο κόκκινο

7/2/2015

Γνωρίζουμε για τη διάβρωση των ακτών μας από τη θάλασσα. Γνωρίζουμε για τη διάβρωση εδαφών από παρατεταμένες βροχοπτώσεις. Υπάρχει όμως ακόμη ένα είδος διάβρωσης που απειλεί....... τα εδάφη και στην Ελλάδα: η αιολική.

Πριν από λίγο καιρό, το Κέντρο Ερευνας της Κομισιόν ολοκλήρωσε την πρώτη μεγάλη ποιοτική μελέτη και χαρτογράφηση του φαινομένου σε όλη την ευρωπαϊκή ήπειρο. Ανατολική Κρήτη, νησιά Αιγαίου και Θερμαϊκός Κόλπος είναι οι περιοχές που απειλούνται περισσότερο στη χώρα μας.
Τι είναι, λοιπόν, η αιολική διάβρωση (wind erosion); Είναι το φαινόμενο της μετατόπισης εδαφών από τον άνεμο. Εχει δύο μορφές: ο άνεμος παρασύρει και απομακρύνει χαλαρά και ξηρά ιζήματα, όπως η άμμος και η σκόνη απογυμνώνοντας μια περιοχή, ή ο άερας, «οπλισμένος» με το φορτίο που μεταφέρει, προσπίπτει στα πετρώματα και τα καταστρέφει ενεργώντας σαν λίμα. Το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν αφορά... μόνο τις ερήμους.

«Το φαινόμενο εμφανίζεται κυρίως στις ξηρές και ημίξηρες περιοχές και επηρεάζεται από τις γεωλογικές συνθήκες, τις κλιματικές διακυμάνσεις και την ανθρώπινη δραστηριότητα», εξηγεί στην «Κ» ο κ. Παναγιώτης Πανάγος, μέλος της επιστημονικής ομάδας του Joint Research Center που εκπόνησε την έρευνα.

«Κατ’ αρχάς, οι κλιματικές διακυμάνσεις: η διάβρωση εξαρτάται από την ταχύτητα και τη διεύθυνση του ανέμου, τη συχνότητα των βροχοπτώσεων και την εξάτμιση του νερού. Μετά, σημαντικό ρόλο παίζουν τα χαρακτηριστικά του εδάφους: αν έχουν άμμο, λάσπη ή πηλό, ανθρακικό ασβέστιο ή οργανική ύλη, κατά πόσον μπορούν να συγκρατήσουν το νερό. Τέλος, μεγάλη σημασία έχει και η χρήση της γης. Οπως είναι προφανές, η βλάστηση εμποδίζει τη διάβρωση.

Αντιθέτως, οι συνέπειες της αιολικής διάβρωσης στις ευαίσθητες γεωργικές περιοχές μπορεί να επιταχυνθούν με την ακατάλληλη διαχείριση της γης, π.χ. αφήνοντας καλλιεργήσιμες εκτάσεις σε αγρανάπαυση για παρατεταμένες χρονικές περιόδους, αφαιρώντας τους φράκτες, επιτρέποντας την υπερβόσκηση των βοσκοτόπων.Υπολογίζεται ότι το 28% των υποβαθμιζόμενων εδαφών στον κόσμο υπόκειται σε αυτή τη διαδικασία διάβρωσης από τον άνεμο.

Στις αγροτικές γαίες, η διάβρωση έχει ως αποτέλεσμα την αφαίρεση του καλύτερου τμήματος του εδάφους, του πιο ενεργού από βιολογικής απόψεως, που είναι πλούσιο σε οργανική ύλη και θρεπτικά συστατικά. Η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε αιολική διάβρωση μπορεί να έχει μόνιμες συνέπειες στην υποβάθμιση των καλλιεργούμενων περιοχών».

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η αιολική διάβρωση είναι εντονότερη σε περιοχές της Γερμανίας, στη Δανία, στην Ολλανδία, στην Ιβηρική Χερσόνησο και στην Aνατολική Αγγλία. «Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος, περίπου 42 εκατ. εκτάρια καλλιεργούμενων γαιών στην Ευρώπη επηρεάζονται δυνητικά. Τοπικές μελέτες αναφέρουν ότι η αιολική διάβρωση μπορεί να επηρεάσει τόσο τις ημίξηρες μεσογειακές περιοχές, όσο και τις περιοχές με πιο ήπιες κλιματικές συνθήκες στον Βορρά».

Στην Ελλάδα, το φαινόμενο είναι συχνότερο στην Αν. Κρήτη, στα νησιά του Αιγαίου, στον Θερμαϊκό Κόλπο. «Η ποιοτική καταγραφή του φαινομένου από τη μελέτη μας έγινε βάσει μοντέλων που εφαρμόζονται στις ΗΠΑ και στην Κάτω Σαξονία της Γερμανίας, καθώς, όπως καταλαβαίνετε, θα ήταν αδύνατον να παρακολουθούσαμε με ειδικούς αισθητήρες ολόκληρη την ήπειρό μας», λέει ο Πανάγος.

Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο και να ανακοπεί η ερημοποίηση περιοχών; «Ως επιστήμονες, προσπαθούμε να εντοπίσουμε τις περιόδους με μειωμένες βροχοπτώσεις και ισχυρούς ανέμους, στις οποίες το φαινόμενο είναι πιο έντονο. Στις περιόδους αυτές, πρέπει να αποφεύγονται ορισμένες πρακτικές, λ.χ. το όργωμα.

Παράλληλα, σημαντικό είναι να απαγορευτούν και οι πρακτικές εκείνες που έχουν αποδειχθεί καταστροφικές για τη διάβρωση, όπως λ.χ. το κάψιμο των καλαμιών, που αφήνει το έδαφος γυμνό το καλοκαίρι και ευάλωτο στην πρώτη ισχυρή βροχή», λέει ο κ. Πανάγος.

Οπως είναι επόμενο, η αιολική διάβρωση θα επηρεαστεί από την ένταση της κλιματικής αλλαγής. «Το γεγονός ότι θα έχουμε λιγότερες βροχοπτώσεις και αύξηση της θερμοκρασίας θα αυξήσει την επικινδυνότητα αιολικής διάβρωσης στη Μεσόγειο».

Θεματική στρατηγική

Η Ε.Ε. έστρεψε μόλις τα τελευταία χρόνια το ενδιαφέρον της στα φαινόμενα διάβρωσης. «Το 2006 ψηφίστηκε η θεματική στρατηγική για το έδαφος. Κατάλαβαν, λοιπόν, οι Ευρωπαίοι πολιτικοί ότι το έδαφος είναι ζωή και πρέπει να του δώσουμε μεγαλύτερη προσοχή. Δυστυχώς δεν έχει θεσπιστεί ακόμη οδηγία για το έδαφος, είναι ένα από τα εκκρεμή ζητήματα στην προστασία του περιβάλλοντος. Ομως η συζήτηση για την προστασία του εδάφους άνοιξε: από την υδατική και αιολική διάβρωση, από τη μείωση της οργανικής ύλης, τη μείωση της βιοποικιλότητας, τη στεγανοποίηση ή τη συμπύκνωση των εδαφών, την αλάτωση, τις κατολισθήσεις. Ολοι αυτοί είναι τομείς στους οποίους έχει πλέον ενσκήψει η επιστημονική έρευνα».
Πηγή:kathimerini.grΠηγή :

http://giannisserfanto.blogspot.gr/2015/02/blog-post_66.html

επιστροφή

Για την συμμετοχή της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου στις εκθέσεις τροφίμων και ποτών εσωτερικού και εξωτερικού για το 2015

Κωνσταντίνος Αδαμίδης, Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Πολιτικής

Αναδημοσιεύουμε την εισήγηση του Κ. Αδαμίδη στο Περιφερειακό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου 2014 γιατί είναι εμπεριστατωμένη και περιέχει πολύ χρήσιμες πληροφορίες για τις επιχειρήσεις της Ικαρίας, των Φούρνων, της Σάμου και των άλλων νησιών που ενδιαφέρονται για υποστήριξη της προβολής τους. Η Σύνταξη

Από τη μελέτη της RIS3 της περιφέρειας μας (Μεταποίηση-Αγροδιατροφικός τομέας) προκύπτει ότι ο πρωτογενής Τομέας (Γεωργία, Κτηνοτροφία και αλιεία) είναι ιδιαίτερα σημαντικός, δεδομένης της συμβολής του στην κάλυψη γης, στην απασχόληση, στην παροχή εισοδημάτων και πρώτων υλών για τη μεταποίηση.

Στη μελέτη αυτή ως σημαντικότερα προϊόντα της ΠΒΑ αναφέρονται το ελαιόλαδο, τα κτηνοτροφικά προϊόντα, κυρίως τυροκομικά, το κρασί, το ούζο, η μαστίχα, τα εσπεριδοειδή και οι χυμοί, τα αλιεύματα και ¨λοιπά κυρίως νωπά προϊόντα".

Περαιτέρω το επιχειρησιακό σχέδιο "καλάθι προϊόντων της περιφ. Βορ. Αιγαίου" περιλαμβάνει τα αναφερόμενα προϊόντα στη RIS3 και ακόμα το μέλι, τα σιτηρά, το αιγοπρόβειο κρέας, το λικέρ "Μαστίχα Χίου", το τσίπουρο Λήμνου.

Η προβολή-προώθηση των προϊόντων αυτών πραγματοποιείται μέσα από τη συμμετοχή μας σε θεματικές εκθέσεις του κλάδου τροφίμων και ποτών. Παραθέτουμε λοιπόν τον αναλυτικό προγραμματισμό δράσεων εξωστρέφειας του κλάδου τροφίμων & ποτών στις αγορές του εσωτερικού και του εξωτερικού για το 2015:

Α. ΓΕΝΙΚΑ – ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑΣ

Προτεινόμενο μοντέλο εξωστρέφειας: Το μοντέλο που προτείνεται να υιοθετηθεί, βασίζεται στη συστηματική οικονομική & οργανωτική συνέργεια – εμπλοκή: α) φορέων του ευρύτερου δημόσιου τομέα (όπως Επιμελητηρίων, Δήμων, κ.α.), β) ιδιωτικών επιχειρήσεων του κλάδου τροφίμων & ποτών, και γ) ιδιωτικών φορέων – επιχειρήσεων, με μορφή χορηγικών ανταποδοτικών συνεργασιών κατά περίπτωση (όπως ακτοπλοϊκών, αεροπορικών, μεταφορικών, ξενοδοχειακών, κ.α.).

Εφαρμογή μοντέλου: Το προτεινόμενο μοντέλο έχει το μεγάλο πλεονέκτημα ότι περιορίζει το κόστος για την Π.Β.Α. σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα λόγω του μεγάλου βαθμού διάχυσης και επιμερισμού του. Παράλληλα μεγιστοποιεί την αποτελεσματικότητα, σε αντίθεση με τα εφαρμοζόμενα μοντέλα άλλων κλαδικών φορέων της χώρας, τα οποία είναι δαπανηρά και λιγότερο αποτελεσματικά. Τα πολύ ικανοποιητικά αποτελέσματα, αποδεικνύονται: α) από τη συνεχή αποδοχή της αγοράς, με τη συνεχόμενη επιθυμία των επιχειρήσεων να συμμετάσχουν έναντι οικονομικής επιβάρυνσης, και β) από την επίτευξη πολλών ιδιωτικών εμπορικών συμφωνιών, που είναι το απόλυτο ζητούμενο και ο στόχος. Β. ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ & ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΕΚΘΕΣΕΙΣ

Εκθέσεις τροφίμων & ποτών: Η μέχρι σήμερα πρακτική, διδάσκει ότι υπάρχουν δύο είδη εκθέσεων ανά τον κόσμο: α) αυτές, στις οποίες απαγορεύεται ρητά η πώληση προϊόντων και απευθύνονται κατά βάση σε επαγγελματίες εμπορικούς επισκέπτες (είναι οι μεγάλες εμπορικές εκθέσεις, κυρίως του εξωτερικού και ορισμένες στην Ελλάδα), και β) αυτές, στις οποίες επιτρέπεται η πώληση προϊόντων και απευθύνονται κατά βάση στο ευρύ κοινό, αλλά και στους επαγγελματίες (είναι τα διάφορα festivals, bazaars, κ.λπ., τα οποία γίνονται κυρίως στην Ελλάδα, αλλά και ορισμένα στο εξωτερικό).

Προτιμήσεις επιχειρήσεων: Ορισμένες επιχειρήσεις (κατά βάση οι μεγάλες και οι πιο εξωστρεφείς), προτιμούν την πρώτη κατηγορία των εκθέσεων, ενώ ορισμένες άλλες (κυρίως οι μικρότερες και με ελάχιστη εξωστρέφεια), προτιμούν τη δεύτερη κατηγορία των εκθέσεων. Επιπλέον, οι περισσότερες επιχειρήσεις που επιθυμούν να συμμετέχουν στην πρώτη κατηγορία, συνήθως αγνοούν τη δεύτερη κατηγορία και εκείνες που προτιμούν τη δεύτερη κατηγορία, μάλλον δεν αισθάνονται έτοιμες να συμμετάσχουν στην πρώτη κατηγορία. Υπάρχουν και κάποιες επιχειρήσεις, που είτε συμμετέχουν και στις δύο κατηγορίες, είτε σε καμία.

Λειτουργία Π.Β.Α.: Η λογική της εξωστρέφειας, υπαγορεύει την αναγκαιότητα στήριξης από την Π.Β.Α. κατά προτεραιότητα της πρώτης κατηγορίας, χωρίς ωστόσο να αγνοηθεί η δεύτερη, αφού πρέπει να δίνονται συνεχώς κίνητρα και στις μικρότερες επιχειρήσεις να κάνουν σταδιακά βήματα, ώστε να ξεφύγουν από την εσωστρέφειά τους.

Επιλογή συμμετοχών: Σύμφωνα μ’ αυτό το σκεπτικό και με δεδομένο ότι υπάρχουν εκατοντάδες εκθέσεις ανά τον κόσμο, γίνεται μία καταρχήν επιλογή, βάσει του αγοραστικού ενδιαφέροντος, των δυνατοτήτων διείσδυσης που υπάρχουν στις διάφορες αγορές και της ετοιμότητας της Π.Β.Α. Κυρίαρχο λόγο στην επιλογή, διαδραματίζει η άποψη των ίδιων των επιχειρήσεων, οι οποίες καλούνται να χρηματοδοτήσουν μέρος των συμμετοχών. Είναι προφανές, ότι η άποψη αυτή των επιχειρηματιών, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να ανατρέψει μέρος του αρχικού προγραμματισμού (πάντοτε θα διενεργείται προκαταρκτική έρευνα αγοράς και εκδήλωσης επιχειρηματικού ενδιαφέροντος).

Συμβατικός τρόπος συμμετοχής: Ο συμβατικός τρόπος συμμετοχής, που ακολουθείται γενικώς, περιγράφεται ως εξής: «Ο οργανωτής παίρνει απλά ορισμένα προϊόντα από δεκάδες επιχειρήσεις και τα τοποθετεί σ’ έναν ενιαίο χώρο – stand, πραγματοποιώντας σε κάποιες περιπτώσεις και ομαδικό κέρασμα». Η οργάνωση μιας συμμετοχής με τον απλούστατο αυτό τρόπο, είναι καθαρά διεκπεραιωτικού χαρακτήρα, χωρίς στόχο και ουσία και κυρίως χωρίς επιστημονική προσέγγιση marketing. Ο συμβατικός αυτό τρόπος συμμετοχής σε μία έκθεση, είναι απολύτως αναποτελεσματικός και δεν έχει κανένα νόημα.

Καινοτόμος τρόπος συμμετοχής. Το προτεινόμενο μοντέλο παρουσίας, εκτός από εξαιρετικά οικονομικό, είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό, δεδομένου ότι παράλληλα με τη γενικότερη προώθηση της παραγωγικής φυσιογνωμίας της περιοχής, προωθεί ιδανικά τα “brand names” της κάθε επιχείρησης, δίνοντας ουσία και πραγματικό νόημα στην κάθε συμμετοχή, με την εξοικείωση του κάθε επισκέπτη (είτε εμπορικού αντιπροσώπου, είτε δυνητικού καταναλωτή), με τις εξαγωγικές – τυποποιητικές φίρμες. Η μέθοδος της διάθεσης εξατομικευμένου χώρου στην κάθε επιχείρηση, έναντι οικονομικής συμμετοχής της, εξασφαλίζει την ανεξαρτησία – ιδιαιτερότητά της, ενώ της δίνει τη δυνατότητα παράλληλα με τα επιχειρησιακά ή προϊοντικά banners της, να εκθέτει τα προϊόντα και το έντυπο υλικό της, πραγματοποιώντας ταυτόχρονα γευσιγνωστικές δοκιμές υψηλού επιπέδου προς τους εξειδικευμένους επισκέπτες, αλλά και το απλό κοινό της κάθε έκθεσης.

Καθιέρωση μεθοδολογίας: Η μεθοδολογία αυτή, θα εφαρμόζεται ανελλιπώς και απαρέγκλιτα, σε όλες τις συμμετοχές που οργανώνονται και αφορούν κυρίως στις εκθέσεις τροφίμων & ποτών, πλην μεμονωμένων & ειδικών περιπτώσεων, που επιβάλλουν άλλου είδους παρουσία.

Γ. ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΑΠΟ 1η ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014

Από την έναρξη της νέας Περιφερειακής Αρχής (1η Σεπτεμβρίου 2014) μέχρι σήμερα, η Π.Β.Α. συμμετείχε σε 2 οργανωμένα projects (συμμετοχές σε εκθέσεις – επιχειρηματικές αποστολές στην Ελλάδα), που αφορούσαν τον κλάδο τροφίμων & ποτών (στη μία περίπτωση εμπεριεχόταν και προώθηση της τουριστικής επιχειρηματικότητας).

Συγκεκριμένα:

1. 22η KAVALAEXPO 2014”: Εκθεσιακό Κέντρο Νέας Καρβάλης Καβάλας, 26 Σεπτεμβρίου – 1 Οκτωβρίου 2014. Είναι διεθνής έκθεση που διοργανώνεται σε ετήσια βάση από το Επιμελητήριο Καβάλας και τις τελευταίες δεκαετίες αποτελεί σημαντικό θεσμό για την ευρύτερη περιοχή. Η μηδενικού κόστους συμμετοχή της Π.Ε. Λέσβου σε συνεργασία με το Επιμελητήριο Λέσβου, υπαγορεύτηκε δεδομένου του μεγάλου ενδιαφέροντος που υπάρχει, τόσο από εμπορικής πλευράς για διοχέτευση των προϊόντων της Λέσβου και της Λήμνου στην αγορά της Βορείου Ελλάδος, όσο και από τουριστικής πλευράς, για προσέλκυση επισκεπτών στα δύο νησιά από την Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη. Σημαντικός παράγοντας για την επίτευξη των παραπάνω, η πρόσφατη αναβάθμιση της ακτοπλοϊκής σύνδεσης των δύο νησιών με την Καβάλα, μέσω της εταιρείας “HELLENIC SEAWAYS”, η οποία ήταν και η χορηγός της συμμετοχής. Γενικότερος στόχος, η προώθηση της παραγωγικής & τουριστικής φυσιογνωμίας των νησιών, και ειδικότερος η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου με την προσέλκυση επισκεπτών από τη Βόρειο Ελλάδα, κατά την τρέχουσα περίοδο του 2014 – 15. Εντός του ενιαίου περιπτέρου της Λέσβου – Λήμνου, δόθηκε η δυνατότητα στις παραγωγικές και τουριστικές επιχειρήσεις των δύο νησιών που εκδήλωσαν ενδιαφέρον, να συμμετέχουν έναντι οικονομικής επιβάρυνσης, προκειμένου να προωθήσουν τα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους στη σημαντική αγορά της Βορείου Ελλάδας. Πέραν της μεγάλης αγοραστικής ζήτησης που υπήρξε για το ευρύτερο προϊόν (αγαθά και τουριστικοί προορισμοί) της Λέσβου και της Λήμνου από τους χιλιάδες τελικούς καταναλωτές της Βορείου Ελλάδος, οι οποίοι επί 6 ημέρες κατέκλυσαν το εκθεσιακό κέντρο της Νέας Καρβάλης Καβάλας, εξίσου έντονο ενδιαφέρον διαφάνηκε και από τους πολλούς ξένους που καθημερινά επισκέπτονταν τα περίπτερα της “KAVALAEXPO”, με προεξέχοντες τους Τούρκους τουρίστες της περιοχής (προερχόμενους κυρίως από την ευρύτερη περιοχή της Κωνσταντινούπολης), καθώς και τους Βούλγαρους, Σέρβους, Ρουμάνους και Ρώσους επισκέπτες της Καβάλας και της Μακεδονίας γενικότερα.

2. “6ο FESTIVAL ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΜΕΛΙΟΥ & ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΑΣ”: Εκθεσιακό Κέντρο Σταδίου Ειρήνης & Φιλίας, Αθήνα, 5 – 7 Δεκεμβρίου 2014. Διοργανώθηκε από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Στρατηγικού Σχεδιασμού και ήταν η τρίτη συνεχόμενη παρουσία της Π.Β.Α. στην εν λόγω κλαδική έκθεση μελισσοκομικών προϊόντων, με μηδενικό κόστος συμμετοχής. Στο ενιαίο stand της Π.Β.Α. έδωσαν το παρόν μελισσοκομικοί συνεταιρισμοί των νησιών, μεμονωμένοι παραγωγοί και ανεξάρτητες επιχειρήσεις μελισσοκομικών & συναφών προϊόντων. Το festival επισκέφθηκαν πάνω από 50.000 τελικοί καταναλωτές από το λεκανοπέδιο Αττικής, καθώς και μεγάλος αριθμός μελισσοκόμων & εμπορικών αντιπροσώπων του συγκεκριμένου κλάδου από όλη τη χώρα, ενώ δόθηκε η δυνατότητα στους μεμονωμένους παραγωγούς & μέλη των Συνεταιρισμών, καθώς και στους ανεξάρτητους μικρούς επιχειρηματίες των νησιών, να διερευνήσουν τις δυνατότητές τους για εξωστρέφεια και ανάπτυξη των πωλήσεών τους εκτός της γεωγραφικής τους ενότητας, γεγονός που υπό τις σημερινές δύσκολες συνθήκες, αποτελεί το ζητούμενο για όλες τις μελισσοκομικές επιχειρήσεις του κλάδου.

Δ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΣΕ ΑΓΟΡΕΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ & ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ (ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ – ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2015).

Σύμφωνα με το σκεπτικό και τη φιλοσοφία που αναπτύχθηκε και με δεδομένο ότι διοργανώνονται εκατοντάδες εκθέσεις ανά τον κόσμο, πρέπει να γίνει μία καταρχήν επιλογή, βάσει του αγοραστικού ενδιαφέροντος και των δυνατοτήτων διείσδυσης που υπάρχουν στις διάφορες αγορές. Φυσικά, κυρίαρχο λόγο στην εκτίμηση που ακολουθεί, θα διαδραματίσει η άποψη των ίδιων των επιχειρήσεων, οι οποίες θα κληθούν να χρηματοδοτήσουν ένα μέρος των συμμετοχών. Είναι προφανές, ότι η άποψη αυτή των επιχειρηματιών, μπορεί να ανατρέψει μέρος του αρχικού προγραμματισμού.

Για το 2015, προτείνεται το ακόλουθο πρόγραμμα συμμετοχής της Π.Β.Α. (και των λοιπών φορέων που θα εμπλακούν), στις εξής εκθέσεις (είναι προφανές ότι πρόκειται μόνο για αρχική εκτίμηση, η οποία μπορεί να τροποποιηθεί σε μεγάλο βαθμό με αφαιρέσεις ή / και προσθέσεις):

1. “ΕΞΠΟΤΡΟΦ 2015”: 30 Ιανουαρίου – 2 Φεβρουαρίου 2015, Ολυμπιακό Κέντρο Ξιφασκίας, Αθήνα. Μέχρι σήμερα υπάρχει δηλωμένο και ξεκάθαρο ενδιαφέρον από περίπου 10 επιχειρήσεις, ενώ σύμφωνα με τους διοργανωτές και άλλες 15 έχουν ενδιαφερθεί (άλλοι για άμεση πώληση και άλλοι για εμπορικούς λόγους). Έχουν πολλή καλή και πρωτοπόρα οργάνωση (call centers, εμπλοκή με διαφημιστικά γραφεία, κ.α.).

2. “10η HO.RE.CA.”: Φεβρουάριος 2015, Metropolitan Expo, Αθήνα. Η κορυφαία έκθεση της χώρας που αναφέρεται στις προμήθειες ξενοδοχείων, restaurants και cafes. Η συμμετοχή της Π.Β.Α. θα εξασφαλιστεί ενδεχομένως, όπως τα προηγούμενα χρόνια, μέσω πρόσκλησης, είτε του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος για την προώθηση του Ελληνικού Πρωινού των νησιών, είτε του Chef’s Club of Greece (ουσιαστικά χωρίς κόστος συμμετοχής).

3. “TOP GASTRO 2015”: 19 – 22 Φεβρουαρίου 2015, Πράγα Τσεχίας. Προτείνεται η συμμετοχή της Π.Β.Α., μέσω του προγράμματος “DAILY CHOICE” και της Κ.Ε.Ε.Ε. (Κεντρική Ένωση Επιμελητηρίων Ελλάδος), κατά τα πρότυπα της συμμετοχής στην κορυφαία έκθεση του κόσμου “ANUGA” (Οκτώβριος 2013). Με τη μέθοδο αυτή το κόστος συμμετοχής για την Π.Β.Α. θα είναι εξαιρετικά χαμηλό. Αποτελεί αναδυόμενη αγορά για τα προϊόντα του Βορείου Αιγαίου.

4. ATHENS CARNIVAL FESTIVAL: 19 – 23 Φεβρουαρίου 2015, Τεχνόπολις, Γκάζι, Αθήνα. Με τα χαρακτηριστικά ενός bazaar, θα αποτελεί πλήρη αγορά ευκαιριών και προσφορών (οικονομική διατροφή – έξυπνες αγορές), που θα καλύπτει τις ανάγκες ολόκληρης της οικογένειας και θα συνδυάζεται με τις καρναβαλικές εκδηλώσεις του Δήμου Αθηναίων.

5. “23η DETROP – OENOS 2015”: Μάρτιος 2015, Διεθνές Εκθεσιακό Κέντρο “HELEXPO”, Θεσσαλονίκη. Αποτελεί την υπ’ αριθμό 1 συγκέντρωση του κλάδου τροφίμων και ποτών σε ελληνικό και βαλκανικό επίπεδο, ενώ όπως και πριν δύο χρόνια συνδιοργανώνεται με την εξειδικευμένη κλαδική έκθεση κρασιού “OENOS 2013”.

6. “I.F.E. LONDON 2015”: 22 – 25 Μαρτίου 2015, Εκθεσιακό κέντρο “ExCel” Λονδίνου. Αποτελεί την κορυφαία εμπορική έκθεση τροφίμων & ποτών της Μεγάλης Βρετανίας και μία από τις μεγαλύτερες του κλάδου στον κόσμο (μετά την ANUGA Κολωνίας και τη SIAL του Παρισιού). Απευθύνεται σχεδόν αποκλειστικά σε εμπορικούς επισκέπτες από το χώρο της λιανικής της τροφοδοσίας, της χονδρικής, της διανομής και της βιομηχανίας τροφίμων & ποτών, οι οποίοι προσέρχονται απ’ όλη την υφήλιο. Η Μεγάλη Βρετανία, παραδοσιακά αποτελεί έναν από τους σπουδαιότερους πελάτες των ελληνικών τροφίμων & ποτών. Η Ελλάδα σε μόνιμη βάση δίνει το παρόν, με πολλές οργανωμένες επιχειρηματικές αποστολές, όπως της “Enterprise Greece: Invest & Trade” (πρώην Ο.Π.Ε.), της “Promo Solution”, κ.α.

7. “ΕΛΑΙΟΤΕΧΝΙΑ – ΟΙΝΟΡΑΜΑ 2015”: Μάρτιος 2015, Αθήνα. Εξειδικευμένη στο ελαιόλαδο και τον οίνο (όπως η παλαιότερη “Ε–ΛΑΔΙ–ΟΙΝΟΣ”). Παλαιότερα ήταν ξεχωριστές, άλλα λόγω της κρίσης ενώθηκαν σε μία. Υπάρχει ενδιαφέρον από αρκετές επιχειρήσεις και ήδη έχει ζητηθεί η συμμετοχή της Π.Β.Α.

8. “FOODEXPO GREECE”: 14 – 16 Μαρτίου 2015, Metropolitan Expo, Αθήνα. Όπως και η HO.RE.CA., διοργανώνεται από τη FORUM Α.Ε., την καλύτερη εταιρεία της χώρας σήμερα, για οργάνωση εκθέσεων εσωτερικού. Υπάρχει έντονο και καταγραμμένο ενδιαφέρον πολλών επιχειρήσεων ήδη. Διαφέρει από τη HO.RE.CA., ως προς τους επαγγελματίες προς τους οποίους απευθύνεται.

9. “6ο AGRO QUALITY FESTIVAL 2015”: Απρίλιος 2015, Αθήνα. Αναφέρεται στο σύνολο των προϊόντων του κλάδου τροφίμων & ποτών. Οργανώνεται από τον “Ευρωπαϊκό Οργανισμό Στρατηγικού Σχεδιασμού” και η Π.Β.Α. συμμετέχει ανελλιπώς.

10. “P.L.M.A.”: 19 – 20 Μαϊου 2015, Άμστερνταμ Ολλανδίας. Πρόκειται για μία απόλυτα εξειδικευμένη έκθεση, που αναφέρεται στο private labeling με αποδέκτες όλα τα super markets του κόσμου. Ενδέχεται να ενδιαφέρει αρκετές επιχειρήσεις του Βορείου Αιγαίου, που είναι διατεθειμένες να παράγουν με ξένες ιδιωτικές ετικέτες. Οργανώνεται από την “Private Labeling Manufacturers Association” και είναι η πιο ακριβή έκθεση της υφηλίου, λόγω μειωμένου ρίσκου αποτυχίας και αυξημένης πιθανότητας έναρξης εμπορικών συμφωνιών υψηλής απόδοσης. Αν υπάρξει ενδιαφέρον, η συμμετοχή μπορεί να γίνει είτε μέσω της εταιρείας “Promo Solution”, είτε μέσω της “Enterprise Greece: Invest & Trade” (πρώην Ο.Π.Ε.), είτε μέσω της “GREAT” (Greek Exports & Trade).

11. FESTIVAL "ΕΛΛΑΔΑ – ΓΙΟΡΤΗ – ΓΕΥΣΕΙΣ, ΑΝΟΙΞΗ 2015”: Μάιος 2015, Γκάζι, Αθήνα. Διοργανώνεται από το γνωστό περιοδικό “ΑΘΗΝΟΡΑΜΑ”. Είναι το πέμπτο στη σειρά εμπορικό γεγονός που διοργανώνεται από το εν λόγω περιοδικό, μετά τα τέσσερα που προηγήθηκαν με το ίδιο σχετικά concept και με εξαιρετικά μεγάλη εμπορική επιτυχία.

12. “ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ”: Μάιος ή Ιούνιος 2015, Σύνταγμα, Αθήνα. Έκθεση αποκλειστικά για το Βόρειο Αιγαίο και την παραγωγική – τουριστική προώθησή του, ενόψει της τουριστικής σαιζόν. Θα αφορά μόνο τις μικρές παραγωγικές επιχειρήσεις που γενικώς επιθυμούν τη συμμετοχή αυτή (μόνο αν ζητηθεί, θα οργανωθεί από την Π.Β.Α.).

13. “SUMMER FANCY FOOD 2015”: 28 – 30 Ιουνίου, Νέα Υόρκη, Η.Π.Α. Παραδοσιακά από τις σπουδαιότερες διεθνείς εκθέσεις του κόσμου, στην οποία η Π.Β.Α. δεν έχει συμμετάσχει ποτέ. Ωστόσο υπάρχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον από επιχειρήσεις (ιδιαίτερα ελαιόλαδα και ποτοποιίες), δεδομένου της ολοένα και αυξανόμενης ζήτησης για τα ελληνικά προϊόντα, που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια, τόσο στη Νέα Υόρκη όσο και σε όλες τις ανατολικές πολιτείες των Η.Π.Α., ενώ ο ανταγωνισμός των επιμέρους ελληνικών προϊόντων ανά περιοχή είναι οξύς. Αν συνεχιστεί το ενδιαφέρον των επιχειρήσεων, προτείνεται η συμμετοχή μέσω της οργανωμένης αποστολής της “Enterprise Greece: Invest & Trade” (πρώην Ο.Π.Ε.).

14. “EXPO AEGEAN 2015”: Ιούνιος 2015, Μαρίνα Μυτιλήνης. Οργανώνεται από την ΗΧΩ Α.Ε. και η Π.Β.Α. συμμετέχει αδιαλείπτως κάθε χρόνο, με τη φιλοξενία τοπικών επιχειρήσεων του κλάδου τροφίμων & ποτών από τα νησιά του Βορείου Αιγαίου (κυρίως Λέσβο, Λήμνο και Χίο).

15. “11η ΓΙΟΡΤΗ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΧΙΟΥ”: Ιούλιος 2015, Δημοτικός Κήπος Χίου. Η Π.Ε. Λέσβου συμμετέχει τα τελευταία χρόνια, με στόχο την ενδοπεριφερειακή προώθηση των προϊόντων της Λέσβου και της Λήμνου στη Χίο, αλλά και στην προώθησή τους στους Τούρκους επισκέπτες του νησιού.

16. “84η ΓΕΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΜΥΡΝΗΣ”: Αύγουστος 2015. Αναφέρεται στο σύνολο των προϊόντων – υπηρεσιών και η Π.Β.Α. συμμετείχε στην 80η έκθεση το 2011 και στην 82η έκθεση το 2013, έμμεσα και ως επιχειρηματικές αποστολές (υποστηρίζοντας τοπικούς φορείς), με εξαιρετική επιτυχία. Συνδυάζεται και με το τουριστικό προϊόν. Οργανώνεται στη Σμύρνη από το “Izmir International Fair Center”.

17. 23η KAVALAEXPO 2016”: Σεπτέμβριος 2015, Εκθεσιακό Κέντρο Νέας Καρβάλης Καβάλας. Είναι διεθνής έκθεση που διοργανώνεται σε ετήσια βάση από το Επιμελητήριο Καβάλας και τις τελευταίες δεκαετίες αποτελεί σημαντικό θεσμό για την ευρύτερη περιοχή. Η Π.Ε. Λέσβου της Π.Β.Α. συμμετέχει τα τελευταία χρόνια, καθώς η Ανατολική Μακεδονία – Θράκη αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αγορές Λέσβου & Λήμνου τόσο για τα προϊόντα όσο και για τον τουρισμό.

18. “ANUGA”: 10 – 14 Οκτωβρίου 2015, Κολωνία Γερμανίας. Είναι η κορυφαία και μεγαλύτερη έκθεση τροφίμων και ποτών του κόσμου, μαζί με τη SIAL του Παρισιού (και στις δύο συμμετείχε η Π.Β.Α. το 2012 και το 2013). Οι δύο αυτές εκθέσεις οργανώνονται εναλλάξ κάθε χρόνο και η ζήτηση είναι πολύ μεγάλη από τις επιχειρήσεις του Βορείου Αιγαίου. Η συμμετοχή μπορεί να γίνει είτε μέσω της “Enterprise Greece: Invest & Trade” (πρώην Ο.Π.Ε.), είτε μέσω της εταιρείας “Promo Solution”, είτε μέσω της εταιρείας “GREAT” (Greek Exports & Trade), είτε μέσω της Κ.Ε.Ε.Ε. και του προγράμματος “DAILY CHOICE” (η τελευταία είναι εξαιρετικά οικονομική).

19. “MIT KOK 2015”: Νοέμβριος 2015, Στοκχόλμη Σουηδίας. Αν οι επιχειρήσεις ενδιαφέρονται, προτείνεται η συμμετοχή της Π.Β.Α., μέσω του προγράμματος “DAILY CHOICE” και της Κ.Ε.Ε.Ε. (Κεντρική Ένωση Επιμελητηρίων Ελλάδος), κατά τα πρότυπα της συμμετοχής στην κορυφαία έκθεση του κόσμου “ANUGA” (Οκτώβριος 2013). Με τη μέθοδο αυτή το κόστος συμμετοχής για την Π.Β.Α. θα είναι εξαιρετικά χαμηλό. Η Σουηδία έχει πολύ μεγάλες προοπτικές για τα προϊόντα του Βορείου Αιγαίου, αφού μετά από προωθητικές ενέργειες που έχουν γίνει το 2012 από την Π.Β.Α. σε συνεργασία με μεγάλη εισαγωγική – εμπορική εταιρεία της Σουηδίας, η αγορά έχει ήδη ανοίξει και πολλά προϊόντα των νησιών εξάγονται στη Σκανδιναβία.

20. “FOODREX ZYMA 2015”: Νοέμβριος 2015, Εκθεσιακό Κέντρο “MEC” Παιανίας, Αθήνα. Είναι διεθνής έκθεση τροφίμων, ποτών, αρτοποιίας & ζαχαροπλαστικής, η οποία διοργανώνεται για πρώτη φορά από την εταιρεία “ATOU”. Αποτελεί προέκταση της γνωστής “Γεύσεις & Ζωή” της ίδιας εταιρείας, που έχει οργανωθεί 8 συνεχόμενες χρονιές στον εκθεσιακό χώρο του Ζάππειου Μεγάρου και παραδοσιακά έχει μεγάλη ζήτηση και πιστό κοινό που την επισκέπτεται. Πολλές επιχειρήσεις από το Βόρειο Αιγαίο, ζητούν τη συμμετοχή της Π.Β.Α., που όμως ποτέ δεν έχει πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα.

21. “WORLD OF FOOD BEIJING 2015”: Νοέμβριος 2015, Πεκίνο Κίνας. Από τις μεγαλύτερες αναδυόμενες αγορές για συγκεκριμένα προϊόντα της Ελλάδας, όπως ελαιόλαδο και οίνος. Εξαιρετικές ευκαιρίες διείσδυσης, υπό προϋποθέσεις. Αν οι επιχειρήσεις το στηρίξουν έμπρακτα, προτείνεται η συμμετοχή της Π.Β.Α. μέσω της “Promo Solution”, που οργανώνει μεγάλη επιχειρηματική αποστολή της Ελλάδας.

22. “7ο FESTIVAL ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΜΕΛΙΟΥ & ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΑΣ”: Δεκέμβριος 2015, Αθήνα. Είναι απόλυτα εξειδικευμένη ελληνική έκθεση γύρω από τα προϊόντα σχετικά με το μέλι. Οργανώνεται από τον “Ευρωπαϊκό Οργανισμό Στρατηγικού Σχεδιασμού” και η Π.Β.Α. συμμετέχει κάθε χρόνο.

23. FESTIVAL "ΕΛΛΑΔΑ – ΓΙΟΡΤΗ – ΓΕΥΣΕΙΣ, ΧΕΙΜΩΝΑΣ 2015”: Δεκέμβριος 2015, Εκθεσιακό Κέντρο “HELEXPO”, Κηφισίας, Μαρούσι, Αθήνα. Διοργανώνεται από το γνωστό περιοδικό “ΑΘΗΝΟΡΑΜΑ”. Είναι το έκτο στη σειρά εμπορικό γεγονός που διοργανώνεται από το εν λόγω περιοδικό, μετά τα πέντε που προηγήθηκαν με το ίδιο σχετικά concept και με εξαιρετικά μεγάλη εμπορική επιτυχία. Ενδείκνυται για αγορές προϊόντων – δώρων ενόψει των γιορτών των Χριστουγέννων.

24. & 25 “ΔΥΟ ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ – ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΠΟΣΤΟΛΕΣ ΤΗΣ Π.Β.Α., ΣΕ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ”: Είναι πολύ μεγάλης σημασίας, η συμμετοχή των επιχειρήσεων του Βορείου Αιγαίου σε ορισμένα εμπορικά γεγονότα συγκεκριμένων επαρχιακών πόλεων, όπου έχει διαφανεί ότι μπορεί να υπάρξει ικανοποιητική ζήτηση των προϊόντων τους, αν γίνουν γνωστά. Π.χ. Πάτρα, Λάρισα, Γιάννενα, Βέροια, Κομοτηνή.

Το κόστος οργάνωσης και υλοποίησης για την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου και των 25 παραπάνω συμμετοχών, εκτιμάται ότι θα κυμανθεί μεταξύ 95.000 – 100.000 ευρώ.

Ωστόσο, θα καταβληθεί προσπάθεια να εμπλακούν οι 5 Δήμοι και τα 3 Επιμελητήρια του Βορείου Αιγαίου, προκειμένου να επιμεριστεί το κόστος συμμετοχής.

Παρακαλούμε λοιπόν για την εισαγωγή του θέματος στο Περιφερειακό Συμβούλιο προς συζήτηση.Α

Με τιμή,

Κωνσταντίνος Αδαμίδης,

Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Πολιτικής

επιστροφή

Αθήνα, 12-12-2014

Κλιμάκιο του συνδυασμού «Οικολογικός Άνεμος στο Βόρειο Αιγαίο», αποτελούμενο από τους Βασίλη Μπάλλα- περιφερειακό σύμβουλο Β. Αιγαίου και Ηλία Γιαννίρη- πρώην περιφερειακό σύμβουλο Β. Αιγαίου, επισκέφτηκε την Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού στις 11-12-2014 και ζήτησε πληροφορίες για τις δράσεις και τα προγράμματα της Εταιρείας σχετικά με το νησιωτικό χώρο, προκειμένου να διερευνήσει τις δυνατότητες συνεργασίας. Εκ μέρους της Εταιρείας στη συνάντηση συμμετείχαν οι Μίλτος Λάζογλου, Γεωργία Κίκου και Κατερίνα Στεμπίλη.

Η ενημέρωση ήταν πλήρης και σε πολύ καλό κλίμα και κάλυψε τις εξής δράσεις και προγράμματα της Εταιρείας:

· Μονοπάτια Πολιτισμού με εφαρμοσμένα παραδείγματα από τη Σίφνο, τη Σίκινο, την Ορεινή Κορινθία, την Πάτμο, το Μαρθώνα, τη Σαμοθράκη και τις Μικρές Κυκλάδες. Η ενημέρωση αφορούσε τον τρόπο υλοποίησης αυτής της δράσης (τρόπος εκδήλωσης ενδιαφέροντος του οικείου Δήμου, πηγές χρηματοδότησης ή χορηγίες- προϋπολογισμοί, ανάδειξη, σήμανση, έκδοση ενημερωτικών φυλλαδίων, προβολή στο διαδίκτυο, προστιθέμενη αξία).

· Εντοπία (ENtopia), του οργανισμού Europa Nostra, για όλη την Ευρωπαϊκή Ήπειρο, από τον Ατλαντικό μέχρι τα Ουράλια, για περιοχές με λιγότερους από 15.000 κατοίκους. Ελληνικές υποψηφιότητες έχουν προταθεί για τα Μαστιχοχώρια Χίου, τη Σκύρο, τη Σίκινο και τη Σκόπελο. Το πρόγραμμα αφορά το τοπίο, την αρχιτεκτονική, τη βιωσιμότητα και συγκεκριμένες δράσεις. Απονέμει βραβεία και έχει ειδικές δράσεις προβολής.

· Αειφόρο Αιγαίο, για την αξία της προστασίας του περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς ως στοιχεία της ποιότητας ζωής αλλά και ως προϋπόθεση για την οικονομική ανάπτυξη των νησιών. Κύριες δράσεις είναι:

1. Η σύσταση Δικτύου καλών πρακτικών, που μέχρι σήμερα περιλαμβάνει 468 μέλη (ήδη στο δίκτυο περιλαμβάνονται αρκετά παραδείγματα ανθρώπων από το Β. Αιγαίο, που συνεισφέρουν στην αειφόρο ανάπτυξη του τόπου τους) και

2. Δράσεις ευαισθητοποίησης στα σχολεία του Αιγαίου. Μέχρι σήμερα έχουν συμμετάσχει περισσότερα από 100 σχολεία σε 25 νησιά, σε διαγωνισμούς φωτογραφίας, δημιουργία ντοκυμαντέρ, σύνταξη από τους μαθητές ενός «οδηγού για την αειφόρο ανάπτυξη στο νησί μου», και την ανάδειξη του ρόλου των ίδιων των μαθητών για τη διαμόρφωση του μέλλοντος.

· 7 most endangered, πανευρωπαϊκό πρόγραμμα για την ανάληψη δράσεων σε διάφορες χώρες, για περιοχές που βρίσκονται σε κίνδυνο και χρειάζονται στοχευμένες δράσεις. Για την Ελλάδα έχουν προταθεί η Καστοριά και το κτήμα Τατοϊου.

· Δράσεις του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς (ΣΑΚ) της Εταιρείας. Αναφέρθηκε η παραδειγματική αποκατάσταση και συντήρηση του ζωγραφικού διακόσμου του Ιερού Ναού Αγίου Πέτρου στην Καστανιά Μάνης.

Στη συνέχεια της συνάντησης διερευνήθηκαν οι προϋποθέσεις και οι δυνατότητες σχεδιασμού συγκεκριμένων δράσεων στα νησιά του Βορείου Αιγαίου. Θα υπάρξει τοπική ενημέρωση για την αξιοποίηση των δυνατοτήτων που μπορεί να παράσχει η Ελληνική Εταιρεία στα νησιά μας.

επιστροφή

Το κείμενο που ακολουθεί θεωρούμε ότι δεν αφορά τους περιστασιακούς τοπικούς συλλέκτες βοτάνων και αρωματικών φυτών, που θα πρέπει να είναι οι σύμμαχοι της τήρησης κανόνων για συλλογή αρωματικών φυτών. Χρειάζεται ενημέρωση του τοπικού πληθυσμού για την περισυλλογή, όχι ξερίζωμα, και διάσπαρτη συλλογή (να μην παίρνουμε όλα τα φυτά από ένα μέρος) αλλά όχι απαγόρευση. Το ίδιο βέβαια ισχύει και για τη συλλογή πεταλίδων και μανιταριών, κάτι που ξέρουν οι τοπικοί συλλέκτες.

Στους αναγνώστες μας προσφέρουμε και οδηγίες για την αποξήρανση της ρίγανης.

Μια ζεστή ηλιόλουστη μέρα κόβουμε τη ρίγανη. Υπάρχουν δύο τρόποι αποξήρανσης:

1. Βάζουμε σε ταψί και στο φούρνο με 100-120 βαθμούς

2. Σε τούλι σε ανατολικό σημείο κρεμασμένο για να στεγνώσει.

Μετά την αποξήρανση τρίβουμε, βγάζουμε τα κλαδάκια και βάζουμε τη ρίγανη σε βάζα που να κλείνουν αεροστεγώς. Βάζουμε ετικέτα με ημερομηνία συσκευασίας. Δεν κρατάμε πάνω από χρόνο τα αποξηραμένα αρωματικά φυτά. ΗΓ

4/8/2014

Οι θέσεις των ΦΙΛΩΝ της ΦΥΣΗΣ/Naturefriends Greece για τα αρωματικά φυτά, την Ελληνική Χλωρίδα, και τους Οικοτόπους /Ενδιαιτήματα

Με αφορμή την πρόσφατη λεηλασία της φύσης και τη σύλληψη Αλβανών εμπόρων με 4,5 τόνους αρωματικών φυτών, που «συνέλεξαν» σε δυσπρόσιτες περιοχές της οροσειράς Τσαμαντά/ Μουργκάνα (1806 υψόμετρο) στη Βορειοδυτική Ήπειρο, οι ΦΙΛΟΙ της ΦΥΣΗΣ/ Naturefriends Greece παρουσιάζουν εκτάκτως ένα τμήμα, των υπό διαμόρφωση θέσεων της οργάνωσης για την Ελληνική Φύση:

1. Η Ελληνική Χλωρίδα αποτελεί χρόνια τώρα αντικείμενο παράνομης εμπορίας στην Ελληνική και Ευρωπαϊκή «αγορά». Ιδιαίτερα πολλά από τα ενδημικά φυτά της χώρας μας, βρίσκονται σε Βοτανικούς Κήπους του εξωτερικού και σε ιδιωτικές συλλογές (ερμάρια). Ορισμένα από αυτά τα είδη είναι καταγεγραμμένα στο Κόκκινο Βιβλίο/ Red Data Βook of Rare and Threatened Plants (σπάνια και απειλούμενα είδη) ή προστατεύονται με Διεθνείς Συμβάσεις (World Conservation Monitoring Centre (UNEP-WCMC – Σύμβαση της Βέρνης «Για τη διατήρηση της άγριας ζωής και του φυσικού περιβάλλοντος της Ευρώπης» Ν.1135 ΦΕΚ 32/Α/83) και Ευρωπαϊκές οδηγίες (Παραρτήματα II και IV της οδηγίας 92/43 της Ευρωπαϊκής Ένωσης).

2. Σύμφωνα με την μεταπτυχιακή διατριβή στο Τμήμα Βιολογίας ΑΠΘ της κας Βικτώριας Μεντέλη, για το «Ηλεκτρονικό Εμπόριο Φυτικών Ειδών», περισσότερα από 145 είδη βοτάνων και αρωματικών φυτών της ελληνικής φύσης, δηλαδή το 10% της ενδημικής Ελληνικής Χλωρίδας, διακινείται παράνομα μέσω Διαδικτύου. Υπογραμμίζουμε ότι ο νόμος 3937/2011 ΦΕΚ 60/Α/2011 για τη Διατήρηση της βιοποικιλότητας απαγορεύει την εμπορία ενδημικών φυτών.

3. Δεν είναι τυχαία η οδηγία που εξέδωσε η Γενική Δ/νση Ανάπτυξης & Προστασίας Δασών & Φυσικού Περιβάλλοντος με θέμα «Προστασία αρωματικών-μελισσοτροφικών φυτών και φαρμακευτικών βοτάνων της χώρας» σύμφωνα με την οποία υπογραμμίζει ότι «γινόμαστε αποδέκτες αναφορών δασικών υπηρεσιών και δημοσιευμάτων, σχετικά με την προστασία από τις δασικές υπηρεσίες των αρωματικών-μελισσοτροφικών φυτών και των φαρμακευτικών βοτάνων της χώρας» και αναφέρει ότι «Χρέος των δασικών υπηρεσιών της χώρας είναι να προστατέψουν τις εκτάσεις όπου φύονται τα ανωτέρω φυτά, εφαρμόζοντας τις σχετικές για το σκοπό αυτό διατάξεις της δασικής νομοθεσίας, αλλά και τα ίδια τούτα τα φυτά, με την έκδοση δασικών απαγορευτικών διατάξεων προστασίας τους» (10/7/2013 – αρ.Πρωτ. οικ. 133581/3471). [Πόσοι γνωρίζουν ότι το σαλέπι παρασκευάζεται από τους βολβούς της άγριας, σπάνιας και πανέμορφης ορχιδέας που προστατεύεται από διεθνείς συνθήκες;]

4. Τα περισσότερα Δασαρχεία της χώρας έχουν εκδώσει «Δασικές Απαγορευτικές Διατάξεις» με τις οποίες εξειδικεύουν στις περιοχές τους τη δασική νομοθεσία και επιτρέπουν κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις τη συγκομιδή συγκεκριμένων ειδών και ποσοτήτων για ατομική ή εμπορική χρήση. Υπενθυμίζουμε την αδικαιολόγητη επίθεση που δέχθηκε η ∆/ντρια ∆ασών ∆ωδ/σου Μπαλατσούκα Αικατερίνη (∆ασολόγος MSc) με την έκδοση ΔΑΔ [18/6/2013 – Αρ.Πρωτ.3213/ Διαύγεια ΑΔΑ: ΒΕΖΔΟΡ1Ι-Β3Ξ] με την οποία α) Επικαλείται τη δασική νομοθεσία και άλλες υπηρεσιακές εγκύκλιους/ οδηγίες [15 συνολικά] β) Απαγορεύει, επιτρέπει και καθορίζει τους όρους συλλογής των φυτών που δεν προστατεύονται από διεθνείς ή άλλες συμβάσεις. Τέλος αναφέρει ότι η τήρηση της ΔΑΔ ανατίθεται στα όργανα της ∆/νσης ∆ασών Δωδεκανήσου, της Ελληνικής Αστυνομίας, της ∆ηµοτικής Αστυνομίας και σε κάθε φιλόνοµο πολίτη».

5. Οικότοποι, ενδιαιτήματα, προστασία εδαφών και η υποβάθμισή τους από μηχανοκίνητα μέσα. Σοβαρά προβλήματα στο γήινο φλοιό οικοτόπων, δασών, βουνών, αιγιαλών κ.λπ. προκαλούν τα μηχανοκίνητα μέσα, ιδιαίτερα εκείνα που κυκλοφορούν εκτός των δασικών ή άλλων επίσημων δρόμων. Τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε αύξηση της κυκλοφορίας μηχανών εντούρο, «γουρούνων», τζιπ 4Χ4 σε δάση, αμμοθίνες, ποτάμια, ρέματα, λίμνες κ.λπ. με αποτέλεσμα να «οργώνουν» το έδαφος και να καταστρέφουν τους οικοτόπους της Ελληνικής χλωρίδας και πανίδας. Επιπρόσθετα με το θόρυβο που προκαλούν οι εξατμίσεις αναστατώνουν τη φυσική ζωή και ισορροπία και υποβαθμίζουν το τοπίο. Σημειώνουμε ότι η σύμφωνα με το Ν.3937/2011 για τη Βιοποικιλότητα, Άρθρο 12 α, β « Δεν επιτρέπεται η κίνηση μηχανοκίνητων οχημάτων εκτός οδικού δικτύου σε οικολογικά ευαίσθητες εκτάσεις, όπως ενδεικτικά, μόνιμες ή εποχικές λίμνες και τέλματα και οι ακτές τους, ο αιγιαλός, οι αμμοθίνες, ποτάμια, ρέματα και ρυάκια, δάση, λιβάδια, βοσκότοποι, οι οικότοποι προτεραιότητας του παραρτήματος Ι της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, καθώς και σε μονοπάτια που βρίσκονται σε τέτοιες περιοχές.» Επίσης «Δεν επιτρέπεται η, μέσω της κίνησης μηχανοκίνητων οχημάτων, αυτόβουλη δημιουργία νέων ή η επέκταση υφιστάμενων δρόμων σε δασικά, χορτολιβαδικά και παράκτια οικοσυστήματα.» Υπογραμμίζουμε την θετική ΔΑΔ του Δασαρχείου Αιγάλεω σύμφωνα με την οποία «απαγορεύεται κάθε άλλη πράξη που θίγει τα δένδρα, τους θάμνους και το έδαφος» [ΔΑΔ 17/5/2012 ΑΔΑ: Β498ΟΡ1Κ-73Γ]

6. Ειδικότερα για την προστασία του εδάφους υπάρχει πλούσια νομολογία όπως π.χ. α) ο ν.1650/86 αρ.1 που αναφέρει ότι «με τις διατάξεις παρόντος νόµου επιδιώκονται η προστασία του εδάφους και η λήψη των αναγκαίων μέτρων ώστε οι χρήσεις του να γίνονται σύµφωνα µε τις φυσικές ιδιότητές του και την παραγωγική του ικανότητα» β) το Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειοφόρου Ανάπτυξης ΦΕΚ 128/1/2008 και ιδιαίτερα το άρθρο 10 «Διατήρηση, προστασία και ανάδειξη του εθνικού φυσικού και πολιτιστικού πλούτου, διατήρηση και ανάδειξη της ποικιλομορφίας της υπαίθρου, καθώς και βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων».

Οι ΦτΦ/NFGR θεωρούν ότι η προστασία της βιοποικιλότητας, του Φυσικού Περιβάλλοντος και του τοπίου, είναι υποχρέωση της πολιτείας, η οποία δείχνει κακά παραδείγματα όπως π.χ. προωθώντας ή και ψηφίζοντας τους πρόσφατους αντιπεριβαλλοντικούς νόμους για τα δάση, τον αιγιαλό, το ρυθμιστικό Αθήνας – Αττικής, τον τουρισμό και την πολεοδόμηση. Η προστασία του φυσικού και του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος επαφίεται στον «πατριωτισμό των Ελλήνων» και γι αυτό απαιτείται ενημέρωση, εκπαίδευση, συντονισμός και κοινή δράση των πολιτών καθώς και στήριξη των δασαρχείων και όσων κάνουν καλά τη δουλειά τους.

Η Τράπεζα Σπόρων Αιγαίου- Κιβωτός δίνει «ζωή» σε σχολικούς κήπους

Σ.τ.σ. Η Κιβωτός στεγάζεται στο Μανιάκειο κτίριο στη Σάμο

Επενδύοντας στην παιδεία, τη γνώση και την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση των νέων, η Τράπεζα Σπόρων Αιγαίου- Κιβωτός του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας, Αρχιπέλαγος συνεχίζει για ακόμη μία χρονιά τη συνεργασία με σχολεία της χώρας στο πλαίσιο της δημιουργίας σχολικών κήπων, οι οποίοι καλλιεργούνται από σπόρους τοπικών ποικιλιών που φυλάσσονται στην Κιβωτό.

Το Αρχιπέλαγος, παρατηρώντας τη συνεχιζόμενη και συστηματική εξαφάνιση των τοπικών ποικιλιών φυτών, δημιούργησε το 2005 την Τράπεζα Σπόρων Αιγαίου, η οποία εδρεύει σήμερα στην ερευνητική μας βάση, στο Βαθύ της Σάμου. Ωστόσο, η Κιβωτός δημιούργηθηκε στο νησί της Ικαρίας, όπου και στοχεύουμε να επιστρέψει μόλις υπάρξουν οι κατάλληλες συνθήκες.

Στόχος αυτής της μακροχρόνιας δράσης είναι η συγκέντρωση και φύλαξη σπόρων, καθώς και ο πολλαπλασιασμός και η διάδοση της καλλιέργειας των τοπικών ποικιλιών καλλιεργήσιμων φυτών από τα νησιά, καθώς και από περιοχές της ηπειρωτικής χώρας.

Η πρωτοβουλία αυτή, ωστόσο, δεν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί, εάν δεν υπήρχε συμμετοχή από δραστήριες ομάδες πολιτών και αγροτών που έμπρακτα στηρίζουν αυτό τον σημαντικό κύκλο διατήρησης και προστασίας των τοπικών ποικιλιών. Ταυτόχρονα, το περιεχόμενο και οι στόχοι της εν λόγω δράσης απαιτούν διακριτικό έργο και στοχευμένη σκληρή εργασία προκειμένου να υπάρξει το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Στο πλαίσιο αυτό, το Αρχιπέλαγος συνεργάζεται στενά με εξειδικευμένους φορείς από την Ελλάδα και το εξωτερικό για τη μακροχρόνια φύλαξη και πολλαπλασιασμό του γενετικού υλικού. Παράλληλα με ποικίλες δράσεις, μεταξύ των οποίων και οι σχολικοί κήποι, προσπαθεί να αφυπνίσει την κοινωνία, και ειδικότερα τις νέες γενιές, ώστε να αντιληφθούν την αξία διατήρησης των αγροτικών ποικιλιών.

Ήδη, με την έναρξη της σχολικής χρονιάς το Αρχιπέλαγος έχει ξεκινήσει συνεργασία με σχολεία της Αττικής, των Κυκλάδων, της Δωδεκανήσου και άλλων περιοχών της χώρας.

Στόχοι της κοινής αυτής δράσης είναι να γίνει αντιληπτή η ανθεκτικότητα και η παραγωγικότητα των τοπικών ποικιλιών, οι οποίες προσφέρονται από την Κιβωτό του Αρχιπελάγους, να αποκτηθεί γνώση στον τρόπο καλλιέργειας και τέλος να παραχθούν ποσότητες προϊόντων προς κατανάλωση αλλά και σπόρων που θα χρησιμοποιηθούν στις επόμενες καλλιέργειες.

Η επαφή με την καλλιέργεια, η ενημέρωση για τη διατροφική αξία των τοπικών προϊόντων, η ανάπτυξη δεξιοτήτων, ομαδικού πνεύματος, συνεργασίας καθώς και υπευθυνότητας είναι μόνο μερικά από τα οφέλη που έχει για τους μαθητές η δημιουργία σχολικών κήπων.

Η Κιβωτός στεγάζεται στο Μανιάκειο κτίριο στη Σάμο, το οποίο παραχωρήθηκε στο Αρχιπέλαγος για κοινή χρήση από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και ανακαινίστηκε και εξοπλίστηκε από το Αρχιπέλαγος

Οι επιστήμονες της Κιβωτού του Αρχιπελάγους φροντίζουν ώστε αυτές οι τοπικές ποικιλίες να καλλιεργούνται υπό ασφαλείς συνθήκες, που αποκλείουν κίνδυνο επιμόλυνσης από ξένες ποικιλίες, και με μεθόδους βιολογικής καλλιέργειας, χωρίς τη χρήση χημικών φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων.

Τον τελευταίο χρόνο, στα κτήματα που παραχωρούν ιδιώτες στο Αρχιπέλαγος καλλιεργήθηκαν ποικιλίες σταριού, φάβας, κριθαριού κ.α, ενώ στους κήπους μας καλλιεργήθηκαν, επίσης, πολλές νησιωτικές ποικιλίες κηπευτικών.

Η σημαντική παραγωγή που επιτύχαμε τους προηγούμενους μήνες, ενίσχυσε την Κιβωτό με νέο γενετικό υλικό (σπόρους), κάλυψε τις διατροφικές ανάγκες για περισσότερους από 40 ερευνητές και φοιτητές που φιλοξενούμε, ενώ όπως γίνεται κάθε χρόνο, με απόλυτη διακριτικότητα μοιράστηκαν προϊόντα σε οικογένειες οι οποίες τα είχαν πραγματικά ανάγκη.

Επιπλέον, μία άλλη σημαντική δράση της Κιβωτού είναι η ανάλυση των νομικών δικαιωμάτων των πολιτών στη χρήση, αναπαραγωγή και εμπορία των σπόρων από τοπικές ποικιλίες. Για το λόγο αυτό, συνεργαζόμαστε με τη Νομική Σχολή των Πανεπιστημίων Loyola, ΗΠΑ και Uppsala, Σουηδία και φιλοξενουμε εξειδικευμένους μεταπτυχιακούς φοιτητές οι οποίοι μας βοηθούν να αποκωδικοποιήσουμε το νομικό πλαίσιο που ορίζει η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) και να κατανοήσουμε πως αυτό μας επηρεάζει.

Το Αρχιπέλαγος διατηρεί, επίσης, ένα δίκτυο επαφών με συνειδητούς αγρότες από τη Θράκη μέχρι τα νησιά του Αιγαίου και την Κρήτη, με τους οποίους συνεργαζόμαστε στενά τόσο στη συλλογή σπόρων όσο και στην καλλιέργεια και αναπαραγωγή τους.

Για να καταλάβουμε τη σοβαρότητα του προβλήματος, αναφέρουμε ενδεικτικά ότι στην Ελλάδα, σε λίγες μόνο δεκαετίες, από τις 200 ποικιλίες σταριού που καλλιεργούνταν, έχουν μείνει μόνο 20, δηλαδή μειώθηκαν κατά 92%, ενώ αντίστοιχα ποσοστά καταγράφονται δυστυχώς και σε πολλές άλλες ποικιλίες καλλιεργήσιμων ειδών.

Δεν πρέπει, λοιπόν, να ξεχνάμε ότι η συνεχιζόμενη και συστηματική εξαφάνιση των τοπικών ποικιλιών θα οδηγήσει σύντομα στο σημείο να θεωρείται πολυτέλεια το δίλημμα κατά πόσο θέλουμε να καταναλώνουμε μεταλλαγμένα ή όχι. Όταν εξαφανιστούν οι τοπικές ποικιλίες καλλιεργήσιμων φυτών, μαζί τους θα εξαφανιστούν ανεπιστρεπτί και οι επιλογές μας, καθώς θα είμαστε διατροφικά εξαρτημένοι.

Θοδωρής Τσιμπίδης

Διευθυντής, Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος»

Μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο και στην ιστοσελίδα μας www.archipelago.gr

(ελήφθη 9-10-2014)

επιστροφή

Δημοσιεύουμε αυτό το κείμενο ως χαρακτηριστικό που σηματοδοτεί μια νέα περίοδο, αυτήν της αλλαγής σελίδας αλλά και των προσδοκιών που έχει ο οικολογικός χώρος από τη συνεργασία του με τον ΣΥΡΙΖΑ. ΗΓ

21-1-2015

Αγαπητές φίλες και φίλοι.

Στην ιδιαίτερα σύντομη αυτή προεκλογική «εκστρατεία» διακρίναμε την επιθυμία πολιτών και από άλλους πολιτικούς χώρους για αλλαγή, για τη δοκιμή μιας νέας κυβερνητικής πρότασης.

Στην ανάγκη αλλαγής αναφέρεται και ο ΣΥΡΙΖΑ στο εκλογικό του σύνθημα «Η ελπίδα έρχεται. Η Ελλάδα προχωράει. Η Ευρώπη αλλάζει». Η αλλαγή της Ευρώπης έρχεται ως συνέπεια, ή ίσως ως προϋπόθεση για την πρόοδο της Ελλάδας.

Την πιο ουσιαστική όμως αναφορά σε αλλαγή την έχει κάνει ο ίδιος ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, ανακοινώνοντας τη συνεργασία με τους Οικολόγους Πράσινους.

Ο Αλέξης Τσίπρας δήλωσε χαρακτηριστικά:

«Η συνάντηση αριστεράς και οικολογίας είναι σημαντική υπόθεση για το μέλλον της χώρας και της Ευρώπης.

Το ζητούμενο δεν είναι η επιστροφή στο 2009 με παρούσες τις πολιτικές που αποτέλεσαν βασικές αιτίες της κρίσης, αλλά η αλλαγή παραδείγματος».

Η φράση αυτή του Αλέξη Τσίπρα μεταφέρει την ουσία της συνεργασίας. Ερμηνεύει όμως και τον στόχο του συνθήματος του ΣΥΡΙΖΑ.

«Παράδειγμα» είναι η αλλαγή του προτύπου, του κυρίαρχου μοντέλου που χαρακτηρίζει κάθε εποχή. Η προσδοκώμενη αλλαγή παραδείγματος, θα αναδείξει την πολιτική ατζέντα του χώρου και της πολιτικής οικολογίας με ζητήματα

· βιώσιμης ευημερίας,

· τοπικοποίησης παραγωγής και κατανάλωσης,

· αποανάπτυξης,

· απεξάρτησης από ορυκτά καύσιμα,

· αλλά και ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μη βίας, σεβασμού της διαφορετικότητας και άλλα.

Το νέο παράδειγμα θα υπερβεί τους καθιερωμένους κύκλους εναλλαγής κυβερνήσεων γύρω από τον πολιτικό χώρου του κέντρου.

Το νέο παράδειγμα θα κάνει τις πιο ριζοσπαστικές ιδέες σήμερα να φαντάζουν συμβατικές στους πολιτικούς του μέλλοντος.

Το νέο παράδειγμα θα είναι η απάντηση στη μεγέθυνση και τον καταναλωτισμό που έχουν αναδείξει τα αδιέξοδά τους, και έχουν οδηγήσει σε υπέρβαση των αντοχών της κοινωνίας και της φύσης.

Όμως η αναστολή της διαδικασίας συγκέντρωσης του πλούτου, με την ταυτόχρονη φτωχοποίηση της μεσαίας τάξης, και την εξαθλίωση των φτωχότερων κοινωνικών στρωμάτων δεν είναι ένα ζήτημα που λύνεται μαγικά με την αλλαγή σκυτάλης.

· Απαιτούνται ριζοσπαστικές συμμαχίες με ιδεολογική, αλλά και γεωγραφική ευρύτητα.

· Απαιτούνται συναινέσεις και δεσμεύσεις πολιτικών δυνάμεων.

· Απαιτείται η ενεργός συμμετοχή της κοινωνίας, η βούλησή της για αλλαγή από κάτω προς τα πάνω.

· Απαιτείται η γνήσια θέληση της κοινωνίας όχι μόνο για υιοθέτηση, αλλά και για προστασία των νέων πολιτικών κατευθύνσεων που θα ζυμώσουν μια νέα νοοτροπία.

Γιατί το νέο παράδειγμα δεν θα διαφέρει από το παλιό αν «φορεθεί» στην κοινωνία αντί να σχηματιστεί από αυτήν.

Αν πραγματικά δεν μας απασχολεί η επιστροφή στην εποχή πριν το μνημόνια, αλλά το ζητούμενο μας είναι η διαγενεακή ευημερία, τότε το νέο παράδειγμα πρέπει να είναι τόσο πετυχημένο που θα αποκτήσει οικουμενική αποδοχή και διάρκεια.

Η Ελλάδα, άλλοτε γενέτειρα της δημοκρατίας, σήμερα με τη κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ καλείται να παίξει ρόλο καταλύτη των εξελίξεων διεθνώς.

Ίσως ακουστεί σαν να μεγαλοπιανόμαστε, αλλά η συνεργασία με τους Οικολόγους Πράσινους, ανάμεσα σε άλλα οφέλη, έχει ξεκλειδώσει «κομματικού» χαρακτήρα αγκυλώσεις, και έχει επιτρέψει στις πράσινες δυνάμεις της Ευρώπης, με αιχμή του δόρατος το Ευρωπαϊκό Πράσινο Κόμμα και την Πολιτική ομάδα των Πράσινων στο ευρωκοινοβούλιο, να προλειαίνουν το έδαφος για την καλή υποδοχή της ελληνικής κυβέρνησης της αριστεράς και την περιθωριοποίηση των ευρωσκεπτικιστών και των κινδυνολόγων του GREXIT.

Στις 26 Ιανουαρίου ξεκινάει η διαδικασία αλλαγής του παραδείγματος, και αυτό αφορά την Ελλάδα, την Ευρώπη, τον πλανήτη όλο.

Αυτό είναι το διακύβευμα των εκλογών και ταυτόχρονα η βαριά πολιτική ευθύνη που αναλαμβάνει ο ΣΥΡΙΖΑ και οι Οικολόγοι Πράσινοι μαζί στηρίζοντας την κυβέρνησή του.

Στην κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση της Κυριακής, η εκλογική επιτυχία δεν είναι αυτοσκοπός. Η επιτυχής διακυβέρνηση όμως είναι οπωσδήποτε μονόδρομος και ο χώρος της πολιτικής οικολογίας θα είναι κριτικός και δημιουργικός σύμμαχος σε αυτή την πορεία.

Χωρίς φόβο λοιπόν, αλλάζουμε, ελπίζουμε και προχωράμε με την οικολογία παρούσα!

επιστροφή

Για τη Λέσβο: Θα καταλάβουμε επιτέλους αυτόν τον πλούτο που έχει το νησί μας;

του Μιχάλη Μπάκα

O Κέβιν από το Νότιο Λονδίνο είναι δάσκαλος σε σχολή οδηγών και έχει δύο μεγάλες αγάπες, τη φύση και τα ταξίδια. Τα τελευταία χρόνια έχει κάνει πολλά ταξίδια, συνδυάζοντας τις δυο του αγάπες, και με την φωτογραφική του μηχανή έχει αποτυπώσει όμορφες στιγμές της φύσης, ιδιαίτερα πουλιών, από το Μεξικό έως την Ισπανία, από την Γκάμπια έως την Κολομβία, που βρίσκεται αυτές τις ημέρες του Ιουλίου. Αγαπημένος του προορισμός όμως του πολυταξιδεμένου Κέβιν είναι η… Λέσβος.

Ο Κέβιν φορά επισκέφτηκε πρώτη φορά το νησί μας το 2011 για birdwatching, παρατήρηση πουλιών στα ελληνικά. Άλλος ένας «πουλάκιας» όπως τους λένε στα χωριά της Λέσβου, όπου χιλιάδες από αυτούς έρχονται κάθε χρόνο, Απρίλιο και Μάιο, εκτός τουριστικής σεζόν, δίνοντας μια ανάσα στην οικονομία του νησιού μας. Η Λέσβος είναι στην πρώτη τριάδα προορισμών παρατήρησης πουλιών στην Ευρώπη. Φέτος υπολογίζεται ότι επισκέφτηκαν το νησί μας περίπου 5,000 πουλάκηδες. Πολλοί από αυτούς έρχονται και ξαναέρχονται στο νησί και πραγματικά μετρούν τις ημέρες μέχρι την επόμενη επίσκεψη τους. Τα τελευταία χρόνια με τη συνδρομή Μυτιληνιών φωτογράφων της φύσης αναδεικνύεται ότι αξίζει κανείς να επισκεφθεί τη Λέσβο για παρατήρηση πουλιών όχι μόνο την Άνοιξη αλλά και το Φθινόπωρο –Χειμώνα. Ο οικοτουρισμός, και η παρατήρηση πουλιών ειδικότερα, βρίσκονται σε μεγάλη άνθιση σε όλον τον κόσμο. Στη Μεγ. Βρετανία η RSPB (Royal Society for the Protection of Birds – Βασιλική Εταιρία προστασίας πουλιών) ξεπερνάει το 1 εκατομμύριο μέλη, ενώ στις ΗΠΑ περισσότερο από 50 εκατομμύρια πολίτες αυτοπροδιορίζονται ως φυσιολάτρες – «πουλάκηδες». H Λέσβος είναι ένας ιδανικός προορισμός καθώς διαθέτει διαφορετικά είδη οικοσυστημάτων και τα πουλιά είναι εύκολα προσβάσιμα ακόμα και από το αυτοκίνητο των παρατηρητών. Το παράξενο είναι ότι αυτό το κύμα οικοτουρισμού δεν ήρθε ύστερα από σχεδιασμένες κινήσεις κάποιων τοπικών παραγόντων αλλά εξαιτίας των ενεργειών κάποιων ξένων οικοξεναγών που ήρθαν στο νησί μας, είδαν τον πλούτο που έχει, και με δικές τους ενέργειες προώθησαν τον οικοτουρισμό σε συνεργασία με λίγους ξενοδόχους. Παρόλαυτα οι τοπικοί μας «άρχοντες» εξακολουθούν να βλέπουν το περιβάλλον και τους «τρελο-οικολόγους», ως τροχοπέδη των αναπτυξιακών σχεδίων που έχουν για το νησί μας, ονειρευόμενοι ξενοδοχεία χιλιάδων κλινών, οικοδομική δραστηριότητα παντού και βέβαια mega-ανεμογενήτριες σε κάθε βουνοκορφή του νησιού.

Ας αφήσουμε όμως τους κοντόφθαλμούς πολιτικούς μας και ας επιστρέψουμε στον Κέβιν. Ο Κέβιν έρχεται κάθε άνοιξη στη Λέσβο από το 2011, φέτος μάλιστα ήρθε μαζί του και η μητέρα του και ενθουσιάστηκε από το νησί. Αφορμή για αυτό το σημείωμα αποτέλεσε η φωτογραφία που ανήρτησε ο Κέβιν στην ομάδα των πουλάκηδων της Λέσβου, ομάδα που έχει περισσότερα από 1200 μέλη. Στη φωτογραφία ο Κέβιν με χαρά επιδεικνύει το τατουάζ που έκανε στο χέρι του. Το τατουάζ απεικονίζει μια χαλκοκουρούνα (Coracias garrulous) ένα εντυπωσιακό γαλάζιο πουλί που ο Κέβιν φωτογράφισε στη Λέσβο τον Απρίλιο του 2013 και θέλησε με το τατουάζ αυτό να κρατήσει πάνω του για πάντα αυτή τη σημαντική στιγμή που έζησε στο νησί μας. Όπως αναφέρει ο ίδιος εκείνο το πρωινό ξύπνησε πολύ νωρίς στο ξενοδοχείο του στην Καλλονή ώστε με το πρώτο φως της ημέρας να είναι στην κοιλάδα της Μελάδιας, στον ποταμό Τσιχλιώντα, στην περιοχή ανάμεσα σε Σίγρι και Ερεσσό. Στόχος του να βρει την χαλκοκουρούνα και να την φωτογραφίσει. Πράγματι ήταν τυχερός και το αποτέλεσμα το βλέπουμε. Ο Κέβιν δηλώνει μέγας λάτρης της Λέσβου, για τη φύση της αλλά και για τους ανθρώπους της και ανυπομονεί να έρθει ξανά στο νησί την επόμενη Άνοιξη.

Το ζήτημα είναι εάν εμείς θα καταλάβουμε επιτέλους αυτόν τον πλούτο που έχει το νησί μας ή θα συνεχίσουμε να καίμε τα παρατηρητήρια, να κόβουμε τις ενημερωτικές πινακίδες ή να πετάμε σκουπίδια παντού στο νησί. Μπορεί όλοι στα λόγια να αγαπάνε το περιβάλλον αλλά όταν συγκρούονται συμφέροντα άλλες είναι οι προτεραιότητες των πολιτικών μας και αυτό δυστυχώς παρατηρείται σε όλο το φάσμα της πολιτικής ζωής από τα δεξιά έως τα αριστερά. Στο Βόρειο Αιγαίο δεν υπάρχει κανένας φορέας διαχείρισης των προστατευόμενων περιοχών και ένα πρώτο βήμα θα ήταν η πολιτική βούληση για την άμεση προώθηση των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών για την προστασία των περιοχών Νατούρα και την ίδρυση φορέα προστασίας των περιοχών Νατούρα (ένας κεντρικός για όλη την περιφέρεια με παραρτήματα σε κάθε νησί) για να δούμε το περιβάλλον ως πλούτο που μπορεί αν αποτελέσει τη βάση για την ανάπτυξη των νησιών μας. Για τη φύση, για εμάς αλλά και τις επόμενες γενιές.

http://www.aplotaria.gr/kevin-birdwatcher-mpakas/

Εκδήλωση του WWF στην Αγ. Παρασκευή Λέσβου για την παγκόσμια ημέρα υγροτόπων

Μ. Μπάκας: τα παιδιά είναι πολύ πιο ευαίσθητα για την προστασία των υγροτόπων του νησιού μας από τους συναδέλφους περιφερειακούς συμβούλους

Επίσκεψη στην Αγ Παρασκευή της Λέσβου πραγματοποίησε ο Μιχάλης Μπάκας, περιφερειακός σύμβουλος Βορείου Αιγαίου με τον Οικολογικό Άνεμο, την Κυριακή 2 Φεβρουαρίου, συμμετέχοντας στην εκδήλωση που πραγματοποίησε το WWF με την ευκαιρία της παγκόσμιας ημέρας υγροτόπων.

Ο Μιχάλης Μπάκας έκανε την παρακάτω δήλωση:

«Εντυπωτική είναι η παρουσία των εθελοντών και των πολιτών της Λέσβου στην εκδήλωση και ιδιαίτερα ενθαρρυντική η συμμετοχή δεκάδων παιδιών που ενημερώθηκαν για την αξία των υγροτόπων του νησιού μας. Φοβάμαι όμως ότι πλέον τα παιδιά αυτά είναι πολύ πιο ευαίσθητα για την προστασία των υγροτόπων του νησιού μας από τους συναδέλφους περιφερειακούς συμβούλους, όπου με κάθε ευκαιρία δείχνουν την αδιαφορία τους για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος των νησιών μας.

Για εμάς στον Οικολογικό Άνεμο στο βόρειο Αιγαίο, το φυσικό περιβάλλον και οι περιοχές Natura δεν είναι κατάρα αλλά ευλογία για τον τόπο μας. Οι υγρότοποι μας κινδυνεύουν από ασύνετες ανθρώπινες επεμβάσεις, ενώ η κλιματική αλλαγή και η απειλούμενη άνοδος της στάθμης της θάλασσας αναμένεται να επιτείνει την απώλεια και την υποβάθμισή τους. Δυστυχώς δεν υπάρχουν αποτελεσματικοί μηχανισμοί για την προστασία τους, με αποτέλεσμα να σημειώνονται καταστροφές συχνά χωρίς να τις αντιληφθεί κανείς και χωρίς δυνατότητα παρέμβασης για τη διαφύλαξή τους. Απαιτείται άμεσα η ανάπτυξη διαχειριστικών μελετών για τις περιοχές Natura του Βορ. Αιγαίου και μέριμνα από την περιφερειακή διοίκηση για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος που μπορεί να αποτελέσει τον πραγματικό αναπτυξιακό μοχλό για τα νησιά μας.»

(ελήφθη 3-2-2014)

επιστροφή

Αδειοδότηση ελαιοτριβείων στη νήσο Λέσβο

Δημοσιεύουμε το παρακάτω κείμενο για δυο λόγους:

Ο πρώτος είναι ενημερωτικός καθώς περιέχονται σημαντικές πληροφορίες για τα ελαιοτριβεία, τη νομοθεσία, την κατάσταση στο Νομό Λέσβου.

Ο δεύτερος είναι …πολιτικός. Από το 2011 που άρχισε να λειτουργεί η Περιφέρεια ως αιρετή, κάθε χρόνο η Λέσβος φροντίζει να παίρνει κατ’ εξαίρεση αδειοδοτήσεις για τα ελαιοτριβεία της (Γιακαλής, Καλογήρου). Αλλά και στην προηγούμενη περίοδο, επί Νομαρχίας Λέσβου, οι ίδιες εκπτώσεις γινόνταν κάθε χρόνο σε βάρος του περιβάλλοντος. Το αποκορύφωμα αυτής της ξεχωριστής πολιτικής της Περιφέρειας ήταν το 2012, όταν η Περιφέρεια (επί Γιακαλή) έδωσε κατ’ εξαίρεση αδειοδοτήσεις για τη Λέσβο, αλλά δεν έκανε το ίδιο και για τη Σάμο και Ικαρία, με αποτέλεσμα να γίνονται συλλήψεις ελαιοτριβέων στην Ικαρία. Τότε ο Οικολογικός Άνεμος είχε καταγγείλει αυτή τη διάκριση ως «δυό μέτρα και δυο σταθμά» μέσα στην Περιφέρεια.

Πρέπει όμως να βρεθεί μια μόνιμη λύση. Μελετώντας τα αιτήματα των ελαιοτριβέων αλλά και το παρακάτω κείμενο διαμόρφωσα ένα πλαίσιο που δημοσιεύεται μετά την απόφαση της Περιφερειακής Επιτροπής Χωροταξίας και Περιβάλλοντος. Ηλίας Γιαννίρης.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Ταχ. Δ/νση: Π. Κουντουριώτη 1

Τ.Κ.: 81 100 Μυτιλήνη

22513 52126

Πληρ.: Ειρ. Αρμενάκα

Email: ep.perivallon@pvaigaiou.gov.gr

URL: http://www.pvaigaiou.gov.gr

Αδειοδότηση ελαιοτριβείων στη νήσο Λέσβο

Αριθμός Απόφασης 2/2014

ΘΕΜΑ 2^ο : Αδειοδότηση ελαιοτριβείων στη νήσο Λέσβο

Το λόγο για το ανωτέρω θέμα έλαβε ο Πρόεδρος της Επιτροπής και Αντιπεριφερειάρχης Βορ. Αιγαίου κ. Θεοδ. Βαλσαμίδης ο οποίος έδωσε το λόγο στη Προϊσταμένη της Δ/νσης Βιομηχανίας, Ενέργειας & Φυσικών Πόρων κα. Μάρθα Ατσικπάση να εισηγηθεί το ανωτέρω θέμα. Η εισηγήτρια, αφού έθεσε υπόψη των μελών της Επιτροπής την αριθμ. πρωτ. Οικ.1933/30-10-2014 εισήγησή της, γνωρίζει στα μέλη της Επιτροπής τα εξής:

«ΣΧΕΤ: α) N. 3982/2011 (ΦΕΚ 143/Α/2011).

β) ΥΑ οικ. 483/35/Φ.15 (ΦΕΚ 158/Β/3-2-2012).

γ) Αρ. πρ. 237/31 - 7 - 2014 έγγραφο Ειδικής Γραμματείας Υδάτων του ΥΠΕΚΑ.

δ) Αρ. πρ. 1740/28-1-2014 έγγραφο Δ/νσης Αγροτικής Οικονομίας

Σε συνέχεια του ανωτέρω (γ) σχετικού, με το οποίο ενημερωνόμαστε ότι το ΥΠΕΚΑ έχει συγκαλέσει διυπουργική ομάδα εργασίας με σκοπό να μελετήσει το θέμα αδειοδότησης και λειτουργίας των ελαιοτριβείων με σκοπό να εισηγηθεί προτάσεις τροποποίησης της υφιστάμενης νομοθεσίας και εν όψει της συζήτησης του θέματος στην αρμόδια Περιφερειακή Επιτροπή κρίνουμε σκόπιμο να σας διαβιβάσουμε τις απόψεις της Υπηρεσίας μας περιγράφοντας καταρχήν την μέχρι σήμερα διαμορφωμένη κατάσταση των ελαιοτριβείων της Λέσβου.

Πριν τη δεκαετία του 1980, σύμφωνα με τις οδηγίες της Διεύθυνσης Υγείας, τα υγρά απόβλητα των ελαιοτριβείων (κατσίγαρος) διοχετεύονταν σε διαδοχικές υπόγειες δεξαμενές (ταγάρια) όπου λάμβανε χώρα καθίζηση των στερεών και επραγματοποιείτο μια στοιχειώδης αφαίρεση λιπών-ελαίων. Στη συνέχεια το υπερχειλίζον υγρό διοχετεύονταν σε παραπλήσιους χειμάρρους – ρέματα ενώ στο τέλος της κάθε ελαιοκομικής περιόδου τα ταγάρια καθαρίζονταν.

Το θέμα της ανάγκης επεξεργασίας των υγρών αποβλήτων ξεκινά ουσιαστικά σε νέα βάση στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Συγκεκριμένα με την ΚΥΑ 69269/5387/90 (ΦΕΚ 678 Β) όλες οι βιομηχανίες (συμπεριλαμβανομένων των ελαιοτριβείων) έπρεπε να εφοδιασθούν με έγκριση περιβαλλοντικών όρων σε διάστημα 4 ετών. Οι περιβαλλοντικοί όροι που εγκρίθηκαν τότε από το Τμήμα Περιβάλλοντος της Πολεοδομίας προέβλεπαν κροκίδωση- συσσωμάτωση των αποβλήτων με υδράσβεστο, δίωρη καθίζηση σε κωνική δεξαμενή και επταήμερη χώνευση της παραγόμενης λάσπης σε αναερόβια δεξαμενή. Στην αρχή δόθηκαν προθεσμίες για την κατασκευή των εγκεκριμένων έργων επεξεργασίας αποβλήτων αλλά τα ελαιοτριβεία δεν ανταποκρίθηκαν. Οπότε υποχρεωτικά εχορηγούντο από τους νομάρχες παρατάσεις των αδειών λειτουργίας κατόπιν Αποφάσεων των Νομαρχιακών Συμβουλίων. Τα τελευταία χρόνια οι παρατάσεις των εγκρίσεων περιβαλλοντικών όρων και των αδειών λειτουργίας ήταν ετήσιας διάρκειας. Σημειώνουμε ότι από την εφαρμογή του Ν. 2516/97 και στη συνέχεια με τους Νόμους 3325/2005 και 3982/2011 οι άδειες λειτουργίας των βιομηχανιών έπρεπε είναι αορίστου διαρκείας.

Με το Ν. 4014/2011 τροποποιείται η περιβαλλοντική νομοθεσία και προβλέπεται ότι τα έργα Β Κατηγορίας όπου σήμερα ανήκουν όλα τα ελαιοτριβεία δεν υπάγονται στο καθεστώς της διαδικασίας έγκρισης περιβαλλοντικών όρων αλλά υπάγονται στις λεγόμενες Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις (ΠΠΔ), που εγκρίνονται και ελέγχονται από την αδειοδοτούσα αρχή (εν προκειμένω τη Δ/νση Βιομηχανίας, Ενέργειας και Φυσικών Πόρων). Με την ΚΥΑ 4187/266/ΦΕΚ1275 Β/2012 ορίζονται οι ΠΠΔ για τις βιομηχανικές δραστηριότητες και για τα υγρά απόβλητα των ελαιοτριβείων προβλέπονται οι Ε1, Ε2 ή Ε3. Το Ε1 είναι για τα υγρά των χώρων υγιεινής και τα Ε2, Ε3 για τον κατσίγαρο. Το Ε3 παραπέμπει στο γνωστό σύστημα των εδαφοδεξαμενών (ή λιμνοδεξαμενές ή εξατμισοδεξαμενές) μετά από προεπεξεργασία των αποβλήτων σε σύστημα που περιλαμβάνει λιποσυλλέκτη, εξουδετέρωση και καθίζηση ή άλλη ισοδύναμη επεξεργασία. Τα Ε2-3 έως Ε2-8 επιτρέπουν τη διάθεση των αποβλήτων στο έδαφος, υπέδαφος κλπ σύμφωνα με τη νομοθεσία της επαναχρησιμοποίησης των υγρών αποβλήτων (ΚΥΑ 145116/ΦΕΚ 354 Β/2011) που όμως επιβάλλει τόσο αυστηρά κριτήρια (χαμηλές τιμές ρυπαντών) που καθιστά αδύνατη την εφαρμογή για τον κατσίγαρο μετά από επεξεργασία με συμβατικές μεθόδους. Το Ε2-9 αναφέρεται στη διάθεση των αποβλήτων σε επιφανειακό υγρό αποδέκτη (ποτάμι, λίμνη, θάλασσα) που εφαρμόζεται αποκλειστικά στη Λέσβο. Ο όρος αυτός απαιτεί τον καθορισμό από τις υπηρεσίες της Περιφέρειας του υγρού αποδέκτη, των όρων διάθεσης (ελάχιστες-οριακές τιμές ρυπαντικών ουσιών) καθώς και την κατ’ ελάχιστον απαιτούμενη επεξεργασία. Για το σκοπό αυτό συστάθηκε από τον Αντιπεριφερειάρχη κ. Βερβέρη επιτροπή με πρόεδρο το Γενικό Διευθυντή Ανάπτυξης κ. Κουτλή και μέλη τους Διευθυντές Βιομηχανίας, Περιβάλλοντος και Υγείας από την Περιφέρεια, την αναπληρώτρια Διευθύντρια Περιβάλλοντος και το Δ/ντή Υδάτων από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση (ΑΔΑ), τον καθηγητή του Τμήματος Περιβάλλοντος Πανεπιστημίου Αιγαίου κ. Στασινάκη και τον Πρόεδρο της Ένωσης Ελλήνων Χημικών Λέσβου κ. Πολιχνιάτη. Η επιτροπή με την εισήγησή της επιτρέπει τη διάθεση επεξεργασμένων υγρών αποβλήτων ελαιοτριβείων σε υγρούς αποδέκτες με οριακές τιμές ρυπαντικών ουσιών τις προβλεπόμενα από το ΠΔ 1180/81 για βιομηχανίες «παραγωγή, επεξεργασία φυτικών, ζωικών λιπών και ελαίων». Η ελάχιστα απαιτούμενη επεξεργασία είναι ίδια με το όρο Ε-9 (πλην της εδαφοδεξαμενής) ακολουθούμενη από κατάλληλη βιολογική ή άλλη επεξεργασία ώστε να επιτύχει τα επιβαλλόμενα όρια. Επίσης οποιαδήποτε άλλη επεξεργασία με το ίδιο ή καλύτερο τελικό αποτέλεσμα θα είναι αποδεκτή. Η εισήγηση της Επιτροπής επικυρώθηκε με την αρ. πρ. 1296/2012 Απόφαση Αντιπεριφερειάρχη κ. Βερβέρη και έλαβε αρ. ΦΕΚ 651 Δ/21-11-2012.

Μέχρι σήμερα κανένα ελαιοτριβείο δεν έχει λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων ούτε με τον όρο Ε2-9 (διάθεση σε υγρό αποδέκτη) ούτε με τον όρο Ε-3 (διάθεση σε εδαφοδεξαμενή).

Με το προηγούμενο νομοθετικό καθεστώς (πριν την εφαρμογή των ΠΠΔ) είχαν αδειοδοτηθεί από την Υπηρεσία μας και κατέχουν σήμερα άδεια λειτουργίας αορίστου διαρκείας τα εξής ελαιοτριβεία:

Τζωρτζής Μιχάλης (Κώμη)
Ελαιουργικός Συνεταιρισμός Στύψης (Στύψη)
Μανούσος - Μοριανός – Χατζημανωλάκης ΟΕ (Σκόπελο)
Αγροτ. Συνεταιρισμός Παπάδου (Παπάδο)
Αγροτ. Πιστωτ. Συνετ. Άντισσας (Άντισσα)

Τα ελαιοτριβεία της Λέσβου που λειτούργησαν κατά την ελαιοκομική περίοδο 2013-2014 είναι 56 και φαίνονται στη συνημμένη κατάσταση (δ σχετικό) που μας απέστειλε η Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας.

Θεωρούμε επίσης σκόπιμο να σας ενημερώνουμε ότι το διάστημα 24-26 Ιουνίου 2014 επισκέφθηκε την Υπηρεσία μας κλιμάκιο των Ειδικών Επιθεωρητών Περιβάλλοντος του Τομέα Βορ. Ελλάδος. Το κλιμάκιο έλαβε φωτοαντίγραφα από τους φακέλους των δικαιολογητικών αδειοδότησης όλων των ελαιοτριβείων την τελευταία πενταετία. Κύριο σημείο του ελέγχου ήταν οι Αποφάσεις του Νομάρχη -Αντιπεριφερειάρχη περί παράτασης της άδειας λειτουργίας τους και οι αποφάσεις του Νομαρχιακού - Περιφερειακού συμβουλίου περί αδειοδότησής τους κατά παρέκκλιση της κείμενης νομοθεσίας όσον αφορά την επεξεργασία των αποβλήτων τους. Κατά τις συζητήσεις μας μαζί τους επισημάνθηκε από τους Επιθεωρητές ότι η περίοδος χάριτος που δόθηκε στα ελαιοτριβεία προκειμένου να κατασκευασθούν εγκαταστάσεις επεξεργασίας των αποβλήτων τους ήταν εκτενέστατη και επαρκής και δεν δικαιολογούνται τόσες παρατάσεις οι οποίες μάλιστα δεν προβλέπονται από την κείμενη νομοθεσία.

Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία για τη χορήγηση άδειας μιας μεταποιητικής δραστηριότητας ο φορέας υποβάλλει στην αδειοδοτούσα αρχή (του άρθρου 17 παρ. 14 του Ν. 3982/2011 όπως ισχύει) το Ερωτηματολόγιο που προβλέπεται στο Παράρτ. Ι του (β) σχετικού. Από τα στοιχεία που δηλώνονται στο Ερωτηματολόγιο και από τα στοιχεία του φακέλου που πιθανόν να υπάρχει στην υπηρεσία η αδειοδοτούσα αρχή ενημερώνει τον ενδιαφερόμενο φορέα για τα απαιτούμενα δικαιολογητικά ανάλογα με την αιτούμενη άδεια.

Η περίπτωση των ελαιοτριβείων της Λέσβου είναι σε γενικές γραμμές γνωστή, οπότε και πριν την υποβολή του Ερωτηματολογίου μπορούμε να περιγράψουμε την απαραίτητη διαδικασία ως εξής:

Λόγω του ότι έχει λήξει το χρονικό διάστημα ισχύος των Αποφάσεων Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων του συνόλου των ελαιοτριβείων, που δεν έχουν εφοδιασθεί μέχρι σήμερα με άδεια λειτουργίας αορίστου διαρκείας, και προκειμένου να εφοδιασθούν με την Υπεύθυνη Δήλωση Έναρξης Λειτουργίας Μεταποιητικών Μονάδων (όπως προβλέπεται στα (α) και (β) σχετικά), θα πρέπει προηγουμένως τα ελαιοτριβεία να εφοδιασθούν με Άδεια Εγκατάστασης (τροποποίηση άδειας εγκατάστασης), έτσι ώστε να ενσωματωθούν σ’ αυτές και να εγκριθούν, εφόσον αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα τους σύμφωνα με τη νομοθεσία, οι αντίστοιχες Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις.

· Προκειμένου να εφοδιασθούν με Άδεια Εγκατάστασης, σύμφωνα με την (β) σχετική Υπουργική Απόφαση, απαιτείται:

α) Αίτηση.

β) Ερωτηματολόγιο (συμπληρωμένο, Παράρτ. Ι του (β) σχετικού).

γ1) Δήλωση συμμόρφωσης με τις Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις (υπεύθυνη δήλωση), όπως προβλέπεται στην (β) σχετική ΥΑ ή

γ2) Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων.

δ) Βεβαίωση χρήσης γης από την αρμόδια Πολεοδομική Αρχή, εφόσον θα κατασκευαστούν νέα έργα ή θα τοποθετηθούν (ή έχουν τοποθετηθεί) νέα μηχανήματα.

ε) Μελέτη εγκατάστασης σύμφωνα με το Β.Δ. της 15/21-10-22 (ΦΕΚ 208Α), με ιδιαίτερο παράρτημα για τις επιλεγόμενες Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις, την επεξεργασία και τη διάθεση των υγρών αποβλήτων, κλπ. Στη μελέτη θα συμπεριληφθεί και τυχόν αιτούμενος μηχανολογικός εκσυγχρονισμός (προβλεπόμενος ή ήδη εγκατεστημένος εξοπλισμός παράτυπα - χωρίς προηγούμενη χορήγηση άδειας εγκατάστασης), οπότε και θα εκδοθεί άδεια μηχανολογικής επέκτασης - εκσυγχρονισμού.

στ) Παράβολο (κατάθεση στην Τράπεζα ΠΕΙΡΑΙΩΣ) υπέρ της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου και εφόσον πρόκειται να τοποθετηθούν (ή έχουν τοποθετηθεί) νέα μηχανήματα αμοιβή μηχανικού, ΦΕΜ, ΤΣΜΕΔΕ κλπ.

· Για την Άδεια Λειτουργίας σύμφωνα με το (β) σχετικό απαιτείται:

α) Υπεύθυνη Δήλωση του φορέα με την οποία δηλώνεται η έναρξη της λειτουργίας σύμφωνα με τους όρους της άδειας εγκατάστασης.

β) Υπεύθυνη Δήλωση του φορέα στην οποία να αναφέρει λεπτομερώς πόσους και ποιας ειδικότητας τεχνικούς θα χρησιμοποιήσει κατά το νόμο.

γ) Υπεύθυνη Δήλωση των κατά περίπτωση αντίστοιχης ειδικότητας μηχανικών ότι τα προβλεπόμενα έργα εκτελέσθηκαν σύμφωνα με τις εγκριθείσες μελέτες.

δ) Υπεύθυνη δήλωση ανάθεσης – ανάληψης της επίβλεψης, λειτουργίας και συντήρησης της εγκατάστασης από τον κάτοχο της και τον αρμόδιο κατά νόμο τεχνικό αντίστοιχα.

ε) Πιστοποιητικό Ενεργητικής Πυροπροστασίας.

στ) Βεβαίωση καταλληλότητας από την Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας της Περιφέρειας, σύμφωνα με την ΚΥΑ 15523/2006 (ΦΕΚ 1187/Β/31-8-2006) & την αρ. 442/205/Φ.15/28-2-2008 εγκύκλιο του Υπουργείου Ανάπτυξης.

ζ) Οικοδομική άδεια αν έχουν κατασκευασθεί νέα κτιριακά έργα (αποθήκες, στέγαστρα, υπαίθρια έργα επεξεργασίας αποβλήτων κλπ). .Αν η δραστηριότητα λειτουργεί σε υφιστάμενο κτίριο, αντίγραφο οικοδομικής άδειας με υπεύθυνη δήλωση αρμόδιου από το νόμο μηχανικού, περί μη απαίτησης έκδοσης νέας οικοδομικής άδειας καθώς και τα σχετικά με τη στατική επάρκεια του κτιρίου, τη βιομηχανική – βιοτεχνική χρήση του κτιρίου και την εγκατάσταση του μηχανολογικού εξοπλισμού σε χώρο κύριας χρήσης (όχι βοηθητικό ή κοινόχρηστο).

η) Βεβαίωση κατασκευής κυκλοφοριακής σύνδεσης ή απαλλαγή από αυτήν από την αρμόδια υπηρεσία, αν απαιτείται.

θ) Παράβολο (κατάθεση στη Τράπεζα ΠΕΙΡΑΙΩΣ) υπέρ της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου.

Προκειμένου να διευκολυνθεί – απλοποιηθεί η διαδικασία αδειοδότησης των ελαιοτριβείων, η Υπηρεσία μας έχει να προτείνει τις παρακάτω τροποποιήσεις της υφιστάμενης νομοθεσίας:

1. Να τροποποιηθεί η ΚΥΑ 145116/ΦΕΚ 354 Β/2011 (περί επαναχρησιμοποίησης επεξεργασμένων υγρών αποβλήτων) όσον αφορά τα απόβλητα των ελαιουργείων ώστε να επιτραπεί η διάθεσή τους στο έδαφος για άρδευση και επεξεργασία (land treatment). Στην περίπτωση αυτή πρέπει να προσδιορισθούν η απαιτούμενη προεπεξεργασία, παροχές εφαρμογής, κλπ.

2. Διόρθωση του λάθους στις Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις (ΠΠΔ) υγρών αποβλήτων των ελαιουργείων (ΣΤΑΚΟΔ 10.4) της ΚΥΑ 4187/266/2012 (ΦΕΚ 127 Β), από [Ε1, Ε2, Ε3] στο ορθό [Ε1, Ε2 ή Ε3]. Επίσης διόρθωση των ΠΠΔ για τα στερεά απόβλητα ελαιουργείων από [Ζ1, Ζ2, Ζ3, Ζ8, Ζ9, Ζ12] στο ορθό [Ζ1, Ζ2, Ζ3, Ζ8, Ζ12] και κατ’ αντιστοιχία αντικατάσταση του όρου Ζ8 με τον όρο Ζ9 στον κωδικό 10.3 (επεξεργασία και συντήρηση φρούτων και λαχανικών).

3. Αύξηση του ορίου για το διαχωρισμό μεταξύ μέσης και χαμηλής όχλησης για τα ελαιουργεία του Παραρτήματος, Πίνακας 10, Βιομηχανία τροφίμων και ποτών, α/α 9, της ΚΥΑ 3137/191/2012 (ΦΕΚ 1048 Β). Κάτι αντίστοιχο έγινε πρόσφατα για την περιβαλλοντική κατάταξη (ΥΑ 173829/ΦΕΚ 2036 Β/2014).

4. Ελαστικοποίηση των παραμέτρων - ορίων για τα ελαιουργεία του Π. Δ. 1180/81 για «παραγωγή, επεξεργασία φυτικών, ζωικών λιπών και ελαίων», προς την κατεύθυνση μάλλον της ποσοστιαίας μείωσης των ρυπαντών.

5. Ελαστικοποίηση των όρων για τις εδαφοδεξαμενές (εξατμισοδεξαμενές) του όρου Ε-3 των ΠΠΔ (ΚΥΑ 4187/266/2012/ΦΕΚ 127 Β) που προσδιορίζονται από την 12550/744/Φ15/2-11-2012 εγκύκλιο (ΑΔΑ: Β425Φ-ΗΕΟ), κυρίως όσον αφορά τις διάφορες αποστάσεις των εδαφοδεξαμενών.

6. Παράταση της χρονικής προθεσμίας συμμόρφωσης με την Υ. Α. της επαναχρησιμοποίησης (ΚΥΑ 145116/ΦΕΚ 354 Β/2014) όπως αυτή έχει ήδη παραταθεί με την ΚΥΑ 191002/ΦΕΚ 2220 Β/ 2013 (άρθρο 1, παρ. 8, εδάφιο 12).

Είμαστε στη διάθεσή σας για κάθε διευκρίνιση στα ανωτέρω»

Στη συνέχεια ακολούθησε διάλογος και τέθηκαν ερωτήματα προς την εισηγήτρια και στον Προϊστάμενο της Γεν. Δ/νσης Ανάπτυξης της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, κ. Παν. Παρασκευά από τους εκπροσώπους των ιδιωτικών και συνεταιριστικών ελαιοτριβείων, από το Πρόεδρο και τα μέλη της Επιτροπής Χωροταξίας & Περ/ντος από το Πρόεδρο και τα μέλη της Επιτροπής Αγροτικής Πολιτικής, Κτηνιατρικής & Αλιείας, τα οποία και απαντήθηκαν.

Εν συνεχεία ο Πρόεδρος της Επιτροπής έδωσε το λόγο στον εκπρόσωπο του συνδέσμου ιδιωτικών ελαιοτριβείων Λέσβου, κ. Γ. Κατζανό ο οποίος ζήτησε να δοθεί παράταση στις άδειες λειτουργίας των ελαιοτριβείων και μεταξύ άλλων τόνισε τα εξής: «Στη Λέσβο δεν υπάρχει κατάλληλη υποδομή για επεξεργασία διφασικής πυρήνας. Αφού δεν έχουμε την υποδομή να μην βάζουμε το θέμα σε λάθος βάση. Άποψή μας είναι και στηριζόμενοι στο από 31.07.2014 έγγραφο του ΥΠΕΚΑ ότι το θέμα είναι σε διαβούλευση, άρα δεν κινδυνεύετε να αδειοδοτήσετε τα ελαιοτριβεία και να συνεχίσουν να λειτουργούν όπως λειτουργούσαν εδώ και διακόσια χρόνια. Τα μη αδειοδοτημένα δεν μπορούν να κόψουν κανένα παραστατικό και ούτε να πάρουν το ποιοτικό παρακράτημα»

Στη συνέχεια τοποθετήθηκε ο Πρόεδρος της Ε.Α.Σ.Λ. κ. Αλ. Γιατζιτζόγλου ο οποίος μεταξύ άλλων τόνισε τα εξής: «Σήμερα στο νησί της Λέσβου υπάρχουν δύο πυρηνελουργεία που παίρνουν τη δυομισάρα πυρήνα. Την ημέρα στο εργοστάσιο της Ένωσης μπορεί να γίνει επεξεργασία 130 τόνων πυρήνας με τρισαφική ή ανάμεικτη ενώ με τη διφασική μόνο περίπου 70 τόνοι μπορούν να επεξεργαστούν. Επομένως υπάρχει αδυναμία επεξεργασίας της διφασικής πυρήνας και εκτός των άλλων αν γίνει η μετατροπή των ελαιοτριβείων από τριφασικά σε διφασικά θα βγαίνει μεγάλη δυσοσμία. Άποψή μου είναι ότι πρέπει να γίνει ένας σχεδιασμός για όλη την Ελλάδα. Φέτος οι άδειες πρέπει να δοθούν στα ελαιοτριβεία γιατί χωρίς αυτές δεν μπορούμε να πάρουμε την επιδότηση ΠΟΠ και ΠΓΕ».

Στη συνέχεια το λόγο πήραν εκπρόσωποι των Παρατάξεων του Περιφερειακού Συμβουλίου και μέλη των Επιτροπών Χωροταξίας & Περιβάλλοντος και Αγροτικής Πολιτικής, Κτηνιατρικής & Αλιείας οι οποίοι τοποθετήθηκαν ως εξής:

Η κα Κυρίτση μεταξύ των άλλων τόνισε ότι : « Από τη σημερινή συζήτηση κοινή διαπίστωση είναι ότι γενικότερα το τοπίο στη νομοθεσία για τη νόμιμη λειτουργία των ελαιοτριβείων είναι θολό. Για μας το θέμα είναι καθαρά πολιτικό, που αφορά τον πρωτογενή τομέα και μάλιστα σε μια περίοδο βαθιάς κρίσης και επιπλέον σε μια περιοχή όπως το Βόρειο Αιγαίο, με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της νησιωτικότητας. Αφορά, τον πρωτογενή τομέα, ο οποίος αφενός συρρικνώνεται μεθοδικά, αφετέρου είναι καθοριστικός αν θέλουμε να μιλήσουμε σοβαρά για παραγωγική ανασυγκρότηση και για κοινωνική και οικονομική ανάταξη του τόπου.

Ενώ όλοι ορκίζονται στις δυνατότητες, ενώ όλοι μιλούν για την ποιότητα και για τα συγκριτικά πλεονεκτήματα των ελληνικών προϊόντων, την ίδια ώρα με τις πολιτικές τους ,απαξιώνουν τα προϊόντα και κυρίως τους ίδιους παραγωγούς. Δεν θα αναφερθώ στο ποιοι και πώς εξυπηρετούνται από τις πολιτικές αυτές, ωστόσο, δεν πρέπει να παραβλέψουμε τη γενικότερη πολιτική που εφαρμόζεται και κυρίως τα σχέδια για συγκέντρωση της παραγωγής σε μεγάλα επενδυτικά σχήματα.

Επισκέψεις Γερμανών τοποτηρητών, σχετικές ημερίδες, αλλά και η περίφημη μελέτη «Greece 20/20» της εταιρείας McKinsey, δείχνουν ξεκάθαρα ποιος είναι ο στόχος: Έλεγχος της παραγωγής από λίγους και σταδιακή μονοπώληση ολόκληρων τομέων, η οποία θα μετατρέψει τον παραγωγό σε δουλοπάροικο που εκβιαστικά θα προσφέρει το προϊόν του στους λίγους, οι οποίοι θα αποφασίζουν και θα θέτουν τους δικούς τους όρους τους.

Τα προβλήματα με την κτηνοτροφία και τους γαλακτοπαραγωγούς μας δείχνουν κάτι; Βγάζουμε συμπεράσματα από τη ζώσα πραγματικότητα ή κάθε θέμα το βλέπουμε ξεκομμένο απ’ ό,τι συμβαίνει γενικότερα;

Είναι σαφές ότι αν δεν υπάρξει πραγματικό ξεκαθάρισμα της νομοθεσίας και ρύθμισή της, με στόχο το μέγιστο όφελος για τον αγρότη παραγωγό και για το περιβάλλον, ρύθμιση που θα εντάσσεται, σε ένα συνολικό σχέδιο όχι επιβίωσης, αλλά αναγέννησης του πρωτογενούς τομέα, τότε απλά θα διαχειριζόμαστε κάθε φορά περιστασιακά τα ζητήματα και με αρκετή αυθαιρεσία, η οποία εκπορεύεται ακριβώς από την ανυπαρξία σαφούς θεσμικού πλαισίου. Και σε εποχές μάλιστα μεγάλης οικονομικής και κοινωνικής κρίσης, όπως αυτή που ζούμε, οι προτεραιότητες και οι ιεραρχήσεις μας επιβάλλεται να έχουν ως γνώμονα τον τόπο και τους ανθρώπους του.

Και για του λόγου το αληθές, το υπουργείο Περιβάλλοντος στις 31 Ιουλίου απαντά ότι «προτίθεται να συγκαλέσει διυπουργική ομάδα εργασίας η οποία θα εξετάσει τα προβλήματα εφαρμογής του νομοθετικού πλαισίου και θα εισηγηθεί τροποποιήσεις της νομοθεσίας».

Με λίγα λόγια, το ίδιο το Υπουργείο, παραδέχεται ότι έχουν προκύψει προβλήματα στην εφαρμογή της υπάρχουσας νομοθεσίας και ουσιαστικά προαναγγέλλει τροποποιήσεις και μάλιστα το κάνει λίγους μήνες πριν την έναρξη της ελαιοκομικής περιόδου. Ωστόσο, μένει στη διαπίστωση και το τονίζω λίγο πριν την έναρξη της ελαιοκομικής περιόδου, χωρίς να εισηγείται πρακτική αντιμετώπιση του κρίσιμου για τα νησιά μας ζητήματος και μαλιστα χωρίς την συμμετοχή των άμεσα ενδιαφερομένων φορέων μ που αντιμετωπίζουν ιδιαιτερο προβλημα με τα ιδιαιτερα χαρακτηριστικα της περιοχής μας.

Προτείνουμε λοιπόν:

Ως περιφερειακό συμβούλιο πρέπει να ξαναδώσουμε πολιτική λύση, να δώσουμε παράταση στις άδειες λειτουργίας για ένα χρόνο υπό προϋποθέσεις –στέλνοντας, αν θέλετε, κι ένα σαφές μήνυμα ότι δεν μπορεί να εμπαίζεται ο ακριτικός λαός του Βορείου Αιγαίου για τον οποίο το λάδι είναι βασική πηγή εισοδήματος και ειδικά ο λαός της Μυτιλήνης που το λάδι του είναι ΠΟΠ, ένα από τα 100 ξεχωριστά προϊόντα της χώρας μας

Εμείς λοιπόν επαναλαμβάνουμε είμαστε υπέρ της Προστασίας του Περιβάλλοντος, αλλά και υπέρ του αγρότη. Και είναι οι ίδιοι που ενώ σήμερα πιέζουν για την προστασία, τάχα, του περιβάλλοντος, που όταν η προστασία βλάπτει τα συμφέροντα μεγάλων συμφερόντων το παραβλέπουν και το καταστρέφουν. Σήμερα, λοιπόν, βάζουν μπροστά το περιβάλλον για να κρύψουν από πίσω τη συγκεντροποίηση και τα συμφέροντα που παίζονται.

.Να εφαρμοστεί αυτή η απόφαση σε όλα τα νησιά.

Άμεσα μέσα στους επόμενους μήνες να γίνουν όλες οι απαραίτητες συσκέψεις, συζητήσεις και να εκπονηθούν ανεξάρτητες επιστημονικές μελέτες, ώστε να προχωρήσει από την κυβέρνηση η νομοθετική ρύθμιση για την αδειοδότηση, με άξονα τη νησιωτικότητα και με μια ρεαλιστική περίοδο προσαρμογής.

Να γίνει ένα μεσοπρόσθεσμο πρόγραμμα παραγωγικής ανασυγκρότησης, με δημόσιες επενδυσεις όχι προς όφελος λίγων, αλλά όλων».

Ο κ. Κόρακας μεταξύ άλλων τόνισε τα εξής: «Για μια ακόμη φορά συζητάμε για ένα θέμα που έρχεται κάθε χρόνο. Όπως πάντα θα επαναλάβουμε ότι δεν συμφωνούμε με την προσπάθεια δαιμονοποίησης των αποβλήτων των ελαιοτριβείων. Αυτά τα απόβλητα δεν δημιουργούν πρόβλημα στο περιβάλλον, τουλάχιστον στο βαθμό που ορισμένοι ισχυρίζονται. Πράγματι αυτά τα απόβλητα πέφτουν επί αιώνες τώρα και στους δυο κόλπους της Λέσβου χωρίς να δημιουργούν πρόβλημα, όπως αποδείχνουν και σχετικές μελέτες. Γιατί λοιπόν γίνεται όλη αυτή η φασαρία; Ποια συμφέροντα εξυπηρετούνται;

Κατά τη γνώμη μας, δεν υπάρχει σοβαρός λόγος μετατροπής των ελαιοτριβείων από τριφασικά σε διφασικά, τουλάχιστον και σε κάθε περίπτωση, όσο δεν θα έχουν προηγούμενα δημιουργηθεί οι αναγκαίες εγκαταστάσεις, ικανές να επεξεργαστούν τη συνολική ποσότητα των αποβλήτων (800 περίπου τόνους ημερησίως). Πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη ότι ήδη σήμερα ο παραγωγός επιβαρύνεται με υπέρογκα «αλεστικά» που ξεπερνούν το 20%(!!!) του παραγόμενου ελαιόλαδου και με την ευκαιρία καλούμε τους ιδιοκτήτες των ελαιοτριβείων να τα μειώσουν. Αν μετατραπούν τα ελαιοτριβεία σε διφασικά, τα έξοδα μεταφοράς των υγρών αποβλήτων στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας τους θα επιβαρύνουν επιπλέον τον παραγωγό. Επίσης με το διφασικό θα έχουμε χαμηλότερη απόδοση ελαιόλαδου για τον παραγωγό διότι με τα υγρά απόβλητα θα διαφεύγει περισσότερο λάδι απ’ ότι διαφεύγει με τα στέρεα του τριφασικού. Ήδη με τις σημερινές άθλιες τιμές παραγωγού εντείνεται η τάση εγκατάλειψης των ορεινών και ημιορεινών ελαιοκτημάτων . Πού πάμε λοιπόν;

Φυσικά, κατά τη γνώμη μας, δεν πρέπει να γίνεται λόγος για αντιμετώπιση του ζητήματος με εξατμισοδεξαμενές και άλλα παρόμοια γιατί έτσι ακριβώς βάπτεται βάναυσα το περιβάλλον.

Ως Λαϊκή Συσπείρωση προτείνουμε να ανανεωθούν, με μια πολιτική απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου, οι άδειες όλων των ελαιοτριβείων για την περίοδο 2014 -15, εν αναμονή και του πορίσματος της διυπουργικής ομάδας που δημιουργήθηκε για τη μελέτη του θέματος, ακόμα περισσότερο πού πολλά από τα ελαιοτριβεία. συμμορφώθηκαν με τις απαιτήσεις της προ του 2012 νομοθεσίας. Προτείνουμε κι εμείς στη διυπουργική ομάδα εργασίας να συμμετέχουν και εκπρόσωποι των ελαιοτριβείων και της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου. Να περιμένουμε τι θα αποφασίσουν, πιεζόμενοι και από μας, λαμβάνοντας υπόψη και την περιβόητη νησιωτικότητα., να πάνε στη σωστή κατεύθυνση».

Ο κ. Μπάλλας Βασίλειος είπε: « Βρισκόμαστε σήμερα και εμείς με τη σειρά μας να διαχειριστούμε ένα χρονίζον ζήτημα το οποίο ενώ άπτεται του αντικειμένου των δύο επιτροπών, έχει και μια άλλη πολιτική διάσταση που δεν πρέπει να υποτιμούμε. Η ομηρεία μεταξύ των διοικούντων και ομάδων συμφερόντων/πίεσης είναι σύμπτωμα ενός παρακμάζοντος πολιτικού κατεστημένου που η κοινωνία και ειδικότερα η νέα γενιά έχει την απαίτηση να εκλείψει.

Η γνωμοδότηση των επιτροπών μας και η απόφαση που θα κληθεί να πάρει η περιφερειάρχης σε λίγες μέρες, θα δώσει το στίγμα της θητείας της περιφερειακής αρχής-και του περιφερειακού συμβουλίου στο σύνολό του-για την επόμενη πενταετία: Θα είναι μια θητεία καρμπόν των προηγούμενων ή θα έχει το σθένος να πολεμήσει πελατειακές νοοτροπίες παλαιοκομματικού τύπου;

Όλοι οι σύμβουλοι και οι παρατάξεις δηλώνουν ότι ενεργούν υπέρ του συμφέροντος του αγρότη. Πράγματι και ο Οικολογικός Άνεμος θέλει το συμφέρον του αγρότη, αλλά δεν παραγνωρίζει το δικαίωμα του αγρότη (και κάθε πολίτη) στην παραγωγή ή/και κατανάλωση επαρκούς, ασφαλούς και υγιεινής τροφής, είτε είναι αγροτικά προϊόντα είτε αλιεύματα. Και αυτό προϋποθέτει ένα φυσικό περιβάλλον που παρέχει άφθονο και καθαρό νερό για ύδρευση και άρδευση, καθαρή θάλασσα για αλιεία, γόνιμο έδαφος για καλλιέργειες. Δικαιολογίες του τύπου “για αιώνες χύνεται ο κατσίγαρος στα ρέματα και δεν υπάρχει πρόβλημα” δεν ευσταθούν. Δεν μπορεί η αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων να γίνεται σήμερα με όρους μεσαίωνα. Η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας, η ανάγκη για ποιοτική διαφοροποίηση, η κλιματική αλλαγή, η επαπειλούμενη ερημοποίηση, τα όλο και περισσότερα χημικά που περιέχονται σε αστικά και βιομηχανικά απόβλητα και λύματα, η εξέλιξη της επιστημονικής γνώσης, η διαφοροποίηση της οικονομικής δραστηριότητας μέσω της τουριστικής ανάπτυξης και άλλες πολλές παράμετροι, υπαγορεύουν την θέσπιση, αλλά και την τήρηση αυστηρών περιβαλλοντικών προδιαγραφών σε όλους τους τομείς παραγωγικής δραστηριότητας.

Μαθαίνουμε σήμερα ότι μόλις 1 στα 11 ελαιοτριβεία στη Λέσβο έχει άδεια λειτουργίας αορίστου διαρκείας (5 από 56), ενώ τα υπόλοιπα φαίνεται να απαιτούν, μέσω του εκπροσώπου τους, να συνεχίσουν να λειτουργούν υπό καθεστώς ομηρίας, ζητώντας παράταση της άδειας λειτουργίας κατά παρέκκλιση της κείμενης νομοθεσίας. Ζητούν να συνεχιστεί μια αδιέξοδη πρακτική που κρατάει από τις αρχές της δεκαετίας του 90. 20 χρόνια μετά από την θέσπιση κανονισμών επεξεργασίας τον υγρών αποβλήτων τους, έρχονται χωρίς καμία εφαρμόσιμη πρόταση και ζητούν από αιρετούς και υπηρεσιακούς παράγοντες να παρανομήσουν.

Ως οικολογική παράταξη, πιστοί στις αρχές μας για την προστασία του περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής, αλλά αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα και τις οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις που μπορεί να έχει η μη έγκαιρη και συνολική μεταποίηση του ελαιόκαρπου σε ένα νησί σαν τη Λέσβο, συντασσόμαστε με την πρόταση του κυρίου Σπιλάνη για:

να λειτουργήσουν μόνο τα ελαιοτριβεία που έχουν άδεια αορίστου διαρκείας ενώ ταυτόχρονα να γίνει προσπάθεια όπως τα ελαιοτριβεία που έχουν προχωρήσει σε παρόμοιες εγκαταστάσεις αλλά δεν πήραν άδεια για διάφορους λόγους να τις λειτουργήσουν.
παρακολούθηση των εξελίξεων σε επίπεδο νομοθεσίας, επιδιώκοντας τη συνδιαμόρφωση και πιέζοντας να ολοκληρωθούν άμεσα. Κατόπιν εξετάζουμε το αποτέλεσμα και διερευνούμε τις πιθανές λύσεις.

Τα παραπάνω με την προϋπόθεση ότι τα ελαιοτριβεία που θα λειτουργήσουν με αυτούς τους όρους επαρκούν (από άποψη πλήθους και γεωγραφικής διασποράς) για την συνολική και έγκαιρη επεξεργασία της σοδειάς. Η εκτίμηση αυτή πρέπει να προκύπτει φυσικά με αντικειμενικά κριτήρια. Επιπλέον, οποιαδήποτε απόφαση ληφθεί για τη Λέσβο πρέπει να ισχύσει και για την Ικαρία, για την οποία η περιφέρεια οφείλει να απασχοληθεί με ειδική μέριμνα λόγω γεωγραφικών ιδιαιτεροτήτων».

Ο κ. Σπιλάνης μεταξύ άλλων τόνισε τα εξής: «Εδώ υπάρχει ένας εκβιασμός και συναλλαγή δεκαπενταετίας και τελικά δίνονταν παρατάσεις με προσωρινές άδειες λειτουργίας χωρίς περιοριστικούς όρους σε ότι αφορά τη συμμόρφωση τους στη νομοθεσία με αποτέλεσμα πρακτικά η πλειοψηφία των εργοστασίων να λειτουργεί χωρίς άδεια. Αυτό δεν μπορεί να συνεχίσει και δεν είναι δυνατόν να επιβραβεύουμε αυτούς που δεν έκαναν καμία προσπάθεια συμμόρφωσης και να τους βάζουμε στο ίδιο επίπεδο με όσους έχουν κάνει σχετικές επενδύσεις και έχουν άδειες λειτουργίας όπως στη Σάμο, στη Χίο και τα 5 ελαιοτριβεία της Λέσβου.

Προτείνουμε:

- Άμεσα: λειτουργούν τα ελαιοτριβεία που έχουν άδεια πρωτοβάθμιας επεξεργασίας και να γίνει προσπάθεια όπως τα ελαιοτριβεία που έχουν προχωρήσει σε παρόμοιες εγκαταστάσεις αλλά δεν πήραν άδεια για διάφορους λόγους να τις λειτουργήσουν. Οι υπόλοιποι δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως έχουν και θα πρέπει να βρουν άλλο τρόπο διαχείρισης των αποβλήτων τους με σχέδιο που θα καταθέσουν μέσα σε ένα μήνα. Ταυτόχρονα ενεργοποιούνται και οι λύσεις για επεξεργασία των αποβλήτων που προέρχονται από διφασική επεξεργασία της ελιάς.

- Μεσοπρόθεσμα: παρακολουθούμε τις εξελίξεις σε επίπεδο νομοθεσίας (ίσως να πρέπει να τις επηρεάσουμε κι'όλας με δικές μας προτάσεις) και πιέζουμε να ολοκληρώσουν άμεσα. Εξετάζουμε το αποτέλεσμα και διερευνούμε τις πιθανές λύσεις με βάση τη βιβλιογραφία και τις υπάρχουσες πρακτικές. Αυτή τη στιγμή εκτός από την εταιρεία Γόμου, υπάρχουν άλλες 2 εταιρείες επεξεργασίας λυμάτων που έχουν καταθέσει για άδεια λειτουργίας και ετοιμάζεται και τρίτη, ενώ υπάρχει στο τραπέζι και άλλη πρόταση για "συνεταιριστική" προσπάθεια.

Όπως και να εξελιχθούν τα πράγματα δεν είναι δυνατόν να δοθεί «λευκή επιταγή» στους ελαιοτριβείς. Πρέπει από την επόμενη ημέρα να υπάρξει συνεχής συνεργασία ώστε να δρομολογηθούν οι καλύτερες λύσεις».

Ο κ. Βεργίνας κατέθεσε την άποψη ότι τα ήδη αδειοδοτημένα ελαιοτριβεία να λειτουργήσουν και να δοθεί περίοδος χάρητος μέχρι να συμμορφωθούν με τη νομοθεσία. Τόνισε ότι είναι αδύνατο να πάρουμε απόφαση για να δώσουμε παράταση σε όλα, αφού δεν ξέρουμε τους λόγους για τους οποίους το καθένα δεν αδειοδοτήθηκε.

Ο κ. Κράκαρης κατέθεσε την άποψη ότι όλα τα ελαιοτριβεία πρέπει φέτος να λειτουργήσουν, αλλά και οι ελαιοτριβείς να εφαρμόσουν τη νομοθεσία και γι’ αυτό οφείλουν να ξεκινήσουν πραγματική διαδικασία αδειοδότησης.

Ο κ. Αδαμίδης διευκρίνισε ότι η συμμετοχή της Δ/νσης Αγρ. Οικονομίας συνίσταται στη χορήγηση βεβαίωσης καταλληλότητας και μόνο. Όσο πιο γρήγορα συνειδητοποιήσουν οι επαγγελματίες ελαιοτριβείς ότι πρέπει να προσαρμοσθούν με την Νομοθεσία τόσο πιο γρήγορα θα αντιμετωπίσουν τα προβλήματα με πάγιο τρόπο. Επειδή όμως βρισκόμαστε ήδη στην έναρξη της ελαιοκομικής περιόδου πρέπει να βρεθεί ένας τρόπος για την ομαλή λειτουργία των ελαιοτριβείων αυστηρά για φέτος και στο μέλλον να βρεθεί πάγια λύση κι όχι με διαρκείς παρατάσεις

Ο Πρόεδρος της Περιφερειακής Επιτροπής Περιβάλλοντος & Χωροταξίας, Αντιπεριφερειάρχης Β.Αιγαίου, κ. Θεόδωρος Βαλσαμίδης κλείνοντας τη συζήτηση ευχαρίστησε τα στελέχη της Υπηρεσίας για τη δική τους εμπεριστατωμένη εισήγηση και τις προτάσεις που κατέθεσαν για την βελτίωση του θεσμικού πλαισίου για την αδειοδότηση των ελαιοτριβείων, καθώς και τους εκπροσώπους των ελαιοτριβέων και των υπόλοιπων τοπικών φορέων για τις προτάσεις που κατέθεσαν. Επισήμαινε δε τα εξής:

«Το θέμα της αδειοδότησης των ελαιοτριβείων στη Λέσβο είναι ένα σοβαρό ζήτημα που απασχολεί τόσο τις Υπηρεσίες, όσο και τους ελαιοτριβείς τα τελευταία 15 και πλέον χρόνια, ένα πρόβλημα που απαιτεί πλέον λύση. Αυτό θα πρέπει να γίνει αντιληπτό απ’ όλους. Από την εισήγηση της Υπηρεσίας έγινε κατανοητό το θεσμικό πλαίσιο για την αδειοδότηση των ελαιοτριβείων, το οποίο δυστυχώς όμως δεν ακολουθείται σήμερα. Αντίθετα, δίνεται παράταση στις άδειες λειτουργίας κατά παρέκκλιση της ισχύουσας νομοθεσίας.

Τα προβλήματα που καταγράφηκαν σήμερα απ’ όλους τους συμμετέχοντες, πιστεύω ότι δίνεται η δυνατότητα να αντιμετωπιστούν στο πλαίσιο της διαδικασίας που έχει ξεκινήσει με πρωτοβουλία του ΥΠΕΚΑ στο πλαίσιο της διυπουργικής ομάδας που έχει συσταθεί με στόχο την βελτίωση του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου για την αδειοδότηση των ελαιοτριβείων. Την Παρασκευή 31.10.2014 πραγματοποιήθηκε η 1^η συνεδρίαση της ομάδας εργασίας και αναμένεται να πραγματοποιηθούν και άλλες. Είναι συνεπώς σημαντικό να κατατεθούν όλες οι προτάσεις που υπάρχουν για την επίλυση των προβλημάτων και να συμμετέχουμε ενεργά ως Περιφέρεια στο διάλογο που έχει ξεκινήσει. Αυτό έχει ήδη ζητηθεί από την αρμόδια υπηρεσία της Ειδικής Γραμματείας Υδάτων που συντονίζει την προσπάθεια αυτή.

Θα πρέπει ταυτόχρονα να λάβουμε σοβαρά υπόψη μας τη χρονική στιγμή που τίθεται το θέμα αυτό. Βρισκόμαστε ήδη στην έναρξη της ελαιοκομικής περιόδου και το ελαιόλαδο αποτελεί βασικό άξονα της τοπικής οικονομίας, ενώ και το Υπουργείο Άγρ. Ανάπτυξης επισημαίνει με το Α.Π. 20308/28.08.2014 έγγραφο του Οργανισμού «ΔΗΜΗΤΡΑ» ότι οι αποφάσεις θα πρέπει να λαμβάνονται στην έναρξη της ελαιοκομικής περιόδου προκειμένου να είναι δυνατή η πιστοποίηση των προϊόντων ΠΟΠ/ΠΓΕ, καθώς και η καταβολή του Ποιοτικού Παρακρατήματος.

Η όποια απόφαση για τις άδειες λειτουργίας θα πρέπει να ληφθεί άμεσα από το Περιφερειακό Συμβούλιο και θα πρέπει να είναι σε κάθε περίπτωση πολιτική και μόνο. Διοικητική Πράξη για το σκοπό αυτό δεν μπορεί να εκδοθεί. Δεν μπορεί όμως να δοθεί ξανά «λευκή επιταγή» σε κανέναν. Θα πρέπει να υπάρξουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις από τους ενδιαφερόμενους ελαιοτριβείς και να γίνουν συγκεκριμένα βήματα στην πράξη έτσι ώστε να μην ξαναέρθει το θέμα για συζήτηση του χρόνου τέτοια εποχή».

Η Επιτροπή αφού έλαβε υπόψη της όλα τα παραπάνω και μετά από διαλογική συζήτηση των μελών

Αποφασίζει Ομόφωνα

Παραπέμπει την παρούσα απόφαση, όπως διαμορφώθηκε σύμφωνα με την εισήγηση της Υπηρεσίας και αφού ενσωματώθηκαν οι απόψεις όλων όσων συμμετείχαν στη συνεδρίαση, στο Περιφερειακό Συμβούλιο για περαιτέρω συζήτηση και λήψη απόφασης.
Εξουσιοδοτεί τον Πρόεδρο της Επιτροπής για οποιαδήποτε περαιτέρω νόμιμη ενέργεια .

Η Επιτροπή άρχισε την συνεδρίαση στις 13 :00 μ.μ. και τελείωσε στις 16:30 μ.μ.

Μετά την εξέταση των θεμάτων έληξε η συνεδρίαση και συντάχθηκε το παραπάνω Πρακτικό που υπογράφετε ως ακολούθως

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΘΕΟΔ. ΒΑΛΣΑΜΙΔΗΣ ΑΓ. ΣΑΡΑΝΤΙΝΟΥ

Κ. ΒΕΡΓΙΝΑΣ

Γ. ΚΥΡΙΑΖΗΣ

ΕΜ. ΚΡΑΚΑΡΗΣ

ΙΩΑΝ. ΣΠΙΛΑΝΗΣ

ΕΥΣΤΡ. ΚΟΡΑΚΑΣ

επιστροφή

Ελαιοτριβεία: Να ενεργοποιηθεί η Επιτροπή του ΥΠΕΚΑ για απλοποίηση του νομοθετικού πλαισίου

Ηλίας Γιαννίρης

28-2-2015

Οι ελαιοτριβείς της Λέσβου έστειλαν δυο κείμενα προς το Περιφερειακό Συμβούλιο. Τα διάβασα προσεκτικά. Επίσης, έχω και προσωπική αντίληψη των προβλημάτων από τα λιγοστά ελαιοτριβεία της Ικαρίας.

Σε ένα από αυτά μάλιστα ο αγρότης λιοτριβιάρης μου έδειξε έναν κήπο του, πολύ γόνιμο, που ποτίζει με υγρά απόβλητα του ελαιοτριβείου του. Τα κηπευτικά του είναι πολύ εύρωστα.

Έχουν δίκιο οι λιοτριβιάρηδες για το μικρό μέγεθός τους και το ότι αντιμετωπίζονται σα να ήταν μεγάλες χημικές βιομηχανίες, καθώς η νομοθεσία δεν κάνει καμιά διάκριση ως προς το μέγεθος. Μάλλον έχουν δίκιο και για το ζήτημα των φαινολών. Τέλος έχουν δίκιο στο ζήτημα της εξάτμισης του νερού των δεξαμενών.

Πρέπει να ενεργοποιηθεί η επιτροπή του ΥΠΕΚΑ, η οποία συστήθηκε για την απλοποίηση του νομοθετικού πλαισίου.

Αυτή η Επιτροπή θα πρέπει να ασχοληθεί επίσης και με τα εξής:

1. Ένα μακροχρόνιο μέτρο είναι να δοθούν κίνητρα για τη μετατροπή των λιοτριβιών σε διφασικά, που δεν έχουν πρόβλημα υγρών αποβλήτων, αλλά και καταναλώνουν λιγότερο νερό. Όλοι οι λιοτριβιάρηδες μετά από κάποια χρόνια αλλάζουν τα μηχανήματά τους με καινούργια. Να απαγορεύεται κατά τον εκσυγχρονισμό τους, όταν επιδοτούνται, να ξαναβάζουν τριφασικά λιοτρίβια. Όσο αυξάνονται τα διφασικά λιοτρίβια τόσο και θα δημιουργούνται ή επεκτείνονται τα πυρηνελαιουργεία είτε στο νησί της Λέσβου είτε αλλού. Όσο δημιουργείται ένα προϊόν που είναι αβλαβές (πυρήνα) αυτό μπορεί να συσσωρεύεται μέχρι να είναι οικονομικά συμφέρον να μεταφερθεί είτε στα πυρηνελαιουργεία της Λέσβου είτε εκτός Λέσβου, αλλά και στο κάθε νησί.

Αν λοιπόν σε 3-7 χρόνια από μόνοι τους (γιατί δεν ξέρουν τι να κάνουν τον κατσίγαρο), ή με κίνητρα (πρόγραμμα;) οι λιοτριβιάρηδες (όλου του Β Αιγαίου) περάσουν σταδιακά στα διφασικά τότε λύνεται το πρόβλημα του κατσίγαρου ΟΡΙΣΤΙΚΑ.

2. Επίσης, δεν φαίνεται να γνωρίζουν οι λιοτριβιάρηδες και δεν περιλαμβάνουν στα αιτήματά τους, αλλά ούτε και οι υπηρεσίες, την αντιμετώπιση των υγρών αποβλήτων των ελαιοτριβείων με άλλες μεθόδους, όπως με ενεργούς μικροοργανισμούς.

3. Τέλος, προσωρινά, θα πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ των μικρών ελαιοτριβείων και των μεγαλύτερων ως προς τη ρύπανση που παράγουν. Η ελαστικοποίηση των περιορισμών για τα μικρά λιοτρίβια μπορεί να γίνει. Όχι γιατί τα απόβλητά τους δεν είναι επικίνδυνα για τα μικρά μικροπεριβάλλοντα των νησιών μας. Αυτό που ζητούν είναι μετά και την "ασβεστοποίηση" να μπορούν να αδειάζουν τις δεξαμενές τους στα ρέματα. Αυτό μπορεί να γίνεται με χαμηλή ροή αδειάσματος, ώστε να μην πέφτουν όλα μαζί τα απόβλητα, αλλά να αδειάζουν οι δεξαμενές π.χ. σε δυό μήνες. Επίσης, μπορεί να γίνεται κατά την περίοδο του χειμώνα που οι βροχές μπορούν να αραιώνουν αρκετά τα απόβλητα. Θα πρέπει να οριστεί και κάποια ασφαλής απόσταση από τη θάλασσα, ώστε τα απόβλητα να φτάνουν σε ασφαλείς συγκεντρώσεις στη θάλασσα. Επίσης, θα μπορεί να συνδυαστεί αυτή η διάθεση ουδετεροποιημένων υγρών αποβλήτων με την κατασκευή μικρών φραγμάτων από ξερολιθιές στα ρέματα, ώστε να καθυστερεί η ροή του νερού και να γίνεται παράλληλα εμπλουτισμός του υδροφόρου ορίζοντα.

Ας σημειωθεί ότι τα λιοτρίβια βρίσκονται κοντά σε οικισμούς όπου τα ρέματα δέχονται καθημερινά πολλά κυβικά αποβλήτων από τους απορροφητικούς βόθρους των σπιτιών και άλλα λήμματα από τις δραστηριότητες των οικισμών.

επιστροφή

Ειδήσεις από την Επαρχία Ικαρίας

Πόλωση στην Ικαρία: Εκλογικές συγκρίσεις ψήφων μεταξύ Μαϊου 2012 και Γενάρη 2015

Του Ηλία Γιαννίρη

Εκλογές έγιναν και τον Ιούνιο του 2012, σε ιδιαίτερες συνθήκες πόλωσης που συμπίεσαν τα μικρότερα κόμματα σε όφελος της ΝΔ και του ΣΥΡΙΖΑ. Εδώ συγκρίνουμε τις εκλογές του Μάη 2012 με τις πρόσφατες εκλογές του Γενάρη 2015 στο νησί της Ικαρίας για να δούμε καλύτερα τις αυξομειώσεις όλων των κομμάτων.

Ικαρία (δεν συμπεριλαμβάνονται οι Φούρνοι)

2015 ΓΕΝ

2012 ΜΑΙΟΣ

ΔΙΑΦΟΡΑ

ΠΑΡΑΤΑΞΗ

ΨΗΦΟΙ

ΠΑΡΑΤΑΞΗ

ΨΗΦΟΙ

ΠΑΡΑΤΑΞΗ

ΨΗΦΟΙ

ΣΥΡΙΖΑ*

2211

ΣΥΡΙΖΑ

1231

ΣΥΡΙΖΑ

+837

ΚΚΕ

1808

ΚΚΕ

2473

ΚΚΕ

-665

ΝΔ

760

ΝΔ

509

ΝΔ

+251

ΑΝΕΛ

196

ΑΝΕΛ

354

ΑΝΕΛ

-158

ΠΑΣΟΚ

134

ΠΑΣΟΚ

473

ΠΑΣΟΚ

-339

ΠΡΑΣΙΝΟΙ- ΔΗΜΑΡ**

ΔΗΜΑΡ

248

ΠΡΑΣ-ΔΗΜΑΡ

-207

ΑΝΤΑΡΣΥΑ

131

ΑΝΤΑΡΣΥΑ

-78

ΠΟΤΑΜΙ

151

ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ

151

ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ

145

ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ

ΚΙΔΗΣΟ

ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ ΠΡΑΣΙΝΟΙ

143

*για το 2015 υπολογίζεται ΣΥΡΙΖΑ+ ΟΙΚ ΠΡΑΣ

** Για το 2012 υπάρχει μόνο η ΔΗΜΑΡ. Οι Πράσινοι (Χρυσόγελος) εμφανίστηκαν στις ευρωεκλογές του 2014 και έκαναν εκλογική σύμπραξη με τη ΔΗΜΑΡ το Γενάρη του 2015.

Πηγή: http://84.205.233.134/ekloges_13680$/index.cfm?pg=election_results.cfm&ElecID=108

Συμεράσματα:

Η μεγαλύτερη αύξηση ψήφων υπάρχει στο ΣΥΡΙΖΑ (+837 ψήφοι).

Η ΝΔ έχει αύξηση +251 ψήφους.

Η μεγαλύτερη μείωση ψήφων υπάρχει στο ΚΚΕ (-665 ψήφοι). Εκτιμάται ότι το μεγαλύτερο μέρος τους κατευθύνθηκε στο ΣΥΡΙΖΑ.

Η δεύτερη μεγαλύτερη μείωση υπάρχει στο ΠΑΣΟΚ (-339 ψήφοι). Το ΚΙΔΗΣΟ του Γ. Παπανδρέου πήρε μόλις 56 ψήφους. Επομένως, οι ψήφοι του ΠΑΣΟΚ θα πρέπει να κατευθύνθηκαν προς ΝΔ αλλά και ΣΥΡΙΖΑ.

Η τρίτη μεγαλύτερη μείωση υπάρχει στη ΠΡΑΣΙΝΟΙ-ΔΗΜΑΡ (-207 ψήφοι). Ένα μεγάλο μέρος τους θα πρέπει να κατευθύνθηκε προς το ΠΟΤΑΜΙ (151 ψήφοι) και όχι προς το ΣΥΡΙΖΑ.

Η τέταρτη μεγαλύτερη μείωση υπάρχει στους ΑΝΕΛ (-158). Το μεγαλύτερο μέρος τους θα πρέπει να κατευθύνθηκε προς τη ΝΔ.

Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ είχε επίσης σημαντική μείωση για το μέγεθός της (-78). Ένα μέρος της θα πρέπει να κατευθύνθηκε προς το ΣΥΡΙΖΑ.

Η Χ.Α. είχε ελάχιστη αύξηση (+6 ψήφους).

Το γενικό συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι στην Ικαρία επικράτησε πολύ μεγάλη πόλωση μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ.

επιστροφή

14/04/2014 Οι πολίτες να πάρουν στα χέρια τους την υπόθεση ενός μοντέλου ανάπτυξης βιώσιμου, με οικολογικό και κοινωνικό περιεχόμενο. Θέσαμε και πάλι το ζήτημα των λατομικών περιοχών στα νησιά μας ζητώντας από την περιφερειακή αρχή να φέρει το θέμα προς συζήτηση σε επόμενη συνεδρίαση του περιφερειακού συμβουλίου, όπως επανειλημμένα έχουμε ζητήσει ως Οικολογικός άνεμος από το 2011. Μπορεί να μην γίνεται από όλους αντιληπτό, αλλά σε όλα τα νησιά του Αιγαίου υπάρχουν και σημαντικές οικολογικές- περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την απουσία οργανωμένων λατομικών περιοχών και πρέπει άμεσα αν ενεργοποιηθούμε προς αυτήν την κατεύθυνση.

07/03/2014 Έλεγχος λειτουργίας λατομείου εξόρυξης στην περιοχή Άγιος Ισίδωρος, Πέζι Ικαρίας. Το ζήτημα των λατομείων είχε τεθεί από τον Οικολογικό Άνεμο με δύο παρεμβάσεις τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο του 2011 (παράνομη λειτουργία λατομείων στα νησιά του Βορ Αιγαίου και θεσμοθέτηση λατομικών ζωνών) χωρίς δυστυχώς καμία ανταπόκριση από την Περιφερειακή αρχή. Αποτελεί ζητούμενο η ανάπτυξη λατομικών ζωνών στα νησιά του Βορ. Αιγαίου, ζωνών που θα απορροφήσουν την πίεση για οικοδομικά υλικά αλλά με κανόνες και χωρίς να προσβάλλεται το φυσικό περιβάλλον.

24/02/2014 Απολογισμός 36 μηνών παρουσίας του Οικολογικού Ανέμου στο Περιφερειακό Συμβούλιο Βορείου Αιγαίου. Δημιουργικό και πλούσιο έργο για την Περιφέρεια. Μύθος η μονοθεματική ενασχόληση με το περιβάλλον. Στο Περιφερειακό Συμβούλιο υπήρχε σαφής διαίρεση σε 2 πολιτικές. Οι καθεστωτικές δυνάμεις από τη μια και ο Οικολογικός Άνεμος, οι Πολίτες Κόντρα στον Καιρό και η Λαϊκή Συσπείρωση από την άλλη. Οι δύο τελευταίοι συνδυασμοί είχαν κυρίως καταγγελτικό λόγο χωρίς προτάσεις, ενώ εμείς διατυπώναμε προτάσεις, προσπαθούσαμε να βελτιώνουμε τα θέματα που συζητούντο, ανοίγαμε την ατζέντα με δικά μας θέματα, κάναμε κριτική επί της ουσίας.

22/01/2014 Περιφερειακό Συμβούλιο της 21ης Ιανουαρίου 2014. Ζητήσαμε την πιλοτική εφαρμογή του μέτρου της βιολογικής αντιμετώπισης του δάκου στη Λήμνο και την Ικαρία έτσι ώστε να αποκτήσει το προϊόν μια υπεραξία με πολλαπλασιαστικά οφέλη για την οικονομία των νησιών μας. Προς αυτή την κατεύθυνση και με τη στήριξη της Δνσης Γεωργίας θα απευθυνθούμε στις τοπικές κοινωνίες και τους Δήμους για την εφαρμογή της συγκεκριμένης πρότασης.

20/01/2014 ΜΕΤΑΛΛΑΓΜΕΝΟ ΜΕΛΙ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΥΛΑ ΤΗΣ ΕΕ!!! ΑΛΛΟ ΕΝΑ ΧΤΥΠΗΜΑ ΣΤΟΥΣ ΜΕΛΙΣΣΟΠΑΡΑΓΩ-ΓΟΥΣ ΤΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΜΑΣ. Είναι απαραίτητη η εκπόνηση ενός Ολοκληρωμένου Προγράμματος Μελιού για την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου το οποίο θα εστιάζει κυρίως στην ανάπτυξη του κλάδου στην Ικαρία στους Φούρνους στη Λήµνο και στον Αη Στράτη. Θα πρέπει δε να υποστηριχτεί η τυποποίηση του µελιού µε την ταυτόχρονη υποβολή φακέλων και αναγνώριση των προϊόντων ως ΠΟΠ ή ΠΓΕ.

30/10/2013 Εισήγηση του Μιχάλη Μπάκα στη σύσκεψη για το ακτοπλοϊκό στη Μυτιλήνη της 29ης Οκτωβρίου 2013. To ζήτημα σήμερα αφορά στη Λέσβο και τη Χίο αλλά εδώ και πολύ καιρό μας απασχολεί για τα προβλήματα που υπάρχουν στα υπόλοιπα νησιά στη Λήμνο, την Ικαρία αλλά και τη Σάμο. Συμφωνούμε όλοι ότι στα νησιά χρειαζόμαστε αξιόπιστες ακτοπλοϊκές συγκοινωνίες 12 μήνες το χρόνο κι όχι απλώς τους καλοκαιρινούς μήνες. Προϋπόθεση για την παραμονή των νησιωτών στους τόπους τους αλλά και για την προσέλκυση κι άλλων μόνιμων κατοίκων είναι οι αξιόπιστες συγκοινω-νίες για όλα τα νησιά, ανεξαρτήτως μεγέθους και αριθμού τουριστών που τα επισκέπτονται παράλληλα με την ενδυνάμωση των κοινωνικών υποδομών. Επιδιώκουμε σχεδιασμό των συγκοινωνιών με διαφάνεια και με βάση τις ετήσιες ανάγκες των νησιών, ασφαλή ακτοπλοΐα και αεροπλοΐα και λογικές τιμές εισιτηρίων, με βάση την αρχή του μεταφορικού ισοδύναμου. Επιδιώκουμε τη δρομολόγηση και μικρότερων σκαφών για μετακινήσεις από το ένα νησί στο άλλο υποστηρίζοντας και την παράκτια ακτοπλοΐα στα μεγάλα νησιά, ως εναλλακτική μετακίνηση αντί της οδικής.

16/10/2013 Περιφερειακό Συμβούλιο στην Ικαρία στις 14 Οκτωβρίου 2013. Μετά από περισσότερες από 60 συνεδριάσεις επιτέλους συνεδριάζουμε για πρώτη φορά στην Ικαρία.

· Η Ικαρία είναι προφανές ότι πάσχει σε υποδομές καθώς για χρόνια οι πολιτικοί άρχοντες του τόπου εξαιτίας της μικρής πολιτικής της δύναμης την αγνοούσαν… Ακόμα και στο περιφερειακό συμβούλιο η Ικαρία υποεκπροσωπείται με μόλις 1 περιφ σύμβουλο. έχουμε ζητήσει να αιτηθεί το Περιφερειακό συμβούλιο την αύξηση των συμβούλων της Ικαρίας. Δυστυχώς η πρόταση μας αυτή δεν υποστηρίχθηκε από καμία άλλη περιφερειακή παράταξη.

· Το ζήτημα της υγείας και της ασφάλειας, που πρέπει να προσφέρουμε στους κατοίκους του νησιού είναι πρωτεύον και δεν χωρά συμβιβασμούς.

· Με το ζήτημα του κλεισίματος της ΔΟΥ Ικαρίας διαφαίνεται η αδυναμία προσφοράς υπηρεσιών στους πολίτες από τα ΚΕΦ

· Ενόψει της νέας προγραμματικής περιόδου του ΕΣΠΑ δεν αρκεί απλά η κατασκευή ενός έργου αλλά πρέπει να βλέπουμε και τη διαχείριση του έργου και τη λειτουργικότητα του. Συζητάμε για νέα φράγματα χωρίς να συζητάμε για τη συνολική διαχείριση των υδατικών πόρων και ξεχνάμε φράγματα που δεν λειτούργησαν ποτέ. Συζητάμε για νέους βιολογικούς καθαρισμούς, που είναι απαραίτητοι αλλά δεν βλέπουμε την προβληματική λειτουργία των υπαρχόντων. Έχουμε ξεχάσει τη σοφία του παρελθόντος όπου πρακτικές υδρονομίας χάνονται στη λήθη της εξέλιξης.

· Είναι σημαντική η ανάπτυξη έξυπνων μικρών συστημάτων επεξεργασίας υγρών αποβλήτων στα χωριά, αλλά είναι σημαντικός και ο έλεγχος των μονάδων των ξενοδοχείων. Μια αστοχία στην Ικαρία θα έχει οδυνηρές συνέπειες στον τουρισμό.

· Το μικρό μέγεθος νησιών όπως η Ικαρία τα καθιστά ευαίσθητα σε μεγα-επεμβάσεις όπως είναι αυτή τις εγκατάστασης 110 ανεμογεννητριών, για την οποία είμαστε κάθετα αντίθετοι.

· Η απουσία ελεγκτικών μηχανισμών του κράτους στην Ικαρία φαίνεται και από την ευρεία έκταση της μαύρης εργασίας στο νησί.

· Τέλος το ζήτημα της ερημοποίησης είναι σημαντικό όπως και τα προβλήματα των κτηνοτρόφων και απαιτείται συνολικό σχέδιο διαχείρισης της βόσκησης στο νησί όπως και η επίλυση των ζητημάτων των σφαγείων αλλά και του αποκλεισμού του νησιού λόγω του μελιταίου πυρετού.

08/10/2013 Μερικά χρήσιμα συμπεράσματα για το Περιφερειακό Συμβούλιο Βορείου Αιγαίου, την υποεκπροσώπηση της Ικαρίας και τη συμμετοχή του Οικολογικού Ανέμου

· Η υποεκπροσώπηση της ΠΕ Ικαρίας συνιστά παραβίαση του νόμου του Καλλικράτη, θα πρέπει να διορθωθεί άμεσα και η ΠΕ Ικαρίας θα πρέπει να διεκδικήσει τη νόμιμη εκπροσώπησή της με τρεις περιφερειακούς συμβούλους μετά τις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2014.

· Από τα μέλη του Περιφερειακού Συμβουλίου τα μεγαλύτερα ποσοστά συμμετοχής έχουν 10-15 Λέσβιοι και ο επικεφαλής του Οικολογικού Ανέμου (Γιαννίρης/Μπάκας). (Συμμετοχή 81%). Κανένα άλλο απλό μέλος του ΠΣ εκτός Λέσβου δεν είχε τέτοια υψηλή συμμετοχή.

04/10/2013 Η Ικαρία επιβαρύνεται κατά 1.300% έως 479% περισσότερο με ανεμογεννήτριες, από ότι τα άλλα νησιά του Βορείου Αιγαίου

· Αντιστοιχούν στην Ικαρία 4,3 ανεμογεννήτριες ανά 10 τετραγωνικά χιλιόμετρα, όταν στη Λέσβο και στη Χίο αυτή η ίδια αναλογία είναι 0,9. Δηλαδή η Ικαρία επιβαρύνεται 479% περισσότερο! (όχι ότι πρέπει να μπουν και εκεί).

· Αντιστοιχούν στην Ικαρία 1,3 ανεμογεννήτριες ανά 100 κατοίκους, όταν στη Χίο η ίδια αναλογία είναι 0,1. Δηλαδή η Ικαρία επιβαρύνεται 1.300% περισσότερο!

· Αντιστοιχούν στην Ικαρία 3,9 MegaWatt ανά 100 κατοίκους, όταν στη Λέσβο και τη Χίο η ίδια αναλογία είναι 0,3. Δηλαδή η Ικαρία επιβαρύνεται 1.162% περισσότερο!

30/09/2013 Περιφερειακό Συμβούλιο της 27ης Σεπτεμβρίου 2013. Υποστηρίχθηκε το αίτημα του συναδέλφου κ Κουλουλία για την αναγκαιότητα βελτίωσης του οδικού δικτύου της Ικαρίας.

01/08/2013 Περίληψη εισήγησης του περιφερειακού συμβούλου του Οικολογικού Άνεμου Μιχάλη Μπάκα για τη «Μελέτη αξιολόγηση – αναθεώρηση Περιφερειακού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού & Αειφόρου Ανάπτυξης Βορείου Αιγαίου (στάδιο Α1)»

· Ζητάμε σεβασμό στην κλίμακα του χώρου σε κάθε επένδυση που έρχεται στο νησί μας έτσι ώστε να μην έρχεται σε σύγκρουση με τις κεντρικές αναπτυξιακές μας προοπτικές, ζητάμε περιφερειακό ενεργειακό σχεδιασμό, διείσδυση όλων των ανανεώσιμων μορφών ενέργειας (γεωθερμία, βιομάζα, αιολικά, φωτοβολταϊκά) αλλά και εκμετάλλευση τους με ντόπια κεφάλαια, προς όφελος του νησιού. Αυτή είναι η μόνη ρεαλιστική λύση, έτσι ώστε να αποφύγουμε και τα μεγαθήρια των βιομηχανικών ΑΠΕ που υπερασπίζονται κάποιοι.

· Αδυναμία του κειμένου σε ζητήματα αντιμετώπισης των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, ζητήματα ερημοποίησης και υπερβόσκησης.

· Από την Ικαρία μας έχει έρθει από τον Ηλία Γιαννίρη πρόταση του μηχανικού Κ. Ρόζου για την κατασκευή σήραγγας που θα ενώσει Βόρεια και Νότια Ικαρία, πρόταση που την καταθέτουμε στο σώμα.

01/07/2013 Περιφερειακό Συμβούλιο στη Λήμνο, 28 Ιουνίου 2013. Μ. Μπάκας: «Τα ζητήματα των μικρότερων περιφερειακών ενοτήτων, Λήμνου και Ικαρίας, αποτελούν προτεραιότητα για την παράταξη του Οικολογικό Ανέμου και ο Ηλίας Γιαννίρης έδωσε μεγάλες μάχες κατά τα 2 χρόνια παρουσίας του στο ΠΣ, τον οποίο είχα την τιμή να αντικαταστήσω μετά την εφαρμογή της εναλλαγής στο συνδυασμό μας».

28/05/2013 Περιφερειακό Συμβούλιο της 27ης και 28ης Μαΐου 2013. Υποστηρίξαμε τη λειτουργία του μνημείου αγώνων και συμφιλίωσης «Μίκης Θεοδωράκης» στην Ικαρία

14/03/2013 Περιφερειακό Συμβούλιο της 11ης και 12ης Μαρτίου 2013. Για τη διάθεση των ταμειακών υπολοίπων των ΚΑΠ της πρώην Νομαρχίας Σάμου επισημάναμε ότι αυτές οι κατανομές δεν περιλαμβάνουν κανένα έργο σε Ικαρία και Φούρνους.

01/02/2013 Περιφερειακό Συμβούλιο της 29ης και 30ης Ιανουαρίου 2013. Για το ζήτημα των προβλημάτων του νοσοκομείου Μυτιλήνης αλλά και γενικότερα για τα προβλήματα της υγειονομικής περίθαλψης των νησιών μας: Στο Νοσοκομείο Ικαρίας υπάρχει ευχαριστήρια πλάκα με τα ονόματα των νεκρών του ελικοπτέρου του ΕΚΑΒ που έπεσε κάποτε. Οι θάνατοι ήταν πολλοί στα καράβια, στα αεροπλάνα, μέχρι να ξαναγίνει νοσοκομείο το νοσοκομείο Ικαρίας που είχαν υποβαθμίσει οι τότε πολιτικές σε κέντρο υγείας. Σήμερα ξανα-υποβαθμίζεται μαζί με όλα τα νοσοκομεία της Περιφέρειας. Φοβούμαστε ότι νέες ευχαριστήριες πλάκες νεκρών γιατρών ασθενών και πιλότων θα προστίθενται στις πλατείες σε όλα τα νησιά μας, μαζί με τους αφανείς ασθενείς που θα πεθαίνουν στα καράβια και στα αεροπλάνα και θα τους ξέρουν μόνο οι οικογένειές τους. Πρέπει να ευχαριστήσουμε τους γιατρούς και το προσωπικό που παρά τον πόλεμο που δέχονται κάνουν καλά τη δουλειά τους και είναι κοντά στον ασθενή. Θέλαμε να είχαμε σθεναρή ενεργοποίηση του Περιφερειάρχη και του ΠΣ με την προηγηθείσα συγχώνευση των νοσοκομείων Λήμνου και Ικαρίας. Βγήκε το ΦΕΚ και από το Γενάρη 2013 δεν είναι αυτοτελή τα δυο αυτά νοσοκομεία.

27/09/2012 Περιφερειακό Συμβούλιο της 24ης και 25ης Σεπτεμβρίου 2012. Ζητήσαμε το επόμενο ΠΣ να γίνει στη Λήμνο και το ΠΣ του Δεκεμβρίου ή του Ιανουαρίου να γίνει στην Ικαρία. Σε αυτή την πρόταση εκφράστηκαν επιφυλάξεις για τις δυσκολίες μετάβασης και για τη δυνατότητα φιλοξενίας στην Ικαρία. Εμείς γι αυτό ακριβώς το λόγο θέλουμε να γίνει ένα ΠΣ στην Ικαρία μέσα στο Χειμώνα για να γίνει συνείδηση στο ΠΣ πόση διαφορά έχουν όλα τα άλλα νησιά σε δρομολόγια και υποδομές. Δεν υπήρξε άμεση απάντηση στο αίτημά μας.

06/09/2012 Περιφερειακό Συμβούλιο της 4ης και 5ης Σεπτεμβρίου 2012

· Μεταφορές μαθητών: Ζητήσαμε κατά προτεραιότητα να εξοφληθεί η Ικαρία που έχει απλήρωτα τιμολόγια από το 2009 και διότι δεν έχει ΚΤΕΛ.

· Για το δρόμο «Στελί-Φραντάτο-Ράχες» της Ικαρίας, εκφράσαμε επιφυλάξεις για τον τρόπο κατασκευής του δρόμου, κάτι που εξηγήθηκε ότι θα κριθεί από την ΜΠΕ και όχι από τον χαρακτηρισμό του. Γι αυτό και συναινέσαμε ο δρόμος να χαρακτηριστεί ως επαρχιακός, προκειμένου να ενταχθεί σε πρόγραμμα.

· Για την ίδρυση και λειτουργία καταδυτικών πάρκων στα νησιά Ικαρία και Φούρνοι Κορσεών, αφού ξεκαθαρίστηκε ότι δεν θα δεσμευτεί θαλάσσια έκταση υπέρ κάποιου επιχειρηματία αλλά θα μπορούν να αναπτύσσουν καταδυτικές δραστηριότητες όσοι ενδιαφέρονται, υπερψηφίσαμε την εισήγηση του κ. Ν. Κουλουλία. Προτείναμε να συνδυαστούν τα καταδυτικά πάρκα με τεχνητούς υφάλους για τον εμπλουτισμό της ιχθυοπανίδας, και να γίνουν και στο βόρειο μέρος της Ικαρίας όπου υπάρχει μεγάλη υποχώρηση των αλιευμάτων.

· Η συνδιοργάνωση επετειακών εκδηλώσεων μεταξύ των σχολείων Βολισσού και Ραχών Ικαρίας αποτελεί θετικότατο παράδειγμα και πρέπει τέτοιες εκδηλώσεις να πολλαπλασιαστούν.

27/06/2012 Περιφερειακό Συμβούλιο της 26ης Ιουνίου 2012.

· Για τη σύσταση πολυμετοχικής ΑΕ για την αγροδιατροφική σύμπραξη Βορείου Αιγαίου που στοχεύει να προωθήσει τοπικά προϊόντα και τοπικές παραγωγικές διαδικασίες επισημάναμε ότι τους περασμένους μήνες ο Οικολογικός Άνεμος συνέβαλε ουσιαστικά ώστε να ολοκληρωθεί η πρόταση των υπηρεσιών. Θεωρήσαμε αρνητικό ότι στην παρούσα φάση δεν δήλωσαν συμμετοχή η Ένωση Αγροτικών Συνεταρισμών Σάμου και Λήμνου και ότι η περιφερειακή ενότητα Ικαρίας-Φούρνων είχε μόνο μια συμμετοχή, του Γυναικείου Συνεταιρισμού Ραχών

· Υπερψηφίσαμε τη σύσταση επιτροπής στην ΠΕ Χίου για τη συγκρότηση λαϊκών αγορών και επισημάναμε ότι ο Δήμος Ικαρίας δεν έχει λαϊκή αγορά σε καμία από τις πόλεις του

· Υπερψηφίσαμε την έγκριση προγραμματικών συμβάσεων με τους Δήμους Ικαρίας και Φούρνων για το καταφύγιο τουριστικών σκαφών στον Άγιο Κήρυκο και 4 έργα των Φούρνων Κορσεών που είναι ενταγμένα στο πρόγραμμα «μικρά νησιά του Αιγαίου».

21/06/2012 Πολιτισμός – Εκδηλώσεις στο Βόρειο Αιγαίο. Ερώτηση προς τον περιφερειάρχη Βορ. Αιγαίου Νάσο Γιακαλη σχετικά με τη διοργάνωση πολιτιστικών εκδηλώσεων.

Τι πολιτιστικές εκδηλώσεις και σε ποια νησιά έχει προγραμματίσει η Περιφέρεια για το 2012;

Εάν προτίθεται η Περιφέρεια να συνεχίσει την υποστήριξη των εκδηλώσεων στο Αρχοντικό Γεωργιάδη στη Λέσβο, το φεστιβάλ Καλομοίρη στη Σάμο, το Ικαριακό Φεστιβάλ στην Ικαρία και ανάλογες εκδηλώσεις στα άλλα νησιά;

12/04/2012 Σφοδρή κριτική του Οικολογικού Ανέμου για της ανεμογεννήτριες της Χίου στην ανοιχτή συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Χίου Είναι ανεπαρκή και ελλιπή τα στοιχεία που έχουν κατατεθεί. Ο κ. Γιαννίρης γνωστοποίησε ότι σε παλιότερη απόφασή του το Περιφερειακό Συμβούλιο, με αφορμή τη συζήτηση για τις σχεδιαζόμενες 110 Α/Γ της Ικαρίας, απεφάνθη ότι ο μόνος αρμόδιος να αποφασίσει είναι ο Ικαριακός λαός. Κατ’ αναλογία ο Χιακός λαός είναι αυτός που ουσιαστικά θα πρέπει να αποφασίσει. Τάχθηκε κατά των γιγαντιαίων επενδύσεων που αλλοιώνουν το χαρακτήρα των νησιών και συνηγόρησε για αυτόνομα ενεργειακά συστήματα που θα στοχεύουν σε εξοικονόμηση ενέργειας και σε αξιοποίηση όλων των μορφών ΑΠΕ και όχι μόνο της αιολικής ενέργειας.

04/04/2012 O Οικολογικός Άνεμος Βορείου Αιγαίου στη σύσκεψη της Ομοσπονδίας Λημνιακών Συλ-λόγων για τις Ανεμογεννήτριες της Λήμνου.

· Υπογράμμισε ότι δεν συνεκτιμώνται οι αναπτυξιακές και οικονομικές απώλειες από τη μη ανάπτυξη του ήπιου-εναλλακτικού τουρισμού.

· Μετέφερε στην Ομοσπονδία τις γνώσεις και την εμπειρία που έχει συσσωρευτεί από την περίπτωση των σχεδιαζόμενων 110 ανεμογεννητριών ισχύος 330MW της Ικαρίας.

· Επισήμανε ότι στη Λέσβο και στη Χίο έχουν ήδη συγκροτηθεί επιτροπές φορέων και πολιτών προκειμένου να εξετάσουν τις επιπτώσεις στα νησιά τους και ότι θα πρέπει να υπάρξει συνολικότερος συντονισμός και ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των τριών νησιών.

· Τέλος, δήλωσε ότι οι δυνάμεις του συνδυασμού «Οικολογικός Άνεμος στο Β. Αιγαίο» συμμετέχουν ενεργά στην ενημέρωση και στην προσπάθεια διαμόρφωσης θέσεων για την αντιμετώπιση αυτής της μεγάλης επέμβασης.

13/03/2012 Ερώτηση την έλλειψη σφαγείου για τα νησιά της Σάμου, Ικάριας και Φούρνων και την προβληματική λειτουργία των σφαγείων στα άλλα νησιά του Βορείου Αιγαίου

Η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου που αντιμετωπίζει παρόμοιο πρόβλημα προχωρά στη διερεύνηση λύσης με την προμήθεια ενός κινητού σφαγείου, που θα μπορούσε να εξυπηρετήσει το ζήτημα. Τα κινητά σφαγεία είναι μια πρακτική σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία (κανονισμοί 852/2004-853/2004) και αποτελούν μια καλή εναλλακτική λύση σε σχέση με τα κλασικά σφαγεία, τουλάχιστον για γεωργικές επιχειρήσεις σε απομακρυσμένες ή δυσπρόσιτες περιοχές. Με την χρήση ενός κινητού σφαγείου θα περιοριζόταν ο αριθμός των ζώων που μεταφέρονται ζωντανά

ερωτάται ο Περιφερειάρχης για τις πρωτοβουλίες που θα πάρει η περιφερειακή αρχή για την αντιμετώπιση του προβλήματος της έλλειψης λειτουργίας σφαγείου στα νησιά της Σάμου, Ικάριας και Φούρνων

26/01/2012 Περιφερειακό Συμβούλιο της 24ης Ιανουαρίου 2012

Α. Για το ζήτημα της οδικής ασφάλειας στο επαρχιακό & εθνικό δίκτυο των νησιών της Περιφέρειας, σημειώσαμε ότι ήταν πολύ θετική η δουλειά που έκαναν οι εισηγητές. Τέτοιες μελέτες επί του πεδίου παρέχουν στοιχεία για μέτρα πολιτικής εφαρμοσμένα και εντοπισμένα σε συγκεκριμένα σημεία και δράσεις και υποστηρίζουν το έργο της Περιφέρειας. Εντοπίσαμε ότι πρέπει να προστεθούν οι ΠΕ Λήμνου και Ικαρίας στην προτεινόμενη επέκταση μαζί με τα σεμινάρια εκπαίδευσης που θα πρέπει να είναι 5 και όχι 3 που προτείνει η εισήγηση, και οι εισηγητές το δέχτηκαν.

Ειδικά για την Ικάρια σημειώσαμε ότι η κατάσταση του οδικού δικτύου είναι απαράδεκτη. Οι χωματόδρομοι ακόμη κυριαρχούν στο οδικό δίκτυο. Μετά τη θεομηνία του Οκτωβρίου 2010 προκλήθηκαν ζημιές κυρίως στο οδικό δίκτυο ύψους 13 εκατομ. Έχουν δοθεί μόνο 3 εκατ για άμεση αντιμετώπιση. Πρέπει η μελέτη Οδικής Ασφάλειας να επισημάνει αυτά τα σημεία και να προτείνει στο ΠΣ βελτιώσεις Συχνά αυτές είναι χαμηλού κόστους.

· Η οδική συμπεριφορά είναι κρίσιμη παράμετρος γενικά αλλά ατυχήματα εξ αιτίας του οδικού δικτύου αναμένεται να είναι πάνω από το Μέσο όρο της Περιφέρειας στην Ικαρία.

· Ειδικά για φέτος το Εγχειρίδιο Χρήσης που θα ετοιμαστεί να έχει ειδικά για την Ικαρία και την προσθήκη ένα χάρτη της Ικαρίας για τα επικίνδυνα σημεία του οδικού δικτύου.

· Χρειάζονται «Μάτια Γάτας» σε όλο το κεντρικό οδικό δίκτυο της Ικαρίας. Στα λίγα χιλιόμετρα που έχουν τοποθετηθεί διαπιστώνεται ότι είναι πολύ βοηθητικά.

· Χρειάζεται διαγράμμιση. Τα περισσότερα χιλιόμετρα του οδικού δικτύου δεν έχουν ή έχουν ξεθωριασμένη και δυσδιάκριτη διαγράμμιση.

· Δεν υπάρχει ούτε μια σήμανση για διάβαση πεζών στην Ικαρία!

· Ατυχήματα, θανατηφόρα ατυχήματα Ικαρίας: Εκτιμάται με πρόχειρους υπολογισμούς ότι τα ατυχήματα είναι περίπου 50 το χρόνο. Τα θανατηφόρα είναι πάνω από 3 το χρόνο που φτάνουν ορισμένες χρονιές και τα 7, δυσανάλογα πολλά σε σχέση με άλλες περιοχές της Περιφέρειας.

Β. Για το ζήτημα της κατανομής κονδυλίων η ΠΕ Ικαρίας δίνει την εξής άνιση εικόνα εξόδων για το πρώτο εννεάμηνο .

έξοδα	Προϋπολο-γισμός	Ενταλ-θέντα	Πληρω-θέντα
σύνολο Ικαρίας	90663	10280,5	10280,5
σύνολο Περιφέρειας	55671443	17430355	16933222
ποσοστό Ικαρίας	0,16%	0,06%	0,06%

Θα πρέπει να ισχύουν κριτήρια κατανομής των κονδυλίων. Για παράδειγμα, αν υπολογιστεί π.χ. το πληθυσμιακό κριτήριο, τότε υπάρχει η εξής εικόνα:

πληθυσμός Ικαρίας (περίπου)	9.000
Πληθυσμός Περιφέρειας (περίπου)	210.000
%	4,28%

13/12/2011 Ελαιοτριβεία: Με δύο μέτρα και δύο σταθμά βαδίζει η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου.

Η Περιφέρεια προτίμησε να στυνεχίσει την τακτική της παρελθούσας δεκαετίας της Νομαρχίας Λέσβου παρέχοντας πολιτική κάλυψη για τα ελαιοτριβεία των υπόλοιπων Περιφερειακών Ενοτήτων (Λέσβος, Λήμνος, Χίος) και η Περιφέρεια δημιούργησε μια κατάσταση δύο μέτρων και δύο σταθμών με αποτέλεσμα:

1. Την τελευταία εβδομάδα να γίνονται συλλήψεις στη Σάμο και στην Ικαρία για τα παράνομα ελαιοτριβεία (έφτασαν 15 στον αριθμό!!!!!!!!)

2. Τα ελαιοτριβεία της Λέσβου να λειτουργούν χωρίς εγκαταστάσεις επεξεργασίας των αποβλήτων τους, συνεχίζοντας για άλλη μια ελαιοκομική περίοδο να ρυπαίνουν

25/11/2011 Περιφερειακό Συμβούλιο της 22ης Νοεμβρίου 2011 στη Σάμο. Στο θέμα της ενημέρωσης για νέα έργα και μελέτες για βελτιώσεις οδικού δικτύου στην πρώην νομαρχία Σάμου (νησιά Σάμος, Ικαρία, Φούρνοι) καταγγείλαμε ότι τα κονδύλια διαμοιράζονται άνισα μεταξύ των νησιών. Μέχρι σήμερα έχει διεξαχθεί μια συνεδρίαση στην ΠΕ Χίου, ενώ όλες οι άλλες εννέα έχουν γίνει στη Μυτιλήνη. Ζητήσαμε στο επόμενο διάστημα να γίνουν δύο επόμενα ΠΣ και στις ΠΕ Λήμνου και Ικαρίας.

17/11/2011 Πρωτοβουλία του Οικολογικού Ανέμου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας στα νησιά μας και τη συνεργασία με τις άλλες νησιωτικές περιφέρειες. Στο θέμα της επικείμενης εγκατάστασης αιολικού πάρκου στην Ικάρια, που εισηγήθηκε η Λαϊκή Συσπείρωση, κάναμε ενημερωτική παρουσίαση του ζητήματος με διαφάνειες όπου επιχειρηματολογήσαμε για ένα εναλλακτικό ενεργειακό σχέδιο για Ικαρία-Σάμο και Φούρνους. Ψηφίσαμε την εισήγηση της Λαϊκής Συσπείρωσης, η οποία όμως δεν πλειοψήφησε. Στη συνέχεια ο πρόεδρος έθεσε σε ψηφοφορία δική του πρόταση: «το Περιφερειακό Συμβούλιο θα δεχτεί την όποια απόφαση που θα πάρει ο καριώτικος λαός» την οποία υπερψηφίσαμε, θεωρώντας ως καταλληλότερο μέσο το τοπικό δημοψήφισμα. Ο Οικολογικός Άνεμος στο Βόρειο Αιγαίο είναι υπέρ της εγκατάστασης και αιολικών πάρκων τόσο χερσαίων όσο και θαλασσίων με σωστό στρατηγικό σχεδιασμό και σύνεση έτσι ώστε το νησιωτικό περιβάλλον και οι οικολογικές αντοχές κάθε νησιού να γίνονται απολύτως σεβαστές. Γι’ αυτό η επένδυση των 330MW στην Ικάρια, που χρειάζεται μέγιστο 9 MW, μας βρίσκει αντίθετους.

27/10/2011 Περιφερειακό Συμβούλιο της 25ης και 26ης Οκτωβρίου 2011

· Μετά από νέα γραπτή ερώτησή μας για το θέμα των καταγγελλόμενων παράνομων λατομείων στη Λέσβο[2] και το ζήτημα της χωροθέτησης λατομικών ζωνών στα νησιά μας που είχαμε θέσει σε παλιότερη ερώτησή μας (27-6-2011)[3] ο Περιφερειάρχης ενημέρωσε το σώμα ότι θα έρθει σε συζήτηση στην επιτροπή Περιβάλλοντος της Περιφέρειας, ώστε να συζητηθεί και στο Περιφερειακό Συμβούλιο.

· Κατά τη συζήτηση για το τμήμα του προϋπολογισμού της περιφέρειας που αφορά τις πιστώσεις ΚΑΕ για το 2012 δηλώσαμε ότι θα ψηφίζαμε τον προϋπολογισμό αν επανερχόταν στο Περιφ. Συμβούλιο με τις εξής αλλαγές: (α) Να δομηθεί σε 5 στήλες, όσες είναι οι Περιφερειακές Ενότητες (Π.Ε.), ώστε να ξέρει κάθε περιφερειακή ενότητα τι της αναλογεί και μάλιστα σε σύγκριση με τις άλλες Π.Ε.

04/08/2011 Προσφυγή ελέγχου νομιμότητας της απόφασης της ΡΑΕ για τη εγκατάσταση 110 ανεμογεννητριών ισχύος 330 ΜW στην Ικάρια κατέθεσε ο Ηλίας Γιαννίρης

Ο Ηλίας Γιαννίρης σε σχετική του δήλωση αναφέρει: «Ο Οικολογικός Άνεμος στο Βόρειο Αιγαίο είναι υπέρ της εγκατάστασης αιολικών πάρκων τόσο χερσαίων όσο και θαλάσσιων με σωστό στρατηγικό σχεδιασμό και σύνεση έτσι ώστε το νησιωτικό περιβάλλον και οι οικολογικές αντοχές κάθε νησιού να γίνονται απολύτως σεβαστές. Τίποτε από όλα αυτά δεν ισχύει στην περίπτωση της επένδυσης των 110 ανεμογεννητριών. Η ζημιά που θα πάθει η Ικαρία από τη συγκεκριμένη επένδυση θα είναι πολύ μεγαλύτερη και πολύπλευρη και δεν μπορεί να αντισταθμιστεί από το (οικονομικό και μόνο) όφελος του Δήμου.

14/07/2011 Περιφερειακό Συμβούλιο της 12 και 13 Ιουλίου 2011. Με αφορμή το θέμα της δακοκτονίας, ζητήσαμε από τον Περιφερειάρχη να φέρει στο Περιφερειακό Συμβούλιο μια συγκριτική μελέτη για το κόστος της σημερινής μεθόδου δακοκτονίας σε σχέση με την καταπολέμηση του δάκου με δακοπαγίδες. Εκτιμούμε ότι με δακοπαγίδες το κόστος θα είναι μικρότερο, το λάδι που θα παράγεται θα είναι βιολογικό σε όλα τα νησιά μας και δεν θα ρυπαίνεται με τα χημικά της δακοκτονίας το φυσικό περιβάλλον των νησιών μας.

Ως προς το ζήτημα της στήριξης των τοπικών προϊόντων και την παρουσίαση του Κινήματος Πολιτών «Καταναλώνουμε ότι παράγουμε», υπερψηφίσαμε την πρόταση, επισημάναμε ότι στην Ικαρία από Κίνηση Πολιτών Ραχών εδώ και 4 χρόνια έχει καθιερωθεί ο Αγροτικός Αύγουστος όπου τοπικοί παραγωγοί πουλούν τα προϊόντα τους. Είναι σημαντικό να στηριχτούν απευθείας συναλλαγές μεταξύ τοπικών παραγωγών και καταναλωτών σε συλλογικότητες. Προτείναμε να συγκροτήσουμε Περιφερειακή πολιτική για την τοπική ανάπτυξη και την ενίσχυση των τοπικών προϊόντων.

11/07/2011 Δραστικές μειώσεις κλινών και θέσεων προσωπικού στα νησιά του Αιγαίου

05/05/2011 Περιφερειακό Συμβούλιο της 3 και 4 Μαίου 2011. Ο συνδυασμός μας έχει ζητήσει (Περιφερειακό Συμβούλιο της 29ης και 30ης Μαρτίου 2011) και επανέλαβε το αίτημα πάλι, για ανά τρίμηνο συγκεντρωτικούς πίνακες ώστε να παρακολουθεί το Περιφερειακό Συμβούλιο την πορεία του κόστους των αποφάσεών του, τόσο οριζόντια όσο και ανά νησί. Επίσης, θα πρέπει να καθοριστούν τα κριτήρια με τα οποία θα γίνεται αυτή η κατανομή στα νησιά της περιφέρειας.

02/05/2011 Εισήγηση του Ηλία Γιαννίρη, στο Περιφερειακό Συμβούλιο για το ζήτημα της Διαχείρισης των Στερεών Αποβλήτων στο Βόρειο Αιγαίο. Ο Οικολογικός Άνεμος θεωρεί ότι η μελέτη για το ΠΕΣΔΑ Βορείου Αιγαίου είναι επαρκής και ικανοποιητική ως προς την ποιότητα και τους στόχους, πολλοί από τους οποίους υλοποιήθηκαν.

Σήμερα, η μελέτη αυτή χρειάζεται επικαιροποίηση με τους εξής στόχους:

· Να συμπεριληφθούν τα νέα δεδομένα της Περιφέρειας.

· Να συμπεριληφθεί το ζήτημα της χωροθέτησης των απαιτούμενων χώρων εναπόθεσης μπάζων, μια αναγκαιότητα που θα πρέπει να αντιμετωπιστεί στο άμεσο μέλλον.

· Να τεθούν οι άξονες για την αντιμετώπιση της διαχείρισης των επικίνδυνων αποβλήτων της Περιφέρειας, ιδιαίτερα των νοσοκομειακών αποβλήτων.

16/03/2011 Περιφερειακό Συμβούλιο της 15ης Μαρτίου 2011. Πρέπει πρώτα να λυθεί το θέμα της μεταφοράς μαθητών, ειδικά αφού συγχωνεύονται 13 σχολεία και καταργούνται 12 (σύνολο 25) πράγμα που πρακτικά σημαίνει περί τα 25 επιπλέον δρομολόγια μεταφοράς μαθητών. Καμία εξοικονόμηση δεν θα γίνει με τη διαδικασία αυτή. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι τα κριτήρια του υπουργείου (ανάγλυφο, απόσταση κλπ) δεν έχουν εφαρμοστεί ή έχουν «ελαστικοποιηθεί» στην περίπτωση της Ικαρίας. Μάλλον το υπουργείο και η Περιφ. Διεύθυνση δεν έχουν ιδέα για το που πέφτει το Περδίκι ή οι Βρακάδες.

21/02/2011 Ο Οικολογικός Άνεμος Βορ. Αιγαίου για το ζήτημα της εξόρυξης των κοιτασμάτων πετρέλαιου και φυσικού αερίου στο Αιγαίο. Η θέση μας είναι “η εξόρυξη πετρελαίου στο Αιγαίο μαζί με τον αγωγό πετρελαίου Μπουργκάς- Αλεξανδρούπολης είναι σε αντίθεση με τα συμφέροντα των νησιών μας και του δημιουργικού κόπου που κάνουν καθημερινά οι νησιώτες.”

24/01/2011 Καλλικράτης και μνημόνιο δεν χωράνε στην υγεία. Όχι στην απαξίωση και κλείσιμο του Νοσοκομείου Ικαρίας. Παρέμβαση του Οικολογικού Ανέμου για τα ζητήματα υγείας.

21/01/2011 Παρέμβαση του Οικολογικού Ανέμου για τη νησιωτικότητα. Γιατί μπορούμε και αξίζουμε ένα καλύτερο μέλλον στα νησιά μας. Επιστολή προς τον περιφερειάρχη Β. Αιγαίο Ν. Γιακαλη απέστειλε ο περιφερειακός σύμβουλος Ηλίας Γιαννίρης σχετικά με την ανάγκη πρωτοβουλίας από την Περιφέρεια Β. Αιγαίου για τη συγκρότηση ειδικής πολιτικής για τη νησιωτικότητα. Ο στόχος πρέπει να είναι το 2014, οπότε αρχίζει η νέα χρηματοδοτική περίοδος που θα διαδεχτεί το ΕΣΠΑ 2007-2013. Μέχρι τότε θα πρέπει να εργαστούμε συστηματικά ώστε να έχει αναγνωριστεί η αναγκαιότητα για ειδικές πολιτικές για τα νησιά και να υπάρχουν τα κατάλληλα χρηματοδοτικά μέσα.

04/11/2010 Συνάντηση κλιμακίου του Οικολογικού Ανέμου Βορείου Αιγαίου με την Περιφερειάρχη Β. Αιγαίου Σοφία Θεολογίτου. Πραγματοποιήθηκε συνάντηση κλιμακίου του συνδυασμού … με την Περιφερειάρχη Σοφία Θεολογίτου... Το κλιμάκιο του συνδυασμού παρέδωσε στην Κα Περιφερειάρχη φάκελο με συγκριτική ανάλυση που έχει κάνει ο συνδυασμός «Οικολογικός Άνεμος στο Βόρειο Αιγαίο» μεταξύ των σχεδίων Οργανισμών των αιρετών Περιφερειών Βορείου και Νοτίου Αιγαίου, όπου φαίνονται με λεπτομέρεια σημαντικές παραλείψεις υπηρεσιών για τις Περιφερειακές ενότητες Χίου και Σάμου (παλιές νομαρχίες) και Λήμνου και Ικαρίας (παλιές Επαρχίες).

01/11/2010 Μέσω Καλλικράτη: απαράδεκτη αδικία σε βάρος των κατοίκων των μικρότερων νησιών της Περιφέρειας Ικαρίας, Φούρνων, Λήμνου και ‘Αη Στράτη. Ο «Οικολογικός Άνεμος στο Βόρειο Αιγαίο» θεωρεί απαράδεκτο σχέδιο οργανισμού για την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου που επεξεργάζεται το Υπουργείο Εσωτερικών και θα κάνει ότι μπορεί για να αναδείξει το θέμα μέχρι την άρση της αδικίας σε βάρος της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου (Περιφερειακές Ενότητες Λέσβου, Χίου, Σάμου), αλλά και σε επίπεδο παλιών Επαρχιών της Ικαρίας και των Φούρνων (Περιφερειακή Ενότητα Ικαρίας) και της Λήμνου και Αη Στράτη (Περιφερειακή Ενότητα Λήμνου). Τη θέση αυτή μετέφερε στον Έπαρχο Ικαρίας κ. Ρουζίνο ο επικεφαλής του συνδυασμού Ηλίας Γιαννίρης στη συνάντηση που είχαν στην Ικάρια αλλά και στον Έπαρχο Λήμνου κ Σάραγκα ο ΥΠ. Αντιπεριφερειάρχης Λέσβου Μιχάλης Μπάκας σε συνάντηση που είχαν σήμερα 1 Νοεμβρίου στη Λήμνο.

25/10/2010 Επίσκεψη του Ηλία Γιαννίρη στην Ικαρία. «Πολλαπλασιάζονται και διαιωνίζονται τα προβλήματα του νησιού» Την Ικαρία επισκέφτηκε στις 17/10 ο Ηλίας Γιαννίρης, υποψ. Περιφερειάρχης Β. Αιγαίου. Ο Ηλίας Γιαννίρης έζησε προσωπικά τη θεομηνία της 18/10 που έπληξε στο νησί, καθώς εκείνο το βράδυ υπήρχε προγραμματισμένη προεκλογική συνάντηση στον Εύδηλο.

Ο απελθών Δήμαρχος Ικαρίας Χριστόδουλος Σταυρινάδης κάνει λεπτομερή απολογισμό Απομαγνητοφώνηση δίωρης συνέντευξης από την Ικαριακή Ραδιοφωνία

23-5-2014

Η συνέντευξη κράτησε πάνω από 2 ώρες. Ο απελθών δήμαρχος κάνει έναν απολογισμό εφ όλης της ύλης. Το περιοδικό μας αναδημοσιεύει ευχαρίστως τέτοια κείμενα απολογισμού γιατί προσθέτουν στον προβληματισμό για την Ικαρία. Η.Γ.

Χριστόδουλος Σταυρινάδης:

Έχουμε οργανώσει τις υπηρεσίες κάναμε στήσιμο του Δήμου. Κάναμε Οικονομική υπηρεσία, Ταμείο Τεχνική Υπηρεσία που δεν υπήρχαν μηχανοργάνωση όλων των υπηρεσιών.

Κάναμε Κτηματολόγιο του Δήμου και έχουν καταγραφεί τα πάντα.

Καταφέραμε να δουλεύει ο Δήμος ως ενιαία αρχή.

Υγεία: Όταν αναλάβαμε δεν ξέραμε αν θάναι ανοιχτό η κλειστό το νοσοκομείο. Με διαβήματα, και κινητοποιήσεις μπορέσαμε να κρατήσουμε ανοιχτό το νοσοκομείο. Σήμερα έχει περισσότερους γιατρούς από ότι είχε, και έχουν να γίνουν πολλά ακόμη, π.χ. η μονάδα τεχνητού νεφρού οι νεφροπαθείς είναι πάνω από 20 και δικαιολογείται τέτοια μονάδα. Η διοίκηση του Νοσοκομείου καταγράφει τώρα τους νεφροπαθείς και ελπίζουμε να προχωρήσει. Πρέπει να υπάρχει ψυχιατρική κάλυψη και έκαναν αλλαγή ενός οδοντιάτρου σε ψυχίατρο. Επίσης με ένα χειρουργό δεν μπορεί να λειτουργήσει το νοσοκομείο. Δόθηκε υπόσχεση να επανέλθει η θητεία του αγροτικού γιατρού. Ζήτημα αιχμής είναι το Κέντρο υγείας Ευδήλου που κρατιέται όρθιο με μια μόνο γιατρό και πρέπει να γίνει π.χ. ροτέισιον για να έρχεται κάποιος γιατρός από το κέντρο.

180 Νοσοκομεία σε όλη την Ελλάδα προέβλεπε το μνημόνιο σε όλη την Ελλάδα. Εκθέσανε το πρόβλημα της νησιωτικότητας και τώρα υπάρχει ευρεία αυτονομία του Νοσοκομείου Ικαρίας με δικό του ΑΦΜ και το Διοικητικό του Συμβούλιο αποφασίζει αν κάποιος γιατρός μετακινηθεί ή όχι.

Για το γηροκομείο, όταν ανάλαβαν ο Μητροπολίτης είπε ότι θέλει 300.000 για να λειτουργεί το νοσοκομείο. Προκύψανε και προβλήματα στατικότητας που θα μπορούσαν να λυθούν , το γηροκομείο σήμερα κρατιέται άτυπα και είναι ένα κοινωνικό πρόβλημα που πρέπει να λυθεί. Πρότεινε να γίνει μια κοινωνική συνεταιριστική επιχείρηση για να το κρατάει αλλά δεν έγινε δεκτή. Εκκρεμεί ένα εκατομμύρια από την Αμερική και οι αμερικάνοι ζητούν να υπάρχει μια επιτροπή που να διαχειριστεί αυτή το θέμα και να διοχετεύονται αιτιολογημένα τα χρήματα σιγά-σιγά. Θα μπορούσε να ξεπεραστεί το τυπικό θέμα και να μην είναι γηροκομείο αλλά οίκος ευγηρίας ή φιλοξενίας και είναι αισιόδοξος ότι θα κρατηθεί το γηροκομείο.

Για την κατάργηση της ΔΟΥ και των ιατρείων του ΙΚΑ που δεν υπάγονται στο Δήμο, για το Δήμο ήταν πρωτεύον. Ζητήθηκε από το Δήμο ποιο θα κλείσει του Ευδήλου ή του Αγίου Κηρύκου. Δεν δέχτηκαν κλείσιμο κανενός και εξήγησαν στον διοικητή του ΙΚΑ κ. Σπυρόπουλο, την κατάσταση και είπε ότι δεν θα κλείσει αν είναι να πληρώνεται με 7-8 καταστάρικα το ένα ΙΚΑ. Το θέμα επανήλθε γιατί καταργήθηκαν τα παραρτήματα σε όλη την Ελλάδα, κα αποφασίστηκε να κρατηθούν τα 2 γραφεία αρκεί ο Δήμος να συμμετέχει στα έξοδα. Ο Δήμος ανέλαβε το νερό φως και τηλέφωνο και έτσι κρατηθήκανε. Το ΙΚΑ Ευδήλου μπορεί να μπεί στο Δήμο, και του Αγ Κηρύκου να πάει στο διοικητήριο. Η ΚΕΔ αντέδρασε και ο Δήμος επιμένει ότι είναι δημοτική περιουσία και όχι της ΚΕΔ. Τότε συνελήφθη και η αντιδήμαρχος Κα Μπινίκου. Πρέπει να κάνουν δικαστήριο γιατί δεν υπάρχει κανένα έγγραφο που να πιστοποιεί ότι ανήκει στο Δήμο, και το 1982 που έγινε το πανωσήκωμα δεν υπάρχει αναφορά για το ποιος το έκανε. Προσπαθούν να αποδείξουν ότι ανήκει στο Δήμο.

Η ΔΟΥ ήταν ένα γενικότερο θέμα και με Χίο Λήμνο Άνδρο Τήνο κλπ νησιά έκαναν αγώνα να μην καταργηθούν οι ΔΟΥ στα νησιά. Έγινε σύσκεψη και αποδείχτηκε ότι δεν ήταν ώριμο να κλείσουν τότε οι ΔΟΥ αλλά παρά τι κινητοποιήσεις δεν το δέχτηκαν. Παρέμεινε τουλάχιστον το γραφείο που πρέπει να γίνουν ενέργειες για να λειτουργεί καλύτερα.

Τα απορρίμματα είναι η βόμβα που κάθεται πάνω η Ικαρία. Όταν ανέλαβα υπήρχε μόνο μια αποφασισμένη χωροθέτηση, επί 12 χρόνια προσπαθούσαν να τη χωροθετήσουν. Στα Έξω Κελλιά απορρίφθηκε η χωροθέτηση και δεν έγινε προσφυγή τότε παρά τις υποδείξεις του νομάρχη (Κάρλας τότε). Σήμερα καταλήγουμε στο ΧΥΤΥ στην έξω πλαγιά και δεν υπήρχε εναλλακτική χωροθέτηση. Πρέπει να γίνει από ορκοτό λογιστή η εκτίμηση απαλλοτρίωσης και να αποφασίσει το εφετείο. Είναι ένα έργο 6,5 εκατομμυρίων.

Φύτεμα και Αριουλάκι, είναι απαράδεκτη κατάσταση. Υποσχέθηκαν καραβάκι και δεν το έκαναν. Προσπάθησαν να πάνε σε άλλους ΧΥΤΑ σε άλλα νησιά αλλά δεν έγινε. Όλα τα σκουπίδια πηγαίνουν στο ΧΑΔΑ του Φυτέματος γιατί διαμαρτυρήθηκαν στις Ράχες. Στο Φύτεμα υπήρχαν αντιδράσεις και ο δήμαρχος ζήτησε να τα δεχτούν. Μετά αναγκάστηκαν να καταφύγουν σε μήνυση και σήμερα δεν μπορεί να ανακληθεί η μήνυση και ο Δήμαρχος θα πάει να υποστηρίξει τους κατοίκους που μήνυσε.

Προσπάθησαν να οργανώσουν την ανακύκλωση. Έστησαν την ανακύκλωση στις Ράχες, αλλά δεν έχουν μόνιμο προσωπικό και έπαιρναν εποχιακούς, προσπάθησαν μια οικογένεια από τη Σάμο και προσπάθησε να αναλάβει την ανακύκλωση, αλλά απέτυχε. Ο δήμος έστελνε ανακυκλώσιμα με τους φορτηγατζήδες στην Αθήνα. Η ΕΕΑΑ έδωσε ένα φορτηγό ανακύκλωσης και ο Δήμος Αθηναίων χάρισε ένα φορτηγό για την ανακύκλωση και έτσι υπάρχουν 3. Προώθησαν ανακύκλωση ηλεκτρονικών στον Αγ Κήρυκο και πρέπει να γίνει άλλο ένα στον Εύδηλο.

Για την κομποστοποίηση μπήκαν σε ένα ΕΣΠΑ μέσω του ΥΠΕΚΑ και θα δώσουν υλικά 2 εκατ ευρώ για 2 μεγάλους κομποστοποιητές και οικιακούς για τα ξενοδοχεία και ευαισθητοποιημένους πολίτες. Θα δώσουν επίσης κοντέινερς με πρέσσα για τα ανακυκλώσιμα. Πρέπει να γίνει συνείδηση σε όλους ότι ο ΧΥΤΥ (!) θα γεμίσει γρήγορα αν δεν κάνουμε ανακύκλωση. Κομποστοποίηση πρέπει να κάνουν τα ίδια τα νοικοκυριά.

ΣΧΟΑΠ: Δεν αφορά τις περιοχές εντός οικισμών. Εκτός οικισμών μειώθηκαν από 8 στρ σε ορισμένες περιοχές σε 4 ακόμη και 2 στρ. Ορίζονται ζώνες για τουριστική επέκταση, για κτηνοτροφία και μικτές περιοχές. Μαζί με άλλους δημάρχους υπέγραψε να μην γίνονται μεγάλα ξενοδοχεία αλλά μικρές μονάδες προσαρμοσμένες στο ικαριακό τοπίο. Κάθε 5 χρόνια μπορεί να αναθεωρείται και σήμερα έχουν περάσει 1,5 χρόνια.

Στο ΣΧΟΑΠ πέρασε να μην ξεπερνούν οι Α/Γ την κορυφογραμμή και να μην μπούν στο Δάσος του Ράντη, όπου ήδη δεν υπάρχει αναβλάστηση. Θα πρέπει να γίνει μια μελέτη για το πόσες Α/Γ χρειαζόμαστε, και προφανώς όχι 110 αλλά ελάχιστες. Δεσμεύεται ότι δεν θα γίνει τίποτε πίσω από την πλάτη των δημοτών και μπορεί να γίνει ακόμη και δημοψήφισμα.

Η ΡΑΕ είχε προκηρύξει το 2010 τις ανεμογεννήτριες της Ικαρίας και η τότε δημοτική αρχή είχε δικαίωμα να κάνει προσφυγή μέσα σε 4 μήνες.

Μετά την απόφαση του Ιούλη 2011 (κακώς ο Δήμαρχος αναφέρει Ιούνη) ο Δήμος έκανε 2 προσφυγές, μια στη ΡΑΕ και μια στον υπουργό. Ζητούσαν όλο το φάκελο του έργου και τον πήραν το Φλεβάρη του 12. Εκεί υπήρχαν ενοικιάσεις και προσφυγή προς τη ΡΑΕ για τις Α/Γ. Δεν ήθελαν να δώσουν τα ονόματα και όταν είδαν ενοικιάσεις των 200 στρ στο Πέζι κινήθηκε ο δήμος και μπλόκαρε το θέμα.

Για το δάσος του Ράντη και τα ζώα που είναι μέσα, η κατάσταση είναι αποκαρδιωτική. Δεν φυτρώνει τίποτε κάτω. Υπάρχει το τραγικό φαινόμενο όταν μπεί κανείς από το δρόμο στο Μάραθο κόβουν το δέντρο μισό ώστε να παραμένει χλωρό και να το τρώνε τα ζώα ζωντανό. Δεν υπάρχουν αγροφύλακες και οργανωμένη δασική υπηρεσία και δεν μπορεί να φυλαχτεί το δάσος. Η δασική υπηρεσία δεν έχει ούτε τα καύσιμα. Με την ανακήρυξη ως μνημείου της φύσης ελπίζει ότι θα ληφθούν μέτρα για την προστασία του.

Υπερβόσκηση και σφαγείο. Έφεραν το μελετητή για την υπερβόσκηση, εκανε σύσκεψη στις Ράχες και κατέληξαν σε ορισμένα συμπεράσματα. Να ελαττωθεί ο αριθμός των ζώων, να υπάρχει ποιμενόμενη κτηνοτροφία και μεταφορά ζώων, έσπειραν μέσα από το γεωπονικό πανεπις΄τήμιο και έφεραν το θέμα στο δημοτικό συμβούλιο. Κατέληξαν σε κανονισμούς που θα διέπουν την κτηνοτροφία. Η αποίμενη να μετατρέπεται σε ποιμενόμενη, σταματάει η επιδότηση που είχαν ζητήσει για ανα κεφαλή, αλλά για τα προϊόντα. Ζητούν να γίνει μητρώο κτηνοτρόφων και πόσα ζώα έχει και που τα έχει, και να αρχίσουν να έχουν επιδότηση όταν παράγουν γαλακτοκομικά. Δεν είναι σημασμένα. Όταν πιάνουν ένα μη σημασμένο ζώο να μπορούν σε 48 ώρες να τα δημοπρατούν. Για το σφαγείο έκαναν επαφή για ένα μικρότερο σφαγείο και όχι για 1 εκατ. 65% επιδότηση για μικρό σφαγείο και το υπόλοιπο να ήταν οι κτηνοτρόφοι δηλαδή 500 ευρώ ο κάθε κτηνοτρόφος για είναι μέτοχοι. Ένας ιδιώτης προσπάθησε επίσης αλλά απέτυχε. Να γίνουν μικρά ευέλικτα σφαγεία για να μπορεί να γίνει η απόσυρση.

Τουριστική ανάπτυξη. Για να αναπτυχθεί ο τουρισμός πρέπει να υπ΄ρχουν σωστές υποδομές και μεταφορές. Βρήκαν μια προτώλεια μελέτη για την μαρίνα 76 σκάφη και μια χωροθέτηση που ήταν λάθος και έκαναν καινούργια χωροθέτηση. Έκαναν τις νέες μελέτες και πλήρωσαν περίπου 80-100.000 σε μελετητές έξω, εκαναν πάνω από 20 συνεδριάσεις. Ξεκινάει ένα έργο 9,5 εκατ ευρώ βασικής υποδομής και αν συμπληρωθούν τα άλλα έργα όπως οι οδικοί άξονες θα αποδώσει. Τις επόμενες εβδομάδες ξεκινούν οι διαδικασίες υλοποίησης. Δεν είναι ένα έργο για πλουσίους όπως λέει με στενοκεφαλιά η Λαϊκή Συσπείρωση. Για πρώτη φορά καταφέραμε και φέραμε ένα κρουαζιερόπλοιο με 650 τουρίστες και τους υποδεχτήκαμε με λεωφορεία και δωράκια κερδίσαμε την εμπιστοσύνη τους. Φέτος θα έχουμε 4 επισκέψεις από την ίδια εταιρεία και αν ολοκληρωθεί το λιμάνι του Ευδήλου θα γίνονται πιο εύκολα. Από το 2005-2011 δεν είχε γίνει τίποτε για τη μαρίνα.

Από 4,5 σε 2,5 εκατ έπεσαν οι ανάγκες λειτουργίας του δήμου και έτσι περίσσεψαν λαφτά για μικρότερα έργα. Νας Κάλαμος γίνεται από ευρωπαϊκούς πόρους ενώ πριν γίνονταν με εθνικούς πόρους και ξεκινάει και αυτό. Στις 3-6 γίνεται η δημοπράτηση για τον περιφερειακό του Ευδήλου στη Σάμο.

Το λιμενικό ταμείο σάμου δεν μπορούσε να γίνει δημοτικό και κατάφεραν να βγεί ΦΕΚ 14-4-2014 και θα είναι λιμεν ταμ Ικαρίας και Φούρνων.

Λουτροπηγές. Όταν ανέλαβαν είχαν τον Απόλλωνα τη Σπηλιά και του Μουσταφά (Ασκληπιός). Πήραν από τον ΕΟΤ την πηγή της Λευκάδας και ΄κατοχυρώνουν και της Αγίας Κυριακής. Δεν υπάρχει πιστοποίηση για τα ευεργετικά αποτελέσματα των ιαματικών νερών. Παίρνουν καλοκαίρι και χειμώνα δείγματα και γίνεται έλεγχος ώστε βιοχημικά, ραδιολογικά και … να έχουν τα αποτελέσματα. Μετά μπορούν να βγούν στο εξωτερικό και στα «ΙΚΑ» δια΄φορων χωρών για να έρχονται ασθενείς τους (250 ευρώ δίνει το ΙΚΑ και στο εξωτερικό δίνουν 1500-1700 ευρώ).

Ο Δήμος συντονίζεται με την ένωση λουτροπηγών Ελλάδας. Τα ΕΣΠΑ 14-20 προβλέπουν ενισχύσεις για την ανάπτυξη του ιαματικού τουρισμού. Θα πρέπει να γίνουν σύγχρονα τα λουτροκαταστήματα. Θ πρέπει να γίνει συνολική αναβάθμιση στην περιοχή των Θέσμων και του Αγ Κηρύκου.

Καταγραφή των υδάτινων πόρων του νησιού. Αν δεν κάνει κάποιος την καταγραφή από τον Ιούνιο και μετά δεν θα μπορούσε να γίνει ιδιοκτησιακή μεταφορά. Είναι μια απλή καταγραφή ή είναι κάτι άλλο βαθύτερο; Κανείς δεν ξέρει. Θα μας βρεί αντίθετους αν είναι για επιβολή φόρων. Είπαν ότι θέλουμε να πουλήσουμε τα νερά της Ικαρίας. 20-3-2013 οι δήμοι του Αιγαίου αντέδρασαν στην ΕΥΔΑΠ Νήσων που ζήτησε να διαχειρίζεται τα νερά, παρ’ όλο που θα διευκόλυνε πάρα πολύ και ομόφωνα αποφάσισαν να μη δεχτούν την παρέμβαση ης ΕΥΔΑΠ νήσων και δεν εκχωρούν τα νερά κανενός νησιού.

Την ΑΝΕΤΕΙ την έκλεισε αλλά θεωρεί ότι το κλείσιμό της ήταν πολύ ζημιογόνο.

Είαι υπέρ του εθελοντισμού γιατί είναι μια παλιά παράδοση για την Ικαρία. Η Λαϊκή Συσπείρωση δεν ήθελε να εξελιχθεί ο εθελοντισμός. Ένα θαυμάσιο παράδειγμα έχουμε με του εθελοντές πυροσβέστες και σήμερα καλούνται παντού και τυγχάνουν συγχαρητηρίων. 40.000 ευρώ έδωσαν για εργαλεία μάνικες στολές και εκσυγχρόνισαν 2 οχήματα 6 και 7.000 ευρώ, τους έχουμε ασφαλισμένους, δεξαμενές τους δώσαμε. Θα ενισχύουμε κάθε εθελοντική προσπάθεια.

Για την ΑΔΕΑΚ αναπτ δημοτ επιχ αγ κηρύκου θα μπορούσε να μετατραπεί σε ΑΕ όλης της Ικαρίας για προσπήψεις, τα λουτρά τον καθαρισμό, για συντήρηση των μηχανημάτων για τα μηχανήματα των δρόμων. Το κλείσιμο της ΑΕΔΑΚ είναι ο χειρισμός της καμμένης γης και ήρθε με άνωθεν απόφαση.

Χρειάζεται ανάπτυξη πολυεπίπεδη, με καλλιέργειες, επιπλέον αρωματικά φυτά, κτηνοτροφία προς ποιμενόμενη και μετά το κύριο πρόβλημα του τουρισμού, για προβολή ξέδεψαν 103.000 ευρώ και πώς μπορεί να επιμηκυνθεί η τουριστική περίοδος, ο ιαματικός τουρισμός, εναλλακτικές μορφές τουρισμού, αναρριχητικός τουρισμός, αναρριχητική εταιρεία και ανέθεσαν μελέτη Βαγγέλης Καστανιάς έκαναν μελέτη για αναρριχήσεις και το φθινόπωρο θα κάνουν συνέδριο για αναρρίχηση. Έχουν χαρτογραφηθεί 650 σημεία αναρρίχηδσης. Η Κάλυμνος έχει 10.000 τουρίστες από την αναρρίζχηση. Πρέπει να τυποποιηθούν τα κρασιά η καθούρα, τα νερά να κάνουμε εμφιαλωτήριο νερού, τα έργα υποδομής που κάναμε και αυτά που λείπουν και έχουν προχωρήσει τις μελέτες για Μαγγανίτη Καρκινάγρι, Περδίκι Αεροδρόμιο, Στελί Φραντάτο Ράχες. Όσο αναπτυσσεται ο τουρισμός τόσο και θα αναπτύσσονται δουλειές.

Συγκοινωνίες νησιού. Είναι πολύ δύσκολο και δεν μπορούν να γίνουν δημοτικές συγκοινωνίες, γιατί θα καταρρεύσει. Υπήρχε πρόγραμμα και κρατήθηκαν ορισμένες συγκοινωνίες. Αυτοί που έχουν άδειες οφείλουν να κρατούν κάποιες γραμμές. Ζητήσαμε Αεροδρόμιο-Βόρεια Ικαρία, Ράχες Άγιο, Άγιο Ράχες Εύδηλο.

Πρέπει σε συνεργασία με το ΥΠΟικονομικών και μετά τη Μαρίνα να γίνουν πύλες εισόδου σεε αεροδρόμιο και λιμάνι. Απαιτείται υποδομή δηλαδή Πύλες Εισόδου. Με τα υδροπλάνα, ζητάμε να γίνει πιστοποίηση των λιμανιών του Ευδήλου είναι πιο έυκολο. Σύνδεση με 12νησα είναι πάγιο αίτημα, και σε σύνδεση με Θεσσαλονίκη. Να ανοίξουμε την αγορά της 12νη΄σου, και για την Πάτμο η Ικαρία να είναι σταθμός θρησκευτικού τουρισμού. Υπάρχει υπόσχεση για σύνδεση με 12νησο.

Για το επιστημονικό σωματείο που ζήτησε να κάνει μελέτη για τη μακροζωία στην Ικαρία, μας είπε η ΛαΪκή Συσπείρωση ότι ένα βιολογικό χαρκτηριστικό πάμε να το κάνουμε τουριστικό γαϊτανάκι. Η μακροζωία πρέπει να μελετηθεί και υπάρχει διεθνές ενδιαφέρον. Είπαμε να γίνει η επένδυση 1 εκατ και να δουλεύουν περίπου 50-100 επιστήμονες, και προσωπικό από ντόπιους να δουλεύουν και επιστήμονες να κάνουν διατριβές. Δεν πέρασε με 2/3 και υπάρχουν πρόσφορές από ιδιώτες που προσφερουν να γίνει εδώ το κέντρο μακροζωίας.

Κάναμε ότι καλύτερο μπορούσαμε, είχαμε παραλείψεις και λάθη, ξεμπλοκάραμε το μυαλό των ανθρώπων φοβικό ότι φταίνε κάποιοι άλλοι. Να βρούμε τη δυνατότητα πως θα αναπτυχθεί το νησί μας. Να γίνεται σεβαστή και η αντίθετη γνώμη. Να μην υπάρχουν αποκλεισμοί. Δεν κατέχει κανένας τη μοναδική αλήθεια.

Πηγή: http://www.mixcloud.com/ikariaki/%CF%87%CF%81%CE%B9%CF%83%CF%84%CF%8C%CE%B4%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%BF%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%BD%CE%AC%CE%B4%CE%B7%CF%82-live-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%B9%CE%BA%CE%B1%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CE%AE-23-5-2014/

επιστροφή

Ο νέος δήμαρχος Ικαρίας Στέλιος Σταμούλος μιλάει εφ όλης της ύλης

Η πρώτη συνέντευξη του νέου Δημάρχου Ικαρίας κ.Στέλιου Σταμούλου μετά την εκλογή του στις πρόσφατες εκλογές στις 18 και 25 Μαίου.

Ο κ.Σταμούλους μίλησε ζωντανά στο στούντιο της Ικαριακής Ραδιοφωνίας 92.8fm την Τρίτη 27 Μαίου 2014 ,στον Σωτήρη Πολίτη για όλα τα θέματα που θα ασχοληθεί ως νέος Δήμαρχος του νησιού, τις προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει αλλά και την απαραίτητη συνεργασία που χρειάζεται από όλη την Ικαριακή κοινωνία για να επιλύσει τα μεγάλα θέματα που απασχολούν.

http://ikariaki.gr/sinentefxi-tou-neou-dimarchou-ikarias-steliou-stamoulou-2/ 1’.3’’

(Καταγραφή: Ηλίας Γιαννίρης)

Ο νέος Δήμαρχος Ικαρίας κ.Στέλιος Σταμούλος δηλώνει ότι θα είναι δήμαρχος όλων των Καριωτών.

Λέει ότι ήταν πρωτοφανής αυτή η προεκλογική εκστρατεία που δεν περιποιεί τιμή για τον πολιτικό πολιτισμό μας.

Κεντρικό ζήτημα της απερχόμενης δημοτικής αρχής ήταν ότι αν εκλεγούμε θα γυρίσουμε την Ικαριά πολλά χρόνια πίσω.

Τα έργα υποδομών που τρέχουν είναι έργα που χτίστηκαν επί της δημαρχίας του και των προηγούμενων δημαρχιών. Η ΚΕΔΚΕ πριν από 8 χρόνια έβγαλε μια έκθεση που αναφέρει τη σειρά σε απορροφητικότητα κοινοτικών κονδυλίων ανάμεσα σε 1035 δήμους ο Δήμος Ευδήλου ήταν στη θέση 220 και θα ήταν σε καλύτερη θέση, ίσως 150, αν είχε ενταχθεί και η μαρίνα.

Ρωτάται για την πρόσφατη φωτιά στον ΧΑΔΑ Ευδήλου και τι θα κάνει για τους 2 ΧΑΔΑ και τον ΧΥΤΥ.

Απάντηση: Έχουν γίνει 5 μελέτες. Είχαν μοριοδοτηθεί 10 Χώροι και η Νομαρχία είχε ακούσει το ΣΙΕΠ. Κακά τα ψέμματα όπου και να γίνει ο ΧΥΤΥ (!) κάποιοι θα θιχτούν. Από το 2010 έμενε η έγκριση των περιβαλλοντικών όρων και από τότε δεν προχώρησε κάτι επί τριάμισι χρόνια. Οι τρεις δεματοποιητές που είχαν φέρει και οι κάδοι ανακύκλωσης είχαν προχωρήσει. Η μόνη λύση που προτείνεται είναι να προχωρήσει το έργο εκεί που έχει αποφασιστεί. Θα αντισταθούν κάποιοι, θα σεβαστούμε το δικαίωμά τους αλλά ο ΧΥΤΥ θα γίνει εκεί. Αμέσως μετά την κατασκευή του ΧΥΤΑ οι ΧΑΔΑ θα κλείσουν. Στον Άγιο Κήρυκο δεν έγινε αποκατάσταση αλλά χώσιμο.

Σωτ. Πολίτης: Το πρόγραμμά σας λέει για τις πιστώσεις στα 2 λιμάνια του νησιού. για τα αντιπλημμυρικά έργα, για μικρά φράγματα.

Για το αυξανόμενο κύμα τουριστών: Εμείς θα αναλάβουμε το Σεπτέμβρη. Πρέπει να γίνει ένα κάμπινγκ και είχε προχωρήσει μελέτη αλλά δεν έγινε. Περιμένει να δει τι θα αλλάξει στο νόμο για τις παραλίες που συζητείται. Επίσης, αναφέρει ότι το ΣΧΟΑΠ απαγορεύει τη δημιουργία κάμπινγκ. Θέλει ειδική συζήτηση που θα γίνει άλλη ώρα όταν θα έχει ολοκληρωμένες προτάσεις.

Είναι μονόδρομος να γίνεται σύνθεση των προτάσεων.

Σχεδιάζει επιτροπές για την παιδεία, για την υγεία, για τον αθλητισμό για το περιβάλλον. Συνεργασία με όλους τους συλλόγους του νησιού. Δεν γινόταν συνεδριάσεις των τοπικών συμβουλίων.

Η πολιτεία ποτέ δεν ενίσχυσε τις υποδομές στον αθλητισμό, που λείπει μια κουρτίνα, ένα παραβάν.

Υγεία (Νοσοκομείο, Κέντρο Υγείας, αγροτικά ιατρεία): Η ζωή μας και κάθε δικαίωμα που έχουμε τσακίζεται καθημερινά. Η κάθε δημοτική αρχή θα πρέπει να έχει σε πρώτη προτεραιότητα το θέμα. Επί έξη μήνες δεν υπάρχουν αγροτικά ιατρεία. Στο Κέντρο Υγείας υπάρχει μια γιατρός. Στις Ράχες πήγε πρόσφατα ένας γιατρός. Στο Μαγγανίτη θα κλείσει το Ιατρείο. Ο απερχόμενος Δήμαρχος ανέφερε κάποτε ότι υπήρχαν περισσότεροι γιατροί. Το θέμα είναι να λειτουργούν όλες οι κλινικές και γενικά η υγεία στο νησί και αυτά δεν είναι λυμένα. Όλοι πρέπει να είμαστε έξω από το υπουργείο κι όχι να βλέπουμε ακόμη και να χλευάζονται οι αγώνες για την υγεία που κάναμε.

Συγκοινωνίες: Ερώτηση για ακατάλληλες οι ώρες που έρχονται οι τουρίστες και δεν υπάρχει μέσο μεταφοράς εκτός ταξί.

Απάντηση: Είμαστε έρμαια και σε επίπεδο παροχής και στην απόφαση του κάθε εφοπλιστή που λέει ότι δεν έχει να βάλει πετρέλαιο και δεν κάνει τα δρομολόγια. Για να πάμε στην Περιφέρεια πρέπει να πάμε μέσω Αθηνών. Εμείς ζητήσαμε Εθνικό Φορέα συγκοινωνιών και τότε γέλαγαν. Σήμερα οι περισσότεροι φορείς συμφωνούν. Ο απερχόμενος δήμαρχος ζήτησε να επιδοτηθεί η γραμμή. Δεν είναι λύση αυτό να δοθούν και άλλα εκατομμύρια στους εφοπλιστές και παράλληλα να ανεβαίνουν τα εισιτήρια. Το 2006 στη Σύρο είχε αναφερθεί να γίνει ακτινωτή η συγκοινωνία μέχρι τη Σύρο και εμείς να πηγαίνουμε με καϊκάκια μέχρι τη Σύρο. Τότε είχαμε πει όχι.

Για τις εσωτερικές συγκοινωνίες, είναι μεγάλο θέμα γιατί δεν θα υπάρχει κέρδος. Με τη βοήθεια των αυτοκινητιστών ο κ. Τσαντές το 2008-09 έπεισε και μπήκαν σε ένα πρόγραμμα το ΣΥΝΚοινωνία, να πάρουν λεωφορεία. Πήραν μόνο μια δόση και μετά δεν ξαναπληρώθηκαν. Οι λεωφορειούχοι φοβήθηκαν, η δημοτική αρχή δεν έτρεξε για να περπατήσει το πρόγραμμα αυτό μέσω της ΚΕΔΚΕ –ΚΕΔΕ σήμερα, και εγκαταλείφθηκε.

Μεταφορά μαθητών: Η αρμοδιότητα δεν είναι στο Δήμο. Μπορεί να υπάρξει θέμα πληρωμής των αυτοκινητιστών, που μάλιστα στην Ικαρία λέγεται ότι είναι εντονότερο από άλλων περιοχών. Θα μας απασχολήσει τα επόεμνα χρόνια γιατί ο σχεδιασμός είναι να μεταφερθεί η αρμοδιότητα των Δήμων και πρέπει να συνοδευτεί με τα ανάλογα κονδύλια. Η πολιτεία στοχεύει οι γονείς να πληρώνουν τα κόμιστρα και δεν πρέπει να περάσει αυτό.

Για το Κέντρο Μακροζωίας, ανακοινώθηκε στο Διαύγεια ότι εγκρίθηκε να γίνει στην Ικαρία. Απαιτείται τα 2/3 του Δημοτ Συμβουλίου και το τοπικό συμβούλιο για να δοθεί δημοτική περιουσία.

Απάντηση: Με έκπληξη το μάθαμε ενώ στο Δήμο με 9-5 στους 15, δεν πέρασε με αντίθετους από όλες τις παρατάξεις. Τώρα δημοσιεύεται ότι εγκρίθηκε. Στο τοπικό συμβούλιο η γνωμοδότηση ήταν στους 3 οι 2 δεν ψήφισαν υπέρ, άρα πάλι δεν υπήρχαν τα 2/3. Νομικά δεν στέκει και πρέπει να περιμένουμε να δούμε τι υπάρχει στο μυαλό του Δημάρχου.

Για το θέμα των υπενοικιάσεων στο Μυτιληναίο για τις ανεμογεννήτριες, που έγινε με διορθωμένη ημερομηνία Νοέ του 2010. Εμείς τότε ήμασταν απερχόμενοι και δεν ξέραμε για αυτό το ενοικιαστήριο. Τώρα το έβγαλαν σε δημοσίευση και υποστηρίζουν ότι το ξέραμε. Διατέθηκαν τα πάντα για την αλίευση ψήφων προεκλογικά και αυτό ήταν πρωτοφανές. Ο ιδιώτης δήλωσε κάτι και δεν του ζητήθηκαν τίτλοι, και τοπογραφικά τότε.

Ειδικά για τις ανεμογεννήτριες: Εμείς δεν καμωνόμαστε ότι δεν τις θέλουμε, δεν τις θέλουμε πραγματικά. Το ΣΧΟΑΠ προβλέπει ότι στην κορυφογραμμή δεν θα τοποθετηθούν ανεμογεννήτριες και ότι θα τοποθετηθούν στο πλάι. Εμείς είμαστε αντίθετοι να τοποθετηθούν ανεμογεννήτριες.

Αν είναι λιγότερες και υπό τον έλεγχο του Δήμου αυτό είναι άλλο πράγμα, εμείς δεν θέλουμε τον επιχειρηματία. Εμείς θα πληρώσουμε μέσα από τους λογαριασμούς της ΔΕΗ για να τα δώσουν στους Μυτιληναίους για να ισοπεδώσουν την Ικαριά. Το έργο της προεσπέρας θα πρέπει να ενταχθεί σε έναν ενεργειακό σχεδιασμό.

Ο απερχόμενος Δήμαρχος το να μηνύσει δημότες για τον Αγκαθωπό και την παρεμπόδιση απορριμματοφόρων θα το βρει μπροστά του.

Οι εκλογές τελείωσαν, και η επαναφορά της Λαϊκής Συσπείρωσης που έδωσε τη μάχη με απόψεις και πολιτικό λόγο, τώρα θα είναι Δήμος όλης της Ικαρίας και των Καριωτών και θα παλέψει τις συνέπειες των πολιτικών που θέλουν να μας τσακίσουν. Θα είμαστε σε όλα τα χωριά και θέλουμε την παρουσία όλων των Καριωτών.

Η κριτική είναι οξυγόνο, και θα δεχτούμε ως χρήσιμη και αναγκαία.

Έφυγε ο Δημήτρης Σύριγγας

Μεγάλη η θλίψη για το θάνατο του Δημήτρη Σύριγγα.

Τα βασικά λόγια για το Δημήτρη περιγράφονται στο κείμενο που ακολουθεί. Εδώ ας αναφερθούμε σε αυτά που γνωρίζουμε για την ικαριακή επιστημονική του δράση. Συμμετείχε στο πρόγραμμα «φτώχεια» τη δεκαετία του ’80 και στο πρόγραμμα TERRA-LORE στο τέλος της δεκαετίας του ’90. Δημοσίευσε ειδική μελέτη για τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά της καθούρας, θέλοντας να συμβάλει στο να κηρυχθεί από την ΕΕ το τοπικό μας τυρι ως ΠΟΠ ή ως ΠΓΕ. Συνέταξε οικονομοτεχνική προμελέτη για την Ικαριακή Ραδιοφωνία προκειμένου να την πάρουν οι Δήμοι και Κοινότητες της Ικαρίας. Πολλά από αυτά που μελετούσε τελικά δεν έγιναν. Εκείνος όμως, ακούραστος, πάντα δούλευε, παρά τις πίκρες του και τις απογοητεύσεις που είχε νοιώσει. Αρκετά δικά του κείμενα έχουν δημοσιευτεί στο περιοδικό μας «Ικαριακά και Φουρνιώτικα Νέα», είτε στην αρχική έντυπη μορφή του είτε στην ηλεκτρονική έκδοση. Ποτέ δεν έλεγε όχι για το καλό της Ικαρίας. Είχε τεράστια ψυχικά αποθέματα και αδαμάντινο ήθος μέσα στο κουρασμένο και τραυματισμένο του κορμί.

Μάλιστα, είχε πάει μέχρι τον άλλο κόσμο και γύρισε, εξ αιτίας ενός τροχαίου. Ακόμη και αυτό το παρα λίγο ταξίδι του στον άλλο κόσμο το είχε μελετήσει και μίλαγε για αυτά που είχε νοιώσει όταν ήταν σε κώμα, με χιούμορ.

Μακάρι να ξαναγύριζες και τώρα Δημήτρη, όπως τα είχες καταφέρει τότε. Η απουσία σου είναι τεράστια. ΗΓ

13.08.2014

Στο πένθος βύθισε την οικογένεια, τους φίλους και τους συντρόφους του ο αιφνίδιος θάνατος του Δημήτρη Σύριγγα, που έφυγε την Παρασκευή σε ηλικία μόλις 58 ετών.

Σημαντικός οικονομολόγος, ξεχωριστός άνθρωπος, σπουδαίος φίλος και πολύτιμος σύντροφος, ο Δημήτρης συνέδεσε ολόκληρη τη ζωή του με την Ανανεωτική και τη Ριζοσπαστική Αριστερά.

Μέλος του Ρήγα Φεραίου και του ΚΚΕ - Εσωτερικού από το 1974, ήταν από τα ιδρυτικά μέλη του Πολιτιστικού Συλλόγου Παλαιού Φαλήρου και εκδότης της εφημερίδας «Διάλογος».

Μέλος του Συνασπισμού από το 1989 (μετέπειτα ΣΥΡΙΖΑ) ώς τα σήμερα, στήριξε ενεργά, με συνέπεια και ανιδιοτέλεια τη νεογέννητη προσπάθεια της Ριζοσπαστικής Αριστερής Κίνησης Παλαιού Φαλήρου μέχρι και την τελευταία στιγμή.

Η κηδεία του έγινε τη Δευτέρα 11 Αυγούστου στο νεκροταφείο του Παλαιού Φαλήρου.

Στη μνήμη του, αντί για στεφάνια, επιθυμία της οικογένειάς του ήταν τα χρήματα να δοθούν είτε για το συσσίτιο των απόρων Παλαιού Φαλήρου, είτε για φάρμακα για τον λαό της Γάζας (Λογαριασμοί: Eurobank 0026.0033.24.0200779027 ΠΕΙΡΑΙΩΣ 5038-034274-113 ΕΘΝΙΚΗ 153/480101/64).

http://www.avgi.gr/article/3669830/efuge-o-dimitris-suriggas

επιστροφή

Τώρα και σε βίντεο η Ιστορική και ανθρωπογεωγραφική παρουσίαση της Ικαρίας, από τον Ηλία Γιαννίρη, σε τρεις συνέχειες.

-Mέρος 1ο: Χώρος και μυθολογία http://www.youtube.com/watch?v=dOYDM8JgNO8

-Mέρος 2ο: Από αρχαιότητα μέχρι 18ο αιώνα http://www.youtube.com/watch?v=0H8NWz-sLjk

-Μέρος 3ο: Η νεότερη περίoδος μέχρι σήμερα http://www.youtube.com/watch?v=DECxCv-paq4

Ξεκίνησα αυτές τις ενημερωτικές διαλέξεις το Πάσχα 2014 στο Καραβόσταμο, και μετά τις επανέλαβα αυτοβούλως το Καλοκαίρι (με ειδοποιήσεις 2 ή τριών ημερών πριν την κάθε εκδήλωση) στο Καραβόσταμο, στην Αρέθουσα και στον Εύδηλο. Το Σάββατο 20 Δεκεμβρίου 2014 έγινε άλλη μια στην Αθήνα, στην αίθουσα του Συλλόγου ΠΑΠΠΑΣ. Σε όλες η Συμμετοχή ήταν μεγάλη (μεταξύ 20-30 ατόμων), το ενδιαφέρον έντονο, και οι συζητήσεις που ακολουθούσαν ήταν πολύ δημιουργικές.

Το Σεπτέμβρη του 2014 ξανάρθε ο Γιώργος Καλλής στην Ικαρία μαζί με τη γυναίκα του Αμάλια και την αδερφή του Ίριδα, και επανέλαβα μόνο για αυτούς τη διάλεξη, στο σπίτι που φιλοξενούνταν, στις Ράχες, την οποία η Αμάλια πρόθυμα βιντεοσκόπησε και, αφού έκαναν μαζί με το Γιώργο το μοντάζ, την αναρτήσαμε στο διαδίκτυο. Ευχαριστώ πολύ τον Γιώργο και την Αμάλια για αυτή την ουσιαστική υποστήριξη που μου έδωσαν. Χωρίς αυτούς δεν θα είχαν γίνει αυτά τα τρία εικοσάλεπτα βιντεάκια.

Εύχομαι να είναι χρήσιμη και για εσάς αυτή η παρουσίαση.

Περιμένω σχόλιά σας στο μέιλ μου igiann3@gmail.gr

Ηλίας Γιαννίρης

επιστροφή

Αρχιτεκτονική της Ικαρίας: Στο διαδίκτυο ανέβασε άρθρα ο Γ. Κόκκινος

9-3-2014

«Επειδή κάποια μικρά που σπουδάζουν με ψάχνουν να τους δώσω το βιβλίο και άρθρα μου για την κατοικία της Ικαρίας σε ψηφιακή μορφή ή φωτοαντίγραφα, ανέβασα κάποια άρθρα στο Internet στο Site: https://www.academia.edu/ και δίνοντας στο παράθυρο το όνομα Γιώργος Κόκκινος με τους τόνους, ή απευθείας στην διέυθυνση:

https://independent.academia.edu/%CE%93%CE%B9%CF%8E%CF%81%CE%B3%CE%BF%CF%82%CE%9A%CF%8C%CE%BA%CE%BA%CE%B9%CE%BD%CE%BF%CF%82

ή με απλή αναζήτηση κάθε άρθρου από το Google δίνοντας τις λέξεις του τίτλου του.

Το Site επιτρέπει την απλή ανάγνωση. Μπορεί επίσης να κατεβάσει κάποιος τα άρθρα εφόσον κάνει εγγραφή δίνοντας απλά ένα όνομα και έναν κωδικό ή χρησιμοποιώντας τα στοιχεία αυτά που τυχόν έχει στο facebook ή google

Όσον αφορά στο βιβλίο πιθανόν να επανεκδοθεί στο άμεσο μέλλον.»

(ακολουθούν τα άρθρα του Γ. Κόκκινου)

Γιώργος Κόκκινος

Ο παραδοσιακός οικιστικός χώρος της Ικαρίας, πολιτιστική ταυτότητα του νησιού. 2010 more by Γιώργος Κόκκινος Download (.pdf)

ΧΥΤΟ: Το μονόσπιτο της Ικαρίας. Μια μοναδικής μορφής κατοικία στο Αιγαίο. - Hyto: The Ikarian one-room house. A unique type of residence all over Aegean. 2006 more by Γιώργος Κόκκινος Download (.pdf)

Το κτιστό περιβάλλον της Ικαρίας και η λαϊκή αρχιτεκτονική της. - Icaria's traditional settlements and popular architecture. 2003 more by Γιώργος Κόκκινος Download (.pdf)

Το ιδιόμορφο κτιστό περιβάλλον της Ικαρίας και η λαϊκή αρχιτεκτονική της. (Καθημερινή 1998)more by Γιώργος Κόκκινος Download (.pdf)

Η παραδοσιακή κατοικία της Ικαρίας και το ιδιόμορφο κτιστό περιβάλλον του νησιού (Περιεχόμενα – Πρόλογος). 2005 more by Γιώργος Κόκκινος Download (.pdf)

επιστροφή

5 Μαΐου 2014

Σχετικά με την ανοιχτή επιστολή που έστειλε Κέντρο Πρόληψης ΦΑΡΟΣ προς τους υποψήφιους δημάρχους και αντι-περιφερειάρχες, ο Ηλίας Γιαννίρης, τέως Περιφερειακός Σύμβουλος Βορείου Αιγαίου και υποψήφιος Αντιπεριφερειάρχης Σάμου απάντησε ως εξής:

"Ο Οικολογικός Άνεμος υποστήριξε σθεναρά το θέμα των Κέντρων Πρόληψης και την απρόσκοπτη χρηματοδότηση και λειτουργία τους στα νησιά μας. Παραθέτουμε τέσσερα παραδείγματα:

1. Ενημέρωση για τις συνεδριάσεις του Περιφερειακού Συμβουλίου της 9-10 Σεπτεμβρίου 2013

Προτείναμε ότι το Περιφερειακό Συμβούλιο να διαμορφώσει ένα ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ για την Υγεία στο Αιγαίο δεκαετούς διάρκειας (2013-2023) που θα στηρίζεται στα αποτέλεσμα μιας σοβαρής προεργασίας που θα κάνει μια αντιπροσωπευτική επιτροπή Περιφερειακών Συμβούλων (με συμμετοχή κυρίως αυτών που έχουν άμεση σχέση με τα θέματα υγείας) καθώς και επιστημόνων και εκπροσώπων νοσηλευτικού-ιατρικού προσωπικού.

Το τελικό κείμενο του Σχεδίου Περιφερειακής Πολιτικής για την Υγεία στο Αιγαίο 2013-2023, μετά και την έγκριση του Περιφερειακού Συμβουλίου, θα αφορά στόχους, χρονοδιαγράμματα και μέσα υλοποίησης της πολιτικής αυτής, που θα λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες ΚΑΘΕ νησιού σε ολοκληρωμένη βάση, θα βελτιώνει σταδιακά τον συντονισμό μεταξύ των διαφόρων δομών υγείας αλλά και των κοινωνικών υπηρεσιών που σχετίζονται με τα θέματα υγείας, και θα δίνει προτεραιότητα στην πρόληψη των ασθενειών και στη διατήρηση της υγείας. Παράλληλα απαιτείται η συνεννόηση με την περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου που αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα για τη διαμόρφωση κοινής πολιτικής για την υγεία στα νησιά μας

http://oikoanemos.wordpress.com/2013/09/11/%ce%b5%ce%bd%ce%b7%ce%bc%ce%ad%cf%81%cf%89%cf%83%ce%b7-%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%b9%cf%82-%cf%83%cf%85%ce%bd%ce%b5%ce%b4%cf%81%ce%b9%ce%ac%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82-%cf%84%ce%bf%cf%85-%cf%80%ce%b5-11/

2. Ενημέρωση για τις συνεδριάσεις του Περιφερειακού Συμβουλίου της 11ης και 12ης Μαρτίου 2013

Για το ζήτημα του παγώματος χρηματοδότησης των Κέντρων πρόληψης και της δομής «Βοήθεια στο σπίτι» επισημάναμε ότι καλύπτουν πάγιες ανάγκες εδώ και πολλά χρόνια, υποστηρίξαμε να απαιτηθεί να κατατεθούν τα ποσοστά από τις ΚΑΠ που αναλογούν και χωρίς τα οποία δεν μπορούν να λειτουργήσουν οι υπηρεσίες πρόνοιας και προτείναμε η Περιφέρεια να απαιτήσει είτε να μονιμοποιηθούν οι υπηρεσίες που παρέχουν κοινωνικές εξυπηρετήσεις.

http://oikoanemos.wordpress.com/2013/03/14/%ce%b5%ce%bd%ce%b7%ce%bc%ce%ad%cf%81%cf%89%cf%83%ce%b7-%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%b9%cf%82-%cf%83%cf%85%ce%bd%ce%b5%ce%b4%cf%81%ce%b9%ce%ac%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82-%cf%84%ce%bf%cf%85-%cf%80%ce%b5-9/

3. Ενημέρωση για τις συνεδριάσεις του Περιφερειακού Συμβουλίου της 24ης και 25ης Σεπτεμβρίου 2012

υποστηρίξαμε το αίτημα να μην κλείσουν τα κέντρα πρόληψης της Περιφέρειας λόγω υποχρηματοδότησης (25/9)

http://oikoanemos.wordpress.com/2012/09/27/%ce%b5%ce%bd%ce%b7%ce%bc%ce%ad%cf%81%cf%89%cf%83%ce%b7-%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%b9%cf%82-%cf%83%cf%85%ce%bd%ce%b5%ce%b4%cf%81%ce%b9%ce%ac%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82-%cf%84%ce%bf%cf%85-%cf%80%ce%b5-7/

4. 30/09/2010, ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΝΕΜΟΣ Β ΑΙΓΑΙΟ ΟΚΤ 2010 Πρόγραμμα θέσεων για το Βόρειο Αιγαίο

Αν η πολιτική πρόληψης είναι απαραίτητη σε όλες τις κοινωνίες, η εμπειρία ενός πιο υγιεινού τρόπου ζωής θα έπρεπε να έχει γίνει η βάση για την πολιτική υγείας στα νησιά. Αντί για αυτό, στα νησιά δεν υπάρχει η ελάχιστη έμφαση σε θέματα πρόληψης, ενώ και η πρωτοβάθμια φροντίδα είναι σε

απαράδεκτα επίπεδα, ιδιαίτερα για τα πιο μικρά νησιά και για την υπόλοιπη εκτός τουριστικής περιόδου εποχής. Σε κάθε περίπτωση δεν υπάρχει μια πολιτική για την υγεία που να ανταποκρίνεται εξειδικευμένα στις νησιωτικές κοινωνίες κάθε μεγέθους.

Οι προτάσεις μας

Η έμφαση για την προστασία της υγείας των νησιωτών πρέπει να είναι στην πρόληψη και στην παροχή πρωτοβάθμιας περίθαλψης στα νησιά….

Σημαντική έμφαση πρέπει να δοθεί από την Περιφέρεια στην μελέτη των παραγόντων που επηρεάζουν πλέον την υγεία των νησιωτών, να υπάρξουν

σοβαρές μελέτες για τα αίτια της αρρώστιας και της θνησιμότητας στα νησιά καθώς και ένα σχέδιο για τη βελτίωση της υγείας με έμφαση στην πρόληψη, την αλλαγή συνηθειών (και με βάση την εμπειρία από το πρόσφατο παρελθόν)καθώς και τη βελτίωση των περιβαλλοντικών παραγόντων που σχετίζονται με την υγεία.

http://oikoanemos.wordpress.com/%cf%80%cf%81%ce%bf%ce%b3%cf%81%ce%b1%ce%bc%ce%bc%ce%b1/ "

Ηλίας Γιαννίρης

τ. Περιφερειακός Σύμβουλος Βορείου Αιγαίου

υποψήφιος Αντιπεριφερειάρχης Σάμου

Πηγή: https://www.facebook.com/Ilias.Gianniris?ref=tn_tnmn#!/notes/ηλίας-γιαννίρης/απάντηση-στην-ανοιχτή-επιστολή-του-κπ-φαροσ-τι-έκανε-ο-οικολογικός-άνεμος-για-το/704240882956186

επιστροφή

ΜΕΡΙΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΠΡΟΒΟΛΗ» ΤΗΣ ΙΚΑΡΙΑΣ ΣΤΑ ΜΜΕ

Του Σωτήρη Δρούλια

31-5-2014

Τελικά, όταν οι Ικαριώτες δεν χορεύουν στα ιδιαίτερα και φημισμένα τους πανηγύρια –και μάλιστα υπό βροχή- μάλλον θα κοιμούνται και θα χαλαρώνουν ανεξαρτήτως συνθηκών. Γιατί ο Ικαριώτης, από ότι πληροφορούμαστε από το ύφος των διαφημίσεων που πρόσφατα κυκλοφορούν στα μεγάλα ΜΜΕ, δεν … χαμπαριάζει ούτε από θεομηνίες, ούτε από ανώτερους αξιωματικούς ούτε από τα διάφορα προβλήματα της καθημερινότητας. Έτσι, γιατί είναι … Ικαριώτης! Για αυτό ζει και 100 χρόνια για πλάκα, γιατί είναι χαλαρός, κουλ και άνετος.

Βέβαια, κανείς δεν έχει την απαίτηση από μια διαφήμιση να κάνει κοινωνικοπολιτική ανάλυση για τις συνθήκες που επικρατούν σε έναν τόπο. Ωστόσο, θεωρώ πως είναι απαράδεκτος ο τρόπος με τον οποίο προβάλλεται το νησί μας στα πλαίσια των διαφημιστικών σποτ.

Διότι κανείς από τα εκατομμύρια των τηλεθεατών πανελλαδικά δεν μπορεί να μάθει πως πραγματικά ζει ο πατέρας και η μάνα του φαντάρου που κοιμάται στη σκοπιά και με ποιον τρόπο βγαίνουν τα λεφτά που του στέλνουν ούτε πως φτιάχτηκαν οι πίστες των πανηγυριών, τα ατελείωτα χιλιόμετρα από πέτρινες πεζούλες στις πλαγιές της Ικαρίας, το νοσοκομείο, το γηροκομείο, οι δρόμοι, το τούνελ, οι κήποι κ.α. πολλά. Σίγουρα δεν τα έφτιαξαν ούτε χορεύοντας, ούτε κοιμώμενοι.

Η προβολή ενός τόπου μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους. Το να «προβάλλεται» όμως το νησί μας σαν ο τόπος που όλοι πίνουν, χορεύουν και χαλαρώνουν (οπότε ελάτε και εσείς να ξεδώσετε και να τα κάνετε όλα) είναι προσβλητικό για το νησί τους κατοίκους και την ιστορία του. «Α, είσαι από την Ικαρία; Καλά εσείς είστε στον κόσμο σας» ακούω συχνά σε κάθε νέα γνωριμία με κόσμο εκτός νησιού που έχει γαλουχηθεί με το καλλιεργούμενο προφίλ του Ικαριώτη.

Τι να του πεις; Ότι οι νέοι στο νησί μας δεν έχουν μεροκάματο; Ότι δεν υπάρχουν σχολεία, δρόμοι, καράβι; Ότι ούτε τοπικό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου έγινε φέτος; Ότι δεν έχει ωδείο, θέατρο, κινηματογράφο ή βιβλιοθήκη; Ναι πράγματι, είμαστε στον κόσμο μας, αυτόν πίσω από την κουρτίνα, όταν φεύγουν οι επισκέπτες και οι χαρές του καλοκαιριού και τα φανταχτερά φώτα των διαφημίσεων σβήσουν. Αυτόν τον κόσμο που τον μαθαίνεις μόνο αν τον ζήσεις από κοντά, νοιώσεις τα προβλήματά του, βιώσεις την αγωνία του περιμένοντας το ΕΚΑΒ με 8 και 9 μποφώρ.

Ναι, μας αρέσουν τα πανηγύρια! Γιατί επιλέγουμε απέναντι στην εγκατάλειψή μας από το κεντρικό κράτος να βγάζουμε τη γλώσσα απέναντι στα προβλήματα και να γελάμε, να χορεύουμε, να ερωτευόμαστε, να αγαπάμε και αποδεδειγμένα ΝΑ ΑΓΩΝΙΖΟΜΑΣΤΕ!

Αυτό όμως δεν σημαίνει πως είμαστε για τα πανηγύρια.

Σίγουρα έχουμε πολλά που μπορούμε να επιδείξουμε σαν τόπος και όχι αποκλειστικά και μόνο το αυτιστικά επαναλαμβανόμενο μοτίβο του Ικαριώτη-εξωγήινου, προς όφελος του …όποιου τουρισμού.

Η προσέλκυση επισκεπτών δεν πρέπει να περάσει μέσα από την εμπορευματοποίηση και κακοποίηση των ιδιαιτεροτήτων μας ως κοινωνίας. Γιατί η εμπορευματοποίηση αυτή είναι πρωτοξάδερφο του ξεπουλήματος του τόπου μας για να έρθουν επιτέλους οι πολυπόθητοι τουρίστες. Θυμίζω όμως πως και η Ταϋλάνδη έχει τουρισμό …

Ραντεβού στους δρόμους!

Από έναν «ξένο» που τον λένε Σωτήρη Δρούλια. salvatoredroulias@yahoo.gr

επιστροφή

Του Ηλία Γιαννίρη

Ο καπετάνιος Θεολόγος Κούβαρης, ανηψιός του παππού μου καπετάνιου Ηλία Κούβαρη (Γλυκού) λίγα χρόνια πριν πεθάνει, πλήρης ημερών, αποφάσισε να ζωγραφίσει σε δημόσιο χώρο μερικά από τα σκαριά που επί χρόνια ζωγράφιζε σε καμβάδες. Βρέθηκα κοντά του όταν ξεκίνησε να ζωγραφίζει, το 1997. Τον φωτογράφισα, και του πήρα μικρές συνεντεύξεις για κάθε καϊκι ή καράβι που ζωγράφιζε.

Οι ζωγραφιές του Θεολόγου έμειναν εκεί ασυντήρητες. Άρχισαν να ξεφτίζουν. Τις περάσαμε, με τον καπετά Φώτη (Φώτης Ράπτης), με ένα ειδικό βερνίκι για να κρατηθούν και κάναμε σκέψεις για την αποκατάσταση και συντήρηση τους, αποκόλλησή τους, την τοποθέτησή τους σε ειδικά τελάρα ώστε να εκτίθενται σε εσωτερικό χώρο, μάλλον στο πολιτιστικό κέντρο Καραβοστάμου. Στους τοίχους που ήταν αρχικά τα σκαριά θα βάζαμε φωτογραφίες ώστε να μη λείπουν από την αισθητική εικόνα που είχε αποκτήσει ο Γιαλός. Είχαμε πάρει και μια πολύ καλή προσφορά από ειδικούς συντηρητές έργων τέχνης (6.000 ευρώ). Ψάχναμε να βρούμε τρόπους χρηματοδότησης.

Το πρόβλημα το έλυσε η Ελληνο-Γαλλική φιλία! Το 2011 δυο Γάλλοι, παλιοί φίλοι του Καραβοστάμου, που επί χρόνια ερχόνταν τα καλοκαίρια και μεγάλωσαν τα παιδιά τους με το καλοκαιρινό μελτέμι, ο Μπερνάρ και η Ιζαμπέλ, ξανάρθαν στο Καραβόσταμο, είδαν τις ζωγραφιές και αποφάσισαν να τις συντηρήσουν. Ο Μπερνάρντ Γκορτές είναι ζωγράφος και διδάσκει ζωγραφική στο Παρίσι. Η Ιζαμπέλ Μοάτι είναι δημοσιογράφος και βοηθός του Μπερνάρ. Μεταξύ 2011 και 2014, τα καλοκαίρια, τα αποκατέστησαν όλα με σεβασμό στα αρχικά χρώματα και στις λεπτομέρειες του ζωγράφου. Τους δώσαμε παλιές φωτογραφίες για να δούν τα αρχικά χρώματα, τα σχόλια που είχα καταγράψει όπως ακριβώς μου τα είχε πει τότε ο ίδιος ο ζωγράφος, και όλο το χωριό τους φιλοξένησε, τους περιποιήθηκε, τους γέμιζε δώρα όταν έφευγαν για το χειμώνα. Τέλειωσαν την αποκατάσταση και των 9 έργων το Καλοκαίρι του 2014. Εν τω μεταξύ είχα βάλει ταμπελίτσες κάτω από κάθε έργο με αυτά που μου είχε πει ο ίδιος ο ζωγράφος.

Το Σεπτέμβρη του 2014 ταχυδρόμησαν από το Παρίσι στο Καραβόσταμο μερικά αντίτυπα ενός λευκώματος που έφτιαξαν για το πώς ήταν τα σκαριά και πώς τα απεκατέστησαν. Το ενδιαφέρον αυτό λεύκωμα μπορείτε να το δείτε εδώ:

«Καραβόσταμο, Τα πλοία του Captain Κούβαρης, 1997- Ανακαινισμένα μεταξύ 2011 και 2014 Bernard Gortais και Isabelle Moatti»

Ο Γιαλός του Καραβοστάμου μετατράπηκε σε υπαίθρια πινακοθήκη. Τα 9 Καράβια του Θεολόγου Κούβαρη προστέθηκαν σε μια υπαίθρια συλλογή που είχε ήδη τρία ακόμη καλλιτεχνήματα στον τοίχο απέναντι από το ουζερί- σουβλατζίδικο του Τσινιάου:

· Την μεγάλη βοτσαλωτή επιγραφή “V. I. CHEMBIDES”, σε ανάμνηση για τον Βασίλη Τσιμπίδη, επί σειρά ετών πρόεδρο των ΑΧΕΠΑΝΣ στο μεσοπόλεμο και καθοριστικό παράγοντα για τη συγκρότηση της Πανικαριακής Αδελφότητας Αμερικής.

· Ένα βοτσαλωτό ψάρι (μάλλον ροφός ή συναγρίδα) που βρίσκεται κάτω αριστερά από την επιγραφή του Τσιμπίδη.

· Ένα υπέροχο καλαμάρι που φιλοτέχνησε η Μέριλιν (καραβοσταμιωτίνα ζωγράφος που ζει στον Καναδά) κάτω δεξιά από την επιγραφή.

Στον ίδιο τοίχο, υπάρχουν δυο ζωγραφιές καϊκιών του καπτα Θεολόγου (Σύνολο 5 φιλοτεχνήματα). Οι υπόλοιπες ζωγραφιές του Θεολόγου βρίσκονται:

Στο ίδιο κτίσμα (σήμερα είναι το μπαράκι «Ζενού» της Τζένης Κουντούπη), μια στον ανατολικό τοίχο και δυο στο βορινό. Άρα αυτό το κτίσμα που βρίσκεται στο κέντρο, στην πλατεία του Καραβοστάμου έχει συνολικά 8 φιλοτεχνήματα. Στο απέναντι καφενείο (σήμερα της Ευανθίας) άλλες δυο. Στον τοίχο του Τσινιάου μία και άλλη μια στον τοίχο του ουζερί του Παρφουλίγκου, στο γιαλό, στις βάρκες.

Για την πληρότητα των καλλιτεχνιών στο δημόσιο χώρο του Καραβοστάμου πρέπει να αναφέρουμε και τα όμορφα χαρακτικά που βρίσκονται κατά μήκος του μώλου του Καραβοστάμου με δελφίνια, ιστιοφόρα, γλάρους και άλλες αναπαραστάσεις.

Ο Θεολόγος Κούβαρης σε όλη τη ζωή του ζωγράφιζε αλλά και έκανε ομοιώματα πλοίων. Οι συγγενείς του και διάφοροι γνωστοί και φίλοι έχουν έργα του που συγκροτούν μια μεγάλη συλλογή με τουλάχιστον 100 έργα και μοντέλα. Πρόκειται για ένα λαϊκό ζωγράφο με ιδιαίτερη τεχνοτροπία, που ακόμη δεν έχει αποτιμηθεί.

Σε ευχαριστούμε Θεολόγε για τα έργα που χάρισες στο χωριό μας.

Σας ευχαριστούμε Μπερνάρ και Ιζαμπέλ για την αγάπη που δείξατε στο Καραβόσταμο με την αυτόκλητη συγκινητική προσφορά σας να αποκαταστήσετε πλήρως μετά από 17 χρόνια τα έργα αυτά.

επιστροφή

Καταγραφή συγκεκριμένων δράσεων για την Ικαρία που θα μπορούσαν να γίνουν με την Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού

(Παράγωγο της συνάντησης της 11-12-2014 των Βασίλη Μπάλλα και Ηλία Γιαννίρη (Β. Αιγαίο) με τους Μίλτο Λάζογλου, Γεωργία Κίκου και Κατερίνα Στεμπίλη (Ελληνική Εταιρεία).

Συντάκτης: Ηλίας Γιαννίρης, 12-12-2014

Θέμα δράσης

Περιεχόμενο

Δρώντες

Παρατηρήσεις

Κόστος- όφελος

Μονοπάτια της Ικαρίας

Σήμανση, σημειακές επισκευές, καθαρισμοί, έκδοση χάρτη- φυλλαδίου, προβολή στο διαδίκτυο, σύνταξη φακέλου για κήρυξη τους ως μνημείων

Δήμος (επιστολή ενδιαφέροντος στην Ελ. Εταιρεία)

Ελ. Εταιρεία (μελέτη, εξεύρεση χρηματοδότησης- χορηγίας, παράδοση μελέτης).

Ενδιαφερόμενοι φορείς: Πεζοπορικός- Ορειβατικός Σύλλογος Ικαρίας, Σύλλογος Ξενοδόχων, άλλοι φορείς, εθελοντές πολίτες

Η Ελ. Εταιρεία θα εξεύρει χρηματοδότηση- χορηγία.

Ο Δήμος ενδέχεται να πρέπει να διαθέσει κατά περίπτωση 2-3 εργάτες για σήμανση- επιδιορθώσεις, διάθεση αυτοκινήτου, διάθεση υλικών.

Θα παρασχεθεί τοπική φιλοξενία από ενδιαφερόμενους φορείς

Κόστος: Θα καλυφθεί από τη χρηματοδότηση

Όφελος: Δημιουργία φυλλαδίων, διαφήμιση στο διαδίκτυο, διεύρυνση της τουριστικής σαιζόν, αύξηση επισκεψιμότητας στην Ικαριακή οροσειρά, συνέργεια με οικοτουρισμό, αναρρίχηση, τοπικά προϊόντα, αγροτουρισμό κλπ., διάσωση των μονοπατιών, δυνατότητα δημιουργίας θέσεων εργασίας (ξεναγοί, οδηγοί βουνού κλπ), διευκόλυνση εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων.

Εκκλησίες- μοναστήρια

Καταγραφή, αποτύπωση, φωτογράφηση, έκδοση λευκώματος, Διαδικτυακή εφαρμογή προβολής. Σύνταξη φακέλου για κήρυξη όσων είναι μνημεία. Σήμανση. Μελέτες αποκατάστασης όσων είναι μνημεία, μελέτες συντήρησης ζωγραφικού διακόσμου. Παραδειγματική αποκατάσταση μιας εκκλησίας.

Δήμος (επιστολή ενδιαφέροντος στην Ελ. Εταιρεία).

Ελ. Εταιρεία (μελέτη, εξεύρεση χρηματοδότησης- χορηγίας, παράδοση μελέτης).

Ενδιαφερόμενοι φορείς: Δήμος, Εκκλησιαστικές Επιτροπές, Μητρόπολη Σάμου- Ικαρίας- Φούρνων, Πεζοπορικός- Ορειβατικός Σύλλογος Ικαρίας, άλλοι φορείς, εθελοντές πολίτες

Η Ελ. Εταιρεία θα εξεύρει χρηματοδότηση- χορηγία.

Ο Δήμος ενδέχεται να πρέπει να διαθέσει κατά περίπτωση υλικά φωτογράφησης και γραφική ύλη, περιστασιακά 2-3 εργάτες, περιστασιακά διάθεση αυτοκινήτου, διάθεση υλικών.

Θα παρασχεθεί τοπική φιλοξενία από ενδιαφερόμενους φορείς

Κόστος: Θα καλυφθεί από τη χρηματοδότηση

Όφελος: Δημιουργία Λευκώματος, διαφήμιση στο διαδίκτυο, διεύρυνση της τουριστικής σαιζόν, αύξηση επισκεψιμότητας, ανάδειξη και διάσωση των θρησκευτικών μνημείων, μελλοντικές θέσεις εργασίας για την αποκατάσταση, συνέργεια με πεζοπορικό κλπ ήπιες μορφές τουρισμού, δυνατότητα δημιουργίας θέσεων εργασίας (ξεναγοί), διευκόλυνση εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων.

Νερόμυλοι- ανεμόμυλοι

Καταγραφή, σήμανση, αποτύπωση, φωτογράφηση, έκδοση λευκώματος, Διαδικτυακή εφαρμογή προβολής. Σύνταξη φακέλου με προτάσεις αξιοποίησης, ανάδειξης, μελέτες αποκατάστασης, παραδειγματική αποκατάσταση ενός νερόμυλου και ενός ανεμόμυλου

Δήμος (επιστολή ενδιαφέροντος στην Ελ. Εταιρεία)

Ελ. Εταιρεία (μελέτη, εξεύρεση χρηματοδότησης- χορηγίας, παράδοση μελέτης).

Ενδιαφερόμενοι φορείς: Δήμος, ιδιοκτήτες (προγραμματική σύμβαση, όπως με την αποκατάσταση του νερόμυλου του Άρη Ποταμού), Πεζοπορικός- Ορειβατικός Σύλλογος Ικαρίας, άλλοι φορείς, εθελοντές πολίτες

Η Ελ. Εταιρεία θα εξεύρει χρηματοδότηση- χορηγία.

Θα παρασχεθεί τοπική φιλοξενία από ενδιαφερόμενους φορείς

Κόστος: Θα καλυφθεί από τη χρηματοδότηση

Όφελος: Δημιουργία Λευκώματος, ανάδειξη και διάσωση των βιοτεχνικών μνημείων, διαφήμιση στο διαδίκτυο, διεύρυνση της τουριστικής σαιζόν, αύξηση επισκεψιμότητας, μελλοντικές θέσεις εργασίας για την αποκατάσταση, συνέργεια με πεζοπορικό κλπ ήπιες μορφές τουρισμού, δυνατότητα δημιουργίας θέσεων εργασίας (ξεναγοί), διευκόλυνση εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων.

Κτηνοτρο-φικοί φραγμοί

Καταγραφή, αποτύπωση, φωτογράφηση, έκδοση λευκώματος, σύνταξη φακέλου για κήρυξη όσων είναι μνημεία. Διαδικτυακή εφαρμογή προβολής. Σύνταξη φακέλου με προτάσεις αξιοποίησης, ανάδειξης, μελέτες αποκατάστασης, παραδειγματική αποκατάσταση ενός φραγμού.

Δήμος (επιστολή ενδιαφέροντος στην Ελ. Εταιρεία)

Ελ. Εταιρεία (μελέτη, εξεύρεση χρηματοδότησης- χορηγίας, παράδοση μελέτης).

Ενδιαφερόμενοι φορείς: Δήμος, Σύλλογος Κτηνοτρόφων, Πεζοπορικός- Ορειβατικός Σύλλογος Ικαρίας, άλλοι φορείς, εθελοντές πολίτες

Η Ελ. Εταιρεία θα εξεύρει χρηματοδότηση- χορηγία.

Θα παρασχεθεί τοπική φιλοξενία από ενδιαφερόμενους φορείς

Κόστος: Θα καλυφθεί από τη χρηματοδότηση

Όφελος: Δημιουργία Λευκώματος, ανάδειξη και διάσωση των φραγμών, διαφήμιση στο διαδίκτυο, διεύρυνση της τουριστικής σαιζόν, αύξηση επισκεψιμότητας, μελλοντικές θέσεις εργασίας για την αποκατάσταση, συνέργεια με πεζοπορικό κλπ ήπιες μορφές τουρισμού, δυνατότητα δημιουργίας θέσεων εργασίας (ξεναγοί), διευκόλυνση εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων. Δυνατότητα μελλοντικής ρύθμισης των χρήσεων γης.

Μπορεί να διερευνηθεί χρηματοδότηση από εργαλεία της νέας ΚΑΠ όπου οι ενισχύσεις θα έχουν σχέση με ποιότητα. Θέλει διερεύνηση.

Εκπαιδευτικό βιβλίο τοπικής ιστορίας

Σε συνεργασία με το Υπ. Παιδείας (προδιαγραφές) έκδοση βιβλίου τοπικής ιστορίας για το γυμνάσιο. Δημιουργία διαδικτυακής εκπαιδευτικής εφαρμογής

Δήμος (επιστολή ενδιαφέροντος στην Ελ. Εταιρεία)

Ελ. Εταιρεία (εξεύρεση χρηματοδότησης- χορηγίας, παράδοση του βιβλίου).

Ενδιαφερόμενοι φορείς: Δήμος, σύλλογοι εκπαιδευτικών, σχολικές επιτροπές.

Η Ελ. Εταιρεία θα εξεύρει χρηματοδότηση- χορηγία. Η Ελ. Εταιρεία θα συγκροτήσει διμερή εκπαιδευτική ομάδα από μέλη της και ικάριους επιστήμονες για την επιστημονική επιμέλεια του περιεχομένου του βιβλίου και της διαδικτυακής εφαρμογής.

Κόστος: Θα καλυφθεί από τη χρηματοδότηση

Όφελος: Δημιουργία βιβλίου τοπικής ιστορίας για διάθεση στα σχολεία και στον ενδιαφερόμενο πληθυσμό για την ενίσχυση της αυτοσυνείδησης. Προβολή διαφήμιση της Ικαρίας και ενίσχυση της φήμης της.

Ανάδειξη του ελαιώνα της Ικαρίας, δημιουργία Μουσείου ελιάς και λαδιού

Αποτύπωση του ιστορικού ελαιώνα της Ικαρίας από Ξυλοσύρτη μέχρι Πλαγιά, καταγραφή των ειδών ελαιοδέντρων, μελέτη της ιστορίας του ελαιώνα, εντοπισμός και ανάδειξη των αιωνόβιων δέντρων. Σύνταξη και υποβολή φακέλου για κήρυξη της χουρμαδοελιάς ως ΠΟΠ ή ΠΓΕ. Έκδοση λευκώματος, σύνταξη φακέλου για κήρυξη όσων δέντρων είναι μνημεία. Μελέτη δημιουργίας μουσείου λαδιού και ελιάς.

Δήμος: (επιστολή ενδιαφέροντος στην Ελ. Εταιρεία)

Ελ. Εταιρεία: (εξεύρεση χρηματοδότησης- χορηγίας, παράδοση των μελετών και του βιβλίου).

Ενδιαφερόμενοι φορείς: Δήμος, ιδιώτες, σύλλογοι, ενδιαφερόμενοι πολίτες

Η Ελ. Εταιρεία θα εξεύρει χρηματοδότηση- χορηγία. Η Ελ. Εταιρεία θα συγκροτήσει ομάδα μελέτης από μέλη της και ικάριους επιστήμονες για την ανάδειξη του ελαιώνα, τις ιδιότητες της χουρμαδοελιάς, την επιστημονική επιμέλεια του περιεχομένου του λευκώματος, τη μελέτη του Μουσείου ελιάς και λαδιού.

Η ύπαρξη αρκετών παρόμοιων μουσείων στην Ελλάδα διευκολύνει τη διεξαγωγή της δράσης.

Επίσης, υπάρχει όλη η σειρά των μηχανημάτων ελαιοκόμησης που έχουν χρησιμοποιηθεί μέχρι σήμερα, που μπορούν να εξοπλίσουν το μουσείο όταν αυτό δημιουργηθεί.

Κόστος: Θα καλυφθεί από τη χρηματοδότηση

Όφελος: Ανάδειξη της τοπικής ιστορίας, προστασία της χουρμαδοελιάς, ανάδειξη της ως μοναδικού τοπικού προϊόντος. Ένταξη των αιωνόβιων ελαιών στο πανελλαδικό δίκτυο προστασίας τους. Προβολή διαφήμιση του λαδιού και της ελιάς της Ικαρίας και ενίσχυση της φήμης της.

Ανάδειξη γεωμυθό-τοπων

1.Σπήλαιο Ιερό- μυθολογικά τόπος γέννησης του Θεού Διονύσου, και πλήθος διάσπαρτων τοπωνυμίων.

2. Ναός Ταυροπόλου Αρτέμιδος (Νας).

3.Μύθος του Ικάρου (Βραχονησίδα Ίκαρης).

Καταγραφή, αποτύπωση, φωτογράφηση, έκδοση λευκώματος των γεωμυθότοπων, σύνταξη φακέλου για κήρυξη όσων δεν είναι μνημεία. Διαδικτυακή εφαρμογή προβολής. Σύνταξη φακέλου με προτάσεις αξιοποίησης, ανάδειξης.

Δήμος: (επιστολή ενδιαφέροντος στην Ελ. Εταιρεία)

Ελ. Εταιρεία: (εξεύρεση χρηματοδότησης- χορηγίας, παράδοση των μελετών και του βιβλίου).

Ενδιαφερόμενοι φορείς: Δήμος, σύλλογος ξενοδόχων, σύλλογοι, εκπαιδευτική κοινότητα, ενδιαφερόμενοι πολίτες

1.Σπήλαιο Ιερό- μυθολογικά τόπος γέννησης του Θεού Διονύσου και πλήθος διάσπαρτων τοπωνυμίων σε όλη την Ικαρία που συνδέονται με τη Διονυσιακή λατρεία.

2. Ναός Ταυροπόλου Αρτέμιδος (Νας). Μυθολογικά συνδέεται με τις εκστρατείες των Μυκηναίων, την Ιωνία, την Ταυρίδα.

3.Μύθος του Ικάρου (Βραχονησίδα Ίκαρης). Μυθολογικά συνδέεται με τη Μινωική Κρήτη, την Αίγυπτο, τη Χίο, τη Σικελία, την μυθολογία της τεχνολογίας (Δαίδαλος, δαίδαλα).

Κόστος: Θα καλυφθεί από τη χρηματοδότηση

Όφελος: Δημιουργία λευκώματος για διάθεση στα σχολεία, στις δημόσιες σχέσεις του Δήμου, και στον ενδιαφερόμενο πληθυσμό για την ενίσχυση της αυτοσυνείδησης. Προβολή διαφήμιση της Ικαρίας και ενίσχυση της φήμης της.

Με την ίδια προσέγγιση μπορούν να διερευνηθούν επιπλέον και οι εξής προτάσεις:

Ένταξη της Ικαρίας ως Γεωπάρκο της UNESCO.

Επισπεύδων: Ικαριακή ομάδα γεωλόγων και άλλων επιστημόνων

Δημιουργία εικονικού μουσείου Ικάρου σε υπάρχουσες υποδομές και κτήρια.

Επισπεύδων: Εταιρεία Ικαριακών Μελετών)

Προβολή και ανάδειξη των νεολιθικών και ιστορικών μνημείων της Ικαρίας.

Επισπεύδων: Εταιρεία Ικαριακών Μελετών (ΕΙΜ).

Πηγές: Δυο εκδόσεις της ΕΙΜ:

(α) «ΙΚΑΡΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΕΘΝΟΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ» του συγγραφέα καθηγητή Αδαμαντίου Σάμψων

(β) «ΙΚΑΡΙΑΚΑ ΣΥΜΜΕΙΚΤΑ» του συγγραφέα Θεμιστοκλή Κατσαρού.

επιστροφή

Τα Δελφικά Παραγγέλματα στο κεντρικό μονοπάτι της οροσειράς της Ικαρίας - Παρουσίαση

Το να τοποθετηθούν μαρμάρινες πλακέτες με τα 147 Δελφικά Παραγγέλματα στην οροσειρά της Ικαρίας, από το Δράκανο μέχρι τον Πάππα είναι μια εξαιρετική ιδέα που η πηγή της βρίσκεται στον Ικάριο εκδότη, ιστοριοδίφη και ερευνητή Χρυσόστομο Φουντούλη. Ο Πρόεδρος της Εταιρείας Ικαριακών Μελετών (ΕΙΜ) Χρ. Ξενάκης υιοθέτησε την ιδέα, που έγινε αποδεκτή από την ΕΙΜ. Πρόκειται για μια μοναδική συλλογή αποφθεγμάτων των λίγων λέξεων το καθένα. Τα δύο πιο δημοφιλή είναι το ΓΝΩΘΙ ΣΑΥΤΟΝ (αυτογνωσία) και το ΜΗΔΕΝ ΑΓΑΝ (χωρίς υπερβολές).

Η ιδέα είναι ότι ο επισκέπτης ή ο περιηγητής που θα θελήσει να δει από κοντά τη φύση και τις ομορφιές της Ικαρίας θα μπορεί ταυτόχρονα να κάνει ένα ταξίδι στην ιστορία και στη φιλοσοφία.

Σε δεύτερο χρόνο θα εκδοθεί βιβλίο με χάρτη της Ικαρίας, όπου θα σημαίνονται οι θέσεις των Δελφικών Παραγγελμάτων, στις σελίδες του οποίου προσωπικότητες αναγνωρισμένες στους ακαδημαϊκούς κύκλους θα αναλύουν και θα ερμηνεύουν τα ρητά μέσα από σύντομα κείμενα (250 λέξεις). Επίσης, θα περιλαμβάνονται πληροφορίες για την περιοχή, τη χλωρίδα, την πανίδα, τα μνημεία, την ιστορία.

Παράλληλα η ΕΙΜ σε συνεργασία με τοπικούς συλλόγους και φορείς κινείται στην κατεύθυνση της σήμανσης, ανάδειξης, ασφαλείας και συντήρησης του μονοπατιού και ενδεχόμενης νέας χάραξης σε ορισμένα σημεία όπου δεν υπάρχει,

Οι πρώτες μαρμάρινες πλάκες έχουν χαραχθεί από το μαρμαράδικο του Γεβεζέ, στον Κάμπο και περιμένουν να βρουν τη θέση τους στον Αϊ-Ισίδωρο, στην Εριφή, στο Ζηζόκαμπο, στην Πούντα, στον Αϊ-Στάθη, στον Εφανό κλπ.

Το Σάββατο 6 Απριλίου 2013 έγινε η τοποθέτηση της πρώτης στην πανέμορφη παραλία του Αϊ-Γιώργη, στο Δράκανο. Μεχρι σήμερα έχουν τοποθετηθεί 48 πλάκες. Μένουν ακόμη 99.

Αν ακούσετε κάτι για την περιοχή σας σχετικά με την τοποθέτηση των υπολοίπων πλακών ή διαβάσετε κάποια ανακοίνωση στο καφενείο, προσφερθείτε γιατί απαιτείται συνεργείο με τουλάχιστον τρία άτομα για το κουβάλημα των υλικών και των πλακών.

Η Σύνταξη (με πληροφορίες και από το δημοσίευμα http://www.ikariamag.gr/delfika-paraggelmata-sta-monopatia-tis-ikarias)

16/12/2014

Η ιδέα της Εταιρείας Ικαριακών Σπουδών είναι να τοποθετηθούν τα 147 Δελφικά Παραγγέλματα στην Ικαρία στο μονοπάτι από το ακρωτήριο Δράκανο μέχρι τον κάβο Πάπα με σκοπό την προώθηση της πεζοπορίας στην Ικαρία σε συνδυασμό με την παρατήρηση της φύσης σε μια φιλοσοφική διάθεση.

Δείτε μια σχετική παρουσίαση από 39 διαφάνειες στην ιστοσελίδα του ikariamag http://www.ikariamag.gr/delfika-paraggelmata-stin-ikaria-paroysiasi ή στο http://www.slideshare.net/MakisFountoulis/delfika-precepts-at-ikaria

Στις 6 Απριλίου 2013 έγινε η τοποθέτηση της πρώτης στην πανέμορφη παραλία του Αϊ-Γιώργη, στο Δράκανο. Τότε, το ikariamag, είχε παρουσιάσει σε 1ο Θέμα του την πρωτοβουλία αυτή της Ε.Ι.Μ.

Τα δελφικά παραγγέλματα είναι συλλογή αποφθεγμάτων που χαράχτηκαν στο ναό του Απόλλωνα, στο Μαντείο των Δελφών. Ο Επισκέπτης ή ο προσκυνητής μπορούσε να τα διαβάσει στον πρόσθιο τοίχο του πρόναου, στις παραστάδες της πύλης και στο υπέρθυρο του κυρίως ναού αλλά και στις στήλες που βρίσκονταν περιμετρικά. Ήταν το αντίστοιχο των δέκα εντολών χωρίς όμως την αυστηρότητα του χριστιανισμού και χωρίς να ορίζεται η έννοια της παράβασης, της αμαρτίας άρα και της τιμωρίας. Είχαν μόνο προτρεπτικό και συμβουλευτικό χαρακτήρα για μια καλύτερη ζωή.

Η ιδέα λοιπόν είναι ότι ο επισκέπτης ή ο περιηγητής που θα θελήσει να δει από κοντά τη φύση και τις ομορφιές της Ικαρίας θα μπορεί ταυτόχρονα να κάνει ένα ταξίδι στην ιστορία και στη φιλοσοφία.

ikariamag.gr

Πηγή: http://www.ikariamag.gr/delfika-paraggelmata-stin-ikaria-paroysiasi

επιστροφή

Η Εταιρεία Ικαριακών Μελετών απέκτησε νέα ιστοσελίδα

Η ιστοσελίδα βρίσκεται στο http://ikarianstudies.gr/index.html

Εκεί μπορείτε να μάθετε για την Εταιρεία και τη δράση της, να ξεφυλίσετε και να διαβάσετε και τα 17 περιοδικά που έχουν εκδοθεί με πολύ ενδιαφέρουσα ύλη, να ενημερωθείτε για τα 11 βιβλία που έχει εκδόσει και για εκείνα που προγραμματίζει και για τις ανακοινώσεις και δραστηριότητες της ΕΙΜ.

επιστροφή

Νέο Βιβλίο για την Ικαρία: «ΙΚΑΡΙΑ ΠΡΟΊΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΕΘΝΟΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ» του συγγραφέα καθηγητή Αδαμαντίου Σάμψων, Εταιρεία Ικαριακών Μελετών 2014.

ΙΚΑΡΙΑ Προϊστορία και Εθνοαρχαιολογία

Αδαμάντιος Σάμψων

Έκδοση, 2014

253 σελ.

O Αδαμάντιος Σάμψων είναι καθηγητής Προϊστορικής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου. ΄Εχει διευθύνει πολλές ανασκαφές στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, οι πιο σπουδαίες από τις οποίες είναι η ανασκαφή του σπηλαίου του Κύκλωπα στα Γιούρα, η ανασκαφή του μεσολιθικού οικισμού στην Κύθνο, η ανασκαφή του νεολιθικού οικισμού της Μυκόνου, η ανασκαφή στο Κεραμέ της Ικαρίας, η ανασκαφή του σπηλαίου Σαρακηνού στη Βοιωτία και οι ανασκαφές σε νεολιθικούς οικισμούς στο Σάφι της Ιορδανίας.

Οι δύο τελευταίες έρευνες συνεχίζονται ακόμη.

Εκτός από τις ανασκαφές διευθύνει επιφανειακές έρευνες σε νησιά του Αιγαίου, όπως στην Ικαρία, Κύθνο, Νάξο, Γυαλί Νισύρου, Χάλκη, ΄Αγιο Ευστράτιο και Ψαρά. ΄Εχει συμμετάσχει επίσης σε επιφανειακές έρευνες και ανασκαφές στην Αγγλία, Ιρλανδία, Μεξικό, Περού, Ιορδανία και Ισραήλ. Τις τελευταίες δύο δεκαετίες έχει διενεργήσει και δημοσιεύσει εθνοαρχαιολογικές έρευνες σε ολόκληρη την Ελλάδα, ιδιαίτερα στην Εύβοια, στο Γυαλί Νισύρου και στη Χάλκη.
Έχει δημοσιεύσει 45 βιβλία και 200 άρθρα σε επιστημονικά περιοδικά.

επιστροφή

Ένα σπουδαίο βιβλίο για το χωριό Χρυσόστομο Ικαρίας.

Δήμητρας Σκαύδη, φιλολόγου – ιστορικού, « Στον Χρυσόστομο στην Ικαρία. Άνθρωποι και χωράφια», Ινστιτούτο ΑΡΕΘΑΣ. Αθήνα 2013.

Αποσπάσματα από το βιβλίο:

«….Θα καταθέσω λοιπόν στη συνέχεια των σελίδων αυτού του βιβλίου την περιπέτεια μιας επιχείρησης ανασύστασης όψεων της ελάσσονος ιστορίας ενός χωριού της Ικαρίας και μιας οικογένειας που έζησε σ’ αυτό το χωριό τον 18^ο και 19^ο αιώνα, αφήνοντας πίσω της ένα αρχείο με ταλαιπωρημένα έγγραφα και μαζί με αυτά μερικά χωράφια, περιβόλια, κήπους και ελαιόδεντρα…..

……Και τώρα για τη μελέτη, αν μπορώ να την ονομάσω έτσι, πράγμα για το οποίο δεν έχω βεβαιωθεί, καθώς, όλο τον καιρό που έγραφα αισθανόμουν πως γράφω, για να καταλάβω και να μάθω εγώ και όχι για να ανακοινώσω….

……Εν τέλει πάντως, παλεύοντας διαρκώς με τα χαρτιά, τις ιστορίες και τις ανησυχίες μου, ξανακέρδισα στην Ικαρία του παρόντος τις λέξεις τις ξεχασμένες και το περιεχόμενό τους το ξεχωριστό που μπορούσα να το μοιραστώ μόνο με τους συντοπίτες μου….»

επιστροφή

Τα Κάστρα της Ικαρίας

Ιωάννης Ζελεπός

Το κείμενο που παρουσιάζουμε εδώ, με περηφάνεια, αποτελεί εισήγηση του συμπατριώτη μας Γιάννη Ζελεπού στο διεθνές συνέδριο «Η Οχυρωματική Αρχιτεκτονική στο Αιγαίο και ο Μεσαιωνικός Οικισμός Αναβάτου Χίου», που έγινε στη Χίο (26-28 Σεπτεμβρίου 2008, Γενική Εποπτεία: Αριστέα Καββαδία, Επιμέλεια: Παναγιώτης Δαμούλος).

Επειδή το αρχείο που έχουμε στη διάθεσή μας είναι σε μορφή PDF δεν ήταν δυνατό να ενσωματωθεί στο σώμα της έκδοσης. οι αναγνώστες μας μπορούν να το βρούν αναρτημένο εδώ. Η Σύνταξη

επιστροφή

Μια αφηγηματική ξενάγηση στο Να

Του Άγγελου Καλοκαιρινού

Είναι κάπως παλιό, της 30/11/2010, αλλά αξίζει, και το αναδημοσιεύουμε. ΗΓ

“Εδώ στη ρωγμή του χρόνου

Κρύβομαι για να γλιτώσω.

Εδώ στη ρωγμή του χρόνου

Θάβομαι για να μεστώσω.”

Πριν πολλά χρόνια όταν στο Να υπήρχε μόνο ένα καφενεδάκι με ψησταριά, ο πατέρας μου, που ήταν ιστορικός, μας έκανε ξενάγηση. “Από δω έμπαινε η πεντηκόντορος. Εκεί έδεναν τους κάβους. Εκεί ήταν ένας ναός. Έβγαιναν οι ιερείς να ευλογήσουν το καράβι. Ανέβαινε ο καπετάνιος με δώρα και το σφαχτό για τη θυσία”.

Σήμερα η κόρη μου είναι στην ηλικία που ήμουν εγώ τότε. Φέτος που πήγαμε για μπάνιο, με ρώτησε: “Κάτι έχει αυτό το μέρος. Ενώ δε φαίνεται και τίποτα σπουδαίο. Κάτι έχει. Τι;” Της εξηγώ λοιπόν. Την ξεναγώ -μαζί της κι εσάς.

Ο τόπος κι η χρήση του, ο ναός κι η λατρεία

Στην εκβολή της Χάλαρης στα αρχαία χρόνια ήταν ένα στενόμακρο λιμανάκι, μια βαθιά εσοχή -σα φιόρδ- στη μονοκόμματη ακτογραμμή της βορειοδυτικής Ικαρίας. Εκεί κατέβαιναν απ' τα βουνά οι άνθρωποι της Νεολιθικής εποχής και κυνηγούσαν ή ψάρευαν. Αργότερα, στην Εποχή του Χαλκού, κατέφθασαν απ' την Ανατολή με τις “πιρόγες” τους (“άκατοι”) οι Κάρες, περήφανοι ναυτικοί και πολεμιστές που μοιράστηκαν το Αιγαίο με τους Κυκλαδίτες και τους Κρητικούς.

Αυτοί μάλλον ήταν που πρώτοι χρησιμοποίησαν το Να σαν λιμάνι -ορμητήριο για να κουρσεύουν καράβια- κι επίσης ίδρυσαν εκεί τόπο λατρείας.

Τους Κάρες εκτοπίζουν στα 700 π.Χ. Έλληνες που έρχονται από την Μίλητο της Μικράς Ασίας. Μαζί τους φέρνουν κατσίκια και πρόβατα, κλήματα αμπελιού, ελιές, βελτιωμένα δημητριακά και νέους θεούς. Τον Απόλλωνα (ή τον Ασκληπιό) για τα Θέρμα, τον Διόνυσο για την Οινόη και την Άρτεμη για το Να. Την Άρτεμη παρθένα κυνηγό, προστάτιδα της φύσης, αφέντρα των ανέμων, που την επικαλούνται οι ναυτικοί όταν τους πιάνουν τα μελτέμια. Οι Μιλήσιοι δεν μπορούσαν να είχαν κάνει καλύτερη επιλογή.

Το λιμανάκι στις εκβολές της Χάλαρης, ήταν για τους Ίωνες ναυτικούς ο τελευταίος σταθμός για τροφοδοσία και ξεκούραση (και μια τελευταία προσευχή) πριν σαλπάρουν για να περάσουν με τα καράβια τους το ανοιχτό Ικάριο πέλαγος και να πάνε στη Δήλο, τον βασικό εμπορικό και θρησκευτικό κόμβο του Αιγαίου της αρχαιότητας. Οι πλαγιές του φαραγγιού και τα βουνά προμήθευαν κυνήγι, δώρο της θεάς, οι χωρικοί έφερναν τρόφιμα και κρασί, ενώ το ποτάμι κι οι πηγές έδιναν άφθονο και καθαρό γλυκό νερό. Ωστόσο, παρά το συχνό πέρασμα πλοίων, ο Νας δεν εξελίχθηκε σε “πόλη”. Παρέμεινε μια μικρή κοινότητα συγκροτημένη γύρω από ένα ναό. Ο ναός αυτός, μάλλον μικρός (9,70 x 3,75 μ.) και άγνωστου αρχιτεκτονικού ρυθμού, κτίστηκε στα τέλη του 6ου αιώνα με μάρμαρο που έφεραν δια θαλάσσης από το Πετροκοπιό των Φούρνων. Η θέση ήταν βαλτώδης, γι' αυτό πριν κτίσουν, μπάζωσαν και σήκωσαν ένα γερό κρηπίδωμα, όπου θεμελίωσαν τον ναό, ενώ από μπροστά έκτισαν μόλο για να προστατεύονται τα θεμέλια από τα νερά και για να δένουν τα πλοία.

Το “ξόανο” της θεάς ήταν ξύλινο άγαλμα πελεκημένο σε μονοκόμματο κούτσουρο, βαμμένο, ντυμένο και στολισμένο σαν “ιερή κούκλα”. Στα τέλη του 19ου αιώνα ο γλωσσολόγος Χατζηδάκης επισκεπτόμενος τη δυτική Ικαρία για να καταγράψει την αρχαΐζουσα ντοπιολαλιά, ανακαλύπτει τυχαία στην Προεσπέρα, κεραμικό θραύσμα με τη επιγραφή “ΤΑΥΡΟΠΟΛ”. Έτσι στηρίχθηκε η άποψη ότι το ιερό της Ικαρίου Αρτέμιδος ήταν “Ταυροπόλιον” -ένα από τα πολλά που υπήρχαν στην αρχαία Ελλάδα.

Το Ταυροπόλιον ήταν μια τελετή κατά την οποία ο ιερέας της θεάς λουζόταν με το αίμα θυσιαζόμενου ταύρου. Είχε την καταγωγή της στους εξαγνισμούς που έκαναν οι κυνηγοί για τον φόνο των θηραμάτων τους. Ως τελετή διαδόθηκε ιδιαίτερα κατά την Ελληνιστική και Ρωμαϊκή περίοδο. Ο ναός της Αρτέμιδας στην Ικαρία, γνωστός ήδη από τους κλασικούς χρόνους, μαζί και η ειδυλλιακή περιοχή γύρω του θα έγιναν πόλος έλξης για τους αστούς των μεγαλουπόλεων της εποχής. Θα οργάνωναν κυνηγετικές εκδρομές από τη Σάμο και την Έφεσο. Θα σκαρφάλωναν τις δασωμένες πλαγιές με ντόπιους κυνηγούς για οδηγούς. Θα παρακολουθούσαν τις τελετές μιας λατρείας που σωζόταν ακόμα εκεί “σαν τα παλιά καλά χρόνια”.

Όμως δεν ήταν πάντα όλα καλά. Στη διάρκεια της επανάστασης του Αριστόνικου (133-130 π.Χ.) που συντάραξε το ανατολικό Αιγαίο, εξεγερμένοι σκλάβοι, καταδιωκόμενοι από τους Ρωμαίους, φαίνεται ότι κατέφυγαν στο Να. Είτε με μάχη ή βομβαρδισμό με καταπέλτες από τα καράβια, οι αντάρτες σκοτώθηκαν και ο ναός έπαθε μεγάλες ζημιές. Ο Ρωμαίος στρατηγός ωστόσο έσπευσε να τον επισκευάσει. Οι προύχοντες κι οι ιερείς τον ανακήρυξαν ευεργέτη και του έκαναν ανδριάντα.

Το τέλος του λιμανιού

Στην Βυζαντινή περίοδο ο ναός χρησίμευσε πιθανώς ως ενδιαίτημα των πληρωμάτων ελαφρών καταδρομικών που στάθμευαν στο λιμανάκι. Ο πετρόκτιστος μόλος που φαίνεται σήμερα κατά μήκος της λιμνοθάλασσας είναι εκείνης της εποχής. Σε συνδυασμό με τις βίγλες στα υψώματα, ο Νας ίσως είχε σημασία στους πολέμους εναντίον των Σαρακηνών της Κρήτης που κατείχαν τις Κυκλάδες.

Ώσπου κάποια στιγμή, μάλλον μετά τον 11ο αιώνα, τόσο λόγω των προσχώσεων του ποταμού, όσο και της σταδιακής ανύψωσης του πυθμένα της θάλασσας, “το φιόρδ” άρχισε να κλείνει. Ο μόλος ανυψώθηκε και αχρηστεύτηκε, και άρχισε να δημιουργείται η σημερινή παραλία. Ωστόσο, φαίνεται ότι στη λεγόμενη “Εποχή της Αφάνειας” (15ος-16ος αιώνας) μπορούσε ακόμα να χρησιμοποιηθεί σαν αραξοβόλι. Γι' αυτό, οι Καριώτες έριξαν βράχους και δέντρα στην είσοδο για να μη γίνει ορμητήριο πειρατών. Κλείνοντας ο όρμος, τα νερά του ποταμού δυσκολεύονταν ολοένα περισσότερο να βρουν διέξοδο στη θάλασσα. Σε κάποια τρομερή κατεβασιά έπεσαν πάνω στη νότια (εσωτερική) γωνία του μόλου και τη γκρέμισαν, καβάλησαν το κρηπίδωμα και κλόνισαν το ναό από τα θεμέλια. Τέτοιες μεγάλες πλημμύρες διασώζει η προφορική παράδοση πως έγιναν τον 19ο αιώνα όταν οι Ραχιώτες αποψίλωσαν τις πλαγιές του Φαραγγιού για να κάνουν κάρβουνα.

Το τέλος του ναού

Η ίδια προφορική παράδοση ανέφερε ωστόσο ότι, παρ' όλες τις πλημμύρες, ως το 1840 ο ναός ήταν ακόμα σε αρκετά καλή κατάσταση (“τοίχοι πάνω απ' ένα μπόι ύψος, με κολόνες και αγάλματα”). Εκείνα τα χρόνια επισκέπτεται την Ικαρία ο Γερμανός αρχαιολόγος Ludwig Ross που καταγράφει αρχαιότητες στο Αιγαίο. Έχει διαβάσει τους αρχαίους συγγραφείς και αναζητά κάποιο ναό. Δεν τον βρίσκει στη νότια πλευρά, γι' αυτό θέλει να δει και το βόρειο μέρος. Αλλά τα μελτέμια τον εμποδίζουν να κάνει το γύρο με βάρκα, ενώ όταν του λένε να περάσει τον Αθέρα με τα πόδια, δεν βρίσκει υποζύγια. Τι ατυχία!

Αν ο Ross είχε περάσει στη Μεσαριά ή στις Ράχες θα μάθαινε σίγουρα για το Να. Θα έβλεπε το ναό και θα μας έδινε μια πλήρη περιγραφή. Ίσως ακόμα κατάφερνε με το κύρος και την παρουσία του να αποτρέψει την καταστροφή που έγινε λίγα χρόνια μετά. Όταν έκτιζαν την εκκλησία του Χριστού, αντιμετωπίζοντας έλλειψη ασβέστη και πιθανώς ωθούμενοι από αγράμματους και θρησκόληπτους κληρικούς, οι Ραχιώτες κατεδάφισαν το ναό. Πήραν όσα μαρμάρινα στελέχη χρειάστηκαν για την οικοδομή και έλιωσαν το υπόλοιπο μάρμαρο σε καμίνια. Η χειρότερη απώλεια ήταν τα αγάλματα. Αργότερα Μικρασιάτες που εγκαταστάθηκαν στην Ικαρία, μαθαίνοντας το περιστατικό, ρωτούσαν σοκαρισμένοι γιατί δεν κράτησαν τουλάχιστον τα αγάλματα. Οι ντόπιοι απαντούσαν ότι οι πρωτεργάτες της καταστροφής τους έλεγαν: “Δεν βλέπετε πως κοιτούν; Απ' όποια μεριά κι αν πας, σε κοιτούν. Είναι δαίμονες!”

Οι λεπτομέρειες του εγκλήματος αποκαλύφθηκαν έναν αιώνα αργότερα, το 1938, στον Λέοντα Πολίτη. Ο αρχαιολόγος δεν βρίσκει ναό, ούτε καν ερείπια, παρά μόνο το ασβεστοκάμινο και γύρω-γύρω καμένα μάρμαρα. Παρά την απογοήτευσή του, ωστόσο, ο Πολίτης σε λίγες μόνο μέρες διεξάγει μια υποδειγματική ανασκαφή. Κάνει τομές, εντοπίζει, αποτυπώνει, χρονολογεί, συγκεντρώνει ευρήματα. Και επιβεβαιώνει επιτέλους ότι ο Νας ήταν η θέση του ναού της Ικαρίας Αρτέμιδος που ανέφεραν οι αρχαίες πηγές. Φεύγοντας, άφησε τα ευρήματά του στις Ράχες. Σκόπευε να ξανάρθει, δυστυχώς όμως σε λίγο ξέσπασε ο πόλεμος. Ένα μέρος των ευρημάτων κλάπηκε από τους Ιταλούς στη διάρκεια της κατοχής, τα πιο σημαντικά όμως σώθηκαν και εκτίθενται σήμερα στο μουσείο του Κάμπου. Η κατασκευή αυτού του όμορφου μικρού μουσείου που έγινε με λίγα χρήματα απ' την Αμερική και μπόλικη προσωπική εργασία των κατοίκων, ίσως ξέπλυνε λίγη απ' τη ντροπή για την κατεδάφιση του ναού.

Υπάρχουν ακόμα αρχαία;

Αν υπάρχει κάτι, αυτό θα είναι στη θάλασσα. Αλλά πώς θα είναι; Το 1967 όταν ήμουν παιδί στον Αρμενιστή, μετά από μια μεγάλη φουρτούνα, αφού τραβήχτηκαν τα νερά, μάθαμε ότι φάνηκε στο βυθό του Να ένα άγαλμα. Στις Ράχες τότε παραθέριζε ένας Αμερικανός αρχαιολόγος που ενθουσιάστηκε και οργάνωσε την ανάσυρση. Βουτηχτές ανέβασαν στη βάρκα μια Ιωνική Κόρη, ακέφαλη, με ωραίο χιτώνα και τις περίφημες πτυχές. Μπορεί κανείς να τη δει σήμερα στο μουσείο του Κάμπου. Είναι απελπιστικά διαβρωμένη από τη θάλασσα και την τριβή με τα χαλίκια. Με βάση αυτό, ο πατέρας μου πίστευε ότι οτιδήποτε άλλο βρισκόταν στο βυθό του Να θα ήταν στην ίδια κατάσταση, δηλαδή, σχεδόν άμορφο.

Η αρχαιολογική σημασία του Να

Οι τουρίστες απορούν. Μια αρχαιολογική περιοχή χωρίς αρχαιότητες; Χωρίς έστω μια κολόνα, ένα σπόνδυλο, ένα κιονόκρανο; Από ψηλά ο μόλος του αρχαίου λιμανιού δεν διαφέρει απ' τις ξερολιθιές, κι οι καφέ πέτρες της βάσης του ναού μοιάζουν με σκαλιά στο πουθενά -χωρίς νόημα. Δεν υπάρχει τίποτα, και όμως αφού κατέβουν οι τουρίστες, επιστρέφουν οι περισσότεροι πολύ ικανοποιημένοι. Γιατί;

Είναι το τοπίο. Το οποίο, χάρη στην έγκαιρη ανακήρυξη της περιοχής σε αρχαιολογική ζώνη, παρέμεινε σχεδόν ανέπαφο -χωρίς οικοδομές, χωρίς δρόμους- περίπου στη μορφή που είχε την αρχαία εποχή. Είναι το φαράγγι, άγριο κι απόκρημνο, κι ο όρμος, άγριος κι αυτός, όμως και τα δυο μαζί μια ζεστή αγκαλιά. Είναι το τοπίο που διάλεξαν οι Κάρες και έκαναν κρυψώνα, ιερό και ορμητήριο. Το τοπίο που ενέπνευσε τους Ίωνες και το αφιέρωσαν σε μια μεγάλη θεά. Η αρχαιολογική σημασία του Να βρίσκεται στα μορφολογικά χαρακτηριστικά, εκείνα που οι αρχαίοι με το αλάνθαστο αισθητήριο τους εντόπισαν και αξιοποίησαν με τον καλύτερο τρόπο. Η μαγεία και η ιερότητα δεν οφειλόταν στο ναό. Αντιθέτως, ο ναός ήταν επακόλουθο της μαγείας και της ιερότητας του τόπου. Γι' αυτό, κι αν χάλασε ο ναός, κι αν έλιωσαν τα αγάλματα, η μαγεία και η ιερότητα παρέμειναν. Ο Νας είναι ένα “αρχαίο τοπίο” που διατηρήθηκε ως τις μέρες μας.

(Η υποθετική αναπαράσταση του Να τον 5ο αιώνα π.Χ., καθώς και τα περισσότερα στοιχεία είναι από το βιβλίο “Αρχαία Ικαρία” του καθηγητή Α. Παπαλά, εκδ. 2002)

Άγγελος Καλοκαιρινός για το ikariamag

επιστροφή

Για τις υποχρεώσεις της Digea και την ανυπαρξία τηλεοπτικού σήματος στην Ικαρία-

Χρηματοδότες των καναλαρχών δεν επιτρέπεται να γίνουμε

ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ – ΓΟΝΙΜΗ ΓΡΑΜΜΗ

24 Φεβρουαρίου 2015

Εισήγηση Αγλαΐας Κυρίτση, επικεφαλής της παράταξης

Βόρειο Αιγαίο – Γόνιμη Γραμμή

κατά τη συζήτηση στο Π.Σ. Βορείου Αιγαίου του θέματος: «Παροχή υπηρεσιών ψηφιακού τηλεοπτικού σήματος σε περιοχές του Βορείου Αιγαίου»

Η Παράταξή μας πληροφορήθηκε από τα τοπικά μέσα ότι η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου εξέδωσε δελτίο τύπου, δια του οποίου μας πληροφορεί ότι έχει κατατεθεί πρόταση με τίτλο «Υπηρεσίες ψηφιακού τηλεοπτικού σήματος σε περιοχές της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου» συνολικού προϋπολογισμού 593.800 ευρώ, στο πλαίσιο σχετικής Πρόσκλησης του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ψηφιακή Σύγκλιση 2007-2013». Στο Δελτίο Τύπου αναφέρεται επίσης:

«Στόχος της πρότασης είναι η παροχή υπηρεσιών ψηφιακού τηλεοπτικού σήματος σε αρκετές περιοχές οι οποίες δεν καλύπτονται επαρκώς έως καθόλου από το νέο τηλεοπτικό σήμα, μετά την 5η Σεπτεμβρίου 2014 όπου και έγινε μετάβαση από την αναλογική τηλεοπτική εκπομπή σε ψηφιακή, έτσι ώστε 26.000 περίπου κάτοικοι των ακριτικών περιοχών της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου να αποκτήσουν και αυτοί πρόσβαση στο νέο ψηφιακό σήμα.

Η καταγραφή των αναγκών έγινε με βάση τους χάρτες κάλυψης του παρόχου του τηλεοπτικού ψηφιακού σήματος καθώς και τις επισημάνσεις των Δήμων.

Στο πλαίσιο του έργου θα γίνει η προμήθεια και εγκατάσταση του απαραίτητου εξοπλισμού».

Πριν καταθέσουμε την πρότασή μας θα θέλαμε να σημειώσουμε τα εξής:

Η ψηφιακή τηλεόραση δόθηκε σε μία ιδιωτική κοινοπραξία, την DIGEA, στην οποία συμμετέχουν τα κανάλια MEGA, ANT1, ALPHA, ΣΚΑΪ, STAR, ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ TV. Η ανάθεση έγινε μετά από μία «δημοπράτηση» της οποίας οι προδιαγραφές είχαν φωτογραφικές διατάξεις, όπως έχει καταγγελθεί από σωρεία δημοσιευμάτων αλλά και στο Κοινοβούλιο, με αποτέλεσμα να προσέλθει στην κατ' επίφαση δημοπράτηση μόνον μία εταιρεία, η DIGEA. Αντί να ακυρωθεί η δημοπράτηση, όπως γίνεται πάντα σε διαγωνισμούς δημοσίου συμφέροντος και να επαναληφθεί με στόχο την ευρύτερη συμμετοχή, δόθηκαν οι συχνότητες ψηφιακής τηλεόρασης (εθνικής και περιφερειακής εμβέλειας) στην DIGEA, με την τιμή εκκίνησης, έναντι του αστείου ποσού των 18,3 εκατομμυρίων ευρώ για τα επόμενα 15 έτη!

Έτσι, ανακηρύχθηκε πάροχος δικτύου ψηφιακής τηλεόρασης η DIGEA και πιστεύαμε ότι με δικά της έξοδα θα είχαμε τουλάχιστον ψηφιακή τηλεόραση και στην περιοχή μας, στο Βόρειο Αιγαίο. Αλίμονο, όμως… Στις 5/9/2014 που έγινε η ψηφιακή μετάβαση διαπιστώσαμε ότι πολλές περιοχές μας είχαν απόλυτο μαύρο στις οθόνες τους. Αναμέναμε ότι ο πάροχος δικτύου θα αναλάμβανε να καλύψει με δαπάνες του αυτά τα κενά, ως όφειλε.

Αντ' αυτού, έρχεται η Περιφέρεια να πληρώσει για να καλύψει τις υποχρεώσεις του παρόχου δικτύου, της DIGEA. Να γίνει δηλαδή χορηγός και χρηματοδότης μιας ιδιωτικής εταιρείας που δεν είναι συνεπής προς τις υποχρεώσεις της, φορτώνοντας τα κόστη στους πολίτες της περιφέρειας.

Και μην μας απαντήσει κανείς ότι εκμεταλλεύεστε ευρωπαϊκά κονδύλια, γιατί τα ευρωπαϊκά κονδύλια είναι χρήματα του ελληνικού λαού που τα έχει αποδώσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση και επιστρέφουν με τη μορφή προγραμμάτων για να χρηματοδοτηθούν επείγουσες, ουσιαστικές και αναπτυξιακές δράσεις και όχι για να χρηματοδοτούνται οι υποχρεώσεις των υπερχρεωμένων μεγαλοκαναλαρχών.

Επίσης, επισημαίνουμε ότι στο επιχειρησιακό πρόγραμμα που επικαλείσθε, υπάρχει ίδια συμμετοχή 15% (1). Χρηματοδοτείται δηλαδή από ευρωπαϊκά κονδύλια το 85% και η περιφέρεια συνεισφέρει άμεσα το 15%.

Ακόμα, ζητάτε να σας διατεθούν 593.800 €, όταν το συνολικό πρόγραμμα για όλες τις ακριτικές περιφέρειες (και είναι πολλές) προβλέπει συνολική χρηματοδότηση 900.000 €. (2)

Θα σας εγκρίνουν λοιπόν πολύ λιγότερα και τα υπόλοιπα θα τα πληρώσουν στην DIGEA απευθείας οι κάτοικοι της περιφέρειάς μας, σαν ένα νέο χαράτσι. Και δεν θα πληρώσουν μόνον αυτά, αλλά θα πληρώνουν κάθε χρόνο τη λειτουργία (ενοίκιο χώρου, ρεύμα, κ.λπ.), τις επισκευές και τη συντήρησή τους. Αυτά γιατί τα κρύβετε από τον κόσμο;

Όπως κρύβετε και τις υποχρεώσεις της DIGEA, η οποία θα έπρεπε να φροντίσει να έχουν σήμα όλοι οι πολίτες αυτής της χώρας. Ακόμα και στη χαριστική σύμβαση της DIGEA με την προηγούμενη κυβέρνηση αναφέρεται ότι είναι υποχρεωμένη να καλύψει το 95% του πληθυσμού σε κάθε περιοχή (3). Εσείς οι ίδιοι λέτε, ότι 26.000 συμπολίτες μας της περιφέρειας δεν έχουν σήμα (είναι πολύ περισσότεροι). Αυτός ο αριθμός αντιστοιχεί τουλάχιστον στο 13% του πληθυσμού του Βορείου Αιγαίου και όχι στο 5% ακόμα και αν συμπεριλάβουμε τη Σάμο και την Ικαρία οι οποίες (για άγνωστους λόγους) ενοποιήθηκαν τηλεοπτικά με τα Δωδεκάνησα. Γιατί δείχνετε υπερβάλλοντα ζήλο να χρηματοδοτήσετε την DIGEA, ακόμα και για τις συμβατικές της υποχρεώσεις;

Ρωτάμε επίσης, γιατί δεν ενημερώθηκε το Περιφερειακό Συμβούλιο για τη «χορηγία» αυτή στους μεγαλοκαναλάρχες; Πότε προλάβατε και κάνατε τη μελέτη για την κατάθεση της πρότασης; Η προθεσμία για τις αιτήσεις στο πρόγραμμα στο οποίο αναφέρεστε ξεκίνησε στις 29/9 και έληξε στις 14/11/2014 (2). Ποιος είναι ο «απαραίτητος εξοπλισμός» και πώς έγινε η κοστολόγησή του; Μήπως πήρατε έτοιμο τον (παραφουσκωμένο) προϋπολογισμό από την DIGEA; Θα κάνετε διαγωνισμό για την προμήθειά του; Πού θα τοποθετηθεί αυτός ο εξοπλισμός με αναμεταδότες και κεραίες; Μήπως σε κατοικημένες περιοχές και σε ποια σημεία; Ποια μέτρα έχετε πάρει για την προστασία των κατοίκων από ακτινοβολία; Υπάρχουν άδειες για τις κεραίες αυτές; Απαιτούμε να μας δοθεί η αναλυτική μελέτη που έγινε (τεχνική, οικονομική, περιβάλλοντος και προστασίας της υγείας των συμπολιτών μας) πριν την κατάθεση της πρότασης, όπως οφείλατε.

Και κάτι τελευταίο, για να έχετε μια ένδειξη τί είναι η DIGEA, την οποία χρηματοδοτείτε: Για τη μία συχνότητα περιφερειακής εμβέλειας της Περιφερειακής Ζώνης 11, στην οποία ανήκει και το Βόρειο Αιγαίο (μαζί με τη Σάμο, Ικαρία και τα Δωδεκάνησα), η Digea πλήρωσε στο κράτος για 15ετή εκμετάλλευση, μόνον 39.000 €, που σημαίνει 2.600 € το χρόνο, δηλαδή 217 € το μήνα. Ούτε ενοίκιο γκαρσονιέρας. Ξέρετε πόσα ζητάει το μήνα από κάθε ένα από τα 8 περιφερειακά κανάλια που θα στριμώξει με φτωχή ποιότητα στη μία αυτή συχνότητα; 2.000 € το μήνα, δηλαδή 16.000 € και από τα οκτώ. Θα πληρώνει δηλαδή η Digea κάθε μήνα 217 € και θα εισπράττει 16.000 €, μόνο από τα περιφερειακά μας κανάλια! Αυτούς θέλετε να χρηματοδοτήσετε!

Με βάση τα πιο πάνω και με δεδομένο ότι έχουμε μια νέα κυβέρνηση ως παράταξη προτείνουμε τα εξής:

Πρώτον, να διεκδικήσουμε τη συνέχεια της εκπομπής αναλογικού σήματος, αφού και με βάση τις εξαγγελίες της κυβέρνησης, όλο το πλαίσιο θα επανεξεταστεί. Θα γίνει επανέλεγχος της σύμβασης με τη DIGEA και θα αναζητηθούν ευθύνες, τόσο ως προς την ανάθεση, κάτι που αφορά καθαρά τις ευθύνες της τότε κυβέρνησης και της τότε ηγεσίας του αρμόδιου υπουργείου Μεταφορών Υποδομών και Δικτύων, τη Γενική Γραμματεία τηλεπικοινωνιών, αλλά και τις ευθύνες της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ), όσο και ως προς την μη τήρηση από τη μεριά της DIGEA των συμβατικών της υποχρεώσεων, με δεδομένο, όπως είπα και πιο πάνω, ότι, μεταξύ άλλων, θα έπρεπε το ψηφιακό σήμα να καλύπτει το 95% του πληθυσμού.

Μέχρι, λοιπόν, να ολοκληρωθούν άμεσα όλοι οι απαραίτητοι έλεγχοι προτείνουμε η Περιφέρεια να αποσύρει το αίτημα συμμετοχής στο συγκεκριμένο πρόγραμμα, το οποίο καταλήγει να αποτελεί χρηματοδότηση των συμβατικών υποχρεώσεων μιας ιδιωτικής επιχείρησης. Προτείνουμε να διεκδικήσει σε συνεργασία με τους δημάρχους του Βορείου Αιγαίου να συνεχιστεί η εκπομπή αναλογικού σήματος, αφού και χρηματοδότες των καναλαρχών δεν επιτρέπεται να γίνουμε, αλλά και οι κάτοικοι της ακριτικής μας περιοχής δεν μπορούν να μείνουν χωρίς τηλεόραση.

(1) Απόφαση Ευρ. Επιτροπής για το πρόγραμμα Ψηφιακή Σύγκλιση (συγχρηματοδότηση 85%)

http://www.digitalplan.gov.gr/resource-api/dipla/contentObject/dcace663-5b4e-4eea-b743-910f872ada41/content

(2) Πρόσκληση 52.1 - Υπηρεσίες ψηφιακού τηλεοπτικού σήματος σε ακριτικές Περιφέρειες Αμιγούς Σύγκλισης του Ε.Π. Ψ.Σ.

http://digitalplan.gov.gr/portal/resource/Prosklhsh-52A-Yphresies-Pshfiakou-Thleoptikou-Shmatos-se-akritikes-perifereies-amigous-sygklishs-toy-ep-ps

(3) Χορήγηση συχνοτήτων στην Digea ΦΕΚ 1693/Β/25-6-2014 (τροποποίηση) (Βλέπε άρθρο 6, παρ. 1 και 2)

(http://www.eett.gr/opencms/export/sites/default/admin/downloads/telec/apofaseis_eett/kanonistikes_apofaseis_eett/AP716-003.pdf

επιστροφή

Ελλάδα και Ικαρία: Ηλεκτρική Ενέργεια για ποιον;

Του ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ, Εργαζόμενου στον Τ.Σ.Π Ικαρίας

17/05/2014

Πρόσφατα κατατέθηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο για τη δημιουργία της λεγόμενης «μικρής ΔΕΗ», Η συγκυβέρνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ προωθεί με βήμα ταχύ την παραπέρα ιδιωτικοποίηση ενός ακόμη σημαντικού δημόσιου περιουσιακού στοιχείου. Πρόκειται στην ουσία για την ολοκλήρωση ενός σχεδιασμού που έχει ξεκινήσει εδώ και χρόνια και προβλέπει τη σταδιακή παράδοση του τομέα παραγωγής ηλεκτρικής Ενέργειας σε ιδιωτικούς μονοπωλιακούς ομίλους, σύμφωνα με τα όσα επιτάσσει η ευρωενωσιακή πολιτική «απελευθέρωσης» της αγοράς Ενέργειας.
Το κυβερνητικό σχέδιο ιδιωτικοποίησης προβλέπει τη δημιουργία της «μικρής ΔΕΗ», η οποία θα «προικοδοτηθεί» με μονάδες ηλεκτροπαραγωγής από λιγνίτη, φυσικό αέριο και υδροηλεκτρικά που «προσεγγίζουν» - όπως αναφέρει το νομοσχέδιο - στο 30% του παραγωγικού δυναμικού της σημερινής ΔΕΗ και της πελατειακής βάσης της. Η νέα εταιρεία θα λειτουργεί προσωρινά ως θυγατρική της μητρικής εταιρείας, ενώ στη συνέχεια θα πουληθεί μέσω διεθνούς διαγωνισμού.
Τα σχέδια αυτά είναι από τις τελευταίες πράξεις στην πορεία απελευθέρωσης – ιδιωτικοποίησης του τομέα της ενέργειας. Δεν είναι αποτέλεσμα της μνημονικής πολιτικής ή της «εκδικητικής» εμμονής της τρόικας, όπως διατείνονται οι «αντιμνημονιακές δυνάμεις», ο Σ.Ε.Β, τα Μ.Μ.Ε και οι παπαγάλοι τους.
Τα μνημόνια απλώς την επιταχύνουν. Ας θυμηθούμε ότι η πορεία αυτή ξεκινά από την συνθήκη του Μάαστριχτ (που διασφάλιζε την ελευθερία κίνησης κεφαλαίου, εργασίας, εμπορευμάτων στο εσωτερικό της ΕΕ), της οποίας τέκνο αποτέλεσε η «απελευθέρωση» του τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, συνθήκη που την ψήφισαν στην βουλή το ΠΑΣΟΚ, η ΝΔ ,ο ΣΥΡΙΖΑ και τα κόμματα που έχουν προέλθει από αυτά. Οι πραγματικές προθέσεις της κυβέρνησης, της Κομισιόν και των ενεργειακών επιχειρηματικών ομίλων είναι φανερές και ξεκάθαρες. Θέλουν όλα να τα αγοράζουν και να τα πουλάνε, για να κερδίζουν.
Η «ευαισθησία» που δείχνουν για το ρεύμα προς τις «ευπαθείς κοινωνικές ομάδες» είναι υποκριτική όταν:
• Τον τελευταίο χρόνο οι αυξήσεις στο ρεύμα έφθασαν στο 18,7% και στο 50% την τελευταία 5ετία.
• Περισσότεροι από 1.000.000 καταναλωτές κάνουν διακανονισμό του χρέους στην ΔΕΗ γιατί δεν έχουν να πληρώσουν, γίνονται 350.000 διακοπές, από τους οποίους 140.000 δεν το ξανασυνδέουν, δηλαδή μένουν στο σκοτάδι.
Την ίδια στιγμή που εργαζόμενοι και άνεργοι μένουν χωρίς ρεύμα λόγω αδυναμίας πληρωμής, η κυβέρνηση δίνει σχεδόν τσάμπα ρεύμα και χαρίζει χρέη σε βιομήχανους και μεγαλοεπιχειρηματίες.
Αυτή είναι η «ανάπτυξη» που ευαγγελίζονται ΕΕ, μεγαλοεργοδότες και τα κόμματα του ευρωμονόδρομου. «Ανάπτυξη» θεωρούν να πλουτίζουν οι μεγαλοξενοδόχοι, οι εφοπλιστές, τα πολυκαταστήματα, και οι εργαζόμενοι να ζουν με ανεργία, με μισθούς πείνας, στην εξαθλίωση και το σκοτάδι.
«Ανάπτυξη» γι αυτούς είναι το ρεύμα από κοινωνικό αγαθό να μετατραπεί σε εμπόρευμα και σε πεδίο κέρδους.
Το λαϊκό κίνημα έχει τη δύναμη να εμποδίσει και να ανατρέψει αυτή την πολιτική αν αντιπαρατεθεί με τον πυρήνα της, με την στρατηγική της ιδιωτικοποίησης, της ανταγωνιστικότητας, της καπιταλιστικής ανάπτυξης.
Για να υπηρετήσει ο ενεργειακός σχεδιασμός τη λαϊκή ευημερία πρέπει να απαλλαγεί απ’ τους νόμους της αγοράς, τους νόμους του καπιταλιστικού κέρδους.
Δεν μπορούν να συνυπάρξουν δικαιώματα των εργαζόμενων και των λαϊκών στρωμάτων με την ιδιωτικοποίηση του ενεργειακού τομέα. Αντίθετα η ολοκλήρωση της ιδιωτικοποίησης θα πυροδοτήσει την περαιτέρω ανατροπή των εργασιακών μας δικαιωμάτων (υπάρχει πείρα από το τι εφαρμόζεται σήμερα σε άλλες επιχειρήσεις) και θα κάνει το ρεύμα για τον ελληνικό λαό ακόμα πιο ακριβό και απρόσιτο.

ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΗΣ για τη ΛΑΙΚΗ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ
• Να αποκατασταθεί άμεσα η παροχή του ηλεκτρικού ρεύματος σε κατοικίες εργατικών - λαϊκών οικογενειών που αδυνατούν να πληρώσουν τους λογαριασμούς της ΔΕΗ, (ιδιαίτερα στους ανέργους, στους χιλιάδες απλήρωτους και ανασφάλιστους, στις οικογένειες που ζούνε στο όριο ή κάτω από το όριο της φτώχειας, στα νέα ζευγάρια, στα άτομα με ειδικές ανάγκες, στους χρόνια πάσχοντες, στους υπερήλικους, στις πολύτεκνες λαϊκές οικογένειες, στους αυτοαπασχολούμενους που βρίσκονται στα πρόθυρα χρεοκοπίας).
• Να απαγορευτεί η διακοπή της παροχής του ηλεκτρικού ρεύματος στις κατοικίες των εργατικών - λαϊκών οικογενειών .
• Άμεσα να υπάρξει δραστική μείωση των τιμολογίων της ΔΕΗ.
• Να καταργηθούν οι φόροι και τα χαράτσια που υπάρχουν στα τιμολόγια.

ΓΙΑ ΤΙΣ 110 Α/Γ ΣΤΗΝ ΙΚΑΡΙΑ
Στις 15/7/2011 η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας αποφάσισε να παραχωρήσει άδεια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από αιολικό σταθμό στην Ικαρία στην εταιρία ΙΚΑΡΟΣ- ΑΝΕΜΟΣ ΑΕ συμφερόντων του ομίλου Μυτιληναίου.
Πρόκειται για μια γιγαντιαία εγκατάσταση αφού προβλέπεται να τοποθετηθούν 110 ανεμογεννήτριες με συνολική ισχύ 330 MW. Θα καταλάβουν και θα εκτείνονται σχεδόν σε ολόκληρη κορυφογραμμή της Ικαρίας.
Η κυβερνητική πολιτική για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε) εντάσσεται στο πλαίσιο της γενικότερης πολιτικής της κυβέρνησης για «απελευθέρωση» και ιδιωτικοποίηση του τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας που προωθείται με σειρά νομοθετημάτων και νομοθετικό πλαίσιο, τέτοιο που να εξασφαλίζει στο μεγάλο κεφάλαιο όρους και προϋποθέσεις εγγυημένης και απρόσκοπτης κερδοφορίας. Το Χωροταξικό Πλαίσιο των Α.Π.Ε (2008) και το νομοσχέδιο Επιτάχυνσης των Α.Π.Ε (2009) επιδιώκουν να μετατρέψουν τη χώρα μας σε ένα τεράστιο αιολικό πάρκο.
Η σκοπιμότητα του έργου είναι ξεκάθαρη: Εκμετάλλευση του αιολικού δυναμικού του νησιού μας και εγγυημένη πώληση της παραγόμενης ενέργειας μέσω της διασύνδεσης σε υψηλότατες τιμές για σίγουρα υπερκέρδη.
Μια τέτοια επένδυση θα πλήξει ανεπανόρθωτα τις περιοχές όπου θα εγκατασταθεί ο βιομηχανικός αιολικός σταθμός, τα βουνά μας δηλαδή, αλλοιώνοντας με μη αναστρέψιμο τρόπο την ιστορική, αρχαιολογική, οικολογική φυσιογνωμία τους, διώχνοντας αγρότες, κτηνοτρόφους, μελισσοκόμους, αλλάζοντας τις χρήσεις γης και δημιουργώντας ένα δαιδαλώδες πλέγμα δρόμων και δικτύων που θα επιταχύνει το φαινόμενο της ερημοποίησης.
Η κατασκευή του αιολικού πάρκου θα απαιτήσει και δίκτυα διασύνδεσης- νέα δίκτυα υψηλής τάσης- σχέδιο που σημαίνει εκατοντάδες κολώνες και πολλές δεκάδες χιλιόμετρα καλωδίων να κατακλύζουν τα βουνά μας. Άρα, πρόσθετη περιβαλλοντική υποβάθμιση και τέλος σοβαρές απώλειες ενέργειας λόγω των μακρινών αποστάσεων μεταφοράς.
Από την άλλη όσο περισσότερα αιολικά «πάρκα» κατασκευάζονται, τόσο περισσότερες υποστηρικτικές, δηλαδή συμβατικές μονάδες, απαιτούνται.
Και έτσι ενώ οι προπαγανδιστές των αιολικών πάρκων μιλούν για εκπομπές μικρότερων ποσοστών διοξειδίου του άνθρακα, στην πραγματικότητα η παράλληλη υπολειτουργία των εφεδρικών μονάδων θα κοστίζει περισσότερο οικονομικά και θα επιβαρύνει περιβαλλοντικά, αφού τελικά δεν θα εξοικονομούνται μικρότερα ποσά διοξειδίου του άνθρακα! Όπου υπήρξε μαζική κατασκευή ανεμογεννητριών δεν προέκυψε κατ’ ανάγκη και απεξάρτηση από συμβατικές μεθόδους παραγωγής ενέργειας, ουσιαστική μείωση των ρύπων ή παύση λειτουργίας των συμβατικών εγκαταστάσεων.
Ακούγονται επιχειρήματα υπέρ της «επένδυσης», για την «πράσινη ενέργεια» και την προστασία του περιβάλλοντος. Αλλά η αλήθεια είναι ότι με τις υπάρχουσες μονάδες και το υπό κατασκευή υβριδικό στο Πέζι, καλύπτονται πλήρως οι τοπικές ανάγκες.
Ακούγονται επιχειρήματα για τις θέσεις εργασίας και εννοούνε μερική απασχόληση, ανασφάλιστη και απλήρωτη εργασία, μισθούς πείνας και συμβάσεις με καθεστώς δουλοπαροικίας. Το αιολικό «πάρκο» όχι μόνο θα προσφέρει ελάχιστη απασχόληση, αλλά θα απειλήσει με μείωση των θέσεων εργασίας στον Τουρισμό εξαιτίας της αρνητικής επίδρασης που θα έχει στο φυσικό και πολιτισμικό τοπίο.
Για παράδειγμα, στην Δανία είχαν μείωση του τουρισμού κατά 40% !
Ακούγονται επιχειρήματα για τα λεγόμενα «ανταποδοτικά τέλη» από τους επενδυτές των ανεμογεννητριών προς το δήμο.
Ας μας απαντήσουν οι υπέρμαχοι αυτής της «επένδυσης»:
• Σε ποιο μέρος της Ελλάδας η τοπική κοινωνία ωφελήθηκε οικονομικά από τέτοιου είδους έργα ;
• Σε ποιο μέρος της Ελλάδας η παραγόμενη ενέργεια από ΑΠΕ διανέμεται δωρεάν ή έστω με χαμηλή τιμή της kwh ;
Μπροστά στην αντίθεση που εκφράζει απέναντι στο έργο η πλειοψηφία των κατοίκων της Ικαρίας, η εταιρεία σιωπά αποκρύβοντας κάθε πληροφορία που αφορά την εξέλιξη της υπόθεσης, με αποτέλεσμα, το συγκεκριμένο έργο να μοιάζει "παγωμένο". Ωστόσο το ζήτημα δεν έχει τελειώσει για 2 βασικούς λόγους:
➢ Τους ενεργειακούς σχεδιασμούς από τους ομίλους που ασχολούνται με την ενέργεια τόσο στην περιοχή του Αιγαίου, όσο και στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Οι πολεμικές συρράξεις, με τις ευλογίες της Ε.Ε, του ΝΑΤΟ, των ΗΠΑ, της Ρωσίας, επιβεβαιώνουν τους σχεδιασμούς αυτούς.
➢ Την στάση της απερχόμενης διοίκησης του Δήμου Ικαρίας: Που δεν πήρε ξεκάθαρη θέση κατά του έργου, που αναλώθηκε μόνο στο να ζητήσει με προσφυγή στη ΡΑΕ τον φάκελο του έργου, -το περιεχόμενου του οποίου ουδέποτε κοινοποιήθηκε στον ικαριακό λαό- που αγνόησε να ενημερώσει το σύνολο των φορέων αλλά και των πολιτών για την πορεία αυτής της «επένδυσης», που «έπεσε από τα σύννεφα» στις επίσημες καταγγελίες για ύπαρξη καταμετρητών αιολικού δυναμικού στα βουνά της Ικαρίας, που διαλαλούσε ότι πρέπει πρώτα « να δούμε και τα θετικά αυτού του έργου καθώς και τα οικονομικά οφέλη προς τον Δήμο και βλέπουμε…», την ίδια ώρα που θεωρούσε τις αντιδράσεις των πολιτών και φορέων του νησιού «φαιδρότητες»!
Σχετικά με την «φιλολογία» που αναπτύσσεται από συγκεκριμένους συμπατριώτες μας για την απραξία των τριών δήμων της Ικαρίας που γνώριζαν το ενδιαφέρον της εταιρείας ΙΚΑΡΟΣ ΑΝΕΜΟΣ Α.Ε (ή ότι ακόμα και συμφώνησαν παραχωρώντας δημοτικές εκτάσεις).
Τονίζουμε κατηγορηματικά πως οι διαδώσεις αυτές δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα και εντάσσονται στην γνωστή το τελευταίο διάστημα πρακτική διάδοσης ανυπόστατων φημών ως γεγονότων, με αποκλειστικό σκοπό να αποπροσανατολίσουν από το κυρίαρχο αυτή την στιγμή ζήτημα, την αντιμετώπιση της επίθεσης επιχειρηματικών συμφερόντων στην Ικαρία και το φυσικό της περιβάλλον.
Για την ιστορία να αναφέρουμε πως στην δημοτική περίοδο 2007-10 στα δημοτικά συμβούλια τις Ικαρίας κατατεθήκαν δυο προτάσεις από επιχειρηματικούς ομίλους που δραστηριοποιούνται στις ΑΠΕ (μια στις Ράχες και μια στον Άγιο Κήρυκο) οι οποίες απορρίφθηκαν με τις ψήφους των παρατάξεων που συγκρότησαν στην συνέχεια την Λαϊκή Συσπείρωση Ικαρίας.
Αφού θυμίσουμε ότι η Λαϊκή Συσπείρωση άνοιξε αυτό το ζήτημα καλώντας σε έκτακτη σύγκληση του δημοτικού συμβουλίου (τον Ιούλιο του 2011), επανήλθε με παρέμβαση της στο δημοτικό συμβούλιο (τον Μάιο του 2013) για την τοπογράφηση του ορεινού όγκου του νησιού. Ξεκαθαρίζουμε για άλλη μια φορά τη θέση μας πως είμαστε κάθετα αντίθετοι στο ενδεχόμενο να υλοποιηθεί η σχεδιαζόμενη επένδυση του ομίλου Μυτιληναίου. Τονίζοντας πως σε καμία περίπτωση δε συναινούμε στην υποθήκευση των ζωών των δικών μας αλλά και των παιδιών μας. Σε αυτή την κατεύθυνση θα κάνουμε ότι περνάει από το χέρι μας ώστε να εμποδίσουμε την πραγματοποίηση αυτής της καταστροφικής «επένδυσης».

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΨΗΦΟΥ
Το πραγματικό συμφέρον του λαού βρίσκεται στην πρόταση διεξόδου του ΚΚΕ, για τον άλλον δρόμο ανάπτυξης, προς όφελος των εργαζομένων και του τόπου.
Καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη της κοινωνίας, θα παίξει ο ενιαίος αποκλειστικά κρατικός φορέας παραγωγής, προμήθειας και διάθεσης κάθε μορφής ενέργειας, μαζί και ηλεκτρικής, ως μηχανισμός της εργατικής εξουσίας, όπου: Οι εγχώριες ενεργειακές πηγές, οι πρώτες ύλες, τα μέσα παραγωγής, μεταφοράς και διανομής της Ενέργειας θα αποτελούν κοινωνική κρατική ιδιοκτησία, ο ενεργειακός σχεδιασμός θα μπορεί να αναπτύξει την παραγωγή και να ικανοποιεί συνδυασμένα το σύνολο των λαϊκών αναγκών, δηλαδή:
α) Τη μείωση του βαθμού ενεργειακής εξάρτησης της χώρας.
β) Την εξασφάλιση επαρκούς λαϊκής κατανάλωσης, η οποία θα κατοχυρώνει στην πράξη το ενεργειακό προϊόν ως κοινωνικό αγαθό.
γ) Τη διασφάλιση της υποδομής για την κάλυψη των αναγκών της κεντρικά σχεδιασμένης βιομηχανίας. Τη σχεδιασμένη ανάπτυξη συγκεκριμένων περιοχών και κλάδων.
δ) Την ασφάλεια των εργαζομένων του κλάδου αλλά και των οικιστικών ζωνών και γενικότερα την ισόρροπη παρέμβαση του ανθρώπου στο περιβάλλον.
Στόχος του η εξασφάλιση φτηνής και επαρκούς ενέργειας προς τους κλάδους της παραγωγής, αλλά και για τα λαϊκά νοικοκυριά. Η πρόταση του ΚΚΕ, η κοινωνικοποίηση όλων των διαθέσιμων πόρων της κοινωνίας και η κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη της χώρας προς όφελος του λαού, είναι εφικτή και αναγκαία.
Αρκεί και μέσα από τις κάλπες να γίνουν βήματα στην κατεύθυνση της αλλαγής των πολιτικών συσχετισμών, με απόλυτη καταδίκη των δυνάμεων του ευρωμονόδρομου, και αποφασιστική ενίσχυση του ΚΚΕ.
Επιλέγουμε το δύσκολο δρόμο του αγώνα. Γνωρίζουμε ότι ο δρόμος που προτείνουμε, ο δρόμος της σύγκρουσης και της ανατροπής της πολιτικής και της εξουσίας των μονοπωλίων έχει κόστος. Όμως απ' την άλλη, ο δρόμος της υποταγής οδηγεί το λαό σε τεράστιες θυσίες, χωρίς ημερομηνία λήξης.
Βαδίζουμε με αισιοδοξία γιατί είμαστε σίγουροι ότι ο λαός αργά ή γρήγορα θα κοιτάξει μπροστά. Ο λαός θα πει την τελευταία λέξη, θα αλλάξει τον αρνητικό συσχετισμό και θα βάλει τη σφραγίδα του στις εξελίξεις

ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ
Εργαζόμενος στον Τ.Σ.Π Ικαρίας
Πρόεδρος του τοπικού παραρτήματος Σάμου- Ικαρίας της Ε.ΤΕ ΔΕΗ
Υποψήφιος με την Λαϊκή Συσπείρωση στον Δήμο Ικαρίας

Πηγή: http://www.ikariamag.gr/apopseis-ilektriki-energeia-gia-poion

επιστροφή

Ικαρία: Κυρώσεις για τις παρεμβάσεις εντός ρεμάτων

11/09/2014 -

Γνωστοποιείται σε όλους τους κατοίκους της Επαρχίας, ότι όποιος επιχειρήσει παρέμβαση εντός ρέματος, αλλοίωση, ξεμπάζωμα, εργασίες, κατασκευές οι οποίες εφάπτονται με τεχνικά (γεφύρια) ή οποιαδήποτε εργασία η οποία γειτονεύει με ρεματιές, δίχως την αδειοδότηση από πλευράς τεχνικών υπηρεσιών της Αντιπεριφέρειας ή την αυτοψία των τεχνικών υπηρεσιών του Επαρχείου θα υφίσταται τις κυρώσεις.

Άμεση θα είναι η αντίδραση του Επαρχείου προς τις αρμόδιες υπηρεσίες στο Αστυνομικό Τμήμα και θα ζητείται άμεσα η παρέμβαση του εισαγγελέως.

Κανένας δεν έχει το δικαίωμα να δημιουργεί κινδύνους η επικινδυνότητα στη βατότητα του Επαρχιακού Δικτύου ή όπου αλλού μπορεί να γίνουν, ούτε επικινδυνότητα με παράνομες παρεμβάσεις στις περιουσίες των πολιτών.

Ο ΕΠΑΡΧΟΣ ΙΚΑΡΙΑΣ & ΦΟΥΡΝΩΝ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ

ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΠΑΜΦΙΛΗΣ

επιστροφή

Ορειβατικός Πεζοπορικός Σύλλογος Ικαρίας:

Πρόγραμμα Εκδρομών και Δράσεων 1ου 4μήνου 2015

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ
α) Κυριακή 1 Φεβρουαρίου: μεγάλη πεζοπορία μελών και φίλων του Συλλόγου σε όλο το μήκος της διαδρομής "Γύρος του Ράντη" (Πετροπούλι - Φραντάτο). Διάρκεια: 7 ώρες. Βαθμός δυσκολίας: Μέτριος. Ώρα συνάντησης: 8:30 πμ. Αρχηγός: Α. Καλοκαιρινός.
β) Κυριακή 8 Φεβρουαρίου: Κοπή της Πρωτοχρονιάτικης Πίτας του Συλλόγου. Υπεύθυνος: Λ. Καρούτσος.
γ) Κυριακή 15 Φεβρουαρίου: μεγάλη κυκλική πεζοπορία μελών και φίλων του Συλλόγου στη διαδρομή "Γύρος των Ραχών" (Χριστός Ραχών - Άγιος Δημήτριος - Πλατανίδι - Άγιος Πολύκαρπος - Μονή Μουντέ - Χριστός Ραχών). Διάρκεια: 6 ώρες. Βαθμός δυσκολίας: Μέτριος. Ώρα συνάντησης: 8:30 πμ. Αρχηγός: Λ. Καρούτσος.

ΜΑΡΤΙΟΣ
α) Κυριακή 1 Μαρτίου: μεγάλη κυκλική πεζοπορία μελών και φίλων του Συλλόγου στη διαδρομή "Γύρος της Ανατολικής Μεσαριάς" (Κεραμέ Ευδήλου - Δρούτσουλας - Ακαμάτρα - Κεραμέ). Διάρκεια: 6 ώρες. βαθμός δυσκολίας: Μικρός. Ώρα συνάντησης: 8:30 πμ. Αρχηγός: Ξ. Αποστολοπούλου.
β) Κυριακή 15 Μαρτίου: Ορεινή Ποδηλασία στη διαδρομή "Μονή Μουντέ - Μονή Θεοκτίστης - Κάμπος". Καιρού επιτρέποντος, η ποδηλασία μπορεί να γίνει εναλλακτικά σε μεγαλύτερο υψόμετρο, στη διαδρομή "Αμμούδια - Πέζι - Βρακάδες". Βαθμός δυσκολίας: Μέτριος. Ώρα συνάντησης: 8:30 πμ. Αρχηγός: Λ. Καρούτσος.
γ) Κυριακή 29 Μαρτίου: πεζοπορία μελών και φίλων του Συλλόγου στο ανατολικότερο, τελευταίο τμήμα του μεγάλου Μονοπατιού της Κορυφογραμμής, στη διαδρομή "Καταφύγι - Έξω Φάρος". Διάρκεια: 5 ώρες. Βαθμός δυσκολίας: Μικρός. Ώρα συνάντησης: 8:30 πμ. Αρχηγοί: Γ. Κέφαλος και Γ. Βιτσαράς.

ΑΠΡΙΛΙΟΣ
Κυριακή 19 Απριλίου: Περίπατος Βοτανογνωσίας στο "Μονοπάτι των Ξωτικών" Διάρκεια: 5 ώρες. Βαθμός δυσκολίας: Μικρός. Ώρα συνάντησης: 8:30 πμ. Αρχηγός: Λ. Τρικιριώτης.

ΕΠΙΠΛΕΟΝ:
Στη διάρκεια του τετραμήνου θα γίνονται μικρές δράσεις/εξορμήσεις σε σημεία ορειβατικού/αθλητικού/φυσιολατρικού ενδιαφέροντος για μικρές ομάδες με πρωτοβουλία και ευθύνη μελών του Συλλόγου, οι οποίες θα ανακοινώνονται λίγες μέρες νωρίτερα τηλεφωνικά και στα μέσα κοιν. δικτύωσης από τον εκάστοτε υπεύθυνο/αρχηγό της δράσης.

.ΥΠΟΨΗ ΟΤΙ:
α) Το πρόγραμμα που δημοσιεύουμε, δεν είναι περιοριστικό αλλά υπόκειται σε τροποποιήσεις λόγω καιρικών συνθηκών και ανάλογα με τον αριθμό των συμμετοχών. Ενδεχόμενες τροποποιήσεις θα ανακοινώνονται το συντομότερο δυνατό με ευθύνη του αρχηγού κάθε δράσης/εκδρομής.
β) Πέντε μέρες το αργότερο πριν κάθε δραστηριότητα του προγράμματος θα γίνεται ειδική ανάρτηση στο ιστολόγιο του Συλλόγου όπου θα περιγράφονται αναλυτικά το σχέδιο, οι λεπτομέρειες και οι απαιτήσεις κάθε εκδρομής.

Ευχαριστούμε. Σας περιμένουμε!
Το Δ.Σ.

επιστροφή

Μακροζωία και Ικαρία (στα αγγλικά)

In more recent times, Ikaria has caught the attention of American longevity expert, Dan Buettner. For more than ten years, with support from the National Geographic Society, he has named the places in the world that have come closest to cracking the secret of eternal life.

Buettner’s first so-called Blue Zones were the island of Okinawa in Japan, the town of Loma Linda in California, certain parts of Costa Rica and the hills around the province of Nuoro in Sardinia. Now, after rigorous research, he has added Ikaria to that list.

Demographers, experts from the University of Athens and teams of academics and researchers were put to work here for months.

Buettner knows very well that when a place is discovered with more than its fair share of centenarians and so starts to draw tourists, truth and fiction can quickly become blurred.

‘I wanted this study to cut through the stories and establish the facts about Ikaria’s longevity,’ he says. What they discovered was that people on Ikaria were reaching the age of 90 with two and a half times the frequency of Americans. Ikarian men, in particular, are four times as likely to reach 90, often in better health.

Ikarians also suffered less depression and a quarter of the rate of dementia. ‘On Ikaria, they stay sharp to the end,’ wrote Buettner in an article for the New York Times.

At almost 100 square miles, the mountainous island is 30 miles off the coast of Turkey.

Ikarians have tamed the landscape by growing vegetables, grains and grapes in their gardens and on terraces cut into the hillsides. This is important, as locals and experts agree that the most important keys to Ikarian longevity and good health are diet, exercise and wine.

‘The wine is very important,’ insists everyone on the island. Made from a mixture of red and white grapes, it does not contains any additives or sulphites, but has a very high alcohol content of 16 per cent and sometimes even 18 per cent — more potent than sherry! However, it’s usually drunk in small but convivial measures, and never without food.

The Ikarian diet is local, seasonal and natural. A Carrefour supermarket opened on the island three years ago, but very little processed food is consumed by the older set. They don’t eat much meat, with goat being preferred to lamb when they do.

A typical breakfast would be tea made with wild herbs and bread with local honey, plus olives and cheese. The main meal of the day is lunch: typically vegetables with pulses or beans, plus wine and bread, followed by a siesta. The light evening meal is similar to breakfast.

Of prime importance in the local diet is horta, a generic name for a selection of wild plants picked from the hillsides and made into salads in summer, or boiled and dressed with olive oil and lemon in winter.

The water the leaves are cooked in is drunk with a squeeze of fresh lemon juice. Bitter but not unpleasant, you can feel it sluicing through your body like a cleansing tide.

One night on Ikaria I had two piping hot cups of horta soup — the next day, I felt wonderful.

‘I don’t feel old, I don’t feel young, I just feel good. My mind is terrific, my legs not so good, but you have to keep going on.’

Perhaps that is the key. The vegetables and the fresh air help, of course, as does never being able to get anywhere on the island without climbing a steep hill. The flesh has to be willing, but in the end it is the spirit that counts.

That, and the ability to live a simple life and live it well.

επιστροφή

Σχόλιο: Είναι ακόμη η Ικαρία στην τρίτη θέση παγκοσμίως στη μακροζωία;

Σύμφωνα με την παγκόσμια τράπεζα το προσδόκιμο ζωής στην Ελλάδα άρχισε να πέφτει μετά το 2011, μια τάση πολύ ασυνήθιστη σε παγκόσμια κλίμακα. http://data.worldbank.org/country/greece

Την είδηση μου μετέφερε ο Κώστας Γιαννίρης και τον ευχαριστώ.

Με την παρατεταμένη κρίση της τελευταίας πενταετίας που πήρε τα χαρακτηριστικά της ανθρωπιστικής κρίσης, κάτι τέτοιο ήταν αναμενόμενο και φυσικά πολύ θλιβερό. Τώρα επιβεβαιώνεται και από την Παγκόσμια Τράπεζα.

Θα αναφέρω ένα περιστατικό υγείας που μου συνέβη, ευτυχώς ανώδυνο. Τι προάλλες πήγα να μου πάρουν αίμα στο ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ για να κάνω τρεις εξετάσεις αίματος και τελικά μου έκαναν μόνο τις δύο γιατί … ΔΕΝ ΕΙΧΑΝ ΤΑ ΕΙΔΙΚΑ ΜΠΟΥΚΑΛΑΚΙΑ για την καθίζηση αίματος! Μαθαίνω βέβαια και για διάφορα περιστατικά με το ΕΚΑΒ στην Ικαρία και στη Σάμο, αλλά και για την υποβάθμιση ορισμένων εξετάσεων που έκανε πριν το νοσοκομείο και τώρα δεν κάνει και λέω «πάλι καλά». Γενικά όμως η υγεία από παντού εκπίπτει όχι μόνο λόγω της έκπτωσης των υπηρεσιών υγείας αλλά και για αυτά που τρώμε, και για τον ίδιο τον τρόπο ζωής μας.

Βέβαια, με τη μακροζωία στην Ικαρία να δούμε τι έχει να γίνει. Μάλλον είναι αναμενόμενο ότι θα βγεί από το χάρτη της μακροζωίας. Είναι γνωστό ότι η κρίση χτυπάει περισσότερο τα φτωχότερα στρώματα της κοινωνίας. Επίσης, η Ικαρία είναι γνωστό ότι είναι από τα φτωχότερα μέρη της Ελλάδας και σίγουρα το φτωχότερο από τα νησιά της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου. Επιπρόσθετα, είναι γνωστό ότι η υγεία πάσχει σοβαρά στο νησί.

Ας μη γίνουμε μάντεις κακών αλλά με την κρίση που περνάμε είναι δυνατό να μην απωλεστεί αυτό το ιδιαίτερο και πολύτιμο χαρακτηριστικό της Ικαρίας, η μακροζωία; Μακάρι να μην είναι έτσι.

Ηλίας Γιαννίρης

επιστροφή

Σύλλογος Ικαρίων Επιστημόνων

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 2ου ΒΙΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ: Πρόληψη, Ανακύκλωση

Δεκέμβριος 2014

Ο Σύλλογος Ικαρίων Επιστημόνων (Σ.Ι.ΕΠ.) διοργάνωσε στις 24 και 25 Οκτωβρίου 2014 στον Αγιο Κήρυκο και Χριστό Ραχών αντίστοιχα, με την ενεργή στήριξη του Πολιτιστικού Συλλόγου «Ιωάννης Μελάς» και του Συλλόγου Χριστού Ραχών, υπό την αιγίδα του Δήμου, το 2ο κύκλο βιωματικών σεμιναρίων – εργαστηρίων για τη Διαχείριση των Απορριμμάτων με έμφαση στην Ανακύκλωση και θεματικά πεδία: καλές πρακτικές διαχείρισης, πρόληψη παραγωγής απορριμάτων, ανακύκλωση. Τα σεμινάρια απευθύνονταν κατά κύριο λόγο σε τοπικούς φορείς και συλλόγους με στόχο αφενός την παρουσίαση των προτάσεων του Συλλόγου και αφετέρου την ενημέρωσή τους σε πρακτικά θέματα, όπως η ανακύκλωση, προκειμένου με τη σειρά τους να συμβάλλουν στην ευαισθητοποίηση των πολιτών - μελών τους.

Η προσπάθεια αυτή αποτελεί συνέχεια των δράσεων του Συλλόγου στο κρίσιμο ζήτημα της Διαχείρισης των Απορριμμάτων, όπως η Ημερίδα στις 26 Οκτωβρίου 2013 στην Ικαρία με θέμα «Ολοκληρωμένη Διαχείριση Απορριμμάτων στην Ικαρία: Ενημέρωση - Ευαισθητοποίηση των Πολιτών», τα βιωματικά εργαστήρια στις 26 και 27 Οκτωβρίου 2013 στον Αγιο Κήρυκο και στον Εύδηλο, καθώς και την επεξεργασία και διαμόρφωση εποικοδομητικών προτάσεων για τη διαχείριση των απορριμμάτων στην Ικαρία. (η περίληψη και το πλήρες κείμενο των προτάσεων του ΣΙΕΠ είναι δημοσιευμένα στην ιστοσελίδα των Ικαριακών Συλλόγων). Ο Σύλλογος, με τις δράσεις του στον τομέα αυτό, έχει στόχο να συμβάλλει ενεργά τόσο στο δημόσιο διάλογο για το σχεδιασμό και την οργάνωση του Συστήματος Ολοκληρωμένης Διαχείρισης των Απορριμάτων στην Ικαρία όσο και στην ενημέρωση των Πολιτών σε ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα που μας αφορά όλους.

Η συμμετοχή και στα δύο φετινά βιωματικά σεμινάρια ήταν ικανοποιητική, τόσο από άποψη αριθμού συμμετεχόντων όσο και αντιπροσωπευτικής παρουσίας φορέων/συλλόγων. Στο τέλος κάθε εργαστηρίου, ακολούθησε συζήτηση με όλους τους συμμετέχοντες φορείς προκειμένου να αναδειχθούν τρόποι δράσης και πεδία συνεννόησης και συνεργασίας. Τόσο οι βιωματικές δράσεις των εργαστηρίων όσο και η συζήτηση ανέδειξαν ότι η ορθολογική Διαχείριση των Απορριμμάτων προϋποθέτει τη ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ και ΣΥΝΝΕΝΟΗΣΗ ΟΛΩΝ: Πολιτών, Τοπικής Αυτοδιοίκησης Συλλογικών και Τοπικών φορέων και απαιτεί την ΑΛΛΑΓΗ των καθημερινών πρακτικών/συνηθειών μας ξεκινώντας από το τι θεωρούμε σκουπίδι για να φθάσουμε στο πως το διαχειριζόμαστε. Κρίσιμο παράγοντα επιτυχίας στη διαδικασία αλλαγής των συνηθειών αποτελεί η συστηματική ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ/ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ των πολιτών προκειμένου να υιοθετήσουν νέες πρακτικές όπως η επαναχρησιμοποίηση, η κομποστοποίηση και η ανακύκλωση με στόχο την ΠΡΟΛΗΨΗ και ΜΕΙΩΣΗ των απορριμμάτων που σήμερα καταλήγουν στους ΧΑΔΑ του νησιού.

Ο Δήμος Ικαρίας στον Άγιο Κήρυκο εκπροσωπήθηκε από τον αντιδήμαρχο Ευδήλου Στέλιο Κουντούπη και στις Ράχες από τον αντιδήμαρχο Σωτήρη Κόχυλα, ο οποίος στην ουσιαστική παρέμβασή του έθεσε το σχετικό πλαίσιο λειτουργίας της νέας δημοτικής αρχής, και το δημοτικό σύμβουλο Φανούρη Καρούτσο. Την ΑΣΠΙ εκπροσώπησε ο δημοτικός σύμβουλος Ηλίας Γαγλίας. Η εκπροσώπηση φορέων και συλλόγων ήταν πλούσια (ενδεικτικά αναφέρουμε τον Πολιτιστικό Σύλλογο «Ιωάννης Μελάς», την Εταιρεία Ικαριακών Μελετών (Ε.Ι.Μ.), το Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων Γυμνασίου Αγ. Κηρύκου, το 1ο και 2ο Νηπιαγωγείο Αγ. Κηρύκου, τον Τουριστικό Σύλλογο Θέρμων «Απόλλωνας» το Κέντρο Δια Βίου Μαθησης (ΚΔΒΜ), το Σύλλογο Χριστού Ραχών, το Σύλλογο Ραχιωτών Ικαρίας «Ράχες», το Σύλλογο «Εργάνη Αθηνά», τον Πολιτιστικό Σύλλογο «οι Καρές», εκπροσώπους από την πυροσβεστική, το στρατό και την αστυνομία). Σημαντική ήταν και η συμμετοχή των πολιτών και στα δύο εργαστήρια. Ευχάριστη έκπληξη στο εργαστήριο του Αγίου Κηρύκου αποτέλεσε η συμμετοχή ομάδας στρατιωτών από το στρατόπεδο που βρίσκεται στο Φάρο. Η συμμετοχή όλων ήταν ενεργή, άμεση και ουσιαστική. Θεωρούμε σημαντική την παρέμβαση σε κοινωνικές ομάδες όπως αυτές του στρατού, αφού τα αποτελέσματά της μπορεί να είναι άμεσα ορατά.

Συνοπτικά αναφέρουμε τις προτάσεις που προέκυψαν από τη συζήτηση που ακολούθησε μετά τα εργαστήρια και ελπίζουμε να δώσουν το έναυσμα για δράσεις και πρωτοβουλίες όλων των, θεσμικών και μη, φορέων και συλλόγων και να αποτέλεσουν τη μαγιά για την περαιτέρω συνεργασία όλων μας στον τομέα αυτό.

Εγκυρη και Αμεση Ενημέρωση Πολιτών – Ευαισθητοποίση Ομάδων Πληθυσμού

Οι τοπικοί Σύλλογοι σε συνεργασία με το Δήμο θα μπορούσαν να οργανώσουν σχετικές πρωτοβουλίες για τα μέλη τους, όπως:

· Οργανωμένες επισκέψεις ομάδων πολιτών στους ΧΑΔΑ, προκειμένου να αντιληφθούν «ιδίοις όμμασι» το μέγεθος του προβλήματος και την κρισιμότητα της κατάστασης.

· Οργανωμένες επισκέψεις ομάδων πολιτών στους χώρους Ανακύκλωσης – Τακτική ενημέρωση των τοπικών φορέων και των πολιτών όσον αφορά στην Ανακύκλωση από τη Δημοτική Αρχή. Ως σημαντική ανάγκη αναδείχθηκε η σωστή ενημέρωση από το Δήμο για το τι ανακυκλώνεται και τι όχι, καθώς και το που καταλήγουν τα ανακυκλώσιμα υλικά που μαζεύει ο Δήμος.

· Ευαισθητοποίηση Γονέων μέσω των Συλλόγων Γονέων και Κηδεμόνων σε εναλλακτικούς τρόπους διαχείρισης απορριμμάτων, όπως η κομποστοποίηση, ανακύκλωση, επαναχρησιμοποίηση. Οι γονείς με τη σειρά τους, δίνοντας το παράδειγμα, μπορούν να εκπαιδεύσουν τα παιδιά τους.

· Ειδικά σχεδιαμένες δράσεις ενημέρωσης/ευαισθητοποίησης που να απευθύνονται στη μαθητική κοινότητα. Οι δράσεις αυτές θα υλοποιηθούν μέσω των σχολείων σε συνεργασία με την αντίστοιχη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας / Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

Από τη θεωρία στην πράξη - Επαναχρησιμοποίηση

Στη συνέχεια ακολουθούν ιδέες και παραδείγματα αλλαγής συνηθειών που έχουν ήδη εφαρμοστεί από κάποιο σύλλογο στην Ικαρία, όπως αναφέρθηκε στα εργαστήρια, και θα μπορούσαν να υιοθετηθούν σταδιακά από το σύνολο των τοπικών φορέων και συλλόγων.

Οι Σύλλογοι Γονέων συνηθίζεται σε διάφορες περιστάσεις (π.χ. Χριστούγεννα) να κάνουν δώρα στα παιδιά της κάθε τάξης. Σε κάποιο συλλογο του νησιού οι γονείς είχαν την ιδέα να ζητήσουν από τα παιδιά της κάθε τάξης να φέρουν από το σπίτι τους ένα αντικείμενο ή παιχνίδι που τους ανήκει και δεν το θέλουν πια. Οι γονείς πήραν τα αντικείμενα που έφεραν τα παιδιά κάθε τάξης, τα περιποιήθηκαν, τα έκαναν δωράκια και τα μοίρασαν στα παιδιά μιας άλλης τάξης. Το ίδιο θα μπορούσε να γίνει και μεταξύ δύο ή περισσοτέρων σχολείων με τη συνεργασία των Συλλόγων Γονέων ή στη διοργάνωση και άλλων εκδηλώσεων, όπως χριστουγεννιάτικο παζάρι. Η ιδέα της

επαναχρησιμοποίησης θα μπορούσε να υιοθετηθεί από όλους τους Συλλόγους Γονέων των σχολείων της Ικαρίας.

Η ιδέα της επαναχρησιμοποίησης θα μπορούσε να εφαρμοστεί και στις λαχειοφόρους αγορές των πανηγυριών. Τα δώρα που προσφέρονται με τους λαχνούς θα μπορούσαν να είναι χρησιμοποιημένα αντικείμενα των δημοτών σε καλή κατάσταση που δεν τα χρειάζονται πια οι ιδιοκτήτες τους και τα προσφέρουν στο πανηγύρι.

Τέλος, έμφαση δόθηκε από όλους τους συμμετέχοντες στην προσπάθεια που θα πρέπει να γίνει να μειωθούν τα είδη μίας χρήσης στα πανηγύρια. Ολοι οι τοπικοί Σύλλογοι που διοργανώνουν πανηγύρια θα μπορούσαν να συνεννοηθούν/συνεργαστούν για να καταργήσουν όλα τα πλαστικά είδη. Για παράδειγμα, τα σκεύη του πανηγυριού, ή άλλων εκδηλώσεων, θα μπορούσαν επίσης να είναι σκεύη των κατοίκων που τα δωρίζουν στο πανηγύρι, πρακτική που ήδη έχει εφαρμόσει Σύλλογος του νησιού μας («Εργάνη Αθηνά»). Οι Σύλλογοι των γειτονικών χωριών, των οποίων τα πανηγύρια δε συμπίπτουν χρονικά, θα μπορούσαν να συνεργάζονται και να έχουν κοινά σκεύη. Για το διαχωρισμό των ανακυκλώσιμων, μπορεί να έχει διαμορφωθεί από πριν κατάλληλος χώρος. Το φαγητό που περισσεύει θα μπορούσε να διατεθεί στο γηροκομείο ή σε άπορες οικογένειες.

Δημιουργία Κινήτρων – Ανάδειξη Καλών Πρακτικών στην Ικαρία

Οι τοπικές αρχές και οι φορείς θα μπορούσαν να δημιουργήσουν κίνητρα για την υιοθέτηση καλών πρακτικών διαχείρισης απορριμμάτων ή πρόληψης δημιουργίας απορριμμάτων από διαφορετικές ομάδες πληθυσμού, π.χ. να επιβραβεύεται ο Σύλλογος που θα καταφέρει να οργανώσει το πανηγύρι, με το μικρότερο οικολογικό αποτύπωμα, η επιχείρηση με την ορθότερη οικολογική διαχείριση, το σχολείο ή η τάξη με τις περισσότερες οικολογικές δράσεις, κλπ.

Ιδιαίτερες ευχαριστίες εκφράζουμε σε όλους όσοι βοήθησαν στην προσπάθεια αυτή. Ειδικότερα, στο Δήμο Ικαρίας για την υποστήριξη και συμμετοχή του, τον Πολιτιστικό Σύλλογο «Ιωάννη Μελά» και το Σύλλογο Χριστού Ραχών χωρίς την ενεργή στήριξη και βοήθεια των οποίων, η οργάνωση και υλοποίηση των εργαστηρίων θα ήταν δυσκολότερη και η συμμετοχή μικρότερη, τον προσκεκλημένο μας συντονιστή των εργαστηρίων κ. Θάνο Ιωάννου, που μας τίμησε με την παρουσία του και με αγάπη και σεβασμό μοιράστηκε μαζί μας τις πολύτιμες εμπειρίες του, την Αυτόνομη Συσπείρωση Πολιτών Ικαρίας για την τεχνική υποστήριξη και βοήθεια που μας παρείχε, το Γεράσιμο Μουλά και τον Αντώνη Βολίκα, που όπως και πέρσι στον 1ο κύκλο σεμιναρίων, μας προσέφεραν τη φιλοξενία του συντονιστή και τα πρωϊνά.

Τέλος, θέλουμε να τονίσουμε την ισχυρή πεποίθηση των μελών του Σ.Ι.ΕΠ. ότι η αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεών μας προϋποθέτει πάντοτε τη συνεργασία με την τοπική κοινωνία της Ικαρίας. Ο πρώτος λόγος ανήκει στους ανθρώπους που ζουν στο νησί, δραστηριοποιούνται και αντιμετωπίζουν τα καθημερινά προβλήματα. Ο επιστημονικός λόγος μπορεί να αποτελεί «κενό γράμμα» αν δεν λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες των τοπικών κοινοτήτων. Γι αυτό επιδιώκουμε αυτού του είδους τη συνεργασία και σε αυτό το πνεύμα θα συνεχίσουμε να σχεδιάζουμε τις επόμενες δράσεις μας, στις οποίες θα εξακολουθεί να αποτελεί προτεραιότητα το θέμα της διαχείρισης απορριμμάτων. Ελπίζουμε η συνεργασία αυτή να αποβαίνει ευεργετική για τον κοινό στόχο, που δεν είναι άλλος από τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής των κατοίκων της Ικαρίας.

Το ΔΣ του Συλλόγου Ικαρίων Επιστημόνων

επιστροφή

Περιφερειακός δρόμος Ευδήλου – Επιστολή διαμαρτυρίας κατοίκων Φυτέματος

24 Νοεμβρίου 2014

Περιφερειακός δρόμος Ευδήλου- Προβληματισμός – ανησυχία – δικαστήρια

Η μελέτη για το έργο ” Περιφερειακός δρόμος Ευδήλου” έχει γίνει από το 2001, αλλά οι κάτοικοι το έμαθαν μόλις πέρυσι. Όταν είδαν από πού περνάει και τι καταστρέφει, άρχισαν να κάνουν συνελεύσεις, να εκφράζουν τη διαμαρτυρία τους και κάποιοι ζήτησαν τη βοήθεια της δικαιοσύνης. Φοβούνται μην ενταχθεί σε κάποιο πρόγραμμα και χρηματοδοτηθεί.

Κατ’ αρχήν δεν έχουν πειστεί, ότι ο δρόμος αυτός χρειάζεται. Ο Εύδηλος έχει και παραλιακό δρόμο και περιφερειακό. Μήπως δεν έχουν περάσει απ’ αυτούς τους δρόμους τεράστια φορτηγά και μεγάλα μηχανήματα έργου;

Να συντηρηθούν και να διαπλατυνθούν οι ήδη υπάρχοντες δρόμοι, λένε οι κάτοικοι. Αν ανοίξει αυτός ο δρόμος, θα καταστραφούν τοπία του Ευδήλου και περιουσίες με πετρόκτιστα σπίτια αιώνων. Το Φύτεμα γκρεμίζεται κυριολεκτικά. Γεφύρι μεγάλο, σε μια κοιλάδα βιότοπο που ανέκαθεν απαγορεύεται το κυνήγι, με ελαιώνες, περιβόλια, πηγάδια και είκοσι ένα (21) αντιπειρατικά σπίτια και πολλά νεόκτιστα, με παλιά εκκλησάκια.

Κοντά στο ένα απ’ αυτά να μη δουν τα μάτια μας αερογέφυρα με ανισόπεδο κόμβο, λένε οι κάτοικοι. Όπως υπάρχει στο σχέδιο, χάνονται οι κήποι, τα χωράφια και οι αυλές τους.

Το Φύτεμα είναι ένας παράδεισος. Καταλήγει σε παραλία για κολύμβηση, η πιο κοντινή στον Εύδηλο, σε χερσόνησο με νησάκι γραφικότατο.

Ακόμη κι αν χρειάζεται Περιφερειακός δρόμος, οι κάτοικοι λένε ότι γίνεται πιο ανώδυνα, από ήδη υπάρχοντες δρόμους, με διανοίξεις μικρότερης έκτασης και με ελάχιστο κόστος.

Κάτοικοι Περιοχής Φυτέματος Ευδήλου

επιστροφή

Το Λιμενικό Ταμείο Ικαρίας είναι πια γεγονός.

Καλό νέο, να χαρούμε. Όπως έχουμε γράψει και σε προηγούμενα τεύχη, θα πρέπει το λιμενικό ταμείο Ικαρίας να ανήκει στο Δήμο Ικαρίας, όπως έχει γίνει και με το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Χανίων, αλλά και σε άλλα λιμάνια. Γράφαμε στο Νο 36 (Σεπτ. 2013) ότι ο Δήμαρχος Χρ. Σταυρινάδης ανέφερε ότι «υπάρχει αίτημα για τοπικό δημοτικό λιμενικό ταμείο αλλά λείπουν υπογραφές από κάποιους υπουργούς. Είναι στο ΣΤΕ.».

Η υπόθεση είναι παλιά. Γράφαμε στο τεύχος Νο 32 (Σεπτ. 2012) για επιστολη του Δήμαρχου Προς τον υπουργό Εσωτερικών, που αναφέρει: «Παρότι έχει παρθεί η απόφαση για σύσταση Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Ικαρίας δεν μεταβιβάστηκαν οι αρμοδιότητες ακόμα με το Π.Δ με αποτέλεσμα ο Δήμος μας να στερείται των εσόδων που εισπράττονται από τα δύο λιμάνια της Ικαρίας και επιπλέον τα έσοδα αυτά να πηγαίνουν στην αποπληρωμή χρεών του Κρατικού Λιμενικού Ταμείου Σάμου και στην μισθοδοσία των 7 υπαλλήλων που υπηρετούν στη Σάμο. Σημειώτεον ότι τα δύο Λιμάνια του νησιού μας έχουν εικόνα εγκατάλειψης. Ζητάμε λοιπόν άμεσα την σύσταση του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Ικαρίας.»

Γράφαμε στο τεύχος Νο 28 Σεπτ. 2011) ότι στο μεσοπρόθεσμο, που αναφέρει τι περνάει στο ΤΑΙΠΕΔ) [ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΜΕΤΡΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ 2012 – 2015] αναφέρονται και λιμάνια και λιμενικές ζώνες. Μάλιστα στο άρθρο 14 του μεσοπρόθεσμου αναφέρεται ρητά ότι «Για την αξιοποίηση των δημοσίων ακινήτων επιτρέπεται η απευθείας παραχώρηση στον κύριο της επένδυσης ή στον έλκοντα εξ αυτού δικαιώματα, της χρήσης αιγιαλού και παραλίας και του δικαιώματος εκτέλεσης, χρήσης και εκμετάλλευσης λιμενικών έργων ή επέκτασης, ήδη υφιστάμενων στην περιοχή, λιμενικών εγκαταστάσεων. Η παραχώρηση γίνεται για χρονικό διάστημα μέχρι πενήντα (50) χρόνια…».

Γράφαμε στο τεύχος Νο 19 (Απρ.-Ιούνιος 2009) ότι σύμφωνα με δημοσίευμα της Ναυτεμπορικής «τα μεσαία και μικρά λιμενικά ταμεία θα αποδοθούν στις τοπικές αυτοδιοικήσεις» (24-4-2009)

ΗΓ.

16/04/2014

Σύμφωνα με το ΦΕΚ 95 Α και τον νόμο 4256, στο άρθρο 43 αναφέρεται στην αποσύνδεσή του από το Λιμενικό Ταμείο Σάμου με όλα τα επακόλουθα. Ελπίζουμε να προχωρήσουν γρήγορα οι διαδικασίες δημιουργίας της επιτροπής αλλά και της κάλυψης της θέσης του προέδρου για να δρομολογηθούν και τα έργα που χρειάζονται τα λιμάνια μας. Κυρίως το λιμάνι του Αγ. Κηρύκου το οποίο αν μείνει κι άλλο σε αυτή την κατάσταση δεν γνωρίζουμε για πόσο ακόμα θα «δένει» το καράβι.

Αυτήν τη στιγμή εκτελείται το έργο για τα φώτα. Εκκρεμούν οι αλλαγές 6 τουλάχιστον κολόνων φωτισμού (τις έχει φάει η σκουριά) και βέβαια οι επιδιορθώσεις του ντόκου όπου δένουν τα πλοία (έχουν φαγωθεί τα τσιμέντα). Οι τεχνικές υπηρεσίες της Περιφέρειας μάς είπαν ότι πρέπει να γίνει η μελέτη (η οποία θα ξεκινήσει την μεθεπόμενη εβδομάδα) και μετά δημοπράτηση ή απευθείας ανάθεση.

http://www.ikariamag.gr/reportaz-idrythike-limeniko-tameio-ikarias-i-katastasi-toy-limanioy-ag-kirykoy

επιστροφή

Οι Λιμενικές Αρχές Ικαρίας: προς τους ιδιοκτήτες σκαφών- Ασφαλίστε τα σκάφη σας

08/07/2014

Οι Λιμενικές Αρχές της Ικαρίας ενημερώνουν τους ιδιοκτήτες σκαφών ότι σύμφωνα με το άρθρο 14 §4α σε συνδυασμό με το άρθρο 1 §1στ του Ν. 4256 (ΦΕΚ 92Α 14/4/2014) «η μετακίνηση και κυκλοφορία α) των πλοίων αναψυχής, β) των επιβατηγών πλοίων γ) των μικρών σκαφών: (δηλαδή κάθε σκάφους ολικού μήκους έως και επτά (7) μέτρων, ιστιοφόρο ή μηχανοκίνητο), καθώς και δ) των μικρών σκαφών ή άλλων θαλάσσιων μέσων αναψυχής τα οποία θεωρούνται ταχύπλοα σύμφωνα με τους ισχύοντες κανονισμούς λιμένα, επιτρέπεται μόνον αν αυτά είναι ασφαλισμένα».

Κατόπιν τούτου παρακαλούμε τους ιδιοκτήτες κάθε είδους (μηχανοκίνητου ή ιστιοφόρου επαγγελματικού ή ερασιτεχνικού ταχυπλόου ή μη) σκάφους ολικού μήκους έως και επτά (7) μέτρων, αλλά και κάθε σκάφους ολικού μήκους άνω των επτά (7) μέτρων ιστιοφόρο ή μηχανοκίνητο το οποίο μπορεί από τη γενική κατασκευή του να χρησιμοποιείται για την εκτέλεση ταξιδιών αναψυχής, να μεριμνήσουν για την ασφάλιση των σκαφών τους για:

i) Αστική ευθύνη για σωματικές βλάβες ή θάνατο επιβαινόντων και τρίτων από πρόσκρουση, σύγκρουση, ναυάγιο ή οποιαδήποτε άλλη αιτία. Το ασφαλιστικό ποσό καθορίζεται σε πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ ανά επιβάτη και δεν μπορεί να είναι κατώτερο από πεντακόσιες χιλιάδες (500.000) ευρώ ανά συμβάν.

ii) Αστική ευθύνη για υλικές ζημίες επιβαινόντων και τρίτων από πρόσκρουση, σύγκρουση, ναυάγιο ή οποιαδήποτε άλλη αιτία. Το ασφαλιστικό ποσό καθορίζεται σε εκατόν πενήντα χιλιάδες (150.000) ευρώ.

iii) Πρόκληση θαλάσσιας ρύπανσης. Το ασφαλιστικό ποσό καθορίζεται σε εκατόν πενήντα χιλιάδες (150.000) ευρώ.

ΟΙ ΛΙΜΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΓ. ΚΗΡΥΚΟΥ & ΕΥΔΗΛΟΥ

επιστροφή

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΗΝ ΤΑΣΟΥΛΑ ΒΕΡΒΕΝΙΩΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

17 Μαΐου 2014

Ανακατασκευάζοντας το παρελθόν, φτιάχνοντας το όραμα του μέλλοντος

Γράφτηκε από την Σοφία Ξυγκάκη

Η βαθιά ρήξη των πολιτών με τους πολιτικούς θεσμούς, η βίαιη ανατροπή της ζωής τους στη διάρκεια της κρίσης και η ανάγκη τους να λειτουργήσουν συλλογικά, κυρίως το αίτημά τους, μέσα από τη δική τους ζωντανή μνήμη, να αρθρώσουν το δικό τους βιωματικό λόγο που συχνά ανατρέπει την επίσημη ιστορία, έχει οδηγήσει, μεταξύ άλλων, και στη δημιουργία πολλών ομάδων προφορικής ιστορίας.

Τη συνέντευξη πήρε η Σοφία Ξυγκάκη

Γιατί νομίζεις ότι σήμερα υπάρχει τόσο μεγάλο ενδιαφέρον για την προφορική ιστορία;

Ο λόγος για τον οποίο σήμερα παρουσιάζεται ένα τόσο μεγάλο ενδιαφέρον για την προφορική ιστορία θεωρώ ότι εδράζεται στη συγκεκριμένη ιστορική συγκυρία. Ζούμε σε μια περίοδο μεγάλων κοινωνικών ανακατατάξεων. Η κοινωνία μας για να ξεπεράσει την πολύπλευρη και πολυσχιδή κρίση που τη μαστίζει και για να οραματιστεί και στη συνέχεια να διεκδικήσει ένα καλύτερο μέλλον, είναι υποχρεωμένη να φτιάξει ένα νέο αφήγημα για το παρελθόν της. Τη δυνατότητα αυτή δεν μπορεί να την προσφέρει η ακαδημαϊκή ιστορία, δυσνόητη για τους περισσότερους ανθρώπους –μιλά μια δική της γλώσσα- ,αλλά ούτε και η δημόσια ιστορία που, κυρίως, εκφράζεται από τα χειραγωγούμενα ΜΜΕ. Μέσα στις ομάδες προφορικής ιστορίας οι εθελοντές που συγκεντρώνουν προφορικές μαρτυρίες προσπαθούν να βρουν τους διαύλους επικοινωνίας με το παρελθόν τους, να το κατανοήσουν, να το ανακατασκευάσουν και συνειδητά ή ασυνείδητα να φτιάξουν το όραμα τους για το μέλλον.

Θα έλεγα ακόμα ότι οι ομάδες προφορικής ιστορίας αποτελούν μια μορφή αντίστασης απέναντι στην κρίση. Απέναντι στις απρόσωπες αγορές (τράπεζες, offshore εταιρείες, funds κτλ.), που ρυθμίζουν και καθορίζουν την καθημερινότητά τους, οι άνθρωποι αντιτάσσουν την προσωπική μαρτυρία, το ατομικό βίωμα. Οι αγορές δεν έχουν μνήμη, αλλά οι άνθρωποι χωρίς τη μνήμη δεν είναι τίποτα. Δεν υπάρχουν. Γι αυτό παράγουν μνημονικούς τόπους, ζουν μέσα σε αυτούς και με βάση αυτούς σχεδιάζουν, διαμορφώνουν και πορεύονται.

Πώς ξεκίνησε αυτό το άνοιγμα της κοινωνίας προς την προφορική ιστορία;

Η προφορική ιστορία στην Ελλάδα δεν κατέχει σημαντικό ρόλο. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι δεν υπάρχει Τμήμα Προφορικής Ιστορίας σε κανένα από τα πανεπιστήμιά μας. Η πρώτη ομάδα μπορούμε να πούμε ότι έγινε το 2009, στα Χανιά. Ήταν ένα επιμορφωτικό-ερευνητικό πρόγραμμα που ξεκίνησε με πρωτοβουλία της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Χανίων σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης, με στόχο την ίδρυση ενός Μουσείου Προφορικής Ιστορίας. Στο σεμινάριο επιμορφώθηκαν περίπου είκοσι εθελοντές και το πιο σπουδαίο επίτευγμα του όλου προγράμματος ήταν η έκδοση ενός εγχειριδίου μεθοδολογίας προφορικής ιστορίας –το πρώτο- στα ελληνικά. Ωστόσο, η ομάδα που «ακούστηκε» πιο πολύ και έπαιξε καθοριστικό ρόλο στις μετέπειτα εξελίξεις ήταν η ΟΠΙΚ (Ομάδα Προφορικής Ιστορίας Κυψέλης). Ιδρύθηκε το 2011 σε μια «δύστροπη» περιοχή της Αθήνας, την Κυψέλη, και η παρουσίαση της δουλειάς της το 2012 είχε μεγάλη απήχηση. Την ίδια χρονιά, ιδρύθηκε και η Ένωση Προφορικής Ιστορίας (ΕΠΙ) μετά το τέλος ενός συνεδρίου που έγινε στο Βόλο. Στη συνέχεια άρχισαν να «ξεφυτρώνουν σαν τα μανιτάρια» και άλλες ομάδες: η ΟΠΙΑ (Ομάδα Προφορικής Ιστορίας Αθήνας) με έδρα τη Δημοτική Βιβλιοθήκη, η οποία είναι και η μόνη που διαθέτει επαγγελματικά μαγνητόφωνα, η ομάδα στην Ικαρία και το Βόλο. Στις αρχές του 2014, η Κίνηση Πολιτών Κολωνακίου μου ζήτησε να οργανώσω ένα σεμινάριο και έτσι ιδρύθηκε η ΟΠΙΚΟ. Από διάφορες γειτονιές της Αθήνας (Γαλάτσι, Ν. Ιωνία, Καισαριανή κ.ά.) υπάρχουν άνθρωποι που έχουν εκδηλώσει το ενδιαφέρον τους. Και η Επιτροπή Ποντιακών Μελετών οργάνωσε –πρόσφατα- ένα σεμινάριο με στόχο τη συλλογή προφορικών μαρτυριών.

Ποια είναι η διαφορά της προφορικής ιστορίας από την προφορική μαρτυρία όπως παρουσιάζεται, ας πούμε, στο ντοκιμαντέρ;

Υπάρχει μεγάλη διαφορά. Η προφορική ιστορία συγκεντρώνει μαρτυρίες αλλά δεν σταματά εκεί.

Τις επεξεργάζεται, τις αναλύει και τις ερμηνεύει. Ασχολείται με τη διαμόρφωση της μνήμης. Όχι μόνο τι θυμόμαστε αλλά και πώς το θυμόμαστε. Από την άλλη μεριά, η προφορική μαρτυρία μπορεί να χρησιμοποιηθεί με διάφορους τρόπους από την κλινική ψυχολογία έως τον κινηματογράφο, κυρίως στο ντοκιμαντέρ. Το πιο πρόσφατο και το γνωστό νομίζω ότι είναι το Φιλιά εις τα Παιδιά.

Καθόλου τυχαία όμως το 2013 (το «βαθύ» έτος της κρίσης) παίχτηκαν τρεις θεατρικές παραστάσεις που βασίζονταν σε προφορικές μαρτυρίες, οι δύο πρώτες αφορούσαν την ιστορία της Ελλάδας: Ο κοινός λόγος, της Έλλης Παπαδημητρίου, σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου, Γιοι και Κόρες, σε σκηνοθεσία Γιάννη Καλαβριάνου, όπου οι ίδιοι οι ηθοποιοί είχαν συγκεντρώσει μαρτυρίες, και Thαt’s life, σε σκηνοθεσία Αγγελικής Γκιργκινούδη, στο οποίο οι εθελοντές ηθοποιοί, έλληνες και μετανάστες, «έπαιξαν» προσωπικές τους ιστορίες. Μάλιστα, στο συνέδριο της ΕΠΙ, τον Μάρτιο 2014, την 4η ημέρα, αναδείχτηκε αυτή η διάσταση της προφορικής ιστορίας. Μίλησαν για τη δουλειά τους συντελεστές και από τις τρεις παραστάσεις.

Η ενασχόληση τόσων διαφορετικών ανθρώπων με την ιστορική μαρτυρία, είναι ένα δείγμα των καιρών μας. Είναι κοινωνική ανάγκη να γνωρίσουμε την ιστορία μας απορρίπτοντας τους «ζωτικούς» μας μύθους και τους «καθιερωμένους» ήρωες. Η προφορική ιστορία δίνει μια νέα διάσταση, μια νέα οπτική στην Ιστορία, γιατί βγάζει στο ιστορικό προσκήνιο τους –έως τώρα- αφανείς, τους ‘απλούς’, καθημερινούς ανθρώπους και αναδεικνύει το σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν στο ιστορικό γίγνεσθαι.

Πώς λειτουργούν οι ομάδες;

Οι ομάδες προφορικής ιστορίας σχηματίζονται μετά από μια ταχύρυθμη εκπαίδευση (12-18 ώρες) ώστε οι μαρτυρίες να συγκεντρώνονται με βάση τις διεθνείς προδιαγραφές και να μπορούν να εναχθούν σε ένα αρχείο -όποτε και όταν ιδρυθεί. Αποτελούνται από εθελοντές, συνήθως με υψηλό μορφωτικό επίπεδο. Προσπαθούν να λειτουργήσουν έξω από αρχηγικά σχήματα, στη βάση μιας συλλογικότητας, γιατί όλη η διαδικασία απαιτεί τη συλλογικότητα. Ωστόσο το εγχείρημα δεν είναι εύκολο. Το σχολείο, η εκπαίδευση, αλλά και η κοινωνία μας δεν μας έχουν διδάξει πως να συνεργαζόμαστε. Δεν ξέρουμε ν’ ακούμε. Για λόγους ιστορικούς, οι οποίοι εδράζονται κυρίως στον εμφύλιο, για πολλές δεκαετίες ήμασταν μια διχασμένη κοινωνία. Από τη μια οι «εθνικόφρονες» και από την άλλη οι πολίτες «δεύτερης κατηγορίας», δηλαδή οι αριστεροί και οι συνοδοιπόροι τους, για τους οποίους ο χαφιές ήταν μια καθημερινότητα. Ένα πελατειακό κράτος, εχθρικό προς τους πολίτες του που τους υποχρέωνε «να γλείφουν κατουρημένες ποδιές» για ν’ αποκτήσουν τα αυτονόητα. Η έννοια του πολίτη επικαλύπτονταν –ίσως και επικαλύπτεται ακόμα- από του πελάτη. Αποτέλεσμα όλων αυτών ήταν μια κοινωνία βυθισμένη στο φόβο και κυρίως την καχυποψία προς τον «άλλον», τον ξένο, τον διαφορετικό. Η καχυποψία εμποδίζει την επικοινωνία.

Από τη μεταπολίτευση και μετά έχουμε κάνει –παρόλα τα μεγάλα ελλείμματα δημοκρατίας- αρκετά βήματα. Πάντως στην πράξη, τη συλλογικότητα πρέπει να την επινοήσουμε και να την κατασκευάσουμε. Και είμαστε υποχρεωμένοι να τα καταφέρουμε. Σήμερα.

http://www.epohi.gr/portal/politiki/16947-anakataskevazontas-to-parelthon-ftiaxnontas-to-orama-tou-mellontos

επιστροφή

Ο Γιώργος Πανουσόπουλος και η Ικαρία

13/10/2014

Ο σημαντικός Έλληνας σκηνοθέτης, λίγο πριν μεταβεί στην Ικαρία για να προετοιμάσει την ταινία του, μιλά στο ikariamag για το νέο του έργο, το νησί, τους ανθρώπους του αλλά και τη ζωή του.

Συνέντευξη στον Κωνσταντίνο Βατούγιο.

Τον συνάντησα αρχές Αυγούστου στην υπέροχη πλατεία της Ακαμάτρας, να κάθεται σε ένα τραπέζι με μια μεγάλη παρέα. Είχα διαβάσει για το σχέδιο του να γυρίσει τη νέα του ταινία στην Ικαρία, όμως η θέληση μου να γνωρίσω τον δημιουργό μιας εκ των αγαπημένων μου ταινιών, των «Απέναντι», κρατούσε πριν ο Γιώργος Πανουσόπουλος βάλει μπρος... για «την χώρα όπου κανείς δεν ήξερε να κλαίει».

Ο Γιώργος Πανουσόπουλος

Σκηνοθέτης, σεναριογράφος, διευθυντής φωτογραφίας, ένας ξεχωριστός κινηματογραφιστής με σπουδαίο έργο τόσο στο cinema όσο και στη διαφήμιση, ο Γιώργος Πανουσόπουλος μάς έχει χαρίσει δουλειές όπως «Οι απέναντι», «Μ’αγαπάς;» «Ταξίδι του μέλιτος», «Τεστοστερόνη», «Μανία», «Ελεύθερη κατάδυση» και πολλά ακόμα.

Η συνάντηση

Τα έφερε έτσι ... η μοίρα και βρεθήκαμε οι 2 μας στο σπίτι του στην Παιανία λίγες εβδομάδες μετά. Και είχε φροντίσει όχι μόνο να έχω διαβάσει το σενάριο της νέας του ταινίας αλλά και ο ίδιος να έχει περάσει και τα 2 βιβλία των ελεύθερων πτήσεων. Χάρηκα πολύ για τα καλά του λόγια αλλά και για όσα έχει αντιληφθεί πίσω από όλη αυτή την προσπάθεια μας.

Η ταινία

«Στη χώρα που κανείς δεν ήξερε να κλαίει» θα ονομάζεται η νέα του ταινία, τα γυρίσματα της οποίας ξεκινούν σε έναν περίπου χρόνο και για την προετοιμασία των οποίων, ο Γιώργος Πανουσόπουλος μεταβαίνει αυτές τις ημέρες στην Ικαρία όπου για το επόμενο διάστημα θα ασχοληθεί με τα μέρη και τους ανθρώπους που θα μπουν στα πλάνα του. Σχετική προεργασία φυσικά έχει ήδη γίνει, όμως τώρα θα έχει περισσότερο χρόνο να βρει τα όσα ψάχνει αλλά και τα όσα του έχει εμπνεύση η Ικαρία. Για το στόρι δε θα σας πούμε περισσότερα, πέρα από το ότι το «φανταστικό» και ιδιαίτερο αυτό νησί στο οποίο εκτυλίσσεται η ταινία, το «Αρμενάκι» μπαίνει σε ένα τεστ αξιολόγησης για να ελεγχθεί κατά πόσο του αξίζουν οι... επενδύσεις. Τα όσα ακολουθούν, συμβατά της ικαριακής ιδιοσυγκρασίας, αναδεικνύουν τον σουρεαλισμό, το χιούμορ και το ευτράπελο της σύγχρονης πραγματικότητας, με το ερωτικό βλέμμα του δημιουργού φυσικά παρόν και σε αυτή την ιστορία.

Η Ικαρία και οι άνθρωποι της

Γιατί διάλεξε την Ικαρία; Δηλώνει πως αυτόν τον τρόπο ζωής που έχει συναντήσει στο νησί, όπως και τον τρόπο που οι Ικαριώτες αντιμετωπίζουν το φαινόμενο της ζωής αλλά και τους συνανθρώπους τους, δεν τα έχει συναντήσει πουθενά. Έχοντας «επισκεφτεί» το νησί πολύ μικρός, με τον εξόριστο πατέρα του, το συναντά χρόνια μετά και του αποκαλύπτεται μία γνησιότητα αλλιώτική, που τον εμπνέει και θέλει να αιμοδοτήσει τα πρόσωπα και τις καταστάσεις τις νέας του ταινίας.

Η κουβέντα

Είπαμε πολλά, για τη διαφήμιση, την πολιτική, την τέχνη, τον Άκη Πάνου (ο τίτλος «Στη χώρα που κανείς δεν ήξερε να κλαίει» είναι στίχος από τραγούδι του), αλλά και τα μελλοντικά σχέδια του. Θα είχαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον να καταγραφούν κάποια από αυτά, όμως επικεντρωθήκαμε στα της ταινίας, τουλάχιστον στο παρόν άρθρο.

Το καταλαβαίνεις όταν συναντάς έναν άνθρωπο «ζωντανό». Από το βλέμμα του, τις παύσεις του, τα σημεία που εστιάζει ο λόγος του. Η ελεύθερη σκέψη και έκφραση του, κάτι που τον χαρακτηρίζει άλλωστε και στις ταινίες του, παραμένει μακριά από ιδεοληψίες και καθηλώσεις. Και αυτό είναι κάτι που ταιριάζει στα γούστα τόσο του περιοδικού μας όσο και στα δικά μου.

Μακριά από μεγάλα λόγια, απονομές τίτλων σε ανθρώπους και τσιτάτους χαρακτηρισμούς μιλώντας στο όνομα του συνόλου, ο Γιώργος Πανουσόπουλος με έχει αγγίξει τόσο με τις ταινίες του όσο απόλαυσα τη γνωριμία και τη συζήτηση μαζί του.

Και τον ευχαριστώ για όλα.

ikariamag.gr

http://www.ikariamag.gr/o-giorgos-panoysopoylos-sto-ikariamag

επιστροφή

Δελφικά Παραγγέλματα στην Ικαριακή οροσειά

Το Μαντείο των Δελφών έπαιξε γενικά έναν περισπούδαστο ρόλο στην ηθική εκπαίδευση του ελληνικού γένους με βάση τα πρότυπα του Λόγου (Σοφίας ή Αυτογνωσίας), του Μέτρου και του Ρυθμού, με άλλα λόγια του Κάλλους της Απολλώνειας διδασκαλίας, η οποία συνοψίζεται στα τρία προαναφερθέντα μέγιστα αποφθέγματα-παραγγέλματα του ΕΝ ΔΕΛΦΟΙΣ ΕΙ, του ΓΝΩΘΙ ΣΑΥΤΟΝ και του ΜΗΔΕΝ ΑΓΑΝ.

Γενικότερα, τα Δελφικά παραγγέλματα είναι λιτές αποφθεγματικές εκφράσεις, δύο έως πέντε λέξεων, μεστές σοφίας, με συμβουλευτικό και προτρεπτικό χαρακτήρα που επιτάσσουν την αρετή και δημιουργούν από μόνα τους, συνολικά, μια πλήρη ηθική διδασκαλία.

1. ΕΠΟΥ ΘΕΩ. Να ακολουθούμε τον θεό.

2. ΘΕΟΥΣ ΣΕΒΟΥ. Να σεβόμαστε τους θεούς.

3. ΓΟΝΕΙΣ ΑΙΔΟΥ. Να σεβόμαστε τους γονείς μας.

4. ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΝ ΑΙΔΟΥ. Να σεβόμαστε τους μεγαλύτερους.

5. ΙΚΕΤΑΣ ΑΙΔΟΥ. Να σεβόμαστε αυτούς που μας ικετεύουν.

6. ΣΕΑΥΤΟΝ ΑΙΔΟΥ. Να σεβόμαστε τον εαυτό μας.

7. ΦΟΝΟΥ ΑΠΕΧΟΥ. Να μη φονεύουμε.

8. ΟΡΚΩ ΜΗ ΧΡΩ. Να μην ορκιζόμαστε.

9. ΟΥΣ ΤΡΕΦΕΙΣ, ΑΓΑΠΑ. Να αγαπάμε αυτούς που τρέφουμε.

10. ΕΣΤΙΑΝ ΤΙΜΑ. Να τιμάμε το σπίτι μας.

11. ΓΑΜΟΥΣ ΚΡΑΤΕΙ. Να σεβόμαστε τον γάμο μας.

12. ΓΑΜΕΙΝ ΜΕΛΛΟΝ ΚΑΙΡΟΝ ΓΝΩΘΙ. Να παντρευόμαστε την κατάλληλη στιγμή.

13. ΕΞ ΕΥΓΕΝΩΝ ΓΕΝΝΑ. Να προσπαθούμε να συγγενεύσουμε με καλούς ανθρώπους.

14. Ο ΜΕΛΛΕΙΣ ΔΟΣ. Να δίνουμε φροντίδα (αγάπη) σε όσους νοιαζόμαστε.

15. ΗΤΤΩ ΥΠΕΡ ΔΙΚΑΙΟΥ. Να μαχόμαστε για το δίκαιο , το καλό, το σωστό, το χρήσιμο.

16. ΦΡΟΝΕΙ ΘΝΗΤΑ. Να σκεφτόμαστε όπως αρμόζει σε θνητούς (όχι ως θεοί).

17. ΕΥ ΠΑΣΧΕ ΘΝΗΤΟΣ. Να υπομένουμε ότι συμβεί ως θνητοί.

18. ΑΡΧΕ ΣΕΑΥΤΟΥ. Να κυριαρχούμε (επιβαλλόμαστε) του εαυτού μας (αυτοπειθαρχία).

19. ΘΥΜΟΥ ΚΡΑΤΕΙ. Να συγκρατούμε τον θυμό μας.

20. ΟΜΙΛΕΙ ΠΡΑΩΣ. Να ομιλούμε με πραότητα.

21. ΗΔΟΝΗΣ ΚΡΑΤΕΙΝ. Να είμαστε εγκρατείς.

22. ΓΛΩΤΤΑΝ ΙΣΧΕ. Nα συγκρατούμε τη γλώσσα μας.

23. ΓΛΥΤΤΗΣ ΑΡΧΕ. Να κυριαρχούμε στη γλώσσα μας.

24. ΜΗ ΘΡΑΣΥΝΟΥ. Να μην είμαστε θρασείς.

25. ΑΡΡΗΤΑ ΜΗ ΛΕΓΕ. Να μην αποκαλύπτουμε μυστικά.

26. ΛΕΓΕ ΕΙΔΩΣ. Να λέμε ό,τι γνωρίζουμε.

27. ΟΦΘΑΛΜΟΥ ΚΡΑΤΕΙ. Να ελέγχουμε ό,τι βλέπουμε.

28. ΠΙΝΩΝ ΑΡΜΟΖΕΣ. Όταν πίνουμε, να είμαστε συγκρατημένοι.

29. ΑΚΟΥΣΑΣ ΝΟΕΙ. Να κατανοούμε αφού ακούσουμε (να αντιλαμβανόμαστε με τα μάτια του νου).

30. ΦΡΟΝΗΣΙΝ ΑΣΚΕΙ. Να καλλιεργούμε τη σκέψη, νου, μυαλό…

31. ΜΕΛΕΤΕΙ ΤΟ ΠΑΝ. Να μελετάμε τα πάντα.

32. ΒΟΥΛΕΥΟΥ ΧΡΟΝΩ. Να σκεπτόμαστε τα χρήσιμα.

33. ΓΝΟΥΣ ΠΡΑΤΤΕ. Να πράττουμε με επίγνωση.

34. ΠΑΣΙ ΔΙΑΛΕΓΟΥ. Να συνδιαλεγόμαστε με όλους.

35. ΑΚΟΥΕ ΠΑΝΤΑ. Να ακούμε τα πάντα.

36. ΑΚΟΥΩΝ ΟΡΑ. Όταν ακούμε, βλέπουμε.

37. ΔΟΞΑΝ ΔΙΩΚΕ. Να επιδιώκουμε τη δόξα ή να γνωρίζουμε και άλλες γνώμες.

38. ΔΟΞΑΝ ΜΗ ΛΕΙΠΕ. Να μην υποτιμούμε τη δόξα.

39. ΚΑΛΟΝ ΤΟ ΛΕΓΕ. Να λέμε το ορθό, το δίκαιο, την αλήθεια.

40. ΕΥΛΟΓΕΙ ΠΑΝΤΑΣ. Να λέμε καλά λόγια για όλους.

41. ΟΣΙΑ ΚΡΙΝΕ. Να κρίνουμε με αγιότητα.

42. ΕΥΓΕΝΕΙΑΝ ΑΣΚΕΙ. Να είμαστε ευγενείς ή να έχουμε ευγενική ψυχή.

43. ΦΙΛΟΦΡΟΝΕΙ ΠΑΣΙΝ. Να αγαπάμε τους πάντες (ανθρώπους) και τα πάντα.

44. ΕΥΠΡΟΣΗΓΟΡΟΣ ΓΙΝΟΥ. Να είμαστε ευπροσήγοροι (παρηγορητικοί).

45. ΕΥΦΗΜΟΣ ΙΣΘΙ. Να έχουμε καλή φήμη.

46. ΕΥΦΗΜΙΑΝ ΑΣΚΕΙ. Να χρησιμοποιούμε την καλή μας φήμη.

47. ΦΥΛΑΚΗΝ ΠΡΟΣΕΧΕ. Να είμαστε σε εγρήγορση.

48. ΟΜΟΙΟΙΣ ΧΡΩ. Να συναναστρεφόμαστε με τους ομοίους μας.

49. ΟΡΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. Να προνοούμε για το μέλλον.

50. ΥΒΡΙΝ ΜΙΣΕΙ. Να μη βρίζουμε, να μισούμε την ύβρη.

51. ΕΥΧΟΥ ΔΥΝΑΤΑ. Να ευχόμαστε με όλη τη δύναμη της ψυχής μας (αληθινά).

52. ΧΡΗΣΜΟΥΣ ΘΑΥΜΑΣΕ. Να εκτιμούμε τους χρησμούς.

53. ΦΙΛΟΙΣ ΒΟΗΘΕΙ. Να βοηθάμε τους φίλους.

54. ΦΙΛΙΑΝ ΑΓΑΠΑ. Να αγαπάμε τη φιλία.

55. ΦΙΛΟΙΣ ΕΥΝΟΕΙ. Να ευνοούμε (βοηθάμε) τους φίλους.

56. ΦΙΛΙΑΝ ΦΥΛΑΤΤΕ. Να διαφυλάττουμε τη φιλία.

57. ΦΙΛΩ ΧΑΡΙΖΟΥ. Να είμαστε πάντα διαθέσιμοι στους φίλους μας (ή σε αυτούς που αγαπάμε).

58. ΝΕΩΤΕΡΟΝ ΔΙΔΑΣΚΕ. Να διδάσκεις τους νεότερους.

59. ΥΙΟΥΣ ΠΑΙΔΕΥΕ. Να εκπαιδεύουμε τα παιδιά μας.

60. ΣΟΦΙΑΝ ΖΗΤΕΙ. Να αναζητούμε τη σοφία ή να είμαστε φιλομαθείς (φίλοι της σοφίας).

61. ΜΑΝΘΑΝΩΝ ΜΗ ΚΑΜΝΕ. Να μην κουραζόμαστε να μαθαίνουμε.

62. ΓΝΩΘΙ ΜΑΘΩΝ. Να γνωρίζουμε αφού μάθουμε.

63. ΣΟΦΟΙΣ ΧΡΩ. Να συναναστρεφόμαστε με σοφούς ή να χρησιμοποιούμε τη σοφία τους.

64. ΦΙΛΟΣΟΦΟΣ ΓΙΝΟΥ. Να γίνουμε φιλόσοφοι.

65. ΣΑΥΤΟΝ ΙΣΘΙ. Να μη χάνουμε τον εαυτό μας.

66. ΓΝΩΘΙ ΣΑΥΤΟΝ. Να γνωρίζουμε τον εαυτό μας (πρώτα).

67. ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΝΤΕΧΟΥ. Να προσηλωνόμαστε στην εκπαίδευσή μας και να υπομένουμε τις δυσκολίες της.

68. ΗΘΟΣ ΔΟΚΙΜΑΖΕ. Να επιδοκιμάζεις το ήθος.

69. ΤΕΧΝΗ ΧΡΩ. Να ασκούμε ή να χρησιμοποιούμε την τέχνη.

70. ΕΥΕΡΓΕΣΙΑΣ ΤΙΜΑ. Να εκτιμούμε τις ευεργεσίες που μας γίνονται.

71. ΑΓΑΘΟΥΣ ΤΙΜΑ. Να τιμούμε τους αγαθούς (τις καλές πράξεις των άλλων).

72. ΕΠΑΙΝΕΙ ΑΡΕΤΗΝ. Να επαινούμε την αρετή (ή τον ενάρετο).

73. ΤΥΧΗΝ ΝΟΜΙΖΕ. Να έχουμε κατά νου το τυχαίο που θα συμβεί (πρόληψη).

74. ΤΥΧΗ ΜΗ ΠΙΣΤΕΥΕ. Να μην πιστεύουμε στην τύχη (στα τυχερά παιχνίδια) ή να μη γινόμαστε τυχοδιώκτες.

75. ΤΥΧΗΝ ΣΤΕΡΓΕ. Να αποδεχόμαστε τα μοιραία γεγονότα-ατυχίες της ζωής μας.

76. ΕΓΓΥΗΝ ΦΕΥΓΕ. Να αποφεύγουμε να εγγυόμαστε για κάποιον ή για κάτι.

77. ΧΑΡΙΝ ΕΚΤΕΛΕΙ. Να κάνουμε χάρες.

78. ΕΥΤΥΧΙΑΝ ΕΥΧΟΥ. Να ευχόμαστε ευτυχία.

79. ΟΝΕΙΔΟΣ ΕΧΘΑΙΡΕ. Να εχθρεύεσαι τον χλευασμό.

80. ΥΒΡΙΝ ΑΜΥΝΟΥ. Να προφυλάσσεσαι από την ύβρη.

81. ΛΕΓΕ ΠΡΑΤΤΕ ΔΙΚΑΙΑ. Να πράττουμε δίκαια.

82. ΚΡΙΝΕ ΔΙΚΑΙΑ. Να κρίνουμε δίκαια ή να είμαστε δίκαιοι στην κριτική μας.

83. ΑΔΙΚΕΙΝ ΜΙΣΕΙ. Να μισούμε την αδικία.

84. ΚΡΙΤΗΝ ΓΝΩΘΙ. Να γνωρίζουμε τον κριτή μας.

85. ΑΔΩΡΟΔΟΚΗΤΟΣ ΔΙΚΑΖΕ. Να δικάζουμε χωρίς δωροδοκία.

86. ΑΙΤΙΩ ΠΑΡΟΝΤΑ. Να αιτιολογούμε όσα μάς συμβαίνουν.

87. ΥΙΟΙΣ ΜΗ ΚΑΤΑΘΑΡΡΕΙ. Να μην αποκαρδιώνουμε τα παιδιά μας.

88. ΚΟΙΝΟΣ ΓΙΝΟΥ. Να είμαστε κοινωνικοί.

89. ΑΠΟΚΡΙΝΟΥ ΕΝ ΚΑΙΡΩ. Να αποκρινόμαστε τον κατάλληλο καιρό.

90. ΠΡΑΤΤΕ ΑΜΕΤΑΝΟΗΤΩΣ. Να πράττουμε με σιγουριά (δίχως αμφιβολίες).

91. ΕΛΠΙΔΑ ΑΙΝΕΙ. Να δοξάζεις την ελπίδα (να μην απογοητευόμαστε ή να μη χάνουμε την ελπίδα μας).

92. ΤΩ ΒΙΩ ΜΑΧΟΥ. Να μαχόμαστε (αγωνιζόμαστε) για τη ζωή.

93. ΑΤΥΧΟΥΝΤΙ ΣΥΝΑΧΘΟΥ. Να συμπάσχουμε με τον δυστυχή.

94. ΧΡΟΝΟΥ ΦΕΙΔΟΥ. Να εκμεταλλευόμαστε τον χρόνο μας.

95. ΠΕΡΑΣ ΕΠΙΤΕΛΕΙ ΜΗ ΑΠΟΔΕΙΛΙΩΝ. Να μη διστάζουμε να τελειώνουμε ό,τι αρχίζουμε.

96. ΕΠΙΤΕΛΕΙ ΣΥΝΤΟΜΩΣ. Να πληρώνουμε (τελειώνουμε) αμέσως ή χωρίς αναβολή.

97. ΚΑΙΡΟΝ ΠΡΟΣΔΕΧΟΥ. Να δεχόμαστε τον χρόνο.

98. ΓΗΡΑΣ ΠΡΟΣΔΕΧΟΥ. Να αποδεχόμαστε το γήρας.

99. ΑΜΑΡΤΑΝΩΝ ΜΕΤΑΝΟΕΙ. Να μετανοούμε για τις ανομίες, λάθη, αμαρτίες μας.

100. ΕΡΙΝ ΜΙΣΕΙ. Να μισούμε την έριδα (φιλονικία).

101. ΟΜΟΝΟΙΑΝ ΔΙΩΚΕ. Να επιδιώκουμε την ομόνοια (ειρήνη, ομοψυχία).

102. ΒΙΑΣ ΜΗ ΕΧΟΥ. Να αποφεύγουμε τη βία.

103. ΒΙΑΝ ΜΗΔΕΝ ΠΡΑΤΤΕΙΝ. Να μην κάνουμε τίποτα με βία.

104. ΝΟΜΩ ΠΕΙΘΟΥ. Να πειθαρχούμε στον νόμο ή να είμαστε νομοταγείς.

105. ΤΟ ΚΡΑΤΟΥΝ ΦΟΒΟΥ. Να φοβόμαστε τον ανώτερο (ή τον άρχοντα).

106. ΘΝΗΣΚΕ ΥΠΕΡ ΠΑΤΡΙΔΟΣ. Να πεθαίνουμε για την πατρίδα.

107. ΕΧΘΡΟΥΣ ΑΜΥΝΟΥ. Να προφυλασσόμαστε από τους εχθρούς μας.

108. ΕΠΙ ΡΩΜΗ ΜΗ ΚΑΥΧΩ. Να μην καυχιόμαστε για τη δύναμή μας.

109. ΜΗ ΑΡΧΕ ΥΒΡΙΖΕΙΝ. Να μην κυριαρχούμε με αλαζονεία.

110. ΛΑΒΩΝ ΑΠΟΔΟΣ. Όταν λαμβάνουμε, να δίνουμε.

111. ΕΥΓΝΩΜΩΝ ΓΙΝΟΥ. Να είμαστε ευγνώμονες.

112. ΠΡΟΝΟΙΑΝ ΤΙΜΑ. Να εκτιμούμε τη βοήθεια από όπου και αν προέρχεται.

113. ΥΦΟΡΩ ΜΗΔΕΝΑ. Κανέναν να μην βλέπουμε με καχυποψία.

114. ΑΛΛΟΤΡΙΩΝ ΑΠΕΧΟΥ. Να απέχουμε από κακίες, δολοπλοκίες (αλλότρια).

115. ΨΕΓΕ ΜΗΔΕΝΑ. Να μην κατηγορούμε κανέναν.

116. ΔΙΑΒΟΛΗΝ ΜΙΣEI. Να μισούμε τη διαβολή (να μη βάζουμε λόγια).

117. ΦΘΟΝΕΙ ΜΗΔΕΝΙ. Κανέναν να μην φθονούμε ή ζηλεύουμε.

118. ΑΠΕΧΘΕΙΑΝ ΦΕΥΓΕ. Να Να αποφεύγεις την απέχθεια (κακία).

119. ΕΧΘΡΑΣ ΔΙΑΛΥΕ. Να διαλύουμε τις έχθρες.

120. ΚΑΚΙΑΝ ΜΙΣΕΙ. Να μισούμε την κακία.

121. ΚΑΚΙΑΣ ΑΠΕΧΟΥ. Να απέχουμε από την κακία.

122. ΔΟΛΟΝ ΦΟΒΟΥ. Να φοβόμαστε τον δόλο.

123. ΑΠΟΝΤΙ ΜΗ ΜΑΧΟΥ. Να μην κακολογούμε αυτόν που είναι απών.

124. ΠΛΟΥΤΕΙ ΔΙΚΑΙΩΣ. Να πλουτίζουμε δίκαια.

125. ΔΙΚΑΙΩΣ ΚΤΩ. Να αποκτούμε τίμια (δίκαια).

126. ΠΟΝΕΙ ΜΕΤ’ ΕΥΚΛΕΙΑΣ. Να κοπιάζουμε δίκαια.

127. ΠΛΟΥΤΩ ΑΠΟΣΤΕΙ. Να αποστασιοποιούμαστε από τον πλούτο.

128. ΧΡΩ ΧΡΗΜΑΣΙ. Να χρησιμοποιούμε τα χρήματά μας.

129. ΔΑΠΑΝΩΝ ΑΡΧΟΥ. Να ελέγχουμε τις δαπάνες μας.

130. ΕΧΩΝ ΧΑΡΙΖΟΥ. Όταν έχουμε, να χαρίζουμε.

131. ΧΑΡΙΖΟΥ ΕΥΛΑΒΩΣ. Λογικά να χαρίζουμε.

132. ΚΤΩΜΕΝΟΣ ΗΔΟΥ. Να ευχαριστιόμαστε με αυτά που αποκτάμε.

133. ΕΡΓΑΖΟΥ ΚΤΗΤΑ. Να κοπιάζουμε για πράγματα άξια κτήσης.

134. ΜΕΤΡΟΝ ΑΡΙΣΤΟΝ. Κάθε τι που έχει μέτρο είναι άριστο, δηλαδή το καλύτερο.

135. ΜΗΔΕΝ ΑΓΑΝ. Τίποτα να μην είναι υπερβολικό.

136. ΕΥΣΕΒΕΙΑΝ ΦΥΛΑΤΤΕ. Να είμαστε ευσεβείς.

137. ΑΙΣΧΥΝΗΝ ΣΕΒΟΥ. Να σεβόμαστε την εντροπή.

138. ΚΙΝΔΥΝΕΥΕ ΦΡΟΝΥΜΩΣ. Με σύνεση και λογική να κινδυνεύουμε.

139. ΜΗ ΕΠΙ ΠΑΝΤΙ ΛΥΠΟΥ. Να μη λυπόμαστε για το κάθε τι.

140. ΑΛΥΠΩΣ ΒΙΟΥ. Να επιδιώκουμε να ζούμε χωρίς λύπες.

141. ΤΕΛΕΥΤΩΝ ΑΛΥΠΟΣ. Να πεθαίνουμε χωρίς λύπη.

142. ΙΔΙΑ ΦΥΛΑΤΤΕ. Να προστατεύουμε τα δικά μας.

143. ΤΟ ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΘΗΡΩ. Να κυνηγάμε το καλό μας.

144. ΣΕΑΥΤΟΝ ΕΥ ΠΟΙΕΙ. Να κάνουμε ό,τι καλύτερο για τον εαυτό μας.

145. ΠΡΟΓΟΝΟΥΣ ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Να τιμούμε τους προγόνους.

146. ΕΠΙ ΝΕΚΡΩ ΜΗ ΓΕΛΑ. Να μην κοροϊδεύουμε τους νεκρούς.

147. ΕΠΑΓΓΕΛΟΥ ΜΗΔΕΝΙ. Να μη διατάζουμε κανέναν.

148. ΠΑΙΣ ΩΝ ΚΟΣΜΙΟΣ ΙΣΘΙ, ΗΒΩΝ ΕΓΚΡΑΤΗΣ, ΜΕΣΟΣ ΔΙΚΑΙΟΣ,

ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΣ ΣΟΦΟΣ. Παιδιά να είμαστε κόσμιοι, έφηβοι εγκρατείς, άνδρες δίκαιοι, γέροντες σοφοί.

Εκτός, πάντως, από τα παραπάνω, υπάρχουν και άλλες αρχαιοελληνικές ηθικές ρήσεις και γνωμικά μεστότατα σοφίας, όπως π.χ. τα εξής:

* Καλώς πένεσθαι μάλλον, η πλουτεΐν κακώς (Καλύτερα να είσαι φτωχός και δίκαιος παρά πλούσιος και άδικος) (Αντιφάνη).

* Ζημίαν αίρείσθαι μάλλον η κέρδος αίσχρόν (Να προτιμάς τη ζημιά πιο πολύ παρά το αισχρό κέρδος) (Χίλωνα).

* Ύπέρ σεαυτού μη φράσης εγκώμιον (Μην επαινείς ποτέ τον εαυτό σου) (Μενάνδρου).

* Ευτυχών μη ϊσθι υπερήφανος, άπορησας μη ταπεινού (Όταν ευτυχήσεις να μην είσαι υπερήφανος και όταν βρίσκεσαι σε δυσκολία να μην ταπεινώνεσαι) (Κλεόβουλου και Περίανδρου).

* Μη προπετώς τούς άνθρώπους, μητε μέμφεσθαι μητε επαινείν (Να μην κατηγορείς ούτε να επαινείς με επιπολαιότητα τους ανθρώπους) (Πλάτωνα).

* Ό μέλλεις πράττειν, μη πρόλεγε, άποτυχών γάρ γελασθηση (Αυτό που πρόκειται να κάνεις να μην το διαλαλείς από πρώτα, γιατί αν αποτύχεις θα γελοιοποιηθείς) (Πιττακού).

* Δόλιον άνδρα φεύγε παρ’ ολου του βίου (Να αποφεύγεις τον δόλιο άνθρωπο σε όλη σου τη ζωή) (Μενάνδρου).

* Πρός κέντρα μη λάκτιζε, μη πταίσας μογης (Να μην κλωτσάς τα αγκάθια, γιατί με τα κτυπήματα μπορεί να πληγωθείς) (Αισχύλου).

* Βία μηδέ πράττειν (Να μην κάνεις τίποτα με τη βία) (Κλεόβουλου).

* Τό ξίφος άμφιβαλου πρός μη φόνον άλλά ες άμυναν (Να μη σύρεις το ξίφος για να φονεύσεις, αλλά για να αμυνθείς) (Φωκυλίδη).

* Ίσχυρόν οντα, πράον είναι, οπως οί πλησίον αιδώνται μάλλον η φοβώνται (Όταν έχεις ισχύ να είσαι πράος, για να σε σέβονται οι άλλοι και όχι να σε φοβούνται) (Χίλωνα).__

επιστροφή

Χρυσό μετάλλιο σε σκακίστρια της Ικαρίας!

Εμείς πότε θα αρχίσουμε να παίζουμε σκάκι; Ρώτησα τον εξαίρετο Κοσμά Κέφαλο, που επί χρόνια έχει αναδείξει, μετά από επίμονη και μεθοδευμένη «σκακιστική» δουλειά, την Ικαρία ως παγκόσμιο σκακιστικό προορισμό. Πρέπει το σκάκι να μπεί στα καφενεία της Ικαρίας, συνέχισα. Το βρήκε εύκολο και μήνυσε στην Ικαρία να στείλουν, για αρχή, στο Καραβόσταμο 2 σκάκια. Ένα για το καφενείο της Ευανθίας και ένα για το νεολαιίστικο στέκι Μέδουσα. Τον ευχαριστώ πολύ για την άμεση ανταπόκριση. Και μην ξεχνάτε: Στον Άγιο Κήρυκο κάθε Παρασκευή και Σάββατο, γίνονται δωρεάν μαθήματα σκακιού από τον Μιχάλη Βένιο. Η Σύνταξη

Νέα επιτυχία, τούτη τη φορά στο καλλιτεχνικό σκάκι, από την παίκτρια του Σκακιστικού Ομίλου Ικαρίας Μαρία Ουρόσεβιτς, η οποία αναδείχθηκε πρώτη γυναίκα στο 2^ο Πανελλήνιο Κύπελλο Λύσης Σκακιστικών Προβλημάτων. Ο Διαγωνισμός πραγματοποιήθηκε ταυτόχρονα σε 12 ελληνικές πόλεις, όπου 100 σκακιστές και σκακίστριες κλήθηκαν να λύσουν τα ίδια σκακιστικά προβλήματα, με ενιαία βαθμολόγηση.

Στον Άγιο Κήρυκο συμμετείχαν 12 λύτες, στην πλειονότητα παιδιά. Η Μαρία συγκέντρωσε 32,5 βαθμούς, λύνοντας τα 7 από τα (ορισμένα πολύ δύσκολα) 14 Προβλήματα. Οι άλλοι λύτες: Γ. Τέσκος, Σ. Μεράι, Κ. Διαμαντάκου , Μ. Κεφάλου, Τζ. Μπεκιράι, Στ. Κέφαλος, Ισ. Κέφαλος, Στ. Πούλος, Στ. Γέμελας, Β. Μπεκιράι, Μ. Κυπραίου (πλήρης βαθμολογικός πίνακας στη διεύθυνση: http://www.kallitexniko-skaki.blogspot.gr/2015/01/2.html).

Η Σερβικής καταγωγής Μαρία Ουρόσεβιτς αγωνίζεται με τον Σκακιστικό Όμιλο Ικαρίας και διαμένει στο νησί μας αρκετούς μήνες του χρόνου. Μετέχει ανελλιπώς στο θερινό Διεθνές Τουρνουά «Ίκαρος», στο οποίο έχει αξιοσημείωτες επιτυχίες.

Μαζί με τον Γιώργο Τέσκο ισοβάθμησαν στην πρώτη θέση του Πρωτοχρονιάτικου τουρνουά γρήγορου σκακιού, στο πλαίσιο ποικίλων σκακιστικών εκδηλώσεων που πραγματοποιήθηκαν από τον Πολιτιστικό Σύλλογο «Ιωάννης Μελάς» και τον Σκακιστικό Όμιλο Ικαρίας στο παλαιό δημαρχείο Αγίου Κηρήκου. Σε έναν χώρο που παραχώρησε ευγενικά ο Δήμος Ικαρίας και στον οποίο πραγματοποιούνται από τον Μιχάλη Βένιο, κάθε Παρασκευή και Σάββατο, δωρεάν μαθήματα σκακιού.

επιστροφή

ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ: ΜΕ ΦΩΝΑΖΟΥΝ ΤΡΕΛΛΗ !

Η Ελευθερία Χριστοπούλου τραγούδησε το «Με φωνάζουνε τρελλή», το μεγάλο σουξέ των πανηγυριών της Ικαρίας, μάλλον στα τέλη της δεκαετίας του 60 με αρχές της δεκαετίας του 70.

Η Ελευθερία Χριστοπούλου είναι γνωστή σύγχρονη ερμηνεύτρια του λαϊκού, του παραδοσιακού, του νησιώτικου και του δημοτικοφανούς τραγουδιού.

Στην πλούσια ατομική δισκογραφία της υπάρχουν οι ακόλουθοι LP δίσκοι: «Το μελανούρι» (1975), «Ελ. Χριστοπούλου» (1976), «Ο χρυσός δίσκος» (1977), «Ξαναγύρισα» (1977), «Ξέχασέ με» (1977), «Ελ. Χριστοπούλου» (1978), «Τραγουδάω την αγάπη» (1979), «Χρυσός δίσκος /Πρώτη εκτέλεση» (1979), «Τα συντρίμια μιας αγάπης» (1980), «Οι μεγαλύτερες επιτυχίες» (1982), «Με τη σκέψη σου θα ζω» (1990), «Τσιφτετέλια» (1992), κ.λπ. Το τραγούδι «Με φωνάζουνε τρελλή» υπάρχει στο Άλμπουμ Ο χρυσός δίσκος, με ημερομηνία έκδοσης 1977.

Ωστόσο, το τραγούδι δεν είναι ελληνικό αλλά …τουρκικο. Η πρωτη εκτελεση ήταν απ' τη διασημη τουρκαλα ηθοποιο και τραγουδιστρια Τurkan Soray. Türkan Şoray-Artık Sevmeyeceğim. Ακούστε το και δείτε το βίντεο κλιπ από την τουρκική ταινία στην οποία τραγουδήθηκε, με τα εξής στοιχεία:

1970 yapımı Hayatım Sana Feda filminden. Başrollerde; Türkan Şoray, Cüneyt Arkın, Münir Özkul. Şarkılar; Nesrin Sipahi.:

[1970] https://www.youtube.com/watch?v=dTyLAHwuFj8

http://www.mygreek.fm/el/player/song-player/song/MzU1MzU5/1034

Πώς όμως βρέθηκε αυτό το τραγούδι στα πανηγύρια της Ικαρίας; Από τον κιθαρίστα Καραβοσταμιώτη Γιάννη Παμπουρίδη (Ράπτη), που στα τέλη της δεκαετίας του ’70 έπαιζε σε πανηγύρια, μαζί με τον πρωτοεμφανιζόμενο τότε Λευτέρη Πούλη (Σκάτζακα) στο βιολί. Ήταν η εποχή που ο Γιάννης Παμπουρίδης είχε γυρίσει στην Ικαρία από την Αθήνα, όπου έπαιζε σε διάφορες ορχήστρες. Εκεί, στην Αθήνα βρήκε το τραγούδι, και μέσα στη γενική ένδεια του Ικαριακού ρεπερτορίου της εποχής το λάνσαρε και… έπιασε.

Συνήθως έπαιζαν αυτό το ραγούδι σε ορχηστρική μορφή ή το τραγουδούσε η γυναίκα του Γιάννη Παμπουρίδη Αθηνά, μια από τις καλύτερες φωνές που έχουν περάσει από τα πανηγύρια της Ικαρίας. Στη χειρότερη περίπτωση, το τραγουδούσε ο ίδιος ο Παμπουρίδης- τραγωδία.

Μαζί με το «Με φωνάζουμε τρελλη», εκείνη την περίοδο, μπήκαν και …κόλλησαν για τα καλά στο Ικαριακό ρεπερτόριο και το «Βουνό» και «Οι βεργούλες- Τα δυο σου χέρια πήρανε». Και τα τρια αυτά τραγούδια αποδείχτηκαν πολύ ανθεκτικά και ακούγονται συχνά στα πανηγύρια μέχρι σήμερα, 45 χρόνια μετά.

επιστροφή

Δύο ντοκιμαντέρ για την Ικαρία από το ΡΙΚ

Μετά το πρώτο μέρος του ντοκιμαντέρ-αφιερώματος του Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου στις αρχές του Φεβρουαρίου, την Κυριακή 1η Μαρτίου 2015 προβλήθηκε και το δεύτερο μέρος στη τηλεοπτική πλατφόρμα Rik Sat. http://ikariaki.gr/to-ntokimanter-tou-rik-gia-tin-ikaria-meros-deftero/

Εξαιρετική η αφήγηση του Θεμιστοκλή Κατσαρού με πολλά ιστορικά στοιχεία, αλλά και των άλλων Καριωτών που έδωσαν συνεντεύξεις.

επιστροφή

Αλληλογραφία

Έφυγε από τη ζωή η Μαρία Πίνιου-Καλλή

Η υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ήταν η ζωή της

Λάβαμε αυτό το σημείωμα για την αγαπημένη μας φίλη Μαρία Πίνιου –Καλλή από τα παιδιά της, μαζί με μια φωτογραφία:

«Φίλες και φίλοι,

η μητέρα μας Μαρία άφησε σήμερα το πρωί την τελευταία της πνοή, στο νοσοκομείο Μητέρα όπου νοσηλευόταν με καρδιακή ανακοπή από τις 17 Νοεμβρίου. Η κηδεία θα γίνει στο κοιμητήριο Ζωγράφου την Τετάρτη 28 Ιανουαρίου, στις 12.30. Η φωτογραφία είναι η τελευταία της, μία μέρα πριν το συμβάν, στον Αγ Νικόλαο Κρήτης όπου βρισκόταν, όπως πάντα γεμάτη ενέργεια και κέφι για την ζωή.

Έτσι θα την θυμόμαστε όλοι.

Γιώργος και Ίρις»

Ποια όμως ήταν η Μαρία Πίνιου Καλλή;

Αγωνίστρια για τα δικαιώματα, γιατρός-δερματολόγος έκανε σημαία της το θέμα των θυμάτων βασανιστηρίων, ήταν στη νεολαία Λαμπράκη, είχε καθοδηγητή τον Χρόνη Μίσσιο, έκανε εξορία στη Γιάρο. Τα τελευταία χρόνια εξέταζε μετανάστες θύματα βασανιστηρίων ως ιδρύτρια το 1989 και Διευθύντρια του Κέντρου Αποκατάστασης Θυμάτων Βασανιστηρίων, που είχε τους έδινε πιστοποιητικό πως έχουν βασανισθεί έτσι ώστε να μην επαναπατριστούν.... Ήταν μέλος του ελληνικού τμήματος της Διεθνούς Αμνηστίας και συγχρόνως συντονίστρια των ιατρικών ομάδων της. Η υπεράσπιση αυτών των ανθρώπων ήταν η ζωή της.

Το 1989 συμμετείχε στην ίδρυση των Οικολόγων Εναλλακτικών και ήταν υποψήφια στις ευρωεκλογές του 1989. Έκτοτε συμμετείχε ως υποψηφία σε 4 εθνικές εκλογές και δύο για το ευρωκοινοβούλιο.
Πέτυχε να εκδώσει ψήφισμα ο ΟΗΕ, με το οποίο αναγνωρίζεται ότι τα βασανιστήρια αποτελούν καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Με αυτή την απόφαση ταξίδεψε σε δεκάδες χώρες και υπέγραψε με 50 πρωθυπουργούς συμφωνία για την ποινικοποίηση κάθε είδους βασανιστηρίων. Επισκέφτηκε τον Μαντέλα στη φυλακή και δεν δίστασε να υψώσει την φωνή της στον φίλο της, τον Αραφάτ.

Το 1993, ως μέλος του προεδρείου του Διεθνούς Συμβουλίου Κέντρων Αποκατάσταση Θυμάτων Βασανιστηρίων, εκπροσωπώντας σε αυτό το προεδρείο την Ελλάδα και τα Βαλκάνια, ήταν υποψήφια για το Νόμπελ Ειρήνης. Το 1993 επίσης ήταν υποψήφια για το βραβείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Γαλλικής Δημοκρατίας.

Από το 1998 έως το 2003 υπήρξε η πρώτη εκλεγείσα πρόεδρος του Διεθνούς Συμβουλίου Κέντρων Αποκατάσταση Θυμάτων Βασανιστηρίων, με συμβουλευτικό στάτους στα Ηνωμένα Έθνη και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Κατά τη δράση της για τα ανθρώπινα δικαιώματα ανά τον κόσμο συνελήφθηκε 5 φορές. Την τελευταία όταν προσπάθησε να εξετάσει θύματα από τη σφαγή στην Τζενίν και θεωρήθηκε ανεπιθύμητο πρόσωπο από το Ισραήλ.

Ντοκυμαντέρ και βιβλία έχουν γραφτεί για εκείνη. Ακούραστη ψυχή, πάντα νέα, παντα με το γέλιο και μια αστείρευτη διάθεση για ζωή.

Ήρθε και στην Ικαρία και ενθουσιάστηκε. Μας φιλοξένησε και στο σπίτι της στη Σύρο μαζί με το γιό της Γιώργο Καλλή. Κάναμε παρέα και στην Αθήνα. Ήταν εξαιρετική, πολύ φιλική και χειμαρρώδης.

Η αντίστροφη μέτρηση άρχισε όταν τη μέρα του Πολυτεχνείου (17/11/2014) έχασε τις αισθήσεις της στη διάρκεια εκδήλωσης που πραγματοποιούσε η σχολική κοινότητα του 1ου Ενιαίου Λυκείου Αγίου Νικολάου Κρήτης, για την επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Η Μαρία ήταν προσκεκλημένη να μιλήσει στους μαθητές, μιας και επί δικτατορίας είχε συλληφθεί και εξοριστεί στη Γιάρο.

επιστροφή

Ποια είναι τα δικαιώματά μας όταν ταξιδεύουμε με πλοίο ή αεροπλάνο;

Ευχαριστούμε πολύ τον Γ.Γ. για αυτή τη συνεισφορά. Αν κάποιος αναγνώστης γνωρίζει απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά ας μας ενημερώσει στο igiann3@gmail.com για να ενημερώσουμε και εμείς τους αναγνώστες μας. ΗΓ

Επέστρεφα από την Ικαρία Δευτέρα του Αγίου πνεύματος προς Τρίτη με το European Express.
Η νύχτα μακρυά και έκλεισα κρεβάτι στην καμπίνα 435.
Στην Μύκονο άρχισε η ανησυχία. κάτι με τσιμπούσε.
Έρευνα στα σκεπάσματα και τελικά ένας κοριός συνελήφθη πάνω στο πρόσωπό μου.
Διαμαρτυρήθηκα στην υποδοχή και χωρίς δεύτερη κουβέντα με ανέβασαν δύο ορόφους πιο πάνω σε δίκλινη καμπίνα με θέα στη θάλασσα όπου δεν με ξαναενόχλησε κοριός.

Με αφορμή αυτό ο γεγονός προβληματίστηκα σε πολλά επίπεδα.
Ήταν η αντίδρασή μου σωστή ή ήταν πολύ ήπια;
Μήπως έπρεπε να βάλω τις φωνές;
Μήπως έπρεπε να απαιτήσω να μετακινηθούν και οι άλλοι δύο συγκάτοικοι της καμπίνας;
Μήπως έπρεπε να απαιτήσω να γίνει ανακοίνωση από τα μεγάφωνα του πλοίου ότι υπάρχουν κοριοί στις καμπίνες;
Μήπως έπρεπε να πάρω το λιμεναρχείο; ή μήπως την υγειονομική υπηρεσία της Ικαρίας ή του Πειραιά.

Συνειδητοποίησα ότι δεν ήξερα τα δικαιώματά μου σαν επιβάτης.
Να λοιπόν ένα θέμα. Να βρούμε και να ενημερώσουμε τους συμπατριώτες μας για τα δικαιώματά μας όταν ταξιδεύουμε με πλοίο ή αεροπλάνο και πως πρέπει να αντιμετωπίζουμε καταστάσεις σαν κι αυτήν που έζησα.

Γ. Γ.

επιστροφή

Σπάνιο ντοκουμέντο: ένα διήγημα του Βάρναλη για τον Παπαδιαμάντη σε ύφος… Παπαδιαμαντικό- ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΤΟΥ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ

Λάβαμε, ως δώρο για τα Χριστούγεννα, από τον συμπατριώτη και φίλο Χρυσόστομο Φουντούλη, το εξής σημείωμα:

Με την ευκαιρία σας στέλνω ένα διήγημα του Βάρναλη για τον Παπαδιαμάντη σε ύφος Παπαδιαμαντικό.
Από αυτό σημείωσα τον διάλογο

«– Να φροντίσεις, του είπεν ο Πανταρώτας, να πάρω την σύνταξή μου!

Και λησμονών την ιερότητα της στιγμής εμούντζωσε το κενόν συνοδεύων την άσεμνον χειρονομίαν με την ασεμνοτέραν βλασφημίαν:

– Όρσε, κουβέρνο!»

Και το απόσπασμα που ορίζει τι είναι ''πτωχοαλαζών''

«Τέλος, ω! της εκπλήξεως, ενεφανίσθη και ο έτερος εαυτός του, ο Αλέξανδρος Παπαδημούλης, ο πτωχαλαζών, ο ασχολούμενος εις έργα μη κοινώς παραδεδεγμένης χρησιμότητος!»

(Το όνομα βγήκε από την φαντασία του Βάρναλη και δεν έχει καμία σχέση με υπαρκτά πρόσωπα.)
Και του χρόνου

Με φιλικούς χαιρετισμούς

Χρυσόστομος Φουντούλης

Ευχαριστούμε τον Χρυσόστομο (Μάκη) για αυτό το μεγάλης αξίας λογοτεχνικό δώρο.

· Ο Βάρναλης μας κάνει μια γέφυρα από τα τέλη του 19^ου αιώνα στο μεσοπόλεμο. Σέβεται μάλιστα το ύφος και το ήθος του Παπαδιαμάντη, τον οποίο φαίνεται ότι είχε διαβάσει καλά. Το γνωστό χιούμορ του Βάρναλη είναι εμφανέστατο.

· Ο Χρυσόστομος Φουντούλης, γνωστός φιλοπερίεργος ερευνητής και εκδότης, μας κάνει μια γέφυρα από το μεσοπόλεμο μέχρι την αρχή του 21^ου αιώνα. Όχι μόνο με αυτή τη μνήμη Παπαδιαμάντη διά χειρός Βάρναλη, αλλά και γιατί το καθαρευουσιάνικο κείμενο είναι … μονοτονικό, χωρίς περισπωμένες, ψιλές, δασείες, βαρείες και υπογεγραμμένες.

Η συγκίνηση που επιφέρει ο Βάρναλης είναι εφάμιλλη εκείνης του Παπαδιαμάντη. Τυχεροί οι αναγνώστες μας.

Η ιδιαίτερη κρυφή αξία του διηγήματος αυτού για την Ικαρία βρίσκεται στο κοινό λιτό ήθος των Ικαρίων, που συνδέονται άλλωστε ευθέως με τον Παπαδιαμάντη μέσω της κοινής νοοτροπίας που επικάθισε τόσο στην Ικαρία όσο και στη Σκιάθο από το θρησκευτικό κίνημα των Κολλυβάδων. Πράγματι, οι Ικάριοι αντιλαμβάνονται καλά τον Παπαδιαμάντη ως να τους περιγράφει αυτούς τους ίδιους. Όχι μόνο στη σχέση τους με το νησί αλλά περιγράφει και τη σχέση τους με την πόλη. Ας είναι αυτό το κείμενο η αφορμή για μια πιο διεισδυτική ματιά των Ικαρίων στον εαυτό τους.

Η σύνταξη

ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΤΟΥ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ

Ο ουρανός έβρεχε διαρκώς λεπτόν νερόχιονον, ο γραίος αδιάκοπος εφύσα και ήτο ψύχος και χειμών τας παραμονάς των Χριστουγέννων του έτους…

Ο κυρ Αλέξανδρος είχε νηστεύσει ανελλιπώς ολόκληρον το Σαρανταήμερον και είχεν εξομολογηθεί τα κρίματά του (Παπά-Δημήτρη το χέρι σου φιλώ!). Και αφού εγκαίρως παρέδωσε το χριστουγεννιάτικον διήγημά του εις την "Ακρόπολιν" και διέθεσεν ολόκληρον την γλίσχρον αντιμισθίαν του προς πληρωμήν του ενοικίου και των ολίγων χρεών του, γέρων ήδη κεκμηκώς υπό των ετών και της νηστείας, αποφεύγων πάντοτε την πολυάσχολον τύρβην, αλλά φιλακόλουθος πιστός, έψαλεν, ως συνήθως, με την βραχνήν και σπασμένην φωνήν του, πλήρη όμως ενθέου πάθους, ως αριστερός ψάλτης, εις το παρεκκλήσιον του Αγίου Ελισσαίου τας Μεγάλας Ώρας, σχεδόν από στήθους, και ότε επανήλθεν εις το πτωχικόν του δωμάτιον, δεν είχεν ακόμη φέξει!

Ήναψε το κηρίον του και τη βοηθεία του κηρίου (και του Κυρίου!) έβγαλε το υπόδημά του το αριστερόν, διότι τον ηνώχλει ο κάλος, και ημίκλιντος επί της πενιχράς στρωμνής του, πολλά ρεμβάζων και ουδέν σκεπτόμενος, ήκουε τας ορυγάς του κραταιού ανέμου και τους κρότους της βροχής και έβλεπε νοερώς τον πορφυρούν πόντον να ρήγνυται εις τους σκληρούς αιχμηρούς βράχους του νεφελοσκεπούς και χιονοστεφάνου Άθω.

Εκρύωνεν. Αλλά το καφενείον του κυρ Γιάννη του Αγκιστριώτη ήτο κλειστόν. Αλλά και οβολόν δεν είχε να παραγγείλει:

– Πάτερ Αβραάμ, πέμψον Λάζαρον! (ένα ποτηράκι ρακή ή ρώμι).

Εκείνην την χρονιάν τα Χριστούγεννα έπεσαν Παρασκευήν. Τόσον το καλύτερον. Θα νηστεύσει και πάλιν, ως το είχε τάμα να νηστεύει δια βίου κάθε Παρασκευήν δια να εξαγνισθεί ο αμαρτωλός δούλος του Θεού από το μέγα κρίμα της νεότητός του, που είδε τυχαίως από την κλειδαρότρυπαν την νεαράν του εξαδέλφην να γδύνεται.

Έκαμε τον σταυρόν του κι εσκεπάσθη με την διάτρητον βατανίαν του, όπως ήτο ντυμένος και με τα υποδήματα – πλην του αριστερού.

Και τότε ευρέθη εις την προσφιλήν του νήσον των παιδικών του χρόνων με τα ρόδιν' ακρογιάλια, τας αλκυονίδας ημέρας, τας χλοϊζούσας πλαγιάς, με τα κρίταμα, την κάππαριν και τας αρμυρήθρας των παραθαλασσίων βράχων και με τους απλούς παλαιούς ανθρώπους, θαλασσοδαρμένους ή ναυαγούς, ζωντανούς και κεκοιμημένους.

Και ήλθεν ο Χριστός με το τεθλιμμένον πρόσωπον, η Παναγία η Γλυκοφιλούσα με το λευκόν και ένθεον Βρέφος της, ο Άγιος Στυλιανός, ο φίλος και φρουρός των νηπίων, η Αγία Βαρβάρα και η Αγία Κυριακή με τους σταυρούς και τους κλάδους των φοινίκων εις τας χείρας, ο όσιος Αντώνιος και Ευθύμιος και Σάββας με τας γενειάδας και τα κομβοσχοίνιά των· και ήλθε και ο όσιος Μωϋσής ο Αιθίοψ, "άνθρωπος την όψιν και θεός την καρδίαν", η Αγία Αναστασία η Φαρμακολύτρια κρατούσα εις τας χείρας το μικρόν της ληκύθιον, το περιέχον τα λυτήρια όλων των μαγγανειών και επωδών, ο Άγιος Ελευθέριος, η Αγία Μαρίνα και είτα ο Άγιος Γεώργιος και ο Άγιος Δημήτριος με τα χαντζάρια των, με τας ασπίδας και τους θώρακάς των – ολόκληρον το Τέμπλον του παρεκκλησίου της Παναγίας της Γλυκοφιλούσης εκεί επάνω εις τον βράχον τον μαστιζόμενον από θυέλλας και λαίλαπας και λικνιζόμενον από το πολυτάραχον και πολύρροιβδον κύμα....

Φέγγος εαρινόν και θαλπωρή διεχύθησαν εντός του υγρού δωματίου και ο κυρ Αλέξανδρος λησμονήσας τον κάλον του ανεσηκώθη να φορέσει και το αριστερόν του υπόδημα δια ν’ ασπασθεί ευλαβώς τους πόδας του Χριστού, της Παναγίας και των αγίων.

Αλλ' η οπτασία εξηφανίσθη και ιδού ευρέθη εις τον Άι Γιάννην τον Κρυφόν, που εγιάτρευε τους κρυφούς πόνους κι εδέχετο την εξαγόρευσιν των κρυφών αμαρτιών. Πλήθος πιστών είχεν ανέλθει από την πολίχνην, ζωντανοί και συγχωρεμένοι, να παρακολουθήσουν την Λειτουργίαν, την οποία ετέλει ο παπά-Μπεφάνης βοηθούμενος από τον μπάρμπ’ Αναγνώστην τον Παρθένην.

Κατά περίεργον αντινομίαν των στοιχείων, ήτο καλοκαίρι κι η Λειτουργία είχε τελειώσει και ήτον δεν ήτον τρίτη πρωϊνή, ότε η αμφιλύκη ήρχισε να ροδίζει εις τον αντικρυνόν ζυγόν του βουνού.

Όλοι γείτονες, λάλοι και φωνασκοί, εκάθηντο κατά γης πέριξ εστρωμένης καθαράς οθόνης. Τέσσερ' αρνιά, τρία πρόβατα, δύο κατσίκια, αστακοουρές, κεφαλόπουλα καπνιστά της λίμνης, αυγοτάραχον και εγχέλεις αλατισμένοι, πίττες, κουραμπιέδες, μπακλαβάδες, πορτοκάλια και μήλα– όλα τα καλούδια, προϊόντα της μικρής και ωραίας νήσου, περιέμενον τους συνδαιτυμόνας.

– Καλώς ώρισες κυρ Αλέξαντρε, κάτσε κ' η αφεντιά σου, του είπεν η θεια η Αμέρσα.

Αλλά τι βλέπει γύρω του; Όλους τους ήρωας και τας ηρωίδας των Χριστουγεννιάτικων διηγημάτων του. Εκεί ήτον η θεια-Αχτίτσα, φορούσα καινουργή μανδήλαν και νέα πέδιλα, επιδεικνύουσα μετ' ευγνωμοσύνης το συνάλλαγμα των δέκα λιρών, το οποίον μόλις έλαβε από τον ξενητευμένον εις την Αμερικήν υιόν της. Δίπλα της εκάθητο κι ο Γιάννης ο Παλούκας, ο προσποιηθείς τον Καλλικάντζαρον την Παραμονήν των Χριστουγέννων και ληστεύσας τον Αγγελήν, τον Νάσον, τον Τάσον– όλα τα παιδιά τα οποία κατήρχοντο από την Επάνω ενορίαν, αφού είχαν ψάλει τα Κάλανδα. Εσηκώθη και παρέδωσεν εις τον κυρ Αλέξανδρον τας κλεμμένας πεντάρας- δεν είχε πως να μεθύσει και εορτάσει τα Χριστούγεννα εκείνην την χρονιάν (συχωρεμένος ας είναι!).

Ιδού κι ο Μπάρμπ' Αλέξης, ο Καλοκαιρής, που δεν είχεν ανάγκην του πορθμείου του Χάρωνος δια να πηδήσει εις τον άλλον κόσμον· είχε το ιδικόν του, υπόσαθρον πλοιάριον, αυτόχρημα σκυλοπνίχτην. Μαζί του ήτον κι ο σύντροφός του ο Γιάννης ο Πανταρώτας ο ναυτολογημένος ως Ιωαννίδης και διατελών εν διαρκεί απουσία κατά τας ώρας της εργασίας.

– Να φροντίσεις, του είπεν ο Πανταρώτας, να πάρω την σύνταξή μου!

– Όρσε, κουβέρνο!

Εκεί ήτον κι ο Μπάρμπα-Διόμας, ευτυχής διότι εγλύτωσεν από το ναυάγιον και ερρόφησεν απνευστί επί του διασώσαντος αυτόν τρεχαντηρίου ολόκληρον φιάλην πλήρη ηδυγεύστου μαύρου οίνου δια να συνέλθει– ω πενιχρά, αλλ' υπερτάτη ευτυχία του πτωχού!

Αλλ' ιδού έτρεξε να του σφίξη την χείρα και ο βοσκός ο Σταθ'ς του Μπόζα, του οποίου δύο αίγες είχον βραχωθή εις τον κρημνόν υπεράνω της αβύσσου, όπου έχαινεν ο πόντος και ήτο αδύνατον να σωθούν, αν δεν τον κατεβίβαζαν δια σχοινίου εις τον βράχον με κίνδυνον της ζωής του.

– Την Ψαρή την έχω τάξει ασημένια στην Παναγιά. Τη Στέρφα (την άλλην αίγα) θα την σφάξω για σένα, να την φάμε.

Και η Ασημίνα του μαστρο-Στεφανή του βαρελά, με τας τέσσαρας κακοτυχισμένας θυγατέρας, τη Ροδαυγή, την Ελένη, τη Μαργαρώ και την Αφέντρα, η Ασημίνα, που την μίαν ημέραν εώρτασε τους γάμους της Αφέντρας με τον Γρηγόρη της Μονεβασάς και την άλλην ημέραν επένθησεν τον θάνατον του υιού της του Θανάση.

Τέλος, ω! της εκπλήξεως, ενεφανίσθη και ο έτερος εαυτός του, ο Αλέξανδρος Παπαδημούλης, ο πτωχαλαζών, ο ασχολούμενος εις έργα μη κοινώς παραδεδεγμένης χρησιμότητος!

Ο κυρ Αλέξανδρος ησθάνθη τύψεις, ότι έπλασεν όλους αυτούς τους ανθρώπους του λαού τόσον δυστυχείς και ταπεινούς ή τόσον αμαρτωλούς (ουδείς αναμάρτητος!) και τον εαυτόν του τόσον επηρμένον!...

Αλλά την στιγμήν εκείνην τον διέκοψεν η οκταόκαδος τσότρα, η περιφερομένη από χειρός εις χείρα. Δεν επρόλαβε να την εναγκαλισθή και ήχησαν τα λαλούμενα (βιολιτζήδες ντόπιοι και τουρκόγυφτοι με κλαρινέτα) και ... εξύπνησεν.

Ποτέ ο κοσμοκαλόγηρος κυρ Αλέξανδρος δεν εξύπνησε τόσον χορτάτος, όσον εκείνην την αγίαν ημέραν, ο νήστις του Σαρανταημέρου και ο νήστις όλης της ζωής του!– ζωήν να έχει!

επιστροφή

Για ελεύθερο επαγγελματία: Έχεις 8.000 ευρώ ετήσιο εισόδημα; Πρέπει να πληρώσεις 8.324 ευρώ!

Μας το έστειλε (7-8-2014) ο φίλος Σταύρος Υφαντής. Ευχαριστούμε

Για ελεύθερο επαγγελματία:
8.000 ευρώ εισόδημα Χ 26% φόρος = 2.080
+ 55% προκαταβολή επόμενου έτους 1.144 ευρώ = 3.224

+ τέλος επιτηδεύματος 600 ευρώ = 3.824

Πρόσθεσε και 4.000 (το λιγότερο) για ΤΕΒΕ που δεν μπορείς να αποφύγεις = 7.824

Πρόσθεσε και 500 ευρώ ΕΝΦΙΑ αν έχεις την ατυχία να κληρονόμησες ένα διαμέρισμα αντικειμενικής αξίας 100.000 ευρώ που δεν μπορείς να ξεφορτωθείς ούτε με 50.000 (γιατί ο αγοραστής πρέπει να δικαιολογήσει το πόθεν έσχες για 100.000 - και φυσικά να πληρώσει τους αντιστοιχους φόρους) = 8.324 ευρώ οι υποχρεώσεις σου.

επιστροφή

Οι καλύτερες ευχές που έλαβα ποτέ για τη γιορτή μου

Έλαβα από τον φίλο και συγχωριανό Μάκη (Χρυσόστομο) Φουντούλη απολαυστικές ευχές για τη γιορτή μου στις 20-7-2014 (του Προφήτη Ηλία). Τις αναδημοσιεύω ευχαρίστως γιατί αντανακλούν στο Μάκη, στο πνεύμα του και το ήθος του. Είμαι περηφανος που έχω τέτοιους φίλους. Επίσης, τις αναδημοσιεύω γιατί έχουν λογοτεχνικό ενδιαφέρον.

Ευχαριστώ Μάκη για τις ευχές σου. Ηλίας Γιαννίρης.

Αγαπητέ Ηλία ώρα καλή και χρόνια πολλά.

Ηλία μου, για τα ονομαστήρια σου Χρόνια Πολλά, Χρόνια Καλά, Χρόνια Μαύρα, όπως λέμε μαύρο χρήμα, άγραφα από την ΥΠΕΔΑ και τα κιτάπια του χρόνου, μακρά διάρκεια ζωής και καλή συντήρηση. Κάτι σαν τις άγραφες άδειες που παίρναμε στο στρατό και σαν την ημερομηνία λήξης που δεν γράφεται πουθενά στο καλό κρασί. Άλλωστε η ηλικία δεν έχει καμιά σημασία, εκτός και αν είσαι τυρί.

Να μείνεις, φρέσκος, νωπός με πολύ μακρινή ημερομηνία ανάλωσης και να μη σε επηρεάσουν οι μεθοδεύσεις να διαχωριστούν τα φρέσκα από τα κοντολήξιμα, τα κοντόληκτα, τα πλησιολήξιμα, τα βραχύβια, τα βραχύληκτα, τα ταχύληκτα ή ακόμη και τα φρεσκοληγμένα, τα κατ’ ευφημισμό ζωντανά.

Να μείνεις μη πεπερασμένης, άπειρης, διατηρησημότητας, σκέτη φρεσκαδούρα και μακριά από εκπρόθεσμα άτομα περιορισμένης ή περασμένης ή παρελθούσης διατηρησημότητας, τους γνωστούς μπαγιάτιδες. Να είσαι κοντά στα αυθεντικά και μακριά από τα γενόσημα ή τα τροποποιημένα μακριά από αυτούς που πίνουν και τρώνε τα ληγμένα.

Να μείνεις εράσμιος και ηδύς, το βασικό συστατικό για γκουρμέ συνταγές με φρέσκα ― ντόπια ― γήινα και ανάλωση κατά προτίμηση πριν από: βλέπε τον πάτο της συσκευασίας!

Να μοιράζεις γύρω σου κέρδη αλλά όχι στα λήγοντα.

Α ξέχασα να σου ευχηθώ να μείνεις κοντά σε «όμορφους» ανθρώπους και μακριά από τους απεχθείς και τους επαχθείς.

Πολύχρονος λοιπόν και να περνάς καλά, γουστόζικα, πειραχτικά, ευτράπελα, χιουμοριστικά, διασκεδαστικά, χωρατατζίδικα, ειρωνικά, αλατισμένα, παιχνιδιάρικα, αστεία, γλεντζέδικα, δροσερά, γκεβεζελίδικα*, πνευματικά, σκερτσόζικα, σπιρτόζικα και φυσικά αγέραστος, διότι τι να το κάνεις το πολύχρονος όταν παράλληλα γερνάς, γι αυτό σου εύχομαι αγέραστος λοιπόν αλλά και αμαρτωλός… και μη ξεχνάς ότι και ο Γογγυσμός είναι και αυτός αμαρτία…

Με την ευκαιρία σου στέλνω και ένα κατάλογο με τις αμαρτίες που προλαβαίνεις να κάνεις σε αυτή τη ζωή

*γκεβεζές: πλακατζής αστείος, χωρατατζής.

Με φιλικούς χαιρετισμούς και του χρόνου

Μάκης

Ο Μάκης μου έστειλε και έναν κατάλογο με τις αμαρτίες που έχει καταγράψει η εκκλησία. Απίστευτο χιούμορ και οξύνοια. Ευχαριστώ και πάλι. ΗΓ

επιστροφή

Ανεκδοτάκια

Λάβαμε ανεκδοτάκια από το φίλο Δ. Φατούρο. Ευχαριστούμε. Καλή διασκέδαση

Καταστροφή λέγεται το φτέρνισμα την ώρα που κατουράς.....

-Χθες ειδα πινακιδα που με εκανε να χεστω πανω μου..
-Ποια??
-"To WC ειναι χαλασμενο"

Όταν λέει ένας άντρας "θα το φτιάξω", εμπιστέψου τον. Θα το φτιάξει. Δεν είναι ανάγκη να του το θυμίζεις κάθε μήνα...!

- Πάλι χώμα έβρεξε προχθές. Τελικά δεν μας ψεκάζουν ... μας θάβουν σιγά σιγά ....

- Όταν ένας άντρας ανοίγει την πόρτα του αυτοκινήτου του στη γυναίκα του μπορεί να σημαίνει δυο πράγματα: Είτε το αυτοκίνητο είναι καινούργιο, είτε η γυναίκα.

-μωρό μου θα μου πάρεις καινούργιο υπολογιστή;
-κι ο άλλος που έχεις;
-ο άλλος ειπε θα μου πάρει tablet...

Το θέμα είναι να πείσουμε τις γυναίκες οτι η γκρίνια προκαλεί κυτταρίτιδα...

Η μαλακία είναι οτι ένας να είναι άρρωστος στην οικογένεια, όλοι τρώνε σούπα.

Βγάζω το σκύλο μου βόλτα και έρχεται η άλλη και μου λέει: "να σου τον χαϊδεψω λίγο?"... Τώρα τι της λες..?????

Θυμάμαι που είχα αγοράσει μια τυρόπιτα και ένα καφέ από το πλοίο όταν ταξίδευα για Νάξο το 2010. Ακόμα δεν έχω ορθοποδήσει οικονομικά.

Είμαι σε δίλημμα να καθαρίσω το σπίτι ή να μετακομίσω????

Η άλλη που 'πε στον κουμπάρο μου πως είναι σαν Άδωνις...!!!
Άντε να καταλάβει τώρα αν εννοούσε πολύ όμορφος ή πολύ μαλάκας....

ΤΙ ΝΑ ΠΩ .......
5 ΧΡΟΝΙΑ ΚΡΙΣΗ ΓΡΑΜΜΑΡΙΟ ΔΕΝ ΕΧΑΣΑ!!!!!!!!

Με έκοψαν στο δίπλωμα οδήγησης... Με ρώτησαν ποιο είναι το πρώτο πράγμα που βάζω όταν μπαίνω στο αυτοκίνητο... Τους είπα Γονίδη

Βρήκα φοβερή ταξιδιωτική προσφορά…!!!!
Βερμούδες μόνο με 10 ευρώ … !!!

Σύμφωνα με ιστoρικά στοιχεία, οι Ούννοι φημίζονταν για τις όμορφες γυναίκες τους...
Τις λεγόμενες Ουννάρες...

Όταν οδηγείς σε χωριό, προτεραιότητα έχει αυτός που είναι από το χωριό να ξέρετε..

Με είπε αιθεροβάμωνα και της είπα να μην τολμήσει να ξαναπεί κάτι τέτοιο γιατί δεν μπορεί να διακόπτεται ο τσακωμός για να τρέχω στα λεξικά....

-Είμαι γκέι.
-Απλά δεν έχεις γνωρίσει τη σωστή γυναίκα.
-Εσύ γουστάρεις τα καγκουρό;
-Όχι.
-Μπορεί να μην έχεις γνωρίσει το σωστό καγκουρό!

Δέκα τροφές που σε κάνουν να αισθάνεσαι ευεξία: 10 σουβλάκια..!!

Εχετε καρτουλες για του αγιου Βαλεντινου σε σχημα καρδιας, που να γραφουν "Στην Μοναδικη μου Αγαπη".........
–Βεβαιως κυριε...
–Ωραια,,, πιασε μου 5 !!!!!

-Tο σπίτι διαλύεται και εσύ σκέφτεσαι μόνο το ποδόσφαιρο.
-Δεν είναι αλήθεια.
-Η βρύση χάνει.
-Με ποιον παίζει;

- Τζάμπα στεναχωριέσαι.

- Γιατί, εσύ πληρώνεσαι;

επιστροφή

Καλή αντάμωση στο επόμενο τεύχος.

Στείλτε μας άρθρα ή σχόλια δικά σας για δημοσίευση.

Στείλτε μας το κείμενό σας ή τη γνώμη σας για δημοσίευση: igiann3@gmail.com

Διαδώστε σε φίλους και γνωστούς τον ιστότοπό μας www.asda.gr/ikariaka.